Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı'nın Azerbaycan'daki olağanüstü ve tam yetkili büyükelçisi Fergus Auld'un ülkemizdeki diplomatik görevi sona erdi. Yakın günlerde Azerbaycan'ı terk edecek.
Modern.az'ın haberine göre, Fergus Auldson son yıllarda Azerbaycan'da en çok tanınan ve sempati kazanan yabancı diplomatlardan biri olmuştu. Resmi görüşmelere katılan bir büyükelçi olmasının yanı sıra, Azerbaycan dilinde konuşması, bölgelere yaptığı ziyaretler, yerel kültüre olan ilgisi ve insanlarla samimi iletişimi ile diğer diplomatlardan ayrılıyordu.
Örneğin, bazı sosyal medya paylaşımlarında Gence lehçesiyle “Ay lələ!”, “Qadan alım!” ifadelerine yer vermesi büyükelçiye karşı sempati uyandırıyordu.
İskoçya'dan Bakü'ye uzanan yol
Fergus Stephen Auld İskoç kökenli bir İngilizdir. 1999 yılında Büyük Britanya Dışişleri Bakanlığı'nda göreve başladı.
1999-2000 yıllarında Büyük Britanya Dışişleri Bakanlığı Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Departmanı'nda çalıştı.
Diplomatik görevi boyunca Tayland, Hindistan ve Rusya gibi ülkelerde çeşitli görevlerde bulundu.
2000-2002 yıllarında Tay dili kurslarını tamamladıktan sonra 2002-2005 yıllarında İngiltere'nin Tayland Büyükelçiliği'nde basın ve halkla ilişkiler ikinci katibi olarak görev yaptı.
2006-2008 yıllarında Büyük Britanya Dışişleri Bakanlığı İklim Değişikliği ve Enerji Departmanı'nda çalıştı.
2008-2011 yıllarında İngiltere'nin Hindistan Büyükelçiliği'nde İklim Değişikliği ve Enerji Departmanı başkanı ve birinci katibi oldu.
2011-2014 yıllarında Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı'nın Moskova Büyükelçiliği'nde siyasi danışman olarak çalıştı.
2014-2021 yıllarında ise Büyük Britanya Dışişleri Bakanlığı'nda çeşitli görevlerde bulundu.
Fergus Auld 10 Ekim 2022'de Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı'nın Azerbaycan'da olağanüstü ve tam yetkili büyükelçisi olarak göreve başlamıştı.
Özellikle enerji politikası, iklim değişiklikleri ve uluslararası güvenlik konularında deneyimli bir diplomat olarak kabul ediliyor.
Auld'un kariyerinde dikkat çeken noktalardan biri, farklı dilleri öğrenmeye özel ilgi göstermesidir. Fergus Auld daha önce Rusça ve Tay dillerini de öğrenmişti. Azerbaycan'a atanmadan önce ise bir yıl boyunca Azerbaycan dili eğitimi aldı.
Gence'de geçen altı hafta
Auld'un Azerbaycan ile ilişkisi Bakü'ye büyükelçi olarak gelmeden önce başladı. Azerbaycan dilini daha iyi öğrenmek için 2021 yılında Gence'de bir aile ile altı hafta yaşadı. O dönemde yerel öğretmenlerle ders gördü, aile hayatını yakından tanıdı, Azerbaycan yemeklerini tattı ve günlük hayatta sadece Azerbaycan dilinde konuşmaya çalıştı.
Böylece Auld 2021-2022 yıllarında tam zamanlı Azerbaycan dili eğitimi aldı.
Daha sonra Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile görüşmesinde de bu deneyimden bahsederek, Azerbaycan'ı ilk kez “öğrenci olarak” tanıdığını ve halkımızın misafirperverliğinden çok etkilendiğini söylemişti.
Azerbaycan dilinde konuşan büyükelçi
Fergus Auld'un Azerbaycan'da popülerleşmesinin temel nedenlerinden biri, Azerbaycan dilini oldukça akıcı konuşmasıydı. Video mesajlarını, sosyal medya paylaşımlarını ve birçok etkinlikteki konuşmalarını Azerbaycan dilinde yapıyordu.
Ekim 2022'de güven mektubunu sunarken Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Azerbaycan dilini yüksek seviyede bilmesini “saygı örneği” olarak nitelendirmişti. O görüşmede ilginç bir an yaşanmıştı: Auld Azerbaycan dilinde konuşuyor, Cumhurbaşkanı ise İngilizce cevap veriyor ve her ikisi de birbirini rahatlıkla anlıyordu.
“Ben ilk kez Azerbaycan'a Azerbaycan dili öğrencisi olarak geldim. Altı hafta boyunca Gence şehrinde yerel bir aile ile yaşadım, onların yemeklerini yedim ve hayatlarını paylaştım” – büyükelçi Cumhurbaşkanı ile o görüşmede demişti.
Onun Azerbaycan'a karşı bu yaklaşımı ülke kamuoyunda büyük beğeniyle karşılanıyordu. Sosyal ağlarda onu “en samimi büyükelçilerden biri” olarak adlandıranlar az değildi.
Aile hayatı ve kişisel ilgi alanları
Fergus Auld kişisel hayatı hakkında çok konuşmasa da, bazı röportajlarında ailesi hakkında bilgi verdi. Üç ergen çocuğu olduğunu belirtti. Onun sözlerine göre, çocukları ona yeni müzikler, teknolojiler ve modern fikirler öğretiyor. Fergus Auld'un ebeveynleri üniversite profesörleriydi.
Diplomat Azerbaycan mutfağına da özel ilgi gösteriyordu. Özellikle Şeki pitisini ve Lenkeran turşu kebabını sevdiğini defalarca vurgulamıştı. Boş zamanlarında Bakü dışına çıkarak bölgeleri gezmeyi sevdiğini söylüyordu.
Karabağ'a ziyaretler ve COP29 dönemi
Büyükelçilik görevi süresince Fergus Auld, Azerbaycan'ın çeşitli bölgelerine, özellikle Karabağ'a ve Doğu Zengilan'a ziyaretler yaptı. Ağdam, Füzuli, Zengilan ve Gubadlı'ya gittiğini açıklamıştı. Mayın temizleme alanında Büyük Britanya ile Azerbaycan'ın işbirliğini de özellikle belirtiyordu.
Onun diplomatik misyonu dönemindeki en önemli olaylardan biri de COP29 oldu. Auld COP29'un Azerbaycan'da düzenlenmesini kendi faaliyetinin “en gururlu anı” olarak adlandırmıştı. Diplomat, Büyük Britanya'nın bu süreçte Azerbaycan'a destek verdiğini ve iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın yeni bir aşamaya geçtiğini belirtmişti.
“Ben yabancı olarak geldim, dost olarak gidiyorum”
Azerbaycan'daki misyonunun sonunda Fergus Auld duygusal açıklamalar da yaptı. Azerbaycan'ı terk ederken en çok insanların samimiyetini, dağları, halıları, çayı, dolmayı ve levengiyi hatırlayacağını belirtti.
En akılda kalan cümlelerinden biri ise şöyle oldu:
“Ben Azerbaycan'a yabancı olarak geldim, ömürlük dost olarak gidiyorum”.
Bu sözler Fergus Auld'un Azerbaycan'da neden farklı bir diplomat olarak hatırlandığını çok iyi açıklıyor. Diplomatik protokolden çıkarak ülkeyi ve insanları gerçekten tanımaya çalışan nadir büyükelçilerden biri oldu.
Ə.Qafarlı
