Azerbaycan ile Ermenistan arasında barış sürecinin gelişimi fonunda iki ülke arasında ticari ilişkilerin de genişlemesi bekleniyor. Halihazırda Azerbaycan'dan Ermenistan'a yakıt ürünleri ihraç edilmektedir. Aynı zamanda Azerbaycanlı iş adamları bir süre önce Ermenistan'da bulundular. İş adamlarımızın Ermenistan'da olduğunu doğrulayan Başbakan Nikol Paşinyan, Azerbaycan ile elektrik enerjisinin ihracatı ve ithalatı yönünde işbirliğinin mümkün olduğunu belirtti.
Merak ediliyor ki, nihai barış anlaşmasından sonra Ermenistan pazarı Azerbaycan'ın iş adamları için ne kadar çekici olacak?
Konuyla ilgili Modern.az'a açıklama yapan Milli Meclis Ekonomi Politikası, Sanayi ve Girişimcilik Komitesi üyesi Vügar Bayramov, Azerbaycan ile Ermenistan arasında ticari ilişkilerin yeniden kurulmasının zaten gerçekleştiğini belirtti:
“Azerbaycan zaten Ermenistan'a yakıt ürünleri ihraç ediyor. Genel olarak Washington'da imzalanan barış anlaşmasından sonra Azerbaycan, barış gündemine sadık kalarak Ermenistan'a 117 milyon dolardan fazla değerde yakıt ürünleri ihraç etti. Azerbaycan üzerinden Ermenistan'a taşınan yüklerle ilgili tüm kısıtlamalar kaldırıldı. Bu da Azerbaycan'ın barış gündemine bağlılığını bir kez daha gösteriyor.”
Milletvekilinin sözlerine göre, ilk değerlendirmeler iki ülke arasında 38 kalem ürün üzerinden ithalat-ihracat işlemlerinin mümkün olduğunu gösteriyor:
“Bu, yıllık 300 milyon dolarlık bir ticaret hacmi demektir. Somut ürünlere gelince, buraya gıda, erzak ve sanayi ürünleri, ayrıca bir dizi hammadde ürünleri dahildir. Azerbaycan ve Ermenistan'ın tarım alanında uzmanlaştığını dikkate almak gerekir. Aynı zamanda, bazı sanayi ürünlerine her iki ülkede de talep var. Ermenistan'da üretilen belirli ürünlerin Azerbaycan'a ithalatı da mümkündür.”
Vügar Bayramov, ticari ilişkilerin yeniden kurulmasıyla ilgili müzakerelerin yakın gelecekte iki ülke arasındaki ticaretin yapısını da etkilemesinin beklendiğini kaydetti:
“Yakın zamanda sadece yakıt ürünlerinin değil, diğer ürünlerin de Ermenistan'a ihracının, aynı zamanda Ermenistan'dan Azerbaycan'a bir dizi sanayi ürününün ithalatının şahidi olabiliriz.”
Ekonomist Natiq Cəfərli ise, Azerbaycan ile Ermenistan arasında ticari ilişkilerin adım adım geliştiğini ve bu süreçte Azerbaycan'ın avantajlarının daha fazla olduğunu belirtti:
“Ermenistan'ın enerji taşıyıcılarına olan talebinin karşılanması açısından Azerbaycan, devlet şirketi aracılığıyla yakıt pazarında ciddi bir oyuncuya dönüşüyor. Yılbaşından bu yana Ermenistan'a yaklaşık 17 milyon dolardan fazla ihracat gerçekleştirdik. Ancak henüz Ermenistan'dan mal almıyoruz.”
Onun sözlerine göre, Ermenistan'dan ithalatın yapılmamasının temel nedenlerinden biri, gerekli altyapının henüz tam olarak oluşturulmamasıdır:
“Ermenistan tarım ürünleri teklif ediyor. Bunun için iş adamları arasında ilişkiler, sözleşmeler ve banka transferleri olmalıdır. Özel şirketlerin burada katılımına altyapı desteği verilmelidir.”
Ekonomist, Azerbaycan için Ermenistan pazarının küçük olmasına rağmen, lojistik açısından ilgi uyandırdığını vurguladı:
“Azerbaycan için Ermenistan pazarı az da olsa, tabii ki ilgi çekiyor. Küçük bir pazar olsa da, lojistiğin ucuz olması Azerbaycan için elverişlidir. Ermenistan'a ne kadar çok ekonomik etkimiz olursa, o kadar da ilişkilerin normalleşmesine doğru adımlar atılacaktır.”
Natiq Cəfərli, ilk aşamada iki ülke arasında bankalararası ilişkilerin oluşturulması, para transferlerinin kolaylaştırılması ve ticari işlemlerin sigortalanmasıyla ilgili konuların çözüme kavuşturulması gerektiğini düşünüyor:
“Ermenistan'dan mal alsak, bunun sorumluluğunu kim taşıyacak? Bu konular çözülmelidir. Elektrik enerjisi, petrol ürünleri ve madencilik sanayisi alanlarında işbirliği daha rahat gerçekleştirilebilir. Burada devlet şirketleri daha çok işbirliği yapıyor. Devlet şirketlerinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirme konusunda imkanları daha ciddidir.”
