2026 yılında gıda enflasyonunun en çok hissedildiği ülkelerin listesi belli oldu.
Modern.az bildiriyor ki, “Visual Capitalist” platformunun yayımladığı bilgilere göre, cari yılın 1 Ocak'ından 25 Şubat'a kadar gıda enflasyonunun en yüksek olduğu ülkeler arasında İran 1. sırada, Azerbaycan ise 26. sırada yer alıyor.
Şöyle ki, İran 55,9%'luk öngörülen artışla listeye liderlik ediyor ki, bu da küresel ortalama olan %3,2'den oldukça yüksektir. Halihazırda da döviz baskıları ve önceki enflasyon dalgaları gıda fiyatlarını etkilemeye devam ediyor.
%33,2 Arjantin ve %24,1 Türkiye 2. ve 3. sıralarda yer almaktadır ve her iki ülkede de çok yıllık enflasyon eğilimleri devam etmektedir.
Tabloda Azerbaycan'ın konumuna gelince, ülkemiz listede 26. sırada yer almıştır. 2026 yılında Azerbaycan'da gıda enflasyonunun %6,8 seviyesinde olacağı öngörülmektedir. Bu gösterge birçok ülkeyle karşılaştırıldığında daha düşüktür.
Gıda fiyatları dünya genelinde hane halkları için en kalıcı harcama baskılarından biri olmaya devam etmektedir. 2026 yılında bazı ülkelerde gıda harcamalarının keskin bir şekilde artacağı, diğerlerinde ise nispeten sabit kalacağı beklenmektedir.
BM Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) yeni tahminlerine göre, 2026 yılında 160 ülke genelinde gıda enflasyonu keskin farklılıklar gösterecek, bazı ekonomilerde çift haneli artışlar, diğerlerinde ise fiyat düşüşleri gözlemlenebilir.
Bu harita, 160 ülkeyi gıda fiyatlarının yıllık değişim tahminine göre sıralıyor ve 2026 yılında hane halklarının en çok hangi ülkelerde yüksek fiyat artışıyla karşılaşacağını gösteriyor.
Gıda fiyatlarının en hızlı artacağı ülkeler:
Halihazırda enflasyon baskıları, esasen gelişmekte olan ve ithalata bağımlı ekonomilerde daha güçlü bir etki olarak kalmaya devam ediyor. Gıda enflasyonunu döviz değişiklikleri, hammadde fiyatları, ticaret aksaklıkları ve iç tedarik koşulları etkilemektedir. Para birimi değer kaybeden veya ekonomik istikrarsızlık yaşayan ülkelerde gıda fiyatları daha hızlı artmaktadır. Listenin başında İran yer alıyor, burada gıda fiyatlarının yıllık %55,9 artacağı öngörülüyor.
İran'da para biriminin değer kaybetmesi ve uzun vadeli enflasyon baskıları, son yıllarda gıda enflasyonunu zaten çok yüksek seviyelere çıkarmıştır. 2026 yılı tahmini, bu baskıların devam edebileceğini gösteriyor.
Sahra Altı Afrika'nın bir dizi ülkesi, Nijerya (%17,1), Angola (%14,8), Zambiya (%10,8) ve Etiyopya (%10,1) da en yüksek göstergeler arasında yer alıyor. Bu ülkelerin çoğunda gıda enflasyonu, döviz dalgalanmaları, ithalata bağımlılık ve tedarik sorunlarıyla yakından ilişkilidir.
Gıda enflasyonunda bölgesel farklılıklar:
Küresel ortalama gösterge %3,2 seviyesinde öngörülse de, bölgeler arası farklılıklar, 2026 yılında gıda fiyatlarının nasıl değişeceğinde ciddi farklılıklar olduğunu gösteriyor.
Bilgilere göre, gıda fiyatlarının en çok artacağı bölge Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesidir. Bu bölgede 2026 yılında gıda enflasyonunun %8,9 seviyesinde olması bekleniyor. İkinci sırada %4,8 ile Latin Amerika yer alıyor. Kuzey Amerika'da gıda fiyatlarının %4,3, Avrupa ve Orta Asya bölgesinde ise %4,2 artacağı öngörülüyor. Güney Afrika'da bu göstergenin %3,8 olması bekleniyor.
Daha düşük enflasyon seviyesi ise Güney Asya'da gözlemleniyor, burada gıda fiyatlarının %2,7 artacağı tahmin ediliyor. En düşük gösterge ise Asya-Pasifik bölgesine aittir. Bu bölgede gıda enflasyonunun sadece %1 olacağı öngörülüyor.
Küresel gıda enflasyonunun 2026 yılında tek haneli seviyede kalması beklense de, bölgesel görünüm daha dengesizdir. Yüksek enflasyonlu ekonomilerde yaşayan milyonlarca hane halkı için gıda harcamaları, önümüzdeki yılda da en kalıcı ekonomik baskılardan biri olarak kalabilir.
