25 aprel 2017, Çərşənbə
Ana Səhifə - YazılarƏDƏBİYYAT - Hanı Nuri paşanın heykəli?
Hanı Nuri paşanın heykəli?
15.09.2016, 10:19

Prof. Qafar Çaxmaqlı

Bu gecə, 15 Sentyabrda sabaha doğru  axşamdan bəri təsirindən ayrıla bilmədiyim bir kitab vardı həyatımda.  Ona görə belə deyirəm ki,  “Nuri Killigil” kitabının yazarı Atilla Orala heyran oldum. Şübhəsiz ki, 1000 səhifəlik kitabı bir günə oxumaq mümkün deyil. Amma vərəqləyib heyran olmaq olar. Bu hadisənin 15 sentyabra dəng gəlməsinin də xüsusi önəmu var. 15 sentyabr 1918-ci il Nuri paşanın (Killigilin)  qurduğu Qafqaz İslam Ordusu tərəfindən Bakının qurtuluş günüdür.  Bu zəfəri həzm eləməyən ermənilər hələ o zaman Nuri paşa haqqında olmazın böhtanlar yaymağa başlamışdılar.  Hayrenik” yazmışdı ki, “ Ənvər paşanın bəradəri fərari Nuri paşa İrəvan yaxınlığında qətl edilmişdir”, bir başqa erməni  qəzeti onun əsir götürüldüyünü, hətta  qulağıkəsik Anraniklə Qarabağda savaşda 7 min əsgərlə təslim olduğunu yazmışdılar. Hələ doğma Vətənində nələrlə rastlaşdığını demirik. Atilla Oral bütün bunları sənədlərlə titizliklə ortaya qoymuşdur

 Atilla bəy bu kitabı 20 ilə ortaya qoyub. materialları toplayıb, elə fotolar, şəkilllər, bəlgələr toplayıb ki, onu bir institut  illərlə çalışsa onu edə bilməz. Evini ipateke qoyaraq borc alıb, nəşr etdirib.   Millət qarşısında, Türklük qarşısında, Nuri paşanın xidmətləri qarşısında borcunu yerinə yetirib.   Nuri paşanın İstanbul Edirne yolundakı qəbristanlıqda İlk dəfə gəldiyi Nuri paşanın xilas etdiyi şəhərdə nələr yaşadığını, hansı hisslər keçirdiyini görməmək mümkün deyil məzarını da o tapıb, Nuri paşa torpağa tapşırılarkən ona qılınmayan namazı da o qıldırıb. Nədən ona namaz qılınmayıb bilirsinizmi?   Nuri paşaya məxsus silah fabrikası partladılarkən   parça- aprça olmuş Bakı fatehinin  cəsədi yetərli olmamışdır!.. Bir namazı belə ona qıymamışdılar. 

  15 sentyabrı, Bakının erməni bolşevik qüvvələrdən təmizləndiyi tarixi  andığımız bu günlərdə Nuri paşanın bütün həyatı, geçdiyi yol  haqqında belə bir dəyərli kitab ortaya qoyan  yazarı ilk dəfə Bakıya ayaq qoyqrkən yəqin ki, maraq etmişdir: Onun xilas etdiyi şəhərdə Nuri paşanın xatirəsini yad ediləcək yer varmı, hanı onun adına verilmiş küçə, park?  Mən əminəm bu kitabı oxuyan hər kəs təkidlə soracaq:  Hanı Nuri paşanın heykəli?

15.09.2016

 

 


SON XƏBƏR
25.04.2017, 18:09

Gümrüdə rus hərbçisini öldürən erməni İslam qəbul edibmiş

25.04.2017, 17:54

Sahibkarlıq sahəsində fərqlənənlər təltif edildi - SİYAHI

25.04.2017, 17:32

UNESCO-da İran və  Hindistana necə qalib gəldik? - XXI əsr Azərbaycan mədəniyyəti

25.04.2017, 17:24

Əflatun Amaşova “Şöhrət” ordeni verildi

25.04.2017, 17:22

“Prezident Administrasiyasının ləğvindən söhbət belə, gedə bilməz” - Yeni qanun ŞƏRH OLUNDU

25.04.2017, 17:22

AŞPA ilə Türkiyə arasından QALMAQAL

25.04.2017, 17:11

Dollar BAHALAŞDI

25.04.2017, 16:47

Amerikada yaşayan azərbaycanlıların həyatı 25 dəqiqəlik sənədli FİLMDƏ

25.04.2017, 16:46

Fransa prezidentliyinə ən şanslı namizəd Qarabağdan DANIŞDI

25.04.2017, 16:45

Mal-qaranın kütləvi tələfatı haqda xəbərlərə rəsmi REAKSİYA

25.04.2017, 16:43

ADU-da Əziz Əliyevin xatirəsi anılıb

25.04.2017, 16:33

Bu il istehsalatda baş verən bədbəxt hadisələrdə 10 nəfər ölüb

25.04.2017, 16:02

Azərbaycan Yəmənə yardım göstərdi

25.04.2017, 16:00

Milli Məclisinin foyesində siqaret çəkmək qadağan edildi

25.04.2017, 15:58

Tramp Azəbaycana və Ermənistana yardımı kəsdi

25.04.2017, 15:57

Komitə sədri irad bildirdi: xəstələr arasında fərq qoyulmamalıdır

25.04.2017, 15:47

Ermənistanda mason lojası yaradılır

25.04.2017, 15:44

Qənirə Paşayeva ürək xəstələrilə bağlı vacib təklif verdi

25.04.2017, 15:30

Cəmil Quliyev növbəti dəfə İTV-nin baş direktoru seçilib

25.04.2017, 15:29

Qazlı suların ZƏRƏRLƏRİ - Yaddaş pozğunluğu, insult riski beyin kiçilməsi

25.04.2017, 15:16

Mühasib kişi xanım müdirini niyə öldürdü... - Baş Prokurorluq qətllə bağlı məlumat yaydı

25.04.2017, 15:10

Suriyada hospital bombalandı: 14 ölü

25.04.2017, 14:58

Polis rəisi vəzifədən çıxarıldı

25.04.2017, 14:55

Ümumrusiya Azərbaycan Konqresinin məhkəməsi niyə təxirə salındı

25.04.2017, 14:54

Putinin xüsusi nümayəndəsi Polad Bülbüloğlundan yazdı

25.04.2017, 14:50

“Barama Hackathon 2017” layihəsinin qalibləri açıqlandı

25.04.2017, 14:37

"Başqasına verirdilər, mən də qaçdım" - Sevgilisi öldürülən qız qardaşına od püskürdü

25.04.2017, 14:27

Azərbaycana gözün buynuz qişasının gətirilməsinə icazə verildi

25.04.2017, 14:24

Elmira Axundovadan Səhiyyə və Daxili İşlər nazirliklərinə MÜRACİƏT

25.04.2017, 14:12

Obama çıxış etmək üçün 400 min qonorar istədi

25.04.2017, 14:11

Parlamentin növbəti iclasının vaxtı bilindi

25.04.2017, 14:10

ADU-da Çin dili günü qeyd edilib

25.04.2017, 14:09

BDU-da “İslam Həmrəyliyi İli 2017: reallıqlar, perspektivlər” mövzusunda konfrans

25.04.2017, 14:06

Deputat Yevda Abramovdan daha bir SƏRT çıxış: “Bizi fırladırlar, xalq çaşıb qalıb...”

25.04.2017, 14:02

Milli Məclisdə “Qara bazar” SƏS-KÜYÜ...

ARXİV