12 dekabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - Yazılar - Qalxansız jurnalistlər
Qalxansız jurnalistlər
18.07.2017, 12:44

Vəfa Allahverdiyeva

 

Ötən həftə KİV-ə Dövlət Dəstəyi Fondunun icraçı direktoru Vüqar Səfərlinin jurnalistlərə veriləcək mənzillərlə bağlı müzakirələrin yekunlaşması açıqlamasında maraqlı bir mövzu  qabardı.

Məlum oldu ki, bizdə jurnalistlərin əksər qisminin təkcə evi deyil, “qalxan”ı da yoxdur.

Nədir bu qalxan?

Əmək müqaviləsi, bundan irəli gələrək real əmək haqlarından tutulmalar nəticəsində  şəxsi hesaba toplanan vəsait və qocalıq dönəmində bizi heç kimə möhtac qoymayan halal haqqımızdır bu qalxan.

Amma elə bu günlərdə jurnalistlərin əmək münasibətlərindəki vəziyyətini bilgi olaraq əlində cəmləyən Vüqar Səfərlinin də dediyi kimi,  hesablar sıfır rəqəmini göstərir.

İfadə kobud çıxar, bəlkə də, amma qocalıq insanın qara günüdür. Çalışa bilmir, çünki. Dizi bükülür; əsaya, eynəyə, başqasına  möhtac qalır.

Saxta əmək kitabçaları, 0-dan qalxmayan şəxsi hesablar, məhz belə günlər üçün, doğrudan da,  ciddi fəlakət vəd edir. 
 

Bir çox redaksiyalar bu qalxanı əldə etməyi  işçinin özünün boynuna qoyur-VÖEN açdırması yolu ilə.

Amma insanı özbaşına qoysan, nə VÖEN ardınca düşmək,  bircəcə gündə bir aylıq maaşın altından girib, üstündən çıxar –sabahı düşünmədən.    

Dövlət Sosial Müdafiə Fondunda hər kəsin etibarlı “kassa”sını yaratmaq yolu- hüquqi çəmdir. İşəgötürənlə işə girən arasındakı bütün hüquqi tələblərin ödənməsi.

Dövlət deyir, az alıb az versən də, çox alıb çox versən də, toplanan pulu mənim yox, özünün qara gününə yığırsan; Mən burda həmin kassanı qoruyan, lazım olan anda bir qəpiyinə xəyanət etmədən sənə geri qaytaran tərəfəm.     

Kənara qoyaq, 600-800 manat civarındakı əmək haqqı və qonorarı- nə acı ki, bu gün hətta minimum əmək haqqıya-116 manat məbləğə uyğun açıq mühasibatlıq işləri aparılmır. 

Vüqar Səfərlinin qabartdığı sıfır rəqəmi də bax, belə məsuliyyətsizlikdən yaranıb. 

Əvvəllər ikili mühasibatlığı başa düşmək olardı.

Lakin iyulun 1-dən qüvvəyə minən əmək  pensiyasına dəyişikliklər bizim böyük əksəriyyətimizin iş stajı ilə öyünməsini mənasızlaşdırır, çünki pensiya hüququnda hesaba oturulan vəsaitin həcmi mühüm şərtdir.    

Hamının hüquqlarından yazıb-pozan, dünya-aləmin dərdlərini açıb tökən bu fədakar peşə adamları onları şəxsən, irəlidə gözləyən dərdlərdən, müşküllərdən, ya xəbərsizdir, ya da görməməzlikdən gəlir.     
 

Əslində, hamı problemin nədən doğduğunu yaxşı bilir və bu səbəbdən mətbuat orqanlarının rəhbərlərini qaralamaq, qüsurları birbaşa onların üzərinə yıxmaq da doğru deyil.

Aydın məsələdir ki, mətbuatın müstəqil şəkildə ayaq üstündə dayanmaq imkanları yoxdur. Maddi baxımdan tam güclənə bilməyib. Dövlətin dəstəyi də hamının ideal təminatını üzərinə götürə bilmir.

İnternet mediası, ümumiyyətlə maliyyə dəstəyindən kənardadır. Bütün bu reallıqlar redaksiya rəhbərlərini məcbur edir ki, verə bildiyi əmək haqqı və qonorarı qəpiyinə kimi işçi öz ailəsinə apara bilsin.

Göründüyü kimi, yuxarı  baxırsan bığ, aşağı baxırsan saqqal.

Nə yazıqlar ki, məsələnin bu biri tərəfində də gələcəkdə jurnalisti sosial müdafiəsiz qalmaq kimi acı bir  aqibət  gözləyir.

Bu səbəblərdəndir ki, 7-8 il bundan öncə qəfil vəfat etmiş həmkarlarımızdan birinin ailəsinə dövlət pensiya təyin etməkdə heç bir real hesab göstəricinə istinad edə bilmədi.

Halbuki, etik baxımdan adını çəkmək istəmədiyim həmin həmkarımız gözəl qələm sahibi, ciddi mətbuat orqanlarında ciddi imza mənsubu idi. Ailəsi özündən sonra çıxılmazlığa düşməyə layiq deyildi.

Buradan hətta o fikri də almış oluruq ki, əmək müqaviləsi, hesabımıza gedən vəsait faciəvi durumlarda ailələrimizin də köməyinə çatan ideal bir sistemdir-varlığımızda özümüzü, yoxluğumuzda ailəmizi maddi sıxıntıdan sığortalaya bilən bir sistem.    

Problemi  yaradan həm özümüz deyilik,  həm də elə özümüzük.

Dövlət işində çalışanların hamısı əmək müqaviləsi ilə çalışır, sosial sığortası tutulur, lakin bu məbləğdən incimir, bilir ki, gələcək ömrü etbarlı təminat altına girir.

Müəllim və həkim az əmək haqqı alan kateqoriyadır, şərti olaraq deyək ki, 50 manatını almır, sığortaya verir.

Qıcıqlanmır, ona görə ki,  o pulun da sahibinin özü  olduğunu bilir. Üstəlik, əlini ürəyinin üstünə qoyub rahat yata bilir ki, sabah kimsəsiz, köməksiz vəziyyətində onu ac qalmaq, başqasına möhtac yaşamaq utancı gözləmir.

Bəs biz necə -başımızın altına rahat yastıq qoya bilirikmi?

Nə olar ki, bu gün mətbuat əsasən, müstəqil, özəl sektor kimi çalışır. O da özü-özünə müfəttişlik etməlidir. Redaktorlarla jurnalistlər arasında heç də az olmayan qonorarın, əmək haqqının  babat sosial sığortasında  könüllü razılaşma prinsipi işləməlidir.

Sonunda bu, həm də  bir mənəvi məsuliyyətdir-redaktorun jurnalist, jurnalistin özü və ailəsi qarşısında.   

 Yoxsa ki, ev problemini həll edən dövlət bizə pensiya məsələsində güzəşt tanımağa borclu və comərd deyil.  Çünki biz göydən düşməmişik.

 

P.S. İyulun 21-i mənzillərinin açarlarını gözləyən bütün həmkarlarımı təbrik edirəm: xeyirli, uğurlu olsun! 


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
“Nar”-dan Yeni il ərəfəsində sərfəli rominq təklifləri
12.12.2018, 16:52

“Nar”-dan Yeni il ərəfəsində sərfəli rominq təklifləri

Sərhədi saxta sənədlərlə keçmək istəyənlər tutuldu
12.12.2018, 16:50

Sərhədi saxta sənədlərlə keçmək istəyənlər tutuldu

Bakıda tikiş sexində partlayış - 2 nəfər xəsarət aldı
12.12.2018, 16:48

Bakıda tikiş sexində partlayış - 2 nəfər xəsarət aldı

Vyetnamda Heydər Əliyev anıldı
12.12.2018, 16:30

Vyetnamda Heydər Əliyev anıldı

Şabranda gəmiricilər əleyhinə mübarizə...
12.12.2018, 16:28

Şabranda gəmiricilər əleyhinə mübarizə...

Balakəndə evdən 1400 manat pul oğurlayan yeniyetmə saxlanıldı
12.12.2018, 16:18

Balakəndə evdən 1400 manat pul oğurlayan yeniyetmə saxlanıldı

Zakir Həsənov Gerasimovla hərbi əməkdaşlığı müzakirə etdi
12.12.2018, 15:59

Zakir Həsənov Gerasimovla hərbi əməkdaşlığı müzakirə etdi

Yanvarın 1-dən bərbərlər, ofisiantlar və dərzilər vergi ödəyəcək
12.12.2018, 15:40

Yanvarın 1-dən bərbərlər, ofisiantlar və dərzilər vergi ödəyəcək

İlham Əliyev Rusiya və NATO generallarının Bakı görüşündən danışdı - YENİLƏNİB
12.12.2018, 15:37

İlham Əliyev Rusiya və NATO generallarının Bakı görüşündən danışdı - YENİLƏNİB

Vergi Məcəlləsinə son dəyişikliklərdə sahibkarlıq üçün bu güzəştlər nəzərdə tutulub - SİYAHI
12.12.2018, 15:32

Vergi Məcəlləsinə son dəyişikliklərdə sahibkarlıq üçün bu güzəştlər nəzərdə tutulub - SİYAHI

Heydər Əliyevin anım günü Ağstafada izdihamla qeyd olundu
12.12.2018, 15:26

Heydər Əliyevin anım günü Ağstafada izdihamla qeyd olundu

Xəzər Universitəsində “Elm və Sənət Məclisi”nin 68-ci məşğələsi keçirilib
12.12.2018, 15:26

Xəzər Universitəsində “Elm və Sənət Məclisi”nin 68-ci məşğələsi keçirilib

Vergilər Nazirliyi: “Son dəyişiklik əməkhaqqının artması anlamına gəlməməlidir” - MÜSAHİBƏ   
12.12.2018, 15:24

Vergilər Nazirliyi: “Son dəyişiklik əməkhaqqının artması anlamına gəlməməlidir” - MÜSAHİBƏ  

Bakcell qalib məktəbliləri mükafatlandırdı  
12.12.2018, 15:23

Bakcell qalib məktəbliləri mükafatlandırdı  

Dillər Universitetində maraqlı layihə - tələbələr əməkhaqqı alacaq
12.12.2018, 15:02

Dillər Universitetində maraqlı layihə - tələbələr əməkhaqqı alacaq

Keçmiş döyüşçülər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət etdilər
12.12.2018, 15:00

Keçmiş döyüşçülər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət etdilər

Banklarda nağd satılan xarici valyutanın həcmi artıb - Kimlər alıb?   
12.12.2018, 14:58

Banklarda nağd satılan xarici valyutanın həcmi artıb - Kimlər alıb?  

Erməni general ev həbsinə buraxılmadı
12.12.2018, 14:56

Erməni general ev həbsinə buraxılmadı

Bakı Meriyası Atatürk parkındakı bəzi obyektlərə dəyməyəcək - AÇIQLAMA   
12.12.2018, 14:47

Bakı Meriyası Atatürk parkındakı bəzi obyektlərə dəyməyəcək - AÇIQLAMA  

DİN şəhidlərin ruhuna hörmətsizlik edən gənci araşdırır - VİDEO
12.12.2018, 14:31

DİN şəhidlərin ruhuna hörmətsizlik edən gənci araşdırır - VİDEO

Sumqayıtda oğurluq edənlər saxlanıldı
12.12.2018, 14:19

Sumqayıtda oğurluq edənlər saxlanıldı

Qənirə Paşayeva xəstəliyindən DANIŞDI
12.12.2018, 14:01

Qənirə Paşayeva xəstəliyindən DANIŞDI

Bakı metrosunda generator problemi həll edilir
12.12.2018, 13:50

Bakı metrosunda generator problemi həll edilir

Sarkisyan rejiminin daha bir nümayəndəsi həbs oluna bilər
12.12.2018, 13:32

Sarkisyan rejiminin daha bir nümayəndəsi həbs oluna bilər

Qənirə Paşayeva Heydər Əliyevdən YAZDI - FOTO
12.12.2018, 13:21

Qənirə Paşayeva Heydər Əliyevdən YAZDI - FOTO

24 min 871 ipoteka krediti verilib
12.12.2018, 13:18

24 min 871 ipoteka krediti verilib

Yol polisi texniki baxışa görə sürücülərə MÜRACİƏT etdi - Qaydalar dəyişib   
12.12.2018, 13:10

Yol polisi texniki baxışa görə sürücülərə MÜRACİƏT etdi - Qaydalar dəyişib  

DİN arvadını balkondan atan “Buta Palace”in art direktoru ilə bağlı məlumat yaydı
12.12.2018, 13:07

DİN arvadını balkondan atan “Buta Palace”in art direktoru ilə bağlı məlumat yaydı

Gəncə sakinləri Heydər Əliyevin xatirəsini yad etdilər
12.12.2018, 12:58

Gəncə sakinləri Heydər Əliyevin xatirəsini yad etdilər

Avropa Məhkəməsində Şahbazla Dilqəm haqda müsbət nəticə əldə oluna bilər
12.12.2018, 12:58

Avropa Məhkəməsində Şahbazla Dilqəm haqda müsbət nəticə əldə oluna bilər

Fransa polisi Strasburqda xüsusi əməliyyat keçirir
12.12.2018, 12:50

Fransa polisi Strasburqda xüsusi əməliyyat keçirir

Mərkəzi Bankdan 500 avroluq pul nişanı ilə bağlı AÇIQLAMA   
12.12.2018, 12:48

Mərkəzi Bankdan 500 avroluq pul nişanı ilə bağlı AÇIQLAMA  

Azərbaycanlılar Türkiyədə bələdiyyə sədrliyi uğrunda mübarizə aparacaqlar
12.12.2018, 12:47

Azərbaycanlılar Türkiyədə bələdiyyə sədrliyi uğrunda mübarizə aparacaqlar

Bu bankların daşınar və daşınmaz əmlakı satılıb - SİYAHI   
12.12.2018, 12:46

Bu bankların daşınar və daşınmaz əmlakı satılıb - SİYAHI  

Çobanovun evindən qumbara tapıldı
12.12.2018, 12:40

Çobanovun evindən qumbara tapıldı

Fransada olan azərbaycanlı deputat Strasburq terrorundan DANIŞDI   
12.12.2018, 12:39

Fransada olan azərbaycanlı deputat Strasburq terrorundan DANIŞDI  

Lənkəranda Heydər Əliyevin xatirəsi yad olundu - FOTO
12.12.2018, 12:35

Lənkəranda Heydər Əliyevin xatirəsi yad olundu - FOTO

Sabah külək güclənəcək - PROQNOZ
12.12.2018, 12:31

Sabah külək güclənəcək - PROQNOZ

Ermənistan parlamentinin ilk iclasını Həsənov aparacaq
12.12.2018, 12:22

Ermənistan parlamentinin ilk iclasını Həsənov aparacaq

UNEC-də Elmmetrika şöbəsi fəaliyyətə başlayıb
12.12.2018, 12:20

UNEC-də Elmmetrika şöbəsi fəaliyyətə başlayıb

Erməni hərbçi özünü ov tüfəngi ilə vurdu
12.12.2018, 12:15

Erməni hərbçi özünü ov tüfəngi ilə vurdu

Azərbaycan nefti UCUZLAŞDI
12.12.2018, 12:07

Azərbaycan nefti UCUZLAŞDI

Tereza Mey bu gün istefaya göndərilə bilər
12.12.2018, 12:07

Tereza Mey bu gün istefaya göndərilə bilər

Avtomobilini hissələrə bölüb satan şəxs polisə yalan məlumat verdi
12.12.2018, 11:55

Avtomobilini hissələrə bölüb satan şəxs polisə yalan məlumat verdi

Hacıbala Abutalıbov Heydər Əliyev haqqında şeir dedi - VİDEO
12.12.2018, 11:50

Hacıbala Abutalıbov Heydər Əliyev haqqında şeir dedi - VİDEO

Çavuşoğlu Bakıya gəlir
12.12.2018, 11:47

Çavuşoğlu Bakıya gəlir

Milan Konservatoriyasının professoru: ”Novruz Novruzlu Dədə Qorqud kimi müdrik idi”   
12.12.2018, 11:44

Milan Konservatoriyasının professoru: ”Novruz Novruzlu Dədə Qorqud kimi müdrik idi”  

Gələn il kişilərin və qadınların pensiya yaşı belə olacaq - CƏDVƏL   
12.12.2018, 11:35

Gələn il kişilərin və qadınların pensiya yaşı belə olacaq - CƏDVƏL  

Paşinyanın yeni kadr təyinatları məlum oldu
12.12.2018, 11:33

Paşinyanın yeni kadr təyinatları məlum oldu

Bakıda bir ay ərzində 2 mindən çox ağac əkildi
12.12.2018, 11:32

Bakıda bir ay ərzində 2 mindən çox ağac əkildi

ARXİV