“Azerbaycan'ın Orta Asya ülkeleriyle ilişkileri yeni yönlerde başarıyla gelişiyor. Azerbaycan-Özbekistan ilişkileri bunun açık bir örneğidir. Azerbaycan ve Özbekistan Cumhurbaşkanlarının karşılıklı güvene, dostluğa, kardeşliğe dayanan ilişkileri, Azerbaycan-Özbekistan ilişkilerinin gelişimini belirleyen temel faktörlerden biridir. Devlet Başkanımız İlham Aliyev, Özbekistan Milli Haber Ajansı'na (UzA) verdiği röportajda bu gerçekleri özellikle vurguladı. “Özbekistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, sevgili kardeşim, sayın Şavkat Miromonoviç Mirziyoyev ile aramızda mevcut olan samimi dostluk, karşılıklı saygı ve güven, Azerbaycan-Özbekistan kardeşliğinin güçlenmesinde, devletlerarası ilişkilerin mevcut seviyeye yükseltilmesinde ve müttefikliğimizin gelişmesinde özel bir rol oynamaktadır. Cumhurbaşkanı Mirziyoyev'in ülkelerimiz arasında kardeşlik, birlik ve müttefiklik adına yorulmaz ve kararlı faaliyeti ona Azerbaycan'da derin saygı ve sempati kazandırmıştır” diyen Sayın İlham Aliyev, devletlerimiz arasında siyasi diyaloğun çok yüksek seviyede olduğunu da belirtti. Son beş yılda en üst düzeyde düzenli 15 karşılıklı ziyaret ve sıkı temaslarımız bu ilişkilerin dinamik gelişimi ve güçlenmesi için elverişli koşullar yaratmaktadır.
Azerbaycan-Özbekistan ilişkileri ortak tarihe, kültüre, dil ve manevi değerlere, birliğe, dayanışmaya, halklarımızın yüzyıllardır sürdürdüğü, nesilden nesile aktardığı derin karşılıklı sempatiye dayanmaktadır. Bu sağlam temel üzerine kurulan devletlerarası ilişkiler son yıllarda müttefiklik seviyesine yükselmiştir. Röportajında 2024 yılının Ağustos ayında Özbekistan'a, 2025 yılının Temmuz ayında ise Özbekistan Cumhurbaşkanı'nın Azerbaycan'a devlet ziyaretinden bahseden Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, bu ziyaretler sırasında imzalanan çok sayıda belgenin, özellikle “Stratejik Ortaklığın Derinleştirilmesi Hakkında Bildiri” ve “Müttefiklik İlişkileri Hakkında Anlaşma”nın iki bağımsız, güçlü ve egemen devlet arasında müttefikliği resmi olarak pekiştirdiğini kaydetti. Bu belgeler ülkelerimiz arasındaki ilişkilerin hukuki ve siyasi temellerini daha da güçlendirdi ve işbirliğimizin gelecekteki gelişimi için yeni fırsatlar açtı.”
Modern.az haber verir ki, bu fikirleri Milli Meclis milletvekili Malik Hasanov bildirmiştir.
Milletvekili, Azerbaycan-Özbekistan ilişkilerinin potansiyelini belirleyen temel yönlerden birinin ulaştırma-lojistik işbirliği olduğunu kaydetti: “Devlet Başkanımız İlham Aliyev röportajında ülkelerimiz arasındaki ilişkilerin gelişiminde ekonomik faktörün önceliğini vurgulayarak, bugün siyasi ilişkilerimizin ekonomi, yatırım, sanayi, ulaştırma, lojistik, enerji, tarım, eğitim, bilim, kültür ve insani alanlarda geniş çaplı işbirliği tedbirleriyle daha da zenginleştiğini belirtti. Gerçekleştirilen projeler ülkelerimizin ekonomik potansiyelini birleştirmekle kalmıyor, aynı zamanda halklarımız arasındaki dostluk ve kardeşlik bağlarını daha da güçlendiriyor.
Azerbaycan ve Özbekistan arasında ekonomik-ticari işbirliği gelişim dinamikleriyle dikkat çekiyor. Röportajda bu istatistiksel rakamlar açıklandı: Azerbaycan ile Özbekistan arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında önceki yıla göre üç kattan fazla artarak 795 milyon dolara ulaştı. 2026 yılının Ocak-Mayıs aylarında ticaret hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 33 artarak 144 milyon dolara çıktı. Enerji sektöründe işbirliğimiz aktif bir şekilde gelişiyor. Özbekistan'ın OZLITINEFTGAZ enstitüsü ve “SOCAR NIPI Neftegaz”ın temelinde kurulan “Neftegaztexnologiya” ortak girişimi 2016 yılından bu yana petrol ve gaz alanında başarıyla faaliyet gösteriyor. 2024 yılında kurulan SOCAR ve “Özbekneftegaz” SC arasında ortak girişim olan “Turan Energy AFEZCO”, “Azerikimya” Üretim Birliği tarafından üretilen yüksek basınçlı polietilenin Özbekistan'a ihracatını gerçekleştiriyor. Yeşil enerji alanında işbirliğimiz de devam ediyor. 2025 yılında Azerbaycan, Kazakistan ve Özbekistan'ın ilgili enerji idareleri tarafından Bakü'de “Yeşil Koridor Birliği” Limited Şirketi kuruldu. Bu ortak girişim, Azerbaycan-Orta Asya yeşil enerji koridoru projesinin uygulanmasını, yenilenebilir enerji ihracatını ve Hazar Denizi'nin dibiyle taşınma imkanlarını koordine etmek amacıyla kuruldu.”
Malik Hasanov, Azerbaycan ile Özbekistan arasında ortak köklere, dil ve kültürel yakınlığa, yüzyıllar boyunca oluşan manevi değerlere dayanan kültürel ve insani işbirliğinin ilişkilerin önemli bir alanı olduğunu vurguladı: “Bu alanda gerçekleştirilen işbirliği, halklarımız arasında karşılıklı anlayışın, güvenin, dostluğun ve kardeşlik bağlarının güçlendirilmesine önemli katkı sağlıyor, insani ilişkileri yeni bir içerikle zenginleştiriyor. Sayın İlham Aliyev röportajında, halklarımızın karşılıklı çabaları ve devletlerimizin ortak desteği sayesinde son yıllarda kültürel-insani ilişkilerin başarıyla geliştiğini belirtti. Ortak düzenlenen kültür günleri, sanat festivalleri, bilimsel konferanslar, edebi yayınlar ve eğitim programları iki ülke arasında kültürel ve insani gündemin güçlenmesinde özel bir rol oynuyor. 2023 ve 2025 yıllarında Azerbaycan Özbekistan Kültür Günleri'ne, 2024 yılında Özbekistan Azerbaycan Kültür Günleri'ne ev sahipliği yaptı. Kardeş ülkemizin en eski ve prestijli yükseköğretim kurumlarından biri olan Özbekistan Milli Pedagoji Üniversitesi, dahi Azerbaycan şairi ve düşünürü Nizami Gencevi'nin adını taşıyor.
Geçen yıl Sayın İlham Aliyev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev ile birlikte Bakü'nün merkezinde kardeşliğimizin bir başka sembolü haline gelecek “Özbekistan” parkının temelini attılar. Bu noktayı da özellikle belirtelim ki, Haydar Aliyev Vakfı tarafından gerçekleştirilen girişimler ve projeler de iki ülke arasında kültürel, insani işbirliğinin genişletilmesinde büyük öneme sahiptir.”
Milletvekili, iki ülkenin bölgeleri arasında temasların da yoğunlaştığını, kardeşlik ilişkileri kurulduğunu belirtti: “Bakü-Taşkent, İsmayıllı-Riştan, Şuşa-Hive, Lenkeran-Buhara, Şeki-Kokand, Bilecvar-Termez, Mingaçevir-Namanğan, Füzuli-Gülistan, Kuba-Cizak ve Beylegan-Şehrisebz şehirleri kardeş şehir olmuştur. Ayrıca, Ürgenç ve Nahçıvan, Ürgenç ve Hankendi, Buhara ve Laçın şehirleri arasında kardeşlik ilişkilerinin kurulması kararı alınmıştır. Sayın İlham Aliyev söz konusu röportajında Azerbaycan-Özbekistan işbirliğini daha da güçlendiren bu noktalara bir kez daha dikkat çekerek, bugün halklarımızı daha da yakınlaştıran, ortak tarihi, kültürel ve manevi değerleri koruyan, gelecek nesiller arasında dostluğu ve karşılıklı güveni güçlendiren işbirliği için önemli platformlardan biri olan Azerbaycan ile Özbekistan arasındaki kardeş şehir girişimlerinin özellikle önemli olduğunu belirtti. Azerbaycan ile Özbekistan arasında kültürel-insani işbirliği sadece ikili ilişkilerin önemli bir alanı değil, aynı zamanda ortak değerlerimizi, zengin kültürel mirasımızı ve halklarımız arasındaki kardeşlik bağlarını koruyan geleceğe yönelik stratejik bir insani köprüdür.”
Malik Hasanov özetle, Azerbaycan ve Özbekistan'ın sadece ikili değil, çok taraflı platformlarda da verimli işbirliği yaptığını kaydetti: “Türk Devletleri Teşkilatı içinde siyasi diyaloğun, ekonomik ilişkilerin, ulaştırma ve lojistik imkanlarının, eğitim, bilim ve kültürel-insani alanlarda işbirliğinin gelişimine verdikleri katkılar, Türk devletleri arasındaki ilişkilerin daha da derinleşmesine hizmet etmektedir. Azerbaycan ile Özbekistan'ın ortak Türk mirasının korunması ve teşviki yönünde gerçekleştirdikleri girişimler, bu büyük manevi mirasın gelecek nesillere aktarılması açısından eşsiz bir öneme sahiptir. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev röportajında, Azerbaycan ve Özbekistan'ın Türk Devletleri Teşkilatı'nı sadece devletlerarası işbirliği platformu olarak değil, aynı zamanda ortak tarihimizi, kültürümüzü ve manevi değerlerimizi geleceğe taşıyan önemli bir birlik olarak değerlendirdiğini belirtti. Ülkelerimizin Türk Devletleri Teşkilatı, ayrıca diğer Türk teşkilatları çerçevesinde aktif işbirliği, Türk dünyasının daha sıkı entegrasyonuna ve uluslararası arenada birleşik konumunun güçlenmesine katkıda bulunmaya devam edecektir.”
