22 sentyabr 2018, Şənbə
Ana Səhifə - Yazılar - Türkiyədə kimi dəstəkləyək? - AKP, CHP, MHP, “İyi Parti”...
Türkiyədə kimi dəstəkləyək? - AKP, CHP, MHP, “İyi Parti”...
27.10.2017, 12:58

Fazil Mustafa,
Milli Məclisin üzvü

Türkiyəmizin içində, çölündə olub-bitənlər bizi ya sevindirir, ya da rahatsız edir. Özümüzə aid duyğuları bir çoxlarımız səmimi şəkildə Türkiyə üçün də yaşayırıq. Bu səmimi yaşantımız da böyük ehtimalla Türkiyənin Azərbaycan üçün önəmini, mahiyyətini anlamaqdan irəli gəlir. Bir məsələdə isə Türkiyəyə həssas yanaşanlardan xeyli fərqli düşüncədə olduğumu sezirəm. Bəlkə də bu mühiti alt qatlarından başlayaraq nisbətən yaxşı çək-çevir etməyimdən qaynaqlanan bir duyum da ola bilir. Bəzən nəyə gülüb geçirəm? Kimsə Türkiyənin hansısa futbol komandasının azarkeşi kimi başqa bir azərbaycanlı rəqib komandanın azarkeşi ilə mübahisə edəndə. Bir azərbaycanlı fənərli digər azərbaycanlı qalatasaraylının az qalır başını yarsın. Daha nəyə gülüb keçirəm? Kimsə CHP və ya MHP təəssübkeşi kimi AKP-ni qaralayanda. Yaxud da kimsə AKP fədaisi kimi solçulara sataşanda. Hələ Azərbaycanda yüzlərlə insanı eşidirəm ki, qapısının ağzına zibil tökmüş qonşusundan çox Türkiyə prezidenti Ərdoğana nifrət edir. Digəri ağzını açan kimi Türkiyənin qaranlığa gömüldüyündən danışmağı sevir. Başqa birisi Ərdoğanı yerə-göyə sığdırmır, kişi adamdır deyir, başqa türk siyasətçilərini düşmən obrazında görür. Bu cür müxtəlif rəylərin olması əlbəttə, təbii sayılmalıdır, fikir, mövqe plüralizmi deyilən nəsnə təqribən elə budur. 

Ancaq sözümün canı başqa yerdədir. Ötən günlərdə Türkiyədə yeni bir partiya yarandı. Həm də böyük səs- küylə. Əlbəttə, kimsə öz partiyasını "Pis partiya" adlandırmaz, yaxud da "Qara partiya" adıyla heç çağırmaz. Ya "yaxşı", ya "ağ", ya "doğru" və ya "ədalət" adlarından biri seçilməlidir. Onlar da yıpranmış bütün adların üzərindən adlayaraq hamının rahat tələffüz edəcəyi "iyi" sözünün üzərində dayanıblar və adlarını "İyi Parti" qoyublar. Proqramları ilə tanış oldum, toplantılarındakı çıxışlarla, saytlardakı şərhlərlə tanış oldum. Qurucuları içində şəxsən tanıdığım və xeyli tanımadığım simalar var. Vaxtilə Türkiyədə gəlib-keçmiş əksər partiyalar kimi ənənəçiliyə, populist çağırışlara sahib sağ partiya olduğu anlaşılır. Yeni mesajlar yoxdur, daha çox mövcud AKP iqtidarının antitezisi üzərində formalaşdığı sezilir. Yeni simalar da diqqət çəkmir, başqa partiyalardakı istənməyən adamlardan ibarət bir kadrlaşma aydın görünür. Partiya başqanının da tutucu bir vizyon adamı olduğunu söyləmək çətindir. Bunun əlbəttə, müsbət tərəfləri var, çünki, bu günkü Türkiyədə təqribən Özal təfəkkürünə sahib, ideoloji cinahlardan hansısa birinə özünü ithaf etməmiş siyasi liderlərə daha çox ehtiyac duyulmaqdadır. Ancaq Meral Akşener Özal tutumlu və masştablı siyasi lider olmağa yaxın görünmür. Bununla belə, Türkiyə cəmiyyətində AKP-yə ciddi bir alternativ partiyanın ortaya çıxdığını söyləmək olar. Bu partiyanın doğuşu Anadolu türkcəsində deyildiyi kimi, Türkiyəmiz üçün iyimi olacaq, kötümü, məhz bu sualı cavablandırmazdan öncə bir haşiyə çıxmağı qaçınılmaz, zəruri hesab edirəm.

Baxırsan ki, sosial şəbəkədə Azərbaycanda olan bəzi dostlarımız tərəfindən də, tanımadığımız insanlar tərəfindən də Məral Akşenerin ABŞ-ın yeni layihəsi olduğuna eyham vuran, FETO-çu olduğuna işarə edilən rəsimli paylaşımlar edirlər. Əlbəttə, hər kəsin Azərbaycan vətəndaşı olsa belə, Türkiyədəki siyasi qüvvələrdən hansısa birinə simpatiyasını bildirməyə, xoşlamadığı liderlərə, partiyalara, görüşlərə qarşı əks təbliğat aparma haqqına irad bildirmək niyyətimiz yox. Sadəcə öz düşüncələrimizi açıqlamağı uyğun görürük ki, gələcəkdə ən azı ehtimallarımızın yanılmasına bariz şəkildə yol verməyək. Xatırlayıram ki, biz 1992-ci ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi olaraq iqtidara gələndə millətçilik ideologiyası ilə düşüncəsi yüklənmiş cəbhəçilərin böyük əksəriyyətində Türkiyə deyəndə göz önünüə əsasən Alparslan Türkeş obrazı gəlirdi. Düşünürdük ki, ondan və milliyyətçi hərəkat partiyasının üzvlərindən başqa Türkiyəni içdən sevən kimsə yoxdur. Sonra az-çox simpatiyamız Azərbaycana münasibətinə görə Özala və Kiprin quzeyini işğaldan azad etdiyinə görə Ecevitə, Azərbaycanla bağlı səmimi deyimlərinə görə Möhsün Yazıçıoğluna yönəlməyə başladı. Ancaq bütövlükdə solçular bizim üçün Türkiyənin düşmənləri, o zamanki islamçı görüşlərin lideri sayılan Nəciməddin Ərbakan isə Türkiyəni Ərəbistanın qaranlıq aurasına soxacaq bir lider kimi tanınırdı. Xalq Cəhhəsinin lideri Əbülfəz Elçibəyin də bu yöndə çağırışları və münasibətləri təbii olaraq bizim üzərimizdən də təsirsiz ötüşməmişdi. 

Qismət oldu, bir neçə il Türkiyədə mərhum Əbülfəz Elçibəyin özəl təmsilçisi kimi çalışdım, hər kəsimdən olan aydınlarla, siyasətçilərlə təmasım, münasibətim və müzakirələrim oldu. O zamandan özüm üçün anladım ki, mən və yaxud başqa bir azərbaycanlı Türkiyəni Dəmirəlin, Türkeşin, Ecevitin, Baykalın, Çillərin, Yazıçıoğlunun, Ərbakanın və başqa birisinin sevdiyi qədər sevmək imkanına sahib deyiləm. Ən azı bu ölkənin taleyini onlar qədər düşünmə, onlar qədər bu ölkəni tanıma qabiliyyətim olmayacaq. Necə ki, bu gün ha fədakarlıqdan danışsam da, Türkiyəni nə Ərdoğan, nə Kılıcdaroğlu, nə Baxçalı, nə də Meral Akşener qədər dəyərləndirmək, bu ölkənin təəssübünü çəkmək imkanına sahib deyiləm. Necə ki, onların heç birinin mənim qədər Azərbaycan sevməsi, onun taleyinə həssaslıq göstərməsi inandırıcı ola bilməz. Türkiyə siyasətində məni maraqlandıran əsas məsələ, bu şəxslərin Azərbaycana münasibətidir. Bu gün Ərdoğan da, Baxçalı da, Kılıcdaroğlu da, Meral Akşener də Azərbaycana öz sevgisini ifadə edirsə, Azərbaycana qardaş deyirlərsə, o zaman Türkiyənin iç siyasətində kiminsə tərəfini tutaraq başqasını qaralamağım mənəvi cəhətdən nə dərəcədə doğru sayıla bilər? Yenə də söyləyirəm, kimin üçünsə İslam dəyərləri prioritetdirsə, yaxud milliyətçi, solçu və ya liberal dəyərlərə üstünlük verirsə, o zaman simpatiyasını Türkiyədəki hansısa bu yönlərin birində boy göstərən liderə yönləndirə, onun fikir, düşüncə və davranışlarını təbliğ edə bilər. Ancaq Azərbaycana qarşı münasibətində ancaq sevgi və sayğı olan siyasətçilərin Türkiyənin iç siyasətindəki durumunu özlərinə buraxaq, onların qaralanması kampaniyasında iştirak etməyək. Biz hətta PKK-nı dəstəkləyən Demirtaşla bağlı da o zamana qədər sərt sözlər işlətmirdik ki, Azərbaycan əleyhinə düşməncəsinə mövqe sərgiləmirdi. Elə ki, açıqca ermənilərin separatçılığını dəstəkləməyə başladı, Azərbaycandan da külli nifrət qazanmış oldu. Yəni Türkiyə siyasətində Azərbaycan vətəndaşları üçün əsas meyar Azərbaycan dövlətinə, Azərbaycan xalqına münasibət məsələsi olmalıdır, məncə.

İndi İyi Partiyanın toplantısında Azərbaycan bayrağı dalğalanırsa, "Qarabağ!" şüarı əllərdə tutulursa, çalışaq ki, bunlar AKP-nin, CHP-nin, BBP-nin, MHP-nin də toplantılarıında da təkrar-təkrar gözə dəysin. Kimi iqtidara gətirər, kimi iqtidardan aparar, bunu artıq Türkiyə vətəndaşlarının iradəsinə buraxaq. Necə ki, müdriklərimiz gözəl demiş, onu bir az da məqsədimizə uyğun düzəldək: "Türkiyədə Azərbaycanın dostu dostumuz, düşməni düşmənimizdir!" Elə Azərbaycanda da hansısa vətəndaş Türkiyəyə dost kimi baxmasa belə, buna onun müstəqil baxışı kimi qiymət verərik, ancaq düşmən kimi baxan hər kəs heç şübhəsiz, bizim də düşmənimizdir!" Çünki biz 1918-ci ildə bir millət olaraq xilasımız üçün qəhrəman Türk əsgərinə vəfa borcunu unutmayanların varisləriyik.

Anlaşıldımı indi Türkiyədə kimi dəstəkləməliyik?


SON XƏBƏR
Əbülfəs Qarayev Moskvada müzakirələr apardı
22.09.2018, 21:12

Əbülfəs Qarayev Moskvada müzakirələr apardı

Leyla Əliyeva Beynəlxalq Sülh Gününə həsr olunan tədbirdə - FOTOLAR
22.09.2018, 20:56

Leyla Əliyeva Beynəlxalq Sülh Gününə həsr olunan tədbirdə - FOTOLAR

Bakıda ana 8 yaşlı qızını bu səbəbdən CƏZALANDILRDI
22.09.2018, 20:34

Bakıda ana 8 yaşlı qızını bu səbəbdən CƏZALANDILRDI

Tahir Süleymanov “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edildi
22.09.2018, 20:31

Tahir Süleymanov “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edildi

Azərbaycan paracüdoçusuna  yeddinci dan qara kəmər verildi 
22.09.2018, 20:19

Azərbaycan paracüdoçusuna  yeddinci dan qara kəmər verildi 

Milli Məclisin komitə sədri AŞPA tədbirinə qatılacaq
22.09.2018, 20:03

Milli Məclisin komitə sədri AŞPA tədbirinə qatılacaq

FHN çarpayıdan yıxılan ağır çəkili kişini xilas etdi
22.09.2018, 18:00

FHN çarpayıdan yıxılan ağır çəkili kişini xilas etdi

Prezident Bakıda Dünya Çempionatını izlədi
22.09.2018, 17:56

Prezident Bakıda Dünya Çempionatını izlədi

Prezident Səudiyyə Ərəbistanının Kralını və Vəliəhdini təbrik edib
22.09.2018, 17:45

Prezident Səudiyyə Ərəbistanının Kralını və Vəliəhdini təbrik edib

Libermanın Azərbaycan səfərinin nəticələri Yerevanda təşviş yaradıb
22.09.2018, 17:38

Libermanın Azərbaycan səfərinin nəticələri Yerevanda təşviş yaradıb

Sumqayıtda avtomobillə vurulan piyada xəstəxanada öldü
22.09.2018, 17:31

Sumqayıtda avtomobillə vurulan piyada xəstəxanada öldü

İlham Əliyev İran prezidentinə başsağlığı verdi
22.09.2018, 17:14

İlham Əliyev İran prezidentinə başsağlığı verdi

Moskva tarixinin ən isti payızını yaşayır
22.09.2018, 17:00

Moskva tarixinin ən isti payızını yaşayır

“Florens” qasırğasının vurduğu zərər hesablandı
22.09.2018, 16:40

“Florens” qasırğasının vurduğu zərər hesablandı

Türkiyədə "Google" milyon dollar cərimələndi
22.09.2018, 16:25

Türkiyədə "Google" milyon dollar cərimələndi

Ermənistanda Futbol Federasiyasına yeni prezident seçildi
22.09.2018, 16:09

Ermənistanda Futbol Federasiyasına yeni prezident seçildi

“Arxivdə Azərbaycandakı “KQB” agenturası barədə izlər hələ də qalır”
22.09.2018, 16:04

“Arxivdə Azərbaycandakı “KQB” agenturası barədə izlər hələ də qalır”

Bakıda xuliqanlıq edən şəxs tutulub
22.09.2018, 15:53

Bakıda xuliqanlıq edən şəxs tutulub

İŞİD İrandakı terror aktına görə məsuliyyəti öz üzərinə götürdü
22.09.2018, 15:42

İŞİD İrandakı terror aktına görə məsuliyyəti öz üzərinə götürdü

İranda hərbi parada silahlı hücum – Ölənlər var - VİDEO+YENİLƏNİB
22.09.2018, 15:24

İranda hərbi parada silahlı hücum – Ölənlər var - VİDEO+YENİLƏNİB

Yenot hər kəsi qorxuya saldı - VİDEO
22.09.2018, 15:20

Yenot hər kəsi qorxuya saldı - VİDEO

Neftin qiyməti yenidən 100 dolları keçə bilər - PROQNOZ
22.09.2018, 15:11

Neftin qiyməti yenidən 100 dolları keçə bilər - PROQNOZ

Hadi Rəcəbli Maltalı deputatları müşaiyət etdi
22.09.2018, 14:59

Hadi Rəcəbli Maltalı deputatları müşaiyət etdi

Beyləqanda 196 ağac yandırıldı
22.09.2018, 14:49

Beyləqanda 196 ağac yandırıldı

Hatayda Azərbaycan küçəsi və Qarabağ parkı açılacaq
22.09.2018, 14:33

Hatayda Azərbaycan küçəsi və Qarabağ parkı açılacaq

Birincilər Dövlət Komitəsinə ekskursiya etdilər
22.09.2018, 14:26

Birincilər Dövlət Komitəsinə ekskursiya etdilər

Azərbaycanda orta aylıq əməkhaqqı 3,7% artıb
22.09.2018, 14:00

Azərbaycanda orta aylıq əməkhaqqı 3,7% artıb

Azərbaycan XİN-i: “Yuri Xaçaturov vəzifəsindən sui-istifadə edib”
22.09.2018, 13:47

Azərbaycan XİN-i: “Yuri Xaçaturov vəzifəsindən sui-istifadə edib”

Azərbaycan və Aİ arasında yeni saziş üçün danışıqların vaxtı AÇIQLANDI
22.09.2018, 13:35

Azərbaycan və Aİ arasında yeni saziş üçün danışıqların vaxtı AÇIQLANDI

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi İran tərəfinə başsağlığı verib
22.09.2018, 13:24

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi İran tərəfinə başsağlığı verib

İrandan terror hücumuna görə ABŞ-a İTTİHAM 
22.09.2018, 13:17

İrandan terror hücumuna görə ABŞ-a İTTİHAM 

Astarada naringi bağlarında zərərvericilər məhv edilir
22.09.2018, 13:15

Astarada naringi bağlarında zərərvericilər məhv edilir

Ermənistan Minsk Qrupunun formatını dəyişmək istəmir
22.09.2018, 13:09

Ermənistan Minsk Qrupunun formatını dəyişmək istəmir

Sabah Bakıya yağış yağacaq – HAVA PROQNOZU
22.09.2018, 12:51

Sabah Bakıya yağış yağacaq – HAVA PROQNOZU

İlham Əliyev Vyetnam Kommunist Partiyasının Baş katibinə başsağlığı verib
22.09.2018, 12:43

İlham Əliyev Vyetnam Kommunist Partiyasının Baş katibinə başsağlığı verib

ARXİV