23 oktyabr 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - Yazılar - Fikrət Sadıq, bəs mənim “YU BİLEY”im necə oldu?
Fikrət Sadıq, bəs mənim “YU BİLEY”im necə oldu?
19.11.2016, 13:05

Mahir Qabiloğlu


Bu ayı çoxdan gözləyirdim. Edəcəyim xahiş-xatırlamanı da əzbərləmişdim, aldığım cavabı da əvvəlcədən bilirdim. Çünki onun yanına belə xahiş-müraciətlə çox adam gəlirdi. Bəzilərinin şahidi də olmuşdum.

 

1990-cı ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin “Dədə Qorqud Ensiklopediyası”nda işə düzəldim. Yox, düz demədim. Məni atam işə düzəltdi. Professor Kamil Vəliyev müdirim, sədr Anar isə böyük müdirim idi. Dedilər ki, aşağıda-darvazadan girişi olan, bir vaxtlar  ermənicə çıxan ədəbi jurnalın yerləşdiyi redaksiyanın binasını bizə verəcəklər. Təmir başa çatandan sonra. Guya, müvəqqəti olaraq bizi  2-ci mərtəbədə, lap küncdəki otaqda məskunlaşdırdılar. Divarın o tayında atamın diliylə desək – “məşhur Məsləhətçilər otağı” idi. Atam həmin otağa “Bizim otaq” adlı şeir də həsr etmişdi.

 

Bura bizim doğma, əziz otağımızdır,
Ustadların yadigarı ocağımızdır.
Burda Osman Sarıvəlli məsləhət verib,
Bu otaqda Rahim bizə zəmanət verib.
Mehdi Hüseyn, Səməd Vurğun, Süleyman Rüstəm...
Köks ötürüb... yad edirəm gözlərimdə qəm...

 

Mən orda işləyəndə bu otaqda Xalq şairi Balaş Azəroğlu və Fikrət Sadıq əyləşirdi. İndi isə Rəşad Məcid. Əlbəttə ki, katib kimi.

 

HAŞİYƏ: Ömrünün son illərində Balaş Azəroğlu işə nadir hallarda gəlirdi. Otaqdan Qabilin, Balasadığın, Ramiq Muxtarın, Yusif Həsənbəyin, Maarif Soltanın və digərlərinin səsi daha çox ucalırdı.

Günlərin bir günü atam girir otağa və görür ki, Balaş müəllim oturub öz yerində. Salam-əleykdən sonra:

–       Balaş müəllim, bu gün maaş verirlər?

–       Yox, ay Qabil. – deyə Balaş Azəroğlu cavab verir.

–       Bəs onda, nə əcəb işə gəlmisən? (SON)

 

Otağın sahibləri Fikrət Sadıqla Balaş Azəroğlu olsalar da, qonaqlar özlərini lap ev sahibi kimi aparırlarmış. Məsləhətə gələnlərə, şeir olmayan şeir oxuyanlara Fikrət Sadığın mülayimliyindən, hövsələsindən bezib, “alqış” da söyləyərlərmiş.

 

Sözü olan, olmayan da bura baş çəkir,
Üzü olan, olmayan da bura baş çəkir.
Bu otağa azmı girib cızmaqaraçı?
Özün şair hesab edən sırtıq qaraçı.
Bir köntöydən acı tənə yemişik də biz.
Bir qanmaza “bas bayıra!” demişik də biz.

 


HAŞİYƏ:
Bizimlə Arifə adlı ədəbi işçi çalışırdı. Bir də gördük ki, qapı astaca açıldı. Başına kələğayı dolamış bir yaşlı arvad başını içəri saldı. Hamımızı süzdü. Otaqda mən, Mehman Sadıqov, Qəzənfər Bayramov (indi “Ekspress” qəzetinin baş redaktoru), Hüseynqulu müəllim və Arifə idi. Qadın olduğundan Arifə ona daha doğma gəldi deyəsən. Dəhlizə səslədi. Mən də onların arxasınca çıxdım. Arifə gülməyini güclə saxlayırdı. Qadın isə avazla şeirini oxuyurdu:

–       ...Cük, cük, toyuğum,

Cük, cük, cük cücəm...

Şeiri sona çatdırıb soruşdu:

–       Qızım, necədir poemam?

–       Yaxşıdır, xala, – Arifə qısa cavab verdi.

–       Həəə... Onda Fikrət müəllimin yanına ürəklə keçə bilərəm, – deyib qonşu otağın qapısını açdı. Fikrət əmi qapının yanında, dəhlizə açılan pəncərənin qarşısında əyləşirdi. Ona görə də söhbəti aydın eşitmək olurdu. Qadın söhbətinə belə başladı:

–       Fikrət müəllim, bu yaxında pensiyaya çıxmışam. Əvvəllər işləyirdim, vaxtım olmurdu yazmağa. İndi isə tam sərbəstəm. Ərə getməmişəm, oğul-uşaq  da yox.  Uzun illər ürəyimdə yığılanları başlamışam kağıza köçürməyə. Artıq 20 şeir, 5 poema yazmışam. Gətirmişəm ki, siz də baxıb qiymət verəsiniz. “Qara toyuğun nağılı” poemam, – deyib, başladı “cükküldəməyə”.

Fikrim Fikrət əmidəydi. Diqqətlə qulaq asırdı. Razılıq əlaməti olaraq, hərdən başını da tərpədirdi. Heç qımıldanmırdı da... Mən isə dəhlizdə uğunub özümdən getmişdim. Nəhayət yaşlı qadın poemanı bitirdi. Sual və ümid dolu gözlərini Fikrət Sadığa zillədi.

–        Əla! Əla yazmısan. Bax beləcə davam elə. Səndən yaxşı şair çıxacaq, – deyə Fikrət əmi cavab verdi. Məəttəl qaldım. “Niyə axı Qabil otaqda yox idi?” deyə təəssüfləndim. Amma, bir az özümdən şübhələndim də... Ki, bəlkə həqiqətən də əla poemadır, mən qanmıram. Qadın sevincək çıxıb getdi. Otağa girdim və:

–       Fikrət əmi, doğrudan əla idi? – deyə soruşdum.

–       Yox, – dedi, – Görmürsən yaşlı, tənha adamdır? Yazmaqla həyatdan ləzzət alır. Bunda təsəlli tapır. “Pisdir” deyib, mən onun sonuncu ümidini necə qırım axı? (SON)

 

Fikrət əminin qəbuluna hər gün gələn olurdu. Mənim onda 24 yaşım vardı. Tanınmış, görkəmli şair, yazıçı, tənqidçilərin hamısını tanıyırdım. Amma, Yazıçılar Birliyinin elə üzvləri də var idi ki, onları tanımırdım. 50, 60, 70 yaşları tamam olanda Yazıçılar Birliyi yadlarına düşürdü. Gəlirdilər Fikrət Sadığın yanına ki, “bəs mənim yubileyimdir, bilmirsiz?” Fikrət əmi də gülüb cavab verirdi: “Hardan bilək. YU BİLEY” də...

Vaxt keçdi. İl dolandı. Mən böyüdüm. Yekə oğlan oldum. Yazmağa başladım. Elmira Axundovanın zəmanətiylə Yazıçılar Birliyinin tamhüquqlu üzvü oldum. Nəhayət 50 yaşına da çatdım. Dekabrın 4-də yubiley yaşımdır. Nə olsun ki, beş ildir yaradıcılıqla intensiv məşğul oluram. Birliyin də iki ildir ki, üzvüyəm. Görəsən, 1950-ci ildə İttifaqa üzv olanlarla mən yeni üzv arasında hansı fərq var ki?

 


HAŞİYƏ:
Yəqin hamınız dəfn mərasimində iştirak etmisiniz. Qəbiristanlığa gəlirik. Ölünü basdırırıq. “Allah rəhmət eləsin” deyirik. İndi özünüzə sual verin. 100 il qabaq basdırılan ölüylə bu gün basdırılan ölünün nə fərqi var? Heç nə. İkisi də ölüdür. Bircə fərq ola bilər ki, bu da ölünün yiyəsinin kimliyidir.

 

Köhnə-köhnə ölüyə, təzə-təzə ehsanlar...

İtirib axtarılmır dirigözlü insanlar...

Atalar burda deyib: – Ölünün də yiyəsi,

Yoxdu bu haqq-hesabın “nə üçün”ü, “niyə”si.

 QABİL (SON)

 

Heç bir. 70-80 yaşlılarla eyni hüquqlara malikəm. Hüquqlar isə “Natəvan” klubunda yeni çıxan kitabın təqdimatı, ağız yummaq üçün kiçik yubiley mərasimi, “Ədəbiyyat qəzeti”ndə şəkilli və ya şəkilsiz təbrikdən və bir də öləndə nekroloq, başsağlıqdan o yana keçmir. Lap yadımdan çıxmışdı – illik 10 manat üzvülük haqqının ödənilməsi. Adamın olsa “Natəvan klubu”nu digər zallara da dəyişmək olar. Yuxarıya təqdimat da öz yerində...

Mən də bu günlərdə gedəcəkdim Fikrət əminin yanına. Ərklə içəri keçəcəkdim. Deyəcəkdim ki, “Fikrət əmi, dekabrın 4-ü 50 yaşım tamam olur e... Yubileyimdir”. O da gülümsünüb, bir az da heyrətlənib (üzdən 40-dan artıq yaş vermirlər mənə) cavab verəcəkdi: “YU BİLEY” də... Sonra da söz axtarışına çıxacaqdı ki, bəs bu Mahir balanın əvvəlinə hansı bənzətməni qoyaq ki, nə özü incisin, nə də dostu Qabilin ruhu. Axı, o dünya var. Nəvaxtsa Qabillə üz-üzə gələcəklər. “Görkəmli”, “tanınmış”. Yox, olmaz. Ən gözəli “populyar” yazım. Nə şiş yansın, nə kabab. Yox. Eləcə “Qabiloğlu” yazım. Təxəllüsü elə hər şeyi deyir. Əvvəlinə heç nə artırmayacağam: “Qabiloğlu”. Sonra da beş-altı cümlə yazıb girəcəkdi Anarın yanına ki, bəs Qabilin oğlunun, Mahirin yubileyidir. Xeyr, Anar Fikrət Sadıq kimi deməyəcəkdi ki, “yusun biley”. Səbəbini bilmirəm, amma tərəddüd edəcəkdi. Bu tərəddüdün qabağında Fikrət əmi kövrələcəkdi, əriyəcəkdi, xatirələri yada salacaqdı. “Anar müəllim, yadındadır... Heydər Əliyevin qəbulunda olanda Qabil mənim üçün fərdi təqaüd xahiş etdi? Yadındadır , məni zarafatla “ef-es” çağırırdı?”. Yadındadır, mənimlə Balasadığa “şuriklər” deyirdi? “Yadındadır?”...

 

HAŞİYƏ: Prezident Heydər Əliyevlə görüşlərin birində şair Qabil dostu - F.S. adlı tanınmış şairin fərdi təqaüdə namizədliyini irəli sürür. Prezidentimiz də bu xahişi müsbət cavablandırır. Üstündən iki ay keçir. Amma F.S. təqaüdün qonaqlığını vermir ki, vermir. Sətiraltı xatırlatmağa ehtiyac olduğunu görən Qabil digər dostların yanında:
– F.S., təqaüdü aldın?
– Qabil, Allah sənə uzun ömür versin. Prezident Heydər Əliyev sağ olsun, amma elə bil ki, sən verdin mənə bu təqaüdü.
– F.S., soruşuram ki, bu ayın təqaüdünü gedib kassadan aldın?
– Heç kim deməzdi bunu prezidentə. Bunun yerinə öz xahişini edərdi. Ancaq sən etdin bunu.
– F.S., bu ayın təqaüdün almısan, ya yox?
– Evdə də uşaqlar duaçıdırlar sənə. Hər gün səndən razılıq edirlər.
– F.S., sənə sual verirəm ki, bu ayın təqaüdün aldın, ya yox?
– Aldım, Qabil. Dünən aldım.
– Belə de də. Dedim, bəlkə almamısan, yadına salım ki, get al. (“Heydər Əliyevin çörəyinin duzu” yazımdan bir parça)  SON

 

... deyə-deyə axır ki, Anarı da kövrəldəcəkdi. Qocalar kövrək olarlar. Və nəhayət, yubiley təbrikinə qol çəkdirəcəkdi.

Amma ömür vəfa etmədi. Mən bu arzuda bulunarkən, demə Fikrət əmi canıyla əlləşirmiş.

 

SON

 

Qəbiristanlıqdayıq. Fikrət əmini son mənzilə yola salırıq. Mollanın avazı gəlir. Mən isə sualıma cavab axtarıram: Fikrət əmi, bəs mənim “YU BİLEY”im necə oldu?




Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
Azərbaycanın 41 rayonunda ailə təsərrüfatları yaradılır - FOTO
23.10.2018, 19:34

Azərbaycanın 41 rayonunda ailə təsərrüfatları yaradılır - FOTO

Xəlil Rzanın xanımına qarşı dələduzluq edənə 9 il iş verildi
23.10.2018, 19:25

Xəlil Rzanın xanımına qarşı dələduzluq edənə 9 il iş verildi

Fermerlər üçün üçün vergi güzəştləri daha 5 il uzadılacaq
23.10.2018, 19:16

Fermerlər üçün üçün vergi güzəştləri daha 5 il uzadılacaq

Ramil Usubov rusiyalı həmkarı ilə görüşdü
23.10.2018, 19:06

Ramil Usubov rusiyalı həmkarı ilə görüşdü

Kral öldürülən jurnalistin ailəsi ilə görüşdü - FOTO
23.10.2018, 18:57

Kral öldürülən jurnalistin ailəsi ilə görüşdü - FOTO

Sabah Bakının bir hissəsi qazsız qalacaq
23.10.2018, 18:48

Sabah Bakının bir hissəsi qazsız qalacaq

Səfər Mehdiyev meksikalı səfirlə görüşdü
23.10.2018, 18:40

Səfər Mehdiyev meksikalı səfirlə görüşdü

Prezident yeni qanun imzaladı
23.10.2018, 18:32

Prezident yeni qanun imzaladı

XİN rəhbəri Laaneti qəbul edib
23.10.2018, 18:25

XİN rəhbəri Laaneti qəbul edib

Baş nazirin maşını maralla toqquşdu
23.10.2018, 18:17

Baş nazirin maşını maralla toqquşdu

Qobustanda yol tikintisinə 6,4 milyon ayrıldı
23.10.2018, 18:10

Qobustanda yol tikintisinə 6,4 milyon ayrıldı

Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə arasında Anlaşma Memorandumu təsdiqləndi
23.10.2018, 18:01

Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə arasında Anlaşma Memorandumu təsdiqləndi

Elmar Vəliyevi güllələyən şəxsin həbs müddəti uzadıldı
23.10.2018, 17:55

Elmar Vəliyevi güllələyən şəxsin həbs müddəti uzadıldı

Birinci vitse-prezident İmam Hüseyn məscidinin bərpadan sonra açılışını etdi - FOTOLAR
23.10.2018, 17:47

Birinci vitse-prezident İmam Hüseyn məscidinin bərpadan sonra açılışını etdi - FOTOLAR

Bakının bu əraziləri susuz qalacaq
23.10.2018, 17:40

Bakının bu əraziləri susuz qalacaq

Mehriban Əliyeva xüsusi təhsil məktəbinin yeni binasının açılışında - FOTOLAR
23.10.2018, 17:32

Mehriban Əliyeva xüsusi təhsil məktəbinin yeni binasının açılışında - FOTOLAR

Bakı Nəqliyyat Agentliyi parklanma qaydalarını pozanları cərimələməyə başladı - RƏSMİ
23.10.2018, 17:23

Bakı Nəqliyyat Agentliyi parklanma qaydalarını pozanları cərimələməyə başladı - RƏSMİ

Dövlət Komitəsində tatarıstanlı qonaqlarla görüş keçirilib
23.10.2018, 17:17

Dövlət Komitəsində tatarıstanlı qonaqlarla görüş keçirilib

“Azercell” əməkdaşlıq memorandumu imzaladı
23.10.2018, 17:10

“Azercell” əməkdaşlıq memorandumu imzaladı

Azərbaycana Ermənistandan kartof gətirilmir – RƏSMİ
23.10.2018, 17:04

Azərbaycana Ermənistandan kartof gətirilmir – RƏSMİ

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ 
23.10.2018, 17:03

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ 

Deputatların hədiyyə alması və təklif etməsi qadağan olunur
23.10.2018, 16:58

Deputatların hədiyyə alması və təklif etməsi qadağan olunur

Ermənistanın yeni baş naziri bu gün seçilə bilər
23.10.2018, 16:57

Ermənistanın yeni baş naziri bu gün seçilə bilər

Yaddan çıxmaz Qarabağ! - VİDEO
23.10.2018, 16:51

Yaddan çıxmaz Qarabağ! - VİDEO

İlham Əliyev Rusiyanın daxili işlər nazirini qəbul edib
23.10.2018, 16:33

İlham Əliyev Rusiyanın daxili işlər nazirini qəbul edib

ADU-da “Erməni dilinin qrammatikası” kitabının təqdimatı keçirilib
23.10.2018, 16:26

ADU-da “Erməni dilinin qrammatikası” kitabının təqdimatı keçirilib

Hava şəraiti kəskin dəyişəcək - XƏBƏRDARLIQ   
23.10.2018, 16:24

Hava şəraiti kəskin dəyişəcək - XƏBƏRDARLIQ  

158 min ton pambıq yığılıb
23.10.2018, 16:15

158 min ton pambıq yığılıb

Deputatlara yeni məhdudiyyətlər qoyulur
23.10.2018, 16:08

Deputatlara yeni məhdudiyyətlər qoyulur

Alman qəzeti Qarabağda yaşayan suriyalı muzdlular haqqında YAZDI
23.10.2018, 16:01

Alman qəzeti Qarabağda yaşayan suriyalı muzdlular haqqında YAZDI

Gedə biləcəyim tək yer  Kəlbəcərdi, gedə bilməsəm Təklə - MÜSAHİBƏ
23.10.2018, 15:59

Gedə biləcəyim tək yer  Kəlbəcərdi, gedə bilməsəm Təklə - MÜSAHİBƏ

Ərdoğan İlham Əliyevə minnətdarlığını bildirib
23.10.2018, 15:58

Ərdoğan İlham Əliyevə minnətdarlığını bildirib

Rövşən Rzayev vətəndaşları qəbul etdi
23.10.2018, 15:53

Rövşən Rzayev vətəndaşları qəbul etdi

“Nar TV” tətbiqini yüklə, smartfonda sevdiyin kanallara bax
23.10.2018, 15:50

“Nar TV” tətbiqini yüklə, smartfonda sevdiyin kanallara bax

Ədəbi parıltı və ya təşəbbüsdən doğan arzular
23.10.2018, 15:50

Ədəbi parıltı və ya təşəbbüsdən doğan arzular

Qanunvericilik və icra orqanlarının saxlanılmasına 800 milyon manat xərclənəcək
23.10.2018, 15:44

Qanunvericilik və icra orqanlarının saxlanılmasına 800 milyon manat xərclənəcək

Nazirlikdən külək xəbərdarlığı   
23.10.2018, 15:43

Nazirlikdən külək xəbərdarlığı  

2019-ci ildə 34 rayon və şəhərə dotasiya ayrılmayacaq - SİYAHI 
23.10.2018, 15:35

2019-ci ildə 34 rayon və şəhərə dotasiya ayrılmayacaq - SİYAHI 

Mehriban Xanlarovanın qalmaqallı verilişi bağlandı
23.10.2018, 15:27

Mehriban Xanlarovanın qalmaqallı verilişi bağlandı

Baş Prokurorluq sabiq MTN-çi ilə bağlı iddiaları cavablandırdı
23.10.2018, 15:20

Baş Prokurorluq sabiq MTN-çi ilə bağlı iddiaları cavablandırdı

“Sofiya”nın Azərbaycana gətirilməsinə pul xərclənməyib - RƏSMİ
23.10.2018, 15:11

“Sofiya”nın Azərbaycana gətirilməsinə pul xərclənməyib - RƏSMİ

Nazirlik 78 insan alveri qurbanına yardım göstərib
23.10.2018, 15:01

Nazirlik 78 insan alveri qurbanına yardım göstərib

Prezidentin Ehtiyat Fondu 100 milyon manat artırılır
23.10.2018, 14:57

Prezidentin Ehtiyat Fondu 100 milyon manat artırılır

Məşhur robot “ASAN Xidmət”də rəy sorğuları aldı
23.10.2018, 14:55

Məşhur robot “ASAN Xidmət”də rəy sorğuları aldı

Robot “Sofiya”: “İlham Əliyevlə görüşdən məmnun oldum”
23.10.2018, 14:52

Robot “Sofiya”: “İlham Əliyevlə görüşdən məmnun oldum”

Naqif Həmzəyev: Gənclərimizlə qürur duyuruq
23.10.2018, 14:45

Naqif Həmzəyev: Gənclərimizlə qürur duyuruq

19 dövlət əmlakı özəlləşdirildi - FOTO
23.10.2018, 14:39

19 dövlət əmlakı özəlləşdirildi - FOTO

Azərbaycanda gənclər kanalı yaradılacaq
23.10.2018, 14:35

Azərbaycanda gənclər kanalı yaradılacaq

İcazəsiz balıq ovlayan şəxslər saxlanıldı
23.10.2018, 14:12

İcazəsiz balıq ovlayan şəxslər saxlanıldı

23.10.2018, 14:10

"Qarabağ"a texniki məğlubiyyət verildi

ARXİV