Arxiv
12 Avqust 2020, 14:56 | İQTİSADİYYAT
Neft Fondunun gəlirləri niyə azalır? - AÇIQLAMA

2020-ci ilik ilk 7 ayında Azərbaycan Dövlət Neft Fondu (ARDNF) neft və qaz satışından 2 milyard 700 milyon dollar vəsait daxil olub. 2019-cu ilin 7 ayında isə bu rəqəm 5 milyard 160 milyon dollar idi. Fondun 7 ayda satdığı dolların miqdarı 4 milyard 525 milyon dollar olub.  

 

Bu barədə Modern.az-a danışan iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov xatırladıb ki, gəlirlərin təmin olunmasında əsas mənbə Azərbaycanın neft və qaz layihələrində payının fonda köçürülməsi ilə formalaşır:

“Neft Fondunun digər gəlir mənbəyi toplanan vəsaitlərin idarən olunmasıdır. Bu istiqamətdə müəyyən qədər Neft Fondunun fəaliyyətini qiymətləndirmək mümkündür. Çünki fond vəsaitlərini nə qədər effektiv idarə edərsə, o qədər gəlir qazanar. Amma dediyim kimi fondun əsas gəliri neftin və qazın satışından formalaşır.

Qiymətlərin dünya bazarında aşağı düşməsi yaxud dinamikası kimi məsələlərə nə Neft Fondunun, nə Azərbaycanın, nə də digər kiçik ölkələrin birbaşa təsiri var. Bu qlobal bazarlarda məhz siyasi və iqtisadi konyuktur fonunda formalaşır. Pandemiyanın təsirləri nəticəsində, eyni zamanda OPEC ölkələri arasında yaranmış maraqlar konflikti istiqamətində son 5 ayda vəziyyət daha da çətinləşib. Qiymətlər kəskin aşağı  düşüb. Bu da fondun gəlirlərinin təbii yolla azalmasına gətirib çıxarıb. Artıq proseslər Azərbaycanın bu şərtlər daxilində neft vəsaitlərini necə idarə etməsindən asılı olacaq”.

 

Neft vəsaitlərinin idarə edilməsi ilə bağlı “qızıl qayda”nın tətbiq edildiyini vurğulayan R. Həsənov büdcə sistemi haqqında qanuna dəyişikliklər edildiyini söyləyib:

“Bir neçə gün bundan öncə isə həmin qaydaların tətbiqi prosesi dayandırıldı. Görünən odur ki, bu qaydaların olmasına baxmayaraq Azərbaycanda neft vəsaitlərinin idarə edilməsi ilə bağlı yanaşma kövrəkdir. Hər hansı risklər yarandığı təqdirdə hökumət çox asanlıqla bu prosesə müdaxilə edərək neft vəsaitlərinin daha çox xərclənməsinə şərait yarada bilir.

Maliyyə Nazirliyinin hesabatından məlum olur ki, əslində cari şərtləri nəzərə alınmaqla 2020-ci ildə dövlət büdcəsinə Neft Fondundan transfertin həcmini 2,5 milyard azaltmaq lazım idi. Əksinə 850 milyon manat artıb, 12,2 milyarda çatdırılıb. Təxminən 7 milyard dollar vəsait bu il dövlət büdcəsinə köçürüləcək”.

 

Rəşad Həsənov bəzi aktivlərdə qiymətlərin bahaşlaşdığını da söyləyib. Onun sözlərinə görə, xüsusilə qızılda son 5 ayda bir unsiya üçün 35-40 faizə yaxın bahalaşma mövcuddur:

“Bu da Neft Fondunun aktivlərinin itirilən hissəsinin müəyyən qədər kompensasiyası üçün şərait yaradır. Eyni zamanda avro ilə olan hissədə artımlar müşahidə olunur. Bilirsiniz ki, Neft Fondunun vəsaitlərinin 25-30 faizi avroda saxlanılır. Avronun məzənnəsində son bir neçə həftə ərzində 8-11 faiz arasında bahalaşması baş verib. Bu da dollarla ifadədə Neft Fondu vəsaitlərinin xərclənməsindən yaranan fərqin qısa müddət ərzində bərpasına müəyyən şərait yaradıb. Nəticədə aktivlərin həcmində artım qeydə alınıb. Ümumiyyətlə, Azərbaycanda bu kimi risklər fonunda fond aktivləri iqtisadiyyatın gələcəyi üçün çox əhəmiyyətli kuper rolunu oynayır. Neft vəsaitlərinin idarə olunması strategiyasında vəsaitlərin 25 faizinin qorunub gələcək nəslə saxlanması da nəzərdə tutulub. Ona görə, daha ehtiyatlı davranılarsa, növbəti illərin büdcəsinin tərtibi zamanı neft vəsaitlərinin büdcə strukturunda payı mərhələli şəkildə tənzimlənərsə, optimallaşdırılıb, büdcə konsolidasiyasına gedilməsi yolu ilə fondun uzunmüddətliliyinin və dayanıqlılığını qorumaq olar. Bundan başqa da Neft Fondu öz vəsaitlərinin, aktivlərinin idarə edilməsi strategiyasını daha da inkişaf etdirməli, təkmilləşdirməlidir. Dəfələrlə müzakirə aparmışıq ki, Neft Fondu digər ölkələrdəki fəaliyyət göstərən qurumlarla müqayisədə aktivlərin idarə edilməsindən daha az gəlir götürür. Bu istiqamətdə strategiyanı təkmilləşdirməklə müəyyən qədər vəsaitlərin əvvəlcədən müəyyən edilmiş səviyyədə qorunub saxlanmasına cəhd göstərilməlidir”.

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Çay haqqında bilmədiklərimiz 19 Sentyabr 2020, 13:25 Bağlanmış bankların əmanətçilərinə qaytarılan MƏBLƏĞ 19 Sentyabr 2020, 13:12 Prokurorluq fəhlənin ölümü ilə bağlı məlumat yaydı 19 Sentyabr 2020, 12:55 Prezident təməlqoyma mərasiminə qatıldı 19 Sentyabr 2020, 12:48 Əmək pensiyaları ilə bağlı hansı dəyişikliklər olacaq?  19 Sentyabr 2020, 12:33 FHN Bakıdakı yanğınla bağlı MƏLUMAT YAYDI 19 Sentyabr 2020, 12:29 Ermənilər “parlamenti” Şuşaya köçürür – YENİ TƏXRİBAT 19 Sentyabr 2020, 12:18 Şimşək çaxacaq, yağış yağacaq – SABAHIN HAVASI 19 Sentyabr 2020, 12:17 Magistraturaya plan yerlərinin 85 faizi dolub 19 Sentyabr 2020, 12:05 Daha bir rayonda qazlaşdırma 100%-ə çatdırıldı 19 Sentyabr 2020, 12:03 Gürcüstanda virusa yoluxanların sayı yeni REKORD VURDU 19 Sentyabr 2020, 11:51 İxtisas seçimi edən abituriyentlərin sayı AÇIQLANDI 19 Sentyabr 2020, 11:48 Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 50 minə YAXINLAŞIR 19 Sentyabr 2020, 11:42 “Əlilliyin müəyyən olunması meyarları” layihəsi Nazirlər Kabinetinə təqdim edilib 19 Sentyabr 2020, 11:39 Ərini bıçaqlayan qadına cinayət işi açıldı 19 Sentyabr 2020, 11:30 Etibar Əliyev: “Bəzən sosial şəbəkələr söyüşün simvoluna çevrilir” – MÜSAHİBƏ 19 Sentyabr 2020, 11:28 Zakir Həsənov COVID-19-la bağlı generallara TAPŞIRIQ VERDİ 19 Sentyabr 2020, 11:24 DTX-dan “Rusiyaya xidmət edən azərbaycanlıların siyahı”sına REAKSİYA 19 Sentyabr 2020, 11:13 Bir şəklin tarixçəsi: Rəsul Quliyev erməni spikerlə hansı razılıq əldə etmişdi? 19 Sentyabr 2020, 11:01 Naqif Həmzəyev seçiciləri qəbul edib - FOTOLAR 19 Sentyabr 2020, 11:00 "Telegram"ın işində qüsurlar yaranıb 19 Sentyabr 2020, 10:44 ABŞ qoşunları Yaxın Şərqi tərk edir 19 Sentyabr 2020, 10:26 Azərbaycan bostan bitkilərini ən çox bu ölkələrə satır 19 Sentyabr 2020, 10:16 SOCAR-dan Aİ-92 benzini ilə bağlı AÇIQLAMA 19 Sentyabr 2020, 09:54 Cəbhədə GƏRGİNLİK - Ermənilər Tovuzu snayper atəşinə tutdu 19 Sentyabr 2020, 09:31 Ali Məhkəmənin ən yaşlı üzvü vəfat etdi   19 Sentyabr 2020, 09:15 Millət vəkili Ağdaş rayonuna səfər etdi 19 Sentyabr 2020, 09:08 Qvatemala prezidenti koronavirusa yoluxub 19 Sentyabr 2020, 09:00 2022-ci il dünya çempionatının formatı dəyişdirilə bilər 19 Sentyabr 2020, 00:53 ABŞ hərbçiləri Fars körfəzinə daxil oldu 19 Sentyabr 2020, 00:34 Bakıda 33 yaşlı kişi intihar cəhd etdi 19 Sentyabr 2020, 00:17 Paytaxtda daha 2 gün ictimai nəqliyyat işləməyəcək 19 Sentyabr 2020, 00:02 Yunanıstan səfiri Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinə çağırıldı 18 Sentyabr 2020, 23:52 “Koronavirus pandemiyasının ikinci dalğası qaçılmazdır” - Baş nazir 18 Sentyabr 2020, 23:35 22 yaşlı gənc bıçaqlandı 18 Sentyabr 2020, 23:18