27 may 2017, Şənbə
Ana Səhifə - YazılarƏDƏBİYYAT - Hanı Nuri paşanın heykəli?
Hanı Nuri paşanın heykəli?
15.09.2016, 10:19

Prof. Qafar Çaxmaqlı

Bu gecə, 15 Sentyabrda sabaha doğru  axşamdan bəri təsirindən ayrıla bilmədiyim bir kitab vardı həyatımda.  Ona görə belə deyirəm ki,  “Nuri Killigil” kitabının yazarı Atilla Orala heyran oldum. Şübhəsiz ki, 1000 səhifəlik kitabı bir günə oxumaq mümkün deyil. Amma vərəqləyib heyran olmaq olar. Bu hadisənin 15 sentyabra dəng gəlməsinin də xüsusi önəmu var. 15 sentyabr 1918-ci il Nuri paşanın (Killigilin)  qurduğu Qafqaz İslam Ordusu tərəfindən Bakının qurtuluş günüdür.  Bu zəfəri həzm eləməyən ermənilər hələ o zaman Nuri paşa haqqında olmazın böhtanlar yaymağa başlamışdılar.  Hayrenik” yazmışdı ki, “ Ənvər paşanın bəradəri fərari Nuri paşa İrəvan yaxınlığında qətl edilmişdir”, bir başqa erməni  qəzeti onun əsir götürüldüyünü, hətta  qulağıkəsik Anraniklə Qarabağda savaşda 7 min əsgərlə təslim olduğunu yazmışdılar. Hələ doğma Vətənində nələrlə rastlaşdığını demirik. Atilla Oral bütün bunları sənədlərlə titizliklə ortaya qoymuşdur

 Atilla bəy bu kitabı 20 ilə ortaya qoyub. materialları toplayıb, elə fotolar, şəkilllər, bəlgələr toplayıb ki, onu bir institut  illərlə çalışsa onu edə bilməz. Evini ipateke qoyaraq borc alıb, nəşr etdirib.   Millət qarşısında, Türklük qarşısında, Nuri paşanın xidmətləri qarşısında borcunu yerinə yetirib.   Nuri paşanın İstanbul Edirne yolundakı qəbristanlıqda İlk dəfə gəldiyi Nuri paşanın xilas etdiyi şəhərdə nələr yaşadığını, hansı hisslər keçirdiyini görməmək mümkün deyil məzarını da o tapıb, Nuri paşa torpağa tapşırılarkən ona qılınmayan namazı da o qıldırıb. Nədən ona namaz qılınmayıb bilirsinizmi?   Nuri paşaya məxsus silah fabrikası partladılarkən   parça- aprça olmuş Bakı fatehinin  cəsədi yetərli olmamışdır!.. Bir namazı belə ona qıymamışdılar. 

  15 sentyabrı, Bakının erməni bolşevik qüvvələrdən təmizləndiyi tarixi  andığımız bu günlərdə Nuri paşanın bütün həyatı, geçdiyi yol  haqqında belə bir dəyərli kitab ortaya qoyan  yazarı ilk dəfə Bakıya ayaq qoyqrkən yəqin ki, maraq etmişdir: Onun xilas etdiyi şəhərdə Nuri paşanın xatirəsini yad ediləcək yer varmı, hanı onun adına verilmiş küçə, park?  Mən əminəm bu kitabı oxuyan hər kəs təkidlə soracaq:  Hanı Nuri paşanın heykəli?

15.09.2016

 

 


SON XƏBƏR
27.05.2017, 15:42

Gələcəyin sərnişinləri “BakuBus”da

27.05.2017, 15:14

Həkim sirri ilə bağlı qanunvericiliyə dəyişiklik edilir – Hərbi xidmətə görə  

27.05.2017, 15:10

Bakıda bədbəxt hadisə: otel şüşələri silənlər 7-ci mərtəbədən yıxıldı, 1-i öldü

27.05.2017, 15:05

Karyerasında qırmızı vərəqə görməyən futbolçular – MARAQLI

27.05.2017, 14:40

Milli Məclis növbəti iclasının gündəliyində dəyişiklik edilib

27.05.2017, 14:35

Əli Məsimli Beynəlxalq Bankın əvvəlki mövqeyinə qayıtması üçün təklif verdi

27.05.2017, 14:29

DİM 29 şəhər və rayonda sınaq imtahanları keçirdi

27.05.2017, 14:23

“Neft Daşları”na gedən helikopter məcburi eniş etdi

27.05.2017, 14:17

Prezident: “Ən çətin əməliyyatların ölkəmizdə uğurla aparılması fərəh doğurur”

27.05.2017, 13:52

Şamaxıda qədim kütləvi məzarlıq aşkar edildi – FOTOLAR

27.05.2017, 13:27

Əli Kərimlinin müavini Bakı İstintaq Təcridxanasına köçürülüb

27.05.2017, 13:25

Əfqanıstanda terror: 18 ölü

27.05.2017, 13:09

Mayın 28-29-na olan hava PROQNOZU: Bakıda külək əsəcək

27.05.2017, 13:05

Parlamentin növbədənkənar iclası olacaq

27.05.2017, 13:01

İslamiadada birinci yeri tutan futbolçularımız arasında 150 min manat necə bölünəcək- AÇIQLAMA

27.05.2017, 12:51

Deputatlar Oqtay Əsədovun rəhbərliyi ilə Latviyaya gedir

27.05.2017, 12:44

Azərbaycanlı vloqqer: "Stimulum həyat yoldaşımdır” - MÜSAHİBƏ

27.05.2017, 12:28

Tillerson çoxillik ənənəni POZDU - Ramazanla bağlı tədbir təklifini rədd etdi 

27.05.2017, 12:05

Elmar Məmmədyarov ABŞ-da dini icma liderləri ilə GÖRÜŞDÜ        

27.05.2017, 11:57

İlham Əliyev: “Zbiqnev Bjezinski Azərbaycanın dostu idi”

27.05.2017, 11:34

İmsaqda tox saxlayan qidalar – qaya duzu ilə hazırlanmış ayran...

27.05.2017, 11:22

Cümhuriyyət liderlərinin işğaldan sonrakı taleyi – Tarixçi DANIŞIR

27.05.2017, 11:07

İlham Əliyev Misir prezidentinə başsağlığı verdi

27.05.2017, 10:58

Aygün Kazımovaya DTX-da iş verildi 

27.05.2017, 10:46

AZAL-ın dövlət büdcəsinə ödədiyi vəsait AZALIB

27.05.2017, 10:32

Generallar bulvardakı yürüşdə - FOTOLAR

27.05.2017, 10:26

Azərbaycanın beynəlxalq kredit reytinqi sabit saxlanıldı

27.05.2017, 10:20

Cinayət Məcəlləsinin 124 maddəsi dəyişdirilir – cərimələr ARTIRILIR

27.05.2017, 10:16

Trampın addımı Rusiya ilə İrana Azərbaycanda “yaşıl işıq” yandıra bilər

27.05.2017, 10:09

Ermənistan cəbhəboyu təxribat törətdi – mövqelərimizə mərmilər atıldı  

27.05.2017, 10:07

Kubada 28 May qeyd olundu - FOTOLAR

27.05.2017, 10:00

Autizmli uşaqlar üçün xeyriyyə aksiyası keçirilib

27.05.2017, 09:58

Yüksək bal toplayan abituriyentlər Qərb Universitetində

27.05.2017, 09:47

Ucqar kəndin gənc müəllimi:  “Hər gün 8 km tozlu-palçıqlı yolu dərsə piyada gedirəm” - LAYİHƏ

27.05.2017, 09:41

Azərbaycanda məhkumlar niyə ölür? – Mədət Quliyev AÇIQLADI

ARXİV