Azerbaycan ve Ermenistan arasında siyasi diyaloğun genişlemesi fonunda iki ülke arasında karşılıklı ticaretin başlaması da gündeme geldi. Azerbaycan'dan Ermenistan'a petrol ürünlerinin gönderilmesinden sonra şimdi Ermenistan üretimi malların Azerbaycan pazarına çıkarılması tartışılıyor.
Modern.az haber veriyor ki, Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan ülkesinin Kamu Televizyonu'na verdiği röportajda yakın günlerde Azerbaycan şirketlerinin Ermenistan şirketlerinden ürün aldığına dair bilginin açıklanacağını belirtti. Bakan bununla Azerbaycan–Ermenistan ticaretinin karşılıklı karakter alacağını söyledi.
Milletvekili Vüqar Bayramov bildirdi ki, Şanghay İşbirliği Teşkilatı zirve toplantısı çerçevesinde Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın görüşmesinde ekonomik ilişkilerin, özellikle karşılıklı ticaretin genişletilmesi imkanları da tartışıldı:
“Görüşmede iki ülke arasında ekonomik ve ticari ilişkilerin yeniden tesisi, mevcut potansiyel imkanlar gözden geçirildi. Taraflar bu yöndeki adımların devam ettirilmesini memnuniyetle karşıladılar. Bu ise Azerbaycan ile Ermenistan arasında ticaret hacminin artabileceğine işaret ediyor”.
Milletvekilinin sözlerine göre, ekonomik ilişkilerin yeniden tesisinden sonra iki ülke arasındaki ticaret hacmi 18 milyon doları aştı. Cari yılın ilk yedi ayında ise bu gösterge 17,4 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Vüqar Bayramov bildirdi ki, Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Merkezi olarak Azerbaycan ile Ermenistan arasında olası ithalat ve ihracat yönlerini araştırdı. Araştırmanın sonuçları ilgili kurumlara sunuldu:
“Karşılaştırmalı üstünlükler teorisine göre, hangi ürünlerin ithalat ve ihracat imkanlarının olduğu değerlendirildi. Bunun için ürünlerin fiyatları karşılaştırıldı, nakliye masrafları da dikkate alındı. Potansiyel ticari ürünler arasında sanayi, gıda ve kimya sanayii ürünleri var”.
Milletvekili enerji alanında da işbirliği imkanlarının yüksek olduğunu kaydetti. Onun sözlerine göre, karşılıklı ticarette meyve suları ve diğer gıda ürünleri de yer alabilir. Azerbaycan'ın Ermenistan'dan olası ithalatında ise gıda ürünleri ile hammadde özel bir paya sahip olabilir.
"Balık, sebze, içecekler ve metal ürünleri satılacak"
REAL partisinin başkanı, ekonomist Natiq Cəfərli sitemize yaptığı açıklamada, Azerbaycan ve Ermenistan hükümetlerarası çalışma gruplarının ticari ilişkilerle ilgili görüşmeler yaptığını ve karşılıklı ürün listelerinin sunulduğunu belirtti.
Onun sözlerine göre, Ermenistan tarafının sunduğu listede tarım ve balık ürünleri, alkollü ve alkolsüz içecekler ağırlıkta:
“Ermenistan'ın Azerbaycan'a satabileceği ürünler arasında tarım malları, çay ve göl balıkları, alkollü ve alkolsüz içecekler var. Cevher-maden ürünleri, demir cevheri, alüminyum ve bakır da listede ağırlıkta. Büyük olasılıkla, müzakereler esasen bu ürünler üzerinden yürütülecek”.
Ekonomist, karşılıklı ticaretin başlaması için sadece siyasi anlaşmanın yeterli olmadığını vurguladı. Banka transferleri, ürünlerin sigortalanması, lojistik, sertifikasyon ve gümrük prosedürleri için ayrıca mekanizmalar oluşturulmalıdır.
“Şimdilik karşılıklı vergi ve gümrük indirimlerinden bahsetmek erken. Bunun için devletlerarası anlaşmalara ihtiyaç var. Barış anlaşması imzalanmalı, diplomatik ilişkiler kurulmalı ve büyükelçilikler açılmalıdır”, – Natiq Cəfərli dedi.
"Ermenistan ürünlerinin yerel pazarda satılması fiyatlara etki edebilir"
Natiq Cəfərli, Ermenistan ürünlerinin Azerbaycan pazarına girmesinin gelecekte bazı ürünlerin fiyatına etki edebileceğini dışlamadı.
O kaydetti ki, Ermenistan'da son yıllarda sebze, çay ve göl balıkları da dahil olmak üzere tatlı su balıklarının üretimi ve ihracatı arttı. Bu ürünlerin Azerbaycan pazarına çıkması arzı genişletebilir.
Bununla birlikte, ekonomist yakın gelecekte Ermenistan ürünlerinin Azerbaycan pazarındaki fiyatlara gözle görülür bir etki yapacağını gerçekçi bulmuyor:
“Bu, mümkün. Ancak çok yakın gelecekte böyle bir perspektif henüz görünmüyor. İlk olarak ticaret için gerekli hukuki ve mali altyapı oluşturulmalıdır”.
Böylece, olası ticaretin ilk aşamasında Ermenistan'dan Azerbaycan'a esasen tarım ve balık ürünleri, alkollü ve alkolsüz içecekler, hammadde, demir cevheri, alüminyum ve bakır getirilebilir. Ancak bunun sürdürülebilir ticarete ve fiyatlara etki eden bir faktöre dönüşmesi siyasi anlaşmaların yanı sıra banka, sigorta, gümrük ve lojistik mekanizmalarının oluşturulmasına bağlı olacaktır.
