Pekin'in İran petrolü alımını durdurma konusunda ABD'nin baskısına boyun eğmeye niyetli olduğuna dair hiçbir işaret yok. Çin, ABD'nin tek taraflı yaptırımlarını kabul etmediğini ve iki ülke arasındaki ticaretin sadece kendi işleri olduğunu belirtiyor.
Modern.az "Al-Jazeera"ya atıfta bulunarak haber veriyor ki, Çin İran'ın en büyük ham petrol müşterisidir ve İran'ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 80'ini almaktadır. Petrolün büyük bir kısmı, menşeini gizlemeye olanak tanıyan tanker ağları aracılığıyla daha küçük "çaydan" petrol rafinerilerine gönderiliyor.
Çin, İran petrolüne aşırı bağımlı değil ve Washington yeterince baskı yaparsa teorik olarak İran petrolü alımını durdurabilir. Ancak bu adım, Başkan Şi Cinping'in siyasi açıdan ciddi bir bedel ödemesine neden olabilir. Çünkü Pekin, ABD'nin baskısı karşısında "boyun eğmeye veya tabi olmaya" hazır olduğu mesajını vermek istemiyor. Bu ise hem ülke içinde hem de uluslararası düzeyde tehlikeli bir emsal oluşturabilir.
Bu tartışma, Şi Cinping'in 24 Eylül'de Washington'a planlanan ziyaretinden önce gerçekleşiyor. Çin teknoloji şirketlerine karşı ABD kısıtlamaları ve ülkelere yapay zeka yarışında taraf seçmeleri için yapılan baskılar gibi diğer gerilimler de zaten görüşmeye gölge düşürüyor.
Bununla birlikte, şimdiye kadar bu gerilimlerin ziyaretin gerçekleşmesine engel olacağına dair hiçbir işaret yok. Washington için temel amaçlardan biri, Çin'den kritik nadir toprak minerallerinin tedarikinin devam etmesini sağlamaktır. Pekin ise ticaret ateşkesini korumak ve gümrük tarifelerini düşük seviyede tutmak istiyor.
Nigar Rüstem
