Vanuatu, Fransa'nın devam ettirdiği sömürgeci politikalarına ve yargı yetkisinde bulunan Matthew ve Hunter adaları üzerindeki yasa dışı toprak iddialarına itiraz ederek Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) resmi başvuruda bulundu.
Modern.az haber verir ki, bu konuda Bakü Girişim Grubu'ndan açıklama yapıldı.
Açıklamada, başvuruda Vanuatu ile Fransa'nın sömürge esaretindeki Kanaki (Yeni Kaledonya) arasındaki deniz sınırlarının belirlenmesi meselesinin çözülmesi talebinin de yer aldığı belirtildi.
Vanuatu ile Fransa arasında adaların statüsü ve Vanuatu–Kanaki deniz sınırının belirlenmesi ile ilgili üç kez müzakerelerin yapıldığı bildirildi:
"Buna rağmen, süreç Fransa'nın meselenin uluslararası hukukun temel prensipleri temelinde adil ve hukuki çözümüne yapıcı yaklaşmaması, Vanuatu'nun egemenliğini dikkate almaması ve sömürgecilikten miras kalan toprak iddialarını sürdürmesi nedeniyle sonuçsuz kaldı".
Vanuatu'nun güneybatı Pasifik'te, Melanezya bölgesinde yer alan bir ada devleti olduğunu belirtmek gerekir. Ülke yaklaşık 83 adadan oluşan bir takımadadır ve Avustralya'nın kuzeydoğusunda, Yeni Kaledonya'nın doğusunda yer almaktadır. Matthew ve Hunter adaları ise güneybatı Pasifik'te, Vanuatu'nun güney adaları ile Fransa'nın sömürge esaretindeki Kanaki (Yeni Kaledonya) arasında yer alan iki küçük, ancak stratejik öneme sahip adadır.
Toplam kara alanı 1,3 km² olan bu adaların hukuki statüsü sadece egemenlik meselesiyle sınırlı kalmayıp, onların aidiyeti etrafındaki karasularının, münhasır ekonomik bölgenin (350 000 km²) ve kıta sahanlığının belirlenmesine, ayrıca Vanuatu ile Kanaki arasındaki deniz sınırının belirlenmesine doğrudan etki etmektedir. Adaların etrafında yaklaşık 350 000 km²'lik münhasır ekonomik bölgenin varlığı onların stratejik ve ekonomik önemini daha da artırmaktadır.
Kanaki'nin bağımsızlık yanlısı güçleri Vanuatu'nun Matthew ve Hunter adaları ile ilgili tutumunu defalarca desteklemiştir. Bu tutum 2009 yılında Vanuatu hükümeti ile Kanak ve Sosyalist Ulusal Kurtuluş Cephesi arasında imzalanan Kéamu anlaşmasında resmileştirilmiş ve sonraki yıllarda da teyit edilmiştir. Mayıs 2026'da FLNKS lideri Christian Tein bu desteği yeniden ifade etmiştir. Ayrıca, Yeni Kaledonya'nın Geleneksel Senatosu 2009 yılında adaların Vanuatu ile bağlantısını tanımıştır.
