24 Mayıs 2024 tarihinde, Kazah rayonunun 30 yıldan fazla işgal altında olan Bağanıs Ayrım, Aşağı Əskipara, Xeyrımlı ve Qızılhacılı köyleri, Ermenistan ile delimitasyon ve demarkasyon çerçevesinde Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Sınır Hizmeti tarafından kontrol altına alındı.
Bu köylerin yüksek düzeyde restore edilmesi ve halka teslim edilmesi bekleniyor.
Modern.az sitesi, şu anda bu köylerdeki son durumu ve yapılan işler hakkında bilgi almak için Kazah milletvekili, Milli Meclis Uluslararası İlişkiler ve Parlamentolararası İlişkiler Komitesi Başkanı Səməd Seyidov ile iletişime geçti.
Sitemize yaptığı açıklamada, Kazah'ın hem coğrafi konumu, hem doğası, hem de duygusal-psikolojik değeri açısından en güzel köylerinin bu 4 köy olduğunu belirtti.
“Kazah hem I, hem de II Karabağ savaşlarında kahramanlık gösterdi, bir adım bile geri çekilmedi. Ancak çok yazık ki, Ermenistan tarafından faşistler tarafından işgal edildiğinde bu köylerde soykırım gerçekleştirilmişti. Bebekler diri diri yakılmıştı. Akıl almaz cinayetler işlenmişti. Azerbaycan halkı yine de kendi bilgeliğini, sabrını tüm dünyaya gösterdi.”
Milletvekili, bu 4 köyün geri alınmasının doğrudan Cumhurbaşkanı siyasetinin bir zaferi olduğunu kaydetti:
“Çünkü kurşun atılmadan, müzakerelerin sonucu esasında Ermeni silahlı kuvvetleri bu köylerden çıkarıldı ve Azerbaycan Ordusu artık o köylerde mevzilerini güçlendirdi. O olay gerçekleştikten birkaç hafta sonra imkan doğduğunda, askerlerimiz ve rayonun yönetimi ile o köylerin her birinde bulundum. Bu köylerde çok yüksek tehlikeli bir durum vardı. Çünkü her yer mayınlanmıştı ve ölüm tehlikesi taşıyordu. Çok tecrübeli askerlerimizin gözetiminde köyleri gezip baktık.”
S.Seyidov, köylerin kurtarılmasından hemen sonra Büyük Dönüş projesi çerçevesinde restorasyon ve projelendirme çalışmalarına başlandığını vurguladı:
“O köylere hayatın geri dönmesi için yıkılmış, sökülmüş, çalınmış binaların restorasyonu ile ilgili projelendirme çalışmaları hemen başlamıştı. Rayonun yönetimi, özellikle Azerbaycan hükümet temsilcileri ile birlikte bu konularda aktif olarak yer aldı, alıyor ve bundan sonra da alacak.”
Milletvekili, bu köylerin sakinlerinin şu anda esasen Kazah'ta yaşadıklarını ve kendi ana yurtlarına dönmeyi beklediklerini belirtti:
“Önemli bir konu da şudur ki, bu köylerden çıkan insanlar Azerbaycan'ın farklı rayonlarına dağılmadılar. Onlar Kazah'talar. Çoğunluğu devlet tarafından inşa edilmiş ve onların kullanımına verilmiş binalarda yaşıyorlar. Bu yüzden sabırsızlıkla kendi köylerine dönmeyi bekliyorlar.”
Komite başkanı, şu anda projelendirme, mayın temizleme ve yeniden yapılanma sürecinin aktif bir şekilde devam ettiğini ekledi:
“Azerbaycan Başbakan Yardımcısı Şahin Mustafayev'in komisyonunun liderliğinde orada hem Ermenilerle delimitasyon ve demarkasyon ile ilgili birkaç kez görüşmeler yapıldı, hem de genel olarak bu köylerin projelendirilmesi, köylerin yeniden inşa edilip kullanıma açılması ve sakinlere iade edilmesi konusu tartışıldı. Bu süreç oldukça aktif bir şekilde ilerliyor. Bu süreç fiilen başladı. Projelendirme, arazilerin mayınlardan temizlenmesi süreci, somut mimarinin planlanması, yaşam alanlarının belirlenmesi, okulların inşa edilmesi, tıp merkezlerinin belirlenmesi – tüm sorunlar şu anda tartışılıyor. Kısa bir süre sonra orada gerçek değişiklikleri göreceğiz. İnşallah, bu konuların canlı şahitleri olacağız. Bu köylerin Kazah'a geri verilmesinden ve Karabağ'da olduğu gibi bu köylere de sakinlerin döneceğini görmekten çok mutluyum.”
