27 mart 2017, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Şirin erməni və fars mənşəli deyil - NİZAMİ ŞİFRƏSİ
Şirin erməni və fars mənşəli deyil - NİZAMİ ŞİFRƏSİ
04.01.2017, 13:35

Məlumdur ki, araşdırmaçıların bir qismi Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” əsərindəki Şirin obrazını farslaşdırmağa və erməniləşdirməyə çalışıblar. Lakin mətn daxiində mövcud olan “Nizami şifrələri” bu mülahizələrin mənasızlığını aşkara çıxarır. Hər bir mətnə ciddi təhlil əsasında yanaşanlar yaxşı bilirlər ki, mətndə işarə səviyyəsi mövcuddur. İşarə bəzən bir mövzu içərisində gizlənən mövzu, motiv içərisində mühafizə olunan motiv ola bilər. Bəzən bu işarənin bərpası ya əsəri geniş anlamda dəyərləndirər, yaxud da özü müstəqil mövzuya çevrilib əsərin üzdə olan mövzusunu kölgədə qoya bilər. Böyük Nizamidə bir çox məsələləri işarə səviyyəsində aşkarlamaq olur. Nizaminin “Xosrov və Şirin” əsərində Məhin Banu Şirinə öyüd verərkən Xosrov Pərviz haqqında deyir:                              

                                Əgər o aydırsa, biz günəşik,

                                O Keyxosrovdursa, biz də Əfrasiyabıq

                                          ( filoloji tərcümə  H.Məmmədzadənindir).

  R.Rzanın bədii tərcüməsində isə bu şəkildə səslənir:

                                        Əgər o aydırsa biz aftabıq,

                                        O Keyxosrov, bizsə Əfrasiyabıq.

Məlumdur ki, türklərin babası sayılan Alp ər Tonqa farslarda Əfrasiyab adlanır. Nizaminin Məhin Banununun dilində səsləndirdiyi bir cümləlik iki misra geniş məsələləri ortaya çıxarır. Məhin Banunun və Şirinin türk mənşəli, Xosrovun fars mənşəli olmasına diqqət çəkən Nizami türk əxlaqına uyğun şəkildə Məhin Banunun Şirinə öyüd verməsini sevə-sevə təsvir edir, Şirinin bu öyüdü hətta eşqindən belə üstün tutmasını, əxlaq qanunlarının minillərin sınağından çıxmış ehkam səviyyəsində dəyişməzliyinin həmişə gözləndiyini nəzmə çəkir. Hətta əsərin böyük bir hissəsi Şirin və bu qaydanın dəyişməsini tələb edən Xosrov arasında gedən çəkişmə, mübarizə və münaqişələrə həsr edilmişdir.


Atif İSLAMZADƏ   
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru        
e-mail: atif.islamzade@mail.ru

 

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
27.03.2017, 12:23

Saakaşvili, Koçaryan, Gül – Sabiq prezidentlərin yeni HƏDƏFLƏRİ

27.03.2017, 12:19

Əməkdar jurnalistə ağır itki üz verib

27.03.2017, 12:16

23 minə yaxın abituriyent sənəd verib

27.03.2017, 12:14

Manatı bu səviyyədə qoruyub saxlamaq lazım deyil...

27.03.2017, 12:03

Gecə klubunda yumruqla vuruldu, dostunun evində öldü

27.03.2017, 11:54

Bakıda quldurluq edən dəstə tutuldu

27.03.2017, 11:51

İrandan Azərbaycana narkotik gətirən qadın saxlanılıb

27.03.2017, 11:50

Oqtay Əsədov deputatları Rusiyaya aparıb

27.03.2017, 11:46

Altı tələbəni öldürən sürücü həbs olundu 

27.03.2017, 11:16

Kapital Bank-dan 3% endirimlə nağd pul krediti

27.03.2017, 11:15

Azərbaycan Qaçqınlar Cəmiyyəti türk iş adamını məhkəməyə verir

27.03.2017, 11:14

 XİN Tofiq Zülfüqarova cavab vermək istəmir

27.03.2017, 11:09

Vahid Əhmədov seçiciləri ilə görüş keçirib

27.03.2017, 11:00

Azərbaycan-İran sərhədində atışma: qaçaqmalçılar aradan çıxdılar

27.03.2017, 10:58

ADU-da Çin dili üzrə ixtisas imtahanları keçirilib

27.03.2017, 10:55

Cəbhədə şiddətli ATIŞMA

27.03.2017, 10:00

Əbülfəs Qarayev vətəndaşları qəbul edəcək

27.03.2017, 09:55

Elektrik kəsildi, Bakı-Sumqayıt qatarı yolda qaldı

27.03.2017, 09:25

Rəşad Sadıqov: “Prosineçki uşaq-muşaq səhvləri etdiyimizə görə əsəbiləşmişdi” - MÜSAHİBƏ

27.03.2017, 08:59

Dollar bu gün neçəyə satılır?

27.03.2017, 00:57

Hava limanı İŞİD-dən azad edildi

27.03.2017, 00:39

Dənizkənarı bulvarda intihar edən şəxsin kimliyi bilindi - Yenilənib

27.03.2017, 00:15

Ata qızının qəbri üstündə intihar etdi

27.03.2017, 00:10

Rusiyadakı aksiyaların NƏTİCƏSİ: 1500 nəfər saxlanıldı, cinayət işi açıldı

26.03.2017, 23:57

"Norveç və Çexiya ilə oyunlar həlledici olacaq"

26.03.2017, 23:33

Hakan Şükür və Arif Ərdəm “Qalatasaray”dan çıxarıldı

26.03.2017, 23:17

“Komandam yaxşı, əzmkar oyun nümayiş etdirdi” - Robert Prosineçki

26.03.2017, 23:09

Bolqarıstanda növbədənkənar parlament seçkiləri başa çatıb

26.03.2017, 23:07

Tramp Merkeldən 374 milyard dollar TƏLƏB EDİR

26.03.2017, 22:30

Baş məşqçi Almaniyanın oyunundan razı qalmayıb

26.03.2017, 22:14

Londondakı terrora görə daha 1 nəfər tutulub

26.03.2017, 21:59

Azərbaycan qrup dördüncüsü oldu - Yenilənib

26.03.2017, 21:47

Masallıda ağır qəza: 1 ölü

26.03.2017, 21:27

Ötən il 63 nəfərə böyrək köçürülüb

26.03.2017, 21:12

Azərbaycanın ən yaşlı sakini

ARXİV
SORĞU
Hansı ali məktəb daha yaxşı təhsil verir?
Prezident Yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyası(6%)
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti(10%)
Bakı Dövlət Universiteti(23%)
Bakı Ali Neft Məktəbi(2%)
Azərbaycan Dillər Universiteti(31%)
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti(4%)
Azərbaycan Texniki Universiteti(4%)
Azərbaycan Tibb Universiteti(2%)
Bakı Slavyan Universiteti(4%)
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti(14%)