Azerbaycan'da özel ders faaliyetlerinin lisanslandırılmasıyla ilgili tartışmalar devam ediyor. Eğitim uzmanları, özel dersin artık sadece üniversiteye hazırlık aşamasını değil, neredeyse tüm eğitim seviyelerini kapsayan geniş bir faaliyet alanına dönüştüğünü düşünüyor. Bu nedenle, hem hizmet kalitesinin hem de öğretmenlerin mesleki becerilerinin değerlendirilmesi amacıyla bu alanın daha ciddi bir şekilde düzenlenmesine ihtiyaç olduğu belirtiliyor.
Konuyla ilgili Modern.az'a açıklama yapan eğitim uzmanı Elmin Nuri, Azerbaycan'da özel ders faaliyetlerinin lisanslandırılmasına çok ciddi bir ihtiyaç olduğunu belirtti:
“Bu konuda geç kaldığımızı söyleyebilirim. Özel ders, bir hizmet alanı olarak dünyanın her yerinde var ve eğitim tarihine baktığımızda çok eskilere dayandığını görüyoruz. Ancak kendi kırmızı çizgisini aşan, profesyonel öğretim ortamını, eğitimin temel misyonunu yok eden özel dersin önüne geçmek için mutlaka bu ve benzeri kurallara geçiş yapmak gerekiyor.”
Uzman, bireysel olarak özel ders hizmeti veren kişilerin faaliyetlerinin lisanslandırılmasının hem hukuki açıdan hem de mesleki becerilerin değerlendirilmesi açısından önemli olduğunu kaydetti:
“Bireysel olarak özel ders hizmeti veren kişilerin faaliyetlerinin lisanslandırılması hem hukuki açıdan hem de onların mesleki becerilerinin, konuları çerçevesindeki bilgilerinin kontrol edilmesine olanak sağlayacaktır.”
Elmin Nuri, özel ders faaliyetinin artık okulun temel misyonunu etkileyen bir seviyeye ulaştığını belirtti:
“Düşünün, özel ders sadece üniversiteye hazırlık için geçici bir hizmet alanı, hazırlık mekanizması olarak kalmadı, artık tüm 11 yıllık eğitim döneminde okulun itibarını ve yararlılığını felç durumuna getirdi. Bu sürecin ilkokuldan başlayıp öğrenci mezun olana kadar devam ettiğini söyleyebilirim.”
Onun sözlerine göre, bazı durumlarda öğretmenler ek hazırlık faaliyetini temel öğretim sürecinden üstün tutuyorlar:
_n“İlkokul öğretmenlerinin özel ders sevdası, öğretim sürecini neredeyse sadece bunun üzerine kurması, öğrenciye kendi özel ders faaliyetini onun tek kurtuluş motifi olarak göstermesi durumları bugün baş alıp gidiyor. Tabii ki, işini yüksek seviyede yapan ve sınıfındaki öğrencileri için elinden geleni esirgemeyen öğretmenler de az değil. Biz iyileri mutlaka ayırt etmeliyiz. Ama iyiler diğerlerinin yüzde kaçıdır? İşte, soru bu.”
Uzman, bazı öğretmenlerin ek hazırlığa gelen öğrencilerle diğer öğrenciler arasında fark yaratmasının çocukların psikolojisini olumsuz etkilediğini vurguladı:
“Bugün neden herhangi bir öğretmen veliyi ikna etmeli ki, çocuk mutlaka ek hazırlığa yazılsın, yoksa işi kötüye gidecek? Neden öğretmen kendi yanına hazırlığa gelen öğrenciye daha sıcak davranmalı, diğer çocuklarda ise soğukluk hissi yaratmalı? Bunlar yıllardır mevcut olan problemlerdir.”
Elmin Nuri, özel ders faaliyetiyle meşgul olan kişilerin hem aktif vergi mükellefi olmaları hem de bilgi ve becerilerini onaylamaları gerektiğini kaydetti:
“Bugün işte o özel ders öğretmenleri lisanslandırmadan geçmeli, aktif vergi mükellefi olmalıdırlar. Ama bu da hepsi değil. Burada asıl mesele onların bilgi ve becerilerinin kontrol edilmesidir. Madem ki veli zaten parayı ödüyor, o zaman özel testlerden sonra bu lisansı alan, bilgi ve mesleki becerilerine göre meslektaşlarından farklılaşan öğretmene ödesin.”
Uzmanın fikrince, bu yaklaşım özel ders öğretmenleri arasında daha sağlıklı bir rekabet ortamı yaratacak:
“Bu durumda özel ders öğretmenleri arasında ciddi rekabet aynı zamanda entelektüel düzeyde olacak. Bu ise öğrencilerin gelişimine, daha iyi hazırlık yapmalarına ciddi bir ivme kazandıracak.”
O, lisanslandırma sürecinde öğretmenlerin müfredat bilgisi de temel kriterlerden biri olması gerektiğini ekledi:
“Öğretmenin kendi dersinin müfredat gereksinimlerine, içerik çizgisine ve uygulama modüllerine ne kadar hakim olduğu özel olarak değerlendirilmelidir. Özel ders öğretmeninin faaliyet prizmasında okulun misyonu da yer almalıdır. Özel ders öğretmeni öyle yapmalı ki, öğrenci okulun ona aktarması gereken düşünce ve hayal gücü değerlerinden uzaklaşmasın.”
Uzman, bu yönde tek standartların oluşturulmasının önemli olduğunu belirtti:
“Kim özel ders vermek istiyorsa, bu yönde sınavını vererek lisans alsın ve hizmetini sürdürsün. O zaman hepimiz kazanırız, hem de sadece maddi anlamda değil.”
