Bugün – 1 Mayıs dünyanın onlarca ülkesinde Uluslararası Emek Günü olarak kutlanıyor.
Modern.az haber veriyor ki, bir zamanlar SSCB coğrafyasında, o cümleden Azerbaycan'da büyük ideolojik ve siyasi anlam taşıyan bu tarih şimdi çeşitli ülkelerde farklı bir içerik kazanıyor. Bir yerde emek hakları mücadelesinin sembolü, başka bir yerde ise sadece dinlenme ve bahar günü olarak kabul ediliyor.
1 Mayıs'ın tarihi XIX. yüzyılın sonlarında ABD'de başlayan işçi hareketine dayanıyor. 1886 yılının Mayıs ayında Chicago'da binlerce işçi ağır çalışma koşullarına ve uzun çalışma saatlerine itiraz ederek günlük çalışma süresinin 8 saatle sınırlandırılmasını talep etmişti. Bu eylemler kısa sürede uluslararası dayanışma sembolüne dönüştü. 1889 yılında Paris'te düzenlenen II. Enternasyonal kongresinde ise 1 Mayıs tüm dünya emekçilerinin dayanışma günü ilan edildi.
Sovyetler Birliği'nde bu tarih özel bir ideolojik anlam kazandı. 1 Mayıs sadece emek bayramı değil, aynı zamanda komünist sisteminin güç gösterisiydi. SSCB'nin tüm cumhuriyetlerinde olduğu gibi Azerbaycan'da da o gün geniş çaplı geçit törenleri düzenleniyor, işletmeler, üniversiteler ve devlet kurumları yürüyüşlere dahil ediliyordu. Bakü sokaklarında kırmızı bayraklar, sloganlar, orkestra müzikleri ve Sovyet liderlerinin portreleri eşliğinde etkinlikler düzenleniyordu.
Sovyet yönetimi için 1 Mayıs ideolojik propaganda aracı olarak kabul ediliyordu. “İşçi sınıfının iktidarı”, “emekçilerin birliği” ve sosyalist sisteminin üstünlüğü işte bu tür kitlesel etkinlikler aracılığıyla sergileniyordu. O dönemde 1 Mayıs aynı zamanda devletin vatandaş üzerindeki kontrolünün sembolik unsurlarından biri sayılıyordu.
Azerbaycan'da 1 Mayıs 1920'den bağımsızlığın yeniden kazanılmasına kadar resmi devlet bayramı olarak kutlandı. Ancak 1991 yılında SSCB dağıldıktan sonra bu tarih önceki siyasi mahiyetini yitirdi. 1992 yılından itibaren ise Azerbaycan'da resmi bayram statüsünden çıkarıldı. Buna rağmen, Sovyet dönemini yaşamış nesil için 1 Mayıs hala nostaljik bir karakter taşıyor. Birçoğu o günü çocukluk anıları, geçit törenleri ve bayram atmosferiyle hatırlıyor.
Şu anda ise 1 Mayıs dünyanın çeşitli ülkelerinde farklı şekillerde kutlanıyor. Rusya'da bu tarih “Bahar ve Emek Bayramı” adı altında kutlanıyor ve sendikaların yürüyüşleri eşliğinde geçiyor. Türkiye'de ise 1 Mayıs özellikle siyasi eylemler ve sendika mitingleriyle dikkat çekiyor. İstanbul'un Taksim Meydanı yıllardır bu günün ana sembolik mekanlarından biri olarak kabul ediliyor.
Fransa'da 1 Mayıs geleneksel olarak zambak çiçeği ile ilişkilendirilir. İnsanlar birbirine zambak hediye eder, sokaklarda sendikaların eylemleri düzenlenir. Almanya'da siyasi gösterilerin yanı sıra sokak festivalleri de organize edilir.
Komünist ve sosyalist geleneklerinin güçlü kaldığı ülkelerde 1 Mayıs hala en görkemli devlet bayramlarından biri olarak kabul ediliyor. Özellikle Çin, Küba, Vietnam, Kuzey Kore ve Laos gibi ülkelerde bu tarih komünist ideolojisi ve işçi dayanışmasının sembolü olarak kutlanır.
Küba'da 1 Mayıs en büyük siyasi etkinliklerden biridir. Başkent Havana şehrinde yüz binlerce insan Devrim Meydanı'na toplanır, sendikalar ve devlet kurumları yürüyüşler düzenler. Etkinlikler sırasında devrim sloganları atılır, canlı müzikler ve siyasi konuşmalar organize edilir.
Çin'de ise 1 Mayıs “Uluslararası Emek Günü” olarak resmi tatil kabul edilir. Ülkede birkaç günlük dinlenme ilan edilir. İnsanlar esasen seyahate çıkar, park ve turizm mekanlarında festivaller düzenlenir. Aynı zamanda devlet düzeyinde örnek çalışanların ödüllendirilmesi ve resmi etkinlikler de organize edilir.
Kuzey Kore'de 1 Mayıs ideolojik bayramlardan biri sayılır. İnsanlar parklarda ve kamusal alanlarda toplanır, kolektif piknikler, danslar ve çeşitli kitlesel etkinlikler düzenlenir. Sovyet döneminden kalma geçit töreni gelenekleri burada hala korunur.
Vietnam ve Laos'ta da 1 Mayıs devlet düzeyinde kutlanır. Resmi törenler, emek kolektiflerinin etkinlikleri ve bayram programları organize edilir.
Eski SSCB ülkelerinin bir kısmında da Sovyet gelenekleri belirli ölçüde kalır ve bugün yürüyüşler düzenlenir.
