24 oktyabr 2017, Çərşənbə
Ana Səhifə - Yazılar - Qalxansız jurnalistlər
Qalxansız jurnalistlər
18.07.2017, 12:44

Vəfa Allahverdiyeva

 

Ötən həftə KİV-ə Dövlət Dəstəyi Fondunun icraçı direktoru Vüqar Səfərlinin jurnalistlərə veriləcək mənzillərlə bağlı müzakirələrin yekunlaşması açıqlamasında maraqlı bir mövzu  qabardı.

Məlum oldu ki, bizdə jurnalistlərin əksər qisminin təkcə evi deyil, “qalxan”ı da yoxdur.

Nədir bu qalxan?

Əmək müqaviləsi, bundan irəli gələrək real əmək haqlarından tutulmalar nəticəsində  şəxsi hesaba toplanan vəsait və qocalıq dönəmində bizi heç kimə möhtac qoymayan halal haqqımızdır bu qalxan.

Amma elə bu günlərdə jurnalistlərin əmək münasibətlərindəki vəziyyətini bilgi olaraq əlində cəmləyən Vüqar Səfərlinin də dediyi kimi,  hesablar sıfır rəqəmini göstərir.

İfadə kobud çıxar, bəlkə də, amma qocalıq insanın qara günüdür. Çalışa bilmir, çünki. Dizi bükülür; əsaya, eynəyə, başqasına  möhtac qalır.

Saxta əmək kitabçaları, 0-dan qalxmayan şəxsi hesablar, məhz belə günlər üçün, doğrudan da,  ciddi fəlakət vəd edir. 
 

Bir çox redaksiyalar bu qalxanı əldə etməyi  işçinin özünün boynuna qoyur-VÖEN açdırması yolu ilə.

Amma insanı özbaşına qoysan, nə VÖEN ardınca düşmək,  bircəcə gündə bir aylıq maaşın altından girib, üstündən çıxar –sabahı düşünmədən.    

Dövlət Sosial Müdafiə Fondunda hər kəsin etibarlı “kassa”sını yaratmaq yolu- hüquqi çəmdir. İşəgötürənlə işə girən arasındakı bütün hüquqi tələblərin ödənməsi.

Dövlət deyir, az alıb az versən də, çox alıb çox versən də, toplanan pulu mənim yox, özünün qara gününə yığırsan; Mən burda həmin kassanı qoruyan, lazım olan anda bir qəpiyinə xəyanət etmədən sənə geri qaytaran tərəfəm.     

Kənara qoyaq, 600-800 manat civarındakı əmək haqqı və qonorarı- nə acı ki, bu gün hətta minimum əmək haqqıya-116 manat məbləğə uyğun açıq mühasibatlıq işləri aparılmır. 

Vüqar Səfərlinin qabartdığı sıfır rəqəmi də bax, belə məsuliyyətsizlikdən yaranıb. 

Əvvəllər ikili mühasibatlığı başa düşmək olardı.

Lakin iyulun 1-dən qüvvəyə minən əmək  pensiyasına dəyişikliklər bizim böyük əksəriyyətimizin iş stajı ilə öyünməsini mənasızlaşdırır, çünki pensiya hüququnda hesaba oturulan vəsaitin həcmi mühüm şərtdir.    

Hamının hüquqlarından yazıb-pozan, dünya-aləmin dərdlərini açıb tökən bu fədakar peşə adamları onları şəxsən, irəlidə gözləyən dərdlərdən, müşküllərdən, ya xəbərsizdir, ya da görməməzlikdən gəlir.     
 

Əslində, hamı problemin nədən doğduğunu yaxşı bilir və bu səbəbdən mətbuat orqanlarının rəhbərlərini qaralamaq, qüsurları birbaşa onların üzərinə yıxmaq da doğru deyil.

Aydın məsələdir ki, mətbuatın müstəqil şəkildə ayaq üstündə dayanmaq imkanları yoxdur. Maddi baxımdan tam güclənə bilməyib. Dövlətin dəstəyi də hamının ideal təminatını üzərinə götürə bilmir.

İnternet mediası, ümumiyyətlə maliyyə dəstəyindən kənardadır. Bütün bu reallıqlar redaksiya rəhbərlərini məcbur edir ki, verə bildiyi əmək haqqı və qonorarı qəpiyinə kimi işçi öz ailəsinə apara bilsin.

Göründüyü kimi, yuxarı  baxırsan bığ, aşağı baxırsan saqqal.

Nə yazıqlar ki, məsələnin bu biri tərəfində də gələcəkdə jurnalisti sosial müdafiəsiz qalmaq kimi acı bir  aqibət  gözləyir.

Bu səbəblərdəndir ki, 7-8 il bundan öncə qəfil vəfat etmiş həmkarlarımızdan birinin ailəsinə dövlət pensiya təyin etməkdə heç bir real hesab göstəricinə istinad edə bilmədi.

Halbuki, etik baxımdan adını çəkmək istəmədiyim həmin həmkarımız gözəl qələm sahibi, ciddi mətbuat orqanlarında ciddi imza mənsubu idi. Ailəsi özündən sonra çıxılmazlığa düşməyə layiq deyildi.

Buradan hətta o fikri də almış oluruq ki, əmək müqaviləsi, hesabımıza gedən vəsait faciəvi durumlarda ailələrimizin də köməyinə çatan ideal bir sistemdir-varlığımızda özümüzü, yoxluğumuzda ailəmizi maddi sıxıntıdan sığortalaya bilən bir sistem.    

Problemi  yaradan həm özümüz deyilik,  həm də elə özümüzük.

Dövlət işində çalışanların hamısı əmək müqaviləsi ilə çalışır, sosial sığortası tutulur, lakin bu məbləğdən incimir, bilir ki, gələcək ömrü etbarlı təminat altına girir.

Müəllim və həkim az əmək haqqı alan kateqoriyadır, şərti olaraq deyək ki, 50 manatını almır, sığortaya verir.

Qıcıqlanmır, ona görə ki,  o pulun da sahibinin özü  olduğunu bilir. Üstəlik, əlini ürəyinin üstünə qoyub rahat yata bilir ki, sabah kimsəsiz, köməksiz vəziyyətində onu ac qalmaq, başqasına möhtac yaşamaq utancı gözləmir.

Bəs biz necə -başımızın altına rahat yastıq qoya bilirikmi?

Nə olar ki, bu gün mətbuat əsasən, müstəqil, özəl sektor kimi çalışır. O da özü-özünə müfəttişlik etməlidir. Redaktorlarla jurnalistlər arasında heç də az olmayan qonorarın, əmək haqqının  babat sosial sığortasında  könüllü razılaşma prinsipi işləməlidir.

Sonunda bu, həm də  bir mənəvi məsuliyyətdir-redaktorun jurnalist, jurnalistin özü və ailəsi qarşısında.   

 Yoxsa ki, ev problemini həll edən dövlət bizə pensiya məsələsində güzəşt tanımağa borclu və comərd deyil.  Çünki biz göydən düşməmişik.

 

P.S. İyulun 21-i mənzillərinin açarlarını gözləyən bütün həmkarlarımı təbrik edirəm: xeyirli, uğurlu olsun! 


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
Bu il Azərbaycanda8,5 min həyət evi tikilib   
24.10.2017, 11:20

Bu il Azərbaycanda8,5 min həyət evi tikilib  

Mehriban Əliyeva xalq artistinə ev bağışladı
24.10.2017, 11:16

Mehriban Əliyeva xalq artistinə ev bağışladı

“Azəravtoyol”  Coğrafiya İnstitutunun ittihamlarına cavab verdi
24.10.2017, 11:01

“Azəravtoyol”  Coğrafiya İnstitutunun ittihamlarına cavab verdi

Binəqədinin bir hissəsinə su məhdudiyyətlərlə veriləcək
24.10.2017, 11:00

Binəqədinin bir hissəsinə su məhdudiyyətlərlə veriləcək

Hacıqabulda evə basqın edən maskalılar tutuldu 
24.10.2017, 10:59

Hacıqabulda evə basqın edən maskalılar tutuldu 

Cəbhədə monitorinq keçiriləcək   
24.10.2017, 10:08

Cəbhədə monitorinq keçiriləcək  

Qarabağın başı dərdli…
24.10.2017, 10:06

Qarabağın başı dərdli…

Professordan AÇIQLAMA: Kişilər yay tətilindən cinsi xəstəliklə qayıdır
24.10.2017, 10:01

Professordan AÇIQLAMA: Kişilər yay tətilindən cinsi xəstəliklə qayıdır

Bakıda məhkumların qaçmasına görə vəzifəli şəxslər tutuldu - ADLAR
24.10.2017, 09:42

Bakıda məhkumların qaçmasına görə vəzifəli şəxslər tutuldu - ADLAR

Cəbhədə şiddətli atışma oldu 
24.10.2017, 09:31

Cəbhədə şiddətli atışma oldu 

Ermənilərin gözü qarşısında düşmən bayrağına tüpürən azərbaycanlı əsir...
24.10.2017, 09:22

Ermənilərin gözü qarşısında düşmən bayrağına tüpürən azərbaycanlı əsir...

“Mitsubishi” 161 min avtomobili geri çağırdı
24.10.2017, 09:11

“Mitsubishi” 161 min avtomobili geri çağırdı

Türkiyədəki xristian və müsəlman ermənilər...   
24.10.2017, 09:09

Türkiyədəki xristian və müsəlman ermənilər...  

Hadı Rəcəbli üslubu
24.10.2017, 08:48

Hadı Rəcəbli üslubu

Yevlax sakini özünü yandırıb
24.10.2017, 08:32

Yevlax sakini özünü yandırıb

Müğənni Damlaya ev hədiyyə edən sevgilisi danışdı: “...qəbahət deyil” - VİDEO
24.10.2017, 08:28

Müğənni Damlaya ev hədiyyə edən sevgilisi danışdı: “...qəbahət deyil” - VİDEO

Manat və dolların bugünkü məzənnəsi
24.10.2017, 08:23

Manat və dolların bugünkü məzənnəsi

Ermənistanda rusiyalı əsgər xidmət yoldaşını öldürüb
24.10.2017, 00:57

Ermənistanda rusiyalı əsgər xidmət yoldaşını öldürüb

Bərdənin su təchizatında problem yarandı
24.10.2017, 00:43

Bərdənin su təchizatında problem yarandı

Ölkədə seysmik vəziyyətin fon səviyyəsi 8-9 baldır - Video
24.10.2017, 00:17

Ölkədə seysmik vəziyyətin fon səviyyəsi 8-9 baldır - Video

İlin ən yaxşı məşqçisi Zidan oldu
24.10.2017, 00:01

İlin ən yaxşı məşqçisi Zidan oldu

Gürcüstanda azərbaycanlı qətlə yetirildi
23.10.2017, 23:46

Gürcüstanda azərbaycanlı qətlə yetirildi

Bakıda xarici qonaqlara xüsusi taksilər xidmət göstərəcək
23.10.2017, 23:26

Bakıda xarici qonaqlara xüsusi taksilər xidmət göstərəcək

Ankara Böyükşəhər Bələdiyyəsinin sədri istefa verir
23.10.2017, 23:07

Ankara Böyükşəhər Bələdiyyəsinin sədri istefa verir

Yağın ardınca pendir də bahalaşdı - VİDEO
23.10.2017, 22:48

Yağın ardınca pendir də bahalaşdı - VİDEO

Cənubi Qafqaz dünyanın ən hərbiləşdirilmiş bölgələrindən biridir
23.10.2017, 22:31

Cənubi Qafqaz dünyanın ən hərbiləşdirilmiş bölgələrindən biridir

Ukrayna prezidentinə sui-qəsd 
23.10.2017, 22:17

Ukrayna prezidentinə sui-qəsd 

ABŞ-ın dövlət katibi Bağdada gəldi
23.10.2017, 22:01

ABŞ-ın dövlət katibi Bağdada gəldi

Pan-Afrika Parlamentinin prezidenti Heydər Əliyev Mərkəzində oldu
23.10.2017, 21:46

Pan-Afrika Parlamentinin prezidenti Heydər Əliyev Mərkəzində oldu

İşğal olunmuş torpaqda İŞĞALÇINI MƏĞLUB ETMƏK HƏQİQƏTİ...
23.10.2017, 21:31

İşğal olunmuş torpaqda İŞĞALÇINI MƏĞLUB ETMƏK HƏQİQƏTİ...

Gürcüstanda Azərbaycan vətəndaşı həbs edildi - Rəsmi
23.10.2017, 21:13

Gürcüstanda Azərbaycan vətəndaşı həbs edildi - Rəsmi

Çeçenistanda silahlı insident: 4 ölü
23.10.2017, 20:57

Çeçenistanda silahlı insident: 4 ölü

Müsavatçılar Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin qarşısına toplaşacaq
23.10.2017, 20:43

Müsavatçılar Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin qarşısına toplaşacaq

Gürcüstanın baş naziri Bakıya gəlir
23.10.2017, 20:29

Gürcüstanın baş naziri Bakıya gəlir

İtaliyada meşə yanğınları səbəbindən əhalinin təxliyyəsinə başlanılıb
23.10.2017, 20:16

İtaliyada meşə yanğınları səbəbindən əhalinin təxliyyəsinə başlanılıb

ARXİV
SORĞU
Hansı kommunal xidmətin işindən razısınız?
“Azəriqaz”(5.20%)
“Azərişıq”(24.9%)
“Azərsu”(8.92%)
“Azəristiliktəchizat”(2.97%)
Heç biri(57.9%)