Bugün Tovuz muharebelerinin bir başka yıl dönümü.
Modern.az Azerbaycan Ordusu'nun zaferiyle sonuçlanan muharebelerin üzerinden altı yıl geçtiğini hatırlatıyor.
12 Temmuz 2020 öğleden sonra Ermenistan silahlı kuvvetleri, Ermenistan-Azerbaycan devlet sınırının Tovuz bölgesi yönünde ateşkese ağır bir şekilde aykırı hareket ederek Azerbaycan Ordusu'nun mevzilerini ateşe tuttu. Düşman daha sonra mevzilerimizi büyük kalibreli silahlar ve ağır topçu ateşiyle vurmaya devam etti.
12 Temmuz'da Ermenistan silahlı kuvvetlerine ait zırhlı araç ve insan gücünün yer değiştirdiği gözlemlendi. Aynı gün düşman devlet sınırında büyük çaplı bir provokasyona başvurdu. Ancak düşmanın bu provokasyonu engellendi ve destek noktaları, yüzlerce askeri personeli imha edildi.
Tovuz muharebelerinin ilk gününde düşman provokasyonu engellenirken Azerbaycan Ordusu'nun 3 askeri personeli - çavuş Vügar Sadıgov, baş asker Elşad Memmedov, asker Hayyam Daşdemirov şehitlik mertebesine yükseldi, 5 kişi daha yaralandı. Yaralı askerlerden biri daha sonra aldığı yaralardan dolayı hayatını kaybetti. Muharebeler sırasında Ermenistan ordusunun personeli çok sayıda kayıp verdi.
Tovuz yönündeki gerginlik 13 Temmuz gecesi de devam etti. Topçu, havan ve tankların kullanıldığı gece muharebelerinde Azerbaycan Ordusu'nun isabetli ateşiyle karşı tarafın destek noktası, topçu teçhizatları, askeri birliği bölgesindeki araçları ve insan gücü imha edildi. Ancak düşman kayıplarını gizlemeye çalıştı. Aynı gün Tovuz yönünde ağır topçu teçhizatları yeniden devreye girdi. Muharebe sırasında Ermenistan topçusu toplarla Tovuz'un Dondar Kuşçu ve Ağdam köylerini de ateşe tuttu.
Tovuz muharebeleri 14 Temmuz'da da devam etti. Düşman, 14 Temmuz sabahından itibaren Tovuz ilçesinin Ağdam ve Alibeyli köylerini büyük kalibreli silahlar ve topçu teçhizatlarıyla ateşe tuttu. Düşmanın provokatif saldırısı sonucunda Azerbaycan Ordusu'nun tümgenerali Polad Haşimov, albay İlgar Mirzayev ve saldırıyı engellerken 5 askeri personel daha şehit oldu. Ermenistan'ın saldırıları sonucunda ilçenin Ağdam köyü sakini, 76 yaşındaki Aziz Azizov öldürüldü.
Aynı gün akşam saatlerinde muharebeler duruldu ve cephede nispi bir sakinlik oluştu. 15 Temmuz'da çatışmalar azalsa da, 16 Temmuz sabahı muharebeler yeniden başladı. Aynı gün Azerbaycan Ordusu'nun bir askeri personeli şehit oldu. Düşmanın ise çok sayıda askeri ve teçhizatı imha edildi.
Tovuz muharebeleri 17 Temmuz'da Azerbaycan Ordusu'nun zaferiyle sonuçlandı ve hiçbir toprak kaybı yaşanmadı. Muharebelerde Azerbaycan Ordusu'nun 12 askeri personeli - tümgeneral Polad Haşimov, albay İlgar Mirzayev, binbaşı Namık Ahmedov, binbaşı Anar Novruzov, üsteğmen Reşad Mahmudov, astsubay İlgar Zeynalı, astsubay Yaşar Babayev, çavuş Vügar Sadıgov, süresi dolmuş gerçek askeri hizmet askeri personeli, baş asker Elşad Memmedov, süresi dolmuş gerçek askeri hizmet askeri personeli, asker Elçin Mustafazade, süresi dolmuş gerçek askeri hizmet askeri personeli, asker Nazım İsmayılov ve asker Hayyam Daşdemirov kahramanca şehit oldu.
Tovuz muharebeleri sırasında büyük insan kalabalığıyla Azerbaycan Ordusu'na destek eylemleri düzenlendi. 14 Temmuz'da Bakü'de Silahlı Kuvvetlere ve Başkomutana binlerce kişilik destek yürüyüşü gerçekleşti. Yürüyüşte halk, Azerbaycan Ordusu'nun ve Başkomutanının yanında olduğunu, onu desteklediğini yüksek düzeyde beyan etti. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in çağrısına kulak veren on binlerce genç, Seferberlik ve Askerlik Hizmetine Çağrı Devlet Hizmeti'nin kayıtlı oldukları şubelerine başvurarak gönüllü olarak muharebelere katılma arzularını bildirdiler.
Böylece, zaferle sonuçlanan 5 günlük Tovuz muharebeleri, Azerbaycan'ın uzun yıllar işgal altında olan topraklarının kurtarılmasına yol açtı. Ağustos ayında ise Ermenistan silahlı kuvvetlerinin sabotaj-keşif grubunun komutanı, üsteğmen 1989 doğumlu Gurgen Alaverdiyan, Azerbaycan Ordusu tarafından gerçekleştirilen tedbirler sonucunda tespit edilerek gözaltına alındı.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 9 Aralık 2020'de imzaladığı kararnamelerle Polad Haşimov ve İlgar Mirzayev'e Azerbaycan Milli Kahramanı adı verildi.
Ermenistan silahlı kuvvetlerinin yoğun ateşi sonucunda Tovuz ilçesinin Ağdam, Dondar Kuşçu, Vahidli, Alibeyli, Yukarı Öysüzlü ve Aşağı Öysüzlü köylerinde sivil halka verilen zararın giderilmesi amacıyla Azerbaycan'ın 2020 yılı devlet bütçesinde öngörülen Cumhurbaşkanlığı yedek fonundan Olağanüstü Haller Bakanlığı'na 1 milyon manat ödenek ayrıldı. Düşmanın Tovuz'da yıktığı evler ve diğer objeler restore edildi.
27 Eylül 2020 tarihinden itibaren Azerbaycan Ordusu tarafından düşmanın provokasyonlarına karşı karşı saldırı operasyonlarına başlandı. 44 gün süren Vatan muharebesi sonucunda Azerbaycan'ın yaklaşık 30 yıldır işgal altında olan toprakları kurtarıldı.
19 Eylül 2023'te üçlü bildirinin hükümlerinin sağlanması, Karabağ ekonomik bölgesinde işlenen geniş çaplı provokasyonların önlenmesi, Ermenistan silahlı kuvvetleri birliklerinin silahsızlandırılarak topraklarımızdan çıkarılması, askeri altyapılarının etkisiz hale getirilmesi, işgalden kurtarılan bölgelere dönen sivil halkın yanı sıra restorasyon ve inşaat işlerine dahil olan sivil çalışanlarımızın ve askeri personelimizin güvenliğinin sağlanması ve Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasal düzeninin yeniden tesis edilmesi amacıyla bölgede yerel nitelikte antiterör tedbirlerine başlandı.
23 saatten biraz fazla süren tedbirler çerçevesinde Ermenistan silahlı kuvvetleri birliklerinin ön hat ve derinlikteki mevzileri ve uzun süreli ateş noktaları, ayrıca savaş araçları ve askeri amaçlı objeleri yüksek hassasiyetli silahların kullanılmasıyla etkisiz hale getirildi. Böylece Azerbaycan'ın tüm topraklarında Anayasal düzen yeniden tesis edildi.
