20 fevral 2019, Çərşənbə
Ana Səhifə - Yazılar - Qalxansız jurnalistlər
Qalxansız jurnalistlər
18.07.2017, 12:44

Vəfa Allahverdiyeva

 

Ötən həftə KİV-ə Dövlət Dəstəyi Fondunun icraçı direktoru Vüqar Səfərlinin jurnalistlərə veriləcək mənzillərlə bağlı müzakirələrin yekunlaşması açıqlamasında maraqlı bir mövzu  qabardı.

Məlum oldu ki, bizdə jurnalistlərin əksər qisminin təkcə evi deyil, “qalxan”ı da yoxdur.

Nədir bu qalxan?

Əmək müqaviləsi, bundan irəli gələrək real əmək haqlarından tutulmalar nəticəsində  şəxsi hesaba toplanan vəsait və qocalıq dönəmində bizi heç kimə möhtac qoymayan halal haqqımızdır bu qalxan.

Amma elə bu günlərdə jurnalistlərin əmək münasibətlərindəki vəziyyətini bilgi olaraq əlində cəmləyən Vüqar Səfərlinin də dediyi kimi,  hesablar sıfır rəqəmini göstərir.

İfadə kobud çıxar, bəlkə də, amma qocalıq insanın qara günüdür. Çalışa bilmir, çünki. Dizi bükülür; əsaya, eynəyə, başqasına  möhtac qalır.

Saxta əmək kitabçaları, 0-dan qalxmayan şəxsi hesablar, məhz belə günlər üçün, doğrudan da,  ciddi fəlakət vəd edir. 
 

Bir çox redaksiyalar bu qalxanı əldə etməyi  işçinin özünün boynuna qoyur-VÖEN açdırması yolu ilə.

Amma insanı özbaşına qoysan, nə VÖEN ardınca düşmək,  bircəcə gündə bir aylıq maaşın altından girib, üstündən çıxar –sabahı düşünmədən.    

Dövlət Sosial Müdafiə Fondunda hər kəsin etibarlı “kassa”sını yaratmaq yolu- hüquqi çəmdir. İşəgötürənlə işə girən arasındakı bütün hüquqi tələblərin ödənməsi.

Dövlət deyir, az alıb az versən də, çox alıb çox versən də, toplanan pulu mənim yox, özünün qara gününə yığırsan; Mən burda həmin kassanı qoruyan, lazım olan anda bir qəpiyinə xəyanət etmədən sənə geri qaytaran tərəfəm.     

Kənara qoyaq, 600-800 manat civarındakı əmək haqqı və qonorarı- nə acı ki, bu gün hətta minimum əmək haqqıya-116 manat məbləğə uyğun açıq mühasibatlıq işləri aparılmır. 

Vüqar Səfərlinin qabartdığı sıfır rəqəmi də bax, belə məsuliyyətsizlikdən yaranıb. 

Əvvəllər ikili mühasibatlığı başa düşmək olardı.

Lakin iyulun 1-dən qüvvəyə minən əmək  pensiyasına dəyişikliklər bizim böyük əksəriyyətimizin iş stajı ilə öyünməsini mənasızlaşdırır, çünki pensiya hüququnda hesaba oturulan vəsaitin həcmi mühüm şərtdir.    

Hamının hüquqlarından yazıb-pozan, dünya-aləmin dərdlərini açıb tökən bu fədakar peşə adamları onları şəxsən, irəlidə gözləyən dərdlərdən, müşküllərdən, ya xəbərsizdir, ya da görməməzlikdən gəlir.     
 

Əslində, hamı problemin nədən doğduğunu yaxşı bilir və bu səbəbdən mətbuat orqanlarının rəhbərlərini qaralamaq, qüsurları birbaşa onların üzərinə yıxmaq da doğru deyil.

Aydın məsələdir ki, mətbuatın müstəqil şəkildə ayaq üstündə dayanmaq imkanları yoxdur. Maddi baxımdan tam güclənə bilməyib. Dövlətin dəstəyi də hamının ideal təminatını üzərinə götürə bilmir.

İnternet mediası, ümumiyyətlə maliyyə dəstəyindən kənardadır. Bütün bu reallıqlar redaksiya rəhbərlərini məcbur edir ki, verə bildiyi əmək haqqı və qonorarı qəpiyinə kimi işçi öz ailəsinə apara bilsin.

Göründüyü kimi, yuxarı  baxırsan bığ, aşağı baxırsan saqqal.

Nə yazıqlar ki, məsələnin bu biri tərəfində də gələcəkdə jurnalisti sosial müdafiəsiz qalmaq kimi acı bir  aqibət  gözləyir.

Bu səbəblərdəndir ki, 7-8 il bundan öncə qəfil vəfat etmiş həmkarlarımızdan birinin ailəsinə dövlət pensiya təyin etməkdə heç bir real hesab göstəricinə istinad edə bilmədi.

Halbuki, etik baxımdan adını çəkmək istəmədiyim həmin həmkarımız gözəl qələm sahibi, ciddi mətbuat orqanlarında ciddi imza mənsubu idi. Ailəsi özündən sonra çıxılmazlığa düşməyə layiq deyildi.

Buradan hətta o fikri də almış oluruq ki, əmək müqaviləsi, hesabımıza gedən vəsait faciəvi durumlarda ailələrimizin də köməyinə çatan ideal bir sistemdir-varlığımızda özümüzü, yoxluğumuzda ailəmizi maddi sıxıntıdan sığortalaya bilən bir sistem.    

Problemi  yaradan həm özümüz deyilik,  həm də elə özümüzük.

Dövlət işində çalışanların hamısı əmək müqaviləsi ilə çalışır, sosial sığortası tutulur, lakin bu məbləğdən incimir, bilir ki, gələcək ömrü etbarlı təminat altına girir.

Müəllim və həkim az əmək haqqı alan kateqoriyadır, şərti olaraq deyək ki, 50 manatını almır, sığortaya verir.

Qıcıqlanmır, ona görə ki,  o pulun da sahibinin özü  olduğunu bilir. Üstəlik, əlini ürəyinin üstünə qoyub rahat yata bilir ki, sabah kimsəsiz, köməksiz vəziyyətində onu ac qalmaq, başqasına möhtac yaşamaq utancı gözləmir.

Bəs biz necə -başımızın altına rahat yastıq qoya bilirikmi?

Nə olar ki, bu gün mətbuat əsasən, müstəqil, özəl sektor kimi çalışır. O da özü-özünə müfəttişlik etməlidir. Redaktorlarla jurnalistlər arasında heç də az olmayan qonorarın, əmək haqqının  babat sosial sığortasında  könüllü razılaşma prinsipi işləməlidir.

Sonunda bu, həm də  bir mənəvi məsuliyyətdir-redaktorun jurnalist, jurnalistin özü və ailəsi qarşısında.   

 Yoxsa ki, ev problemini həll edən dövlət bizə pensiya məsələsində güzəşt tanımağa borclu və comərd deyil.  Çünki biz göydən düşməmişik.

 

P.S. İyulun 21-i mənzillərinin açarlarını gözləyən bütün həmkarlarımı təbrik edirəm: xeyirli, uğurlu olsun! 


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
İran Avrasiya İttifaqına qoşulur - SƏBƏB, YENİLƏNİB
20.02.2019, 01:05

İran Avrasiya İttifaqına qoşulur - SƏBƏB, YENİLƏNİB

Rusiyadan  ABŞ-a ittiham
20.02.2019, 00:52

Rusiyadan  ABŞ-a ittiham

Prezidentin qardaşı hakim qarşısına çıxarıldı
20.02.2019, 00:33

Prezidentin qardaşı hakim qarşısına çıxarıldı

“Səbail” klubu 2400 manat cərimələndi
20.02.2019, 00:13

“Səbail” klubu 2400 manat cərimələndi

42 il ölmüş kimi qeydiyyatda olan qadın danışdı - VİDEO
19.02.2019, 23:59

42 il ölmüş kimi qeydiyyatda olan qadın danışdı - VİDEO

Bu ölkədə 16 terrorçu zərərsizləşdirildi
19.02.2019, 23:41

Bu ölkədə 16 terrorçu zərərsizləşdirildi

Yanğında 7 uşaq öldü
19.02.2019, 23:28

Yanğında 7 uşaq öldü

Astaradakı “Yanar bulaq” palçıq püskürdü - VİDEO
19.02.2019, 23:14

Astaradakı “Yanar bulaq” palçıq püskürdü - VİDEO

Terror təşkilatının lideri Türkiyədə komaya düşdü
19.02.2019, 22:59

Terror təşkilatının lideri Türkiyədə komaya düşdü

Azərbaycanda münaqişəli ailələrin sayı artır
19.02.2019, 22:41

Azərbaycanda münaqişəli ailələrin sayı artır

Cavanşir Feyziyev: “Kimliyindən asılı olmayaraq hər kəs qanun qarşısında cavabdehdir”
19.02.2019, 22:31

Cavanşir Feyziyev: “Kimliyindən asılı olmayaraq hər kəs qanun qarşısında cavabdehdir”

Türkiyə hərbçiləri S-400 təlimlərinə başlayıb
19.02.2019, 21:56

Türkiyə hərbçiləri S-400 təlimlərinə başlayıb

12 nəfər qar uçqunu altında qalıb
19.02.2019, 21:38

12 nəfər qar uçqunu altında qalıb

Qubada “Prado” aşdı: 2 nəfər kömək gözləyir
19.02.2019, 21:24

Qubada “Prado” aşdı: 2 nəfər kömək gözləyir

“Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı ATƏT PA-da fikirlər səsləndiriləcək” - Bahar Muradova
19.02.2019, 21:10

“Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı ATƏT PA-da fikirlər səsləndiriləcək” - Bahar Muradova

Musa Urudun ingilis dilində şeirlər kitabı çap edildi
19.02.2019, 20:57

Musa Urudun ingilis dilində şeirlər kitabı çap edildi

Türkiyə-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunda müzakirə
19.02.2019, 20:49

Türkiyə-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunda müzakirə

Pakistan Hindistanı dialoqa çağırır
19.02.2019, 20:38

Pakistan Hindistanı dialoqa çağırır

Poçt bağlamalarına 30 faiz vergi qoyuldu
19.02.2019, 20:28

Poçt bağlamalarına 30 faiz vergi qoyuldu

“Avropa İttifaqı Azərbaycanla nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıqda maraqlıdır” - Henrik Hololey 
19.02.2019, 20:16

“Avropa İttifaqı Azərbaycanla nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıqda maraqlıdır” - Henrik Hololey 

Avstriya ilə iqtisadi əlaqələr müzakirə edildi
19.02.2019, 20:01

Avstriya ilə iqtisadi əlaqələr müzakirə edildi

Ağstafada 2 saylı məktəbdə ana dili günü qeyd olunub
19.02.2019, 19:26

Ağstafada 2 saylı məktəbdə ana dili günü qeyd olunub

Bakıda bu yollarda tıxac var - Rəsmi XƏBƏRDARLIQ
19.02.2019, 19:14

Bakıda bu yollarda tıxac var - Rəsmi XƏBƏRDARLIQ

“O, ölkədən qaçmaq niyyətindədir”- ADU-dan Kamal Abdulla ilə bağlı ittihamlara CAVAB
19.02.2019, 19:02

“O, ölkədən qaçmaq niyyətindədir- ADU-dan Kamal Abdulla ilə bağlı ittihamlara CAVAB

TAP layihəsi 85 faizdən çox icra olunub
19.02.2019, 18:25

TAP layihəsi 85 faizdən çox icra olunub

Netanyahu Putinlə görüşəcək
19.02.2019, 18:09

Netanyahu Putinlə görüşəcək

Muzey ziyarətləri üçün onlayn bilet almaq mümkün olacaq
19.02.2019, 18:01

Muzey ziyarətləri üçün onlayn bilet almaq mümkün olacaq

200 köçkün ailəsinə yeni mənzillər verildi - FOTOLAR
19.02.2019, 17:58

200 köçkün ailəsinə yeni mənzillər verildi - FOTOLAR

Ötən ildən axtarışda olan şəxs saxlanıldı
19.02.2019, 17:54

Ötən ildən axtarışda olan şəxs saxlanıldı

Məmmədyarov Avropa Komissiyasının rəsmisi ilə müzakirə apardı
19.02.2019, 17:38

Məmmədyarov Avropa Komissiyasının rəsmisi ilə müzakirə apardı

Rövşən Rzayev köçkünlərin problemlərini dinlədi
19.02.2019, 17:34

Rövşən Rzayev köçkünlərin problemlərini dinlədi

“Balkanlardakı türklər türkcənin varlığını qoruyur” - MÜSAHİBƏ   
19.02.2019, 17:27

“Balkanlardakı türklər türkcənin varlığını qoruyur” - MÜSAHİBƏ  

Azercell IV Buktreyler Festivalının əsas tərəfdaşıdır
19.02.2019, 17:26

Azercell IV Buktreyler Festivalının əsas tərəfdaşıdır

Koçaryanın oğlu ifadə verməkdən imtina etdi
19.02.2019, 17:22

Koçaryanın oğlu ifadə verməkdən imtina etdi

Manatın sabahkı məzənnəsi dəyişir?
19.02.2019, 17:14

Manatın sabahkı məzənnəsi dəyişir?

Baş redaktor Britaniyanın Bakıdakı səfirliyinə getdi  
19.02.2019, 17:11

Baş redaktor Britaniyanın Bakıdakı səfirliyinə getdi  

İran Avrasiya İttifaqına qoşulacaq
19.02.2019, 17:08

İran Avrasiya İttifaqına qoşulacaq

“Bu tullantılarla dənizlər, göllər, meşələr, çaylar çirklənir”
19.02.2019, 17:05

“Bu tullantılarla dənizlər, göllər, meşələr, çaylar çirklənir”

Azərbaycanla sərhəddə kamikadze öldürüldü
19.02.2019, 16:59

Azərbaycanla sərhəddə kamikadze öldürüldü

Zabit Səmədov: “Çeçen və azərbaycanlılar arasındakı bugünkü görüş dövlət başçılarının təşəbbüsü idi”   
19.02.2019, 16:58

Zabit Səmədov: “Çeçen və azərbaycanlılar arasındakı bugünkü görüş dövlət başçılarının təşəbbüsü idi”  

Rumıniya Cənub Qaz Dəhlizinə qoşulur?
19.02.2019, 16:45

Rumıniya Cənub Qaz Dəhlizinə qoşulur?

Oqtay Şirəliyev ATU-nun yeni Tədris Mərkəzinə gəldi 
19.02.2019, 16:04

Oqtay Şirəliyev ATU-nun yeni Tədris Mərkəzinə gəldi 

Meksika rəsmisi Tərcümə Mərkəzində
19.02.2019, 16:04

Meksika rəsmisi Tərcümə Mərkəzində

“Nar” sosial şəbəkələrdən abunəçilərinə müştəri xidmətləri göstərir
19.02.2019, 16:00

“Nar” sosial şəbəkələrdən abunəçilərinə müştəri xidmətləri göstərir

İlham Əliyevin vəzifə verdiyi diplomat DANIŞDI: “Prezidentin Mərkəzlə bağlı bəzi tapşırıqları var”   
19.02.2019, 15:58

İlham Əliyevin vəzifə verdiyi diplomat DANIŞDI: “Prezidentin Mərkəzlə bağlı bəzi tapşırıqları var”  

ATƏT-in Baş katibi Bakıya gələcək
19.02.2019, 15:48

ATƏT-in Baş katibi Bakıya gələcək

Bakıda beynəlxalq forum işə başlayıb
19.02.2019, 15:47

Bakıda beynəlxalq forum işə başlayıb

UNEC-də “Akademik İngilis dili” kursları başlayacaq
19.02.2019, 15:28

UNEC-də “Akademik İngilis dili” kursları başlayacaq

Anar Kərimov nazir müavini oldu - TƏYİNAT
19.02.2019, 15:25

Anar Kərimov nazir müavini oldu - TƏYİNAT

Dövlət Agentliyi yollardakı son vəziyyəti açıqladı - SİYAHI   
19.02.2019, 15:09

Dövlət Agentliyi yollardakı son vəziyyəti açıqladı - SİYAHI  

ARXİV