26 mart 2017, Bazar
Ana Səhifə - YazılarƏDƏBİYYAT - Hanı Nuri paşanın heykəli?
Hanı Nuri paşanın heykəli?
15.09.2016, 10:19

Prof. Qafar Çaxmaqlı

Bu gecə, 15 Sentyabrda sabaha doğru  axşamdan bəri təsirindən ayrıla bilmədiyim bir kitab vardı həyatımda.  Ona görə belə deyirəm ki,  “Nuri Killigil” kitabının yazarı Atilla Orala heyran oldum. Şübhəsiz ki, 1000 səhifəlik kitabı bir günə oxumaq mümkün deyil. Amma vərəqləyib heyran olmaq olar. Bu hadisənin 15 sentyabra dəng gəlməsinin də xüsusi önəmu var. 15 sentyabr 1918-ci il Nuri paşanın (Killigilin)  qurduğu Qafqaz İslam Ordusu tərəfindən Bakının qurtuluş günüdür.  Bu zəfəri həzm eləməyən ermənilər hələ o zaman Nuri paşa haqqında olmazın böhtanlar yaymağa başlamışdılar.  Hayrenik” yazmışdı ki, “ Ənvər paşanın bəradəri fərari Nuri paşa İrəvan yaxınlığında qətl edilmişdir”, bir başqa erməni  qəzeti onun əsir götürüldüyünü, hətta  qulağıkəsik Anraniklə Qarabağda savaşda 7 min əsgərlə təslim olduğunu yazmışdılar. Hələ doğma Vətənində nələrlə rastlaşdığını demirik. Atilla Oral bütün bunları sənədlərlə titizliklə ortaya qoymuşdur

 Atilla bəy bu kitabı 20 ilə ortaya qoyub. materialları toplayıb, elə fotolar, şəkilllər, bəlgələr toplayıb ki, onu bir institut  illərlə çalışsa onu edə bilməz. Evini ipateke qoyaraq borc alıb, nəşr etdirib.   Millət qarşısında, Türklük qarşısında, Nuri paşanın xidmətləri qarşısında borcunu yerinə yetirib.   Nuri paşanın İstanbul Edirne yolundakı qəbristanlıqda İlk dəfə gəldiyi Nuri paşanın xilas etdiyi şəhərdə nələr yaşadığını, hansı hisslər keçirdiyini görməmək mümkün deyil məzarını da o tapıb, Nuri paşa torpağa tapşırılarkən ona qılınmayan namazı da o qıldırıb. Nədən ona namaz qılınmayıb bilirsinizmi?   Nuri paşaya məxsus silah fabrikası partladılarkən   parça- aprça olmuş Bakı fatehinin  cəsədi yetərli olmamışdır!.. Bir namazı belə ona qıymamışdılar. 

  15 sentyabrı, Bakının erməni bolşevik qüvvələrdən təmizləndiyi tarixi  andığımız bu günlərdə Nuri paşanın bütün həyatı, geçdiyi yol  haqqında belə bir dəyərli kitab ortaya qoyan  yazarı ilk dəfə Bakıya ayaq qoyqrkən yəqin ki, maraq etmişdir: Onun xilas etdiyi şəhərdə Nuri paşanın xatirəsini yad ediləcək yer varmı, hanı onun adına verilmiş küçə, park?  Mən əminəm bu kitabı oxuyan hər kəs təkidlə soracaq:  Hanı Nuri paşanın heykəli?

15.09.2016

 

 


SON XƏBƏR
26.03.2017, 00:40

Taliban polis bölməsinə hücum edib: 16 ölü

26.03.2017, 00:19

ABŞ Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edir

25.03.2017, 23:56

Türkiyə daha bir referendum keçirə bilər - SƏBƏB

25.03.2017, 23:54

"Rusiya bütün Avropa üçün təhdiddir" - Prezident

25.03.2017, 23:40

İsveçrəli diplomat Türkiyə XİN-ə çağırılıb

25.03.2017, 23:22

ABŞ 200 dinc sakinin ölümü ilə bağlı açıqlama verdi

25.03.2017, 23:16

“İsgəndər raketləri bütün Avropa paytaxtlarına təhlükədir”

25.03.2017, 22:58

İtaliya polisi 122 etirazçını saxlayıb

25.03.2017, 22:52

40 polisin başını kəsdilər - DƏHŞƏT

25.03.2017, 22:41

Şəmkir sakini döyülüb  

25.03.2017, 22:26

İŞİD Türkiyə sərhəddində terror törədib

25.03.2017, 22:12

 “İskəndər”dən istifadə edəcəyik” - Sarkisyan

25.03.2017, 21:58

"Oyuna bütün biletlərin satılması əlavə stimuldur" - Rəşad Sadıqov

25.03.2017, 21:42

Rusiya neft hasilatını azaldıb

25.03.2017, 21:25

Qırğızıstanda 68 etirazçı saxlanılıb

25.03.2017, 21:11

Londonda terror törədən radikal dini qrup tərkibində döyüşüb

25.03.2017, 20:55

"Öz komandama, əzmkar futbol sərgiləyəcəyimizə inanıram" - Robert Prosineçki

25.03.2017, 20:43

İlham Əliyev banqladeşli həmkarını təbrik etdi

25.03.2017, 20:14

"İndi daha pozitiv Azərbaycan yığması görürəm" - Yoahim Löv

25.03.2017, 20:01

“Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri bütün sahələrdə inkişaf edir”

25.03.2017, 19:00

Taekvondoçular beynəlxalq sertifikata layiq görülüblər - FOTOLAR

25.03.2017, 17:57

İsmayıllıda 5 otaqlı ev yanıb

25.03.2017, 17:24

İŞİD-ə qarşı döyüşlərə fasilə verildi

25.03.2017, 17:02

“Ya Avropa İttifaqı vahid olacaq, ya da ümumiyyətlə olmayacaq”

25.03.2017, 16:33

26-ları əslində kim güllələyib?

25.03.2017, 16:18

Sarkisyan Qarabağa gəldi

25.03.2017, 15:55

2 ay yeraltında gizlənən İŞİD üzvləri öldürüldü

25.03.2017, 15:43

Suriyada 17 dinc sakin həlak olub

25.03.2017, 15:12

Erməni xalqı Qarabağ klanından bezib, Azərbaycanla sülh istəyir

25.03.2017, 14:16

Xəzərdə zəlzələ olub

25.03.2017, 13:39

Xaçmazda yanğın, yaralanan var

25.03.2017, 13:22

ABŞ Rusiya qoşunlarının Liviya yerləşməsini TƏSDİQLƏDİ

25.03.2017, 13:13

"Bild": Renat Dadaşov 1 milyon dollar müqabilində Azərbaycan millisini seçib

25.03.2017, 13:01

Merkel Avropa Birliyinin səhvlərindən DANIŞDI

25.03.2017, 12:24

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı

ARXİV
SORĞU
Hansı ali məktəb daha yaxşı təhsil verir?
Prezident Yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyası(6.06%)
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti(12.1%)
Bakı Dövlət Universiteti(24.2%)
Bakı Ali Neft Məktəbi(3.03%)
Azərbaycan Dillər Universiteti(30.3%)
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti(1.51%)
Azərbaycan Texniki Universiteti(0%)
Azərbaycan Tibb Universiteti(1.51%)
Bakı Slavyan Universiteti(6.06%)
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti(15.1%)