21 fevral 2017, Çərşənbə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Şirin erməni və fars mənşəli deyil - NİZAMİ ŞİFRƏSİ
Şirin erməni və fars mənşəli deyil - NİZAMİ ŞİFRƏSİ
04.01.2017, 13:35

Məlumdur ki, araşdırmaçıların bir qismi Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” əsərindəki Şirin obrazını farslaşdırmağa və erməniləşdirməyə çalışıblar. Lakin mətn daxiində mövcud olan “Nizami şifrələri” bu mülahizələrin mənasızlığını aşkara çıxarır. Hər bir mətnə ciddi təhlil əsasında yanaşanlar yaxşı bilirlər ki, mətndə işarə səviyyəsi mövcuddur. İşarə bəzən bir mövzu içərisində gizlənən mövzu, motiv içərisində mühafizə olunan motiv ola bilər. Bəzən bu işarənin bərpası ya əsəri geniş anlamda dəyərləndirər, yaxud da özü müstəqil mövzuya çevrilib əsərin üzdə olan mövzusunu kölgədə qoya bilər. Böyük Nizamidə bir çox məsələləri işarə səviyyəsində aşkarlamaq olur. Nizaminin “Xosrov və Şirin” əsərində Məhin Banu Şirinə öyüd verərkən Xosrov Pərviz haqqında deyir:                              

                                Əgər o aydırsa, biz günəşik,

                                O Keyxosrovdursa, biz də Əfrasiyabıq

                                          ( filoloji tərcümə  H.Məmmədzadənindir).

  R.Rzanın bədii tərcüməsində isə bu şəkildə səslənir:

                                        Əgər o aydırsa biz aftabıq,

                                        O Keyxosrov, bizsə Əfrasiyabıq.

Məlumdur ki, türklərin babası sayılan Alp ər Tonqa farslarda Əfrasiyab adlanır. Nizaminin Məhin Banununun dilində səsləndirdiyi bir cümləlik iki misra geniş məsələləri ortaya çıxarır. Məhin Banunun və Şirinin türk mənşəli, Xosrovun fars mənşəli olmasına diqqət çəkən Nizami türk əxlaqına uyğun şəkildə Məhin Banunun Şirinə öyüd verməsini sevə-sevə təsvir edir, Şirinin bu öyüdü hətta eşqindən belə üstün tutmasını, əxlaq qanunlarının minillərin sınağından çıxmış ehkam səviyyəsində dəyişməzliyinin həmişə gözləndiyini nəzmə çəkir. Hətta əsərin böyük bir hissəsi Şirin və bu qaydanın dəyişməsini tələb edən Xosrov arasında gedən çəkişmə, mübarizə və münaqişələrə həsr edilmişdir.


Atif İSLAMZADƏ   
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru        
e-mail: atif.islamzade@mail.ru

 

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
21.02.2017, 11:09

Qarabağ hansı yollarla azad edilə bilər? - Jurnalistlər: “Əgər Rusiyada vəziyyət dəyişsə...”

21.02.2017, 11:05

Bağlanan bankların əmanətçilərinə ödənilən kompensasiya

21.02.2017, 11:04

Putin 2018-ci ildə sonuncu dəfə prezidentliyə namizəd olacaq

21.02.2017, 11:01

Nəqliyyat Mübadilə Mərkəzi yaradıldı-VİDEO

21.02.2017, 10:57

Deputat: “Azərbaycanda bəzi məhsuldarlıq dünya standartlarına çatmır”

21.02.2017, 10:32

ABŞ konqresmeni Xocalı soyqırımına dair bəyanat verib

21.02.2017, 10:04

Ucqar kəndin gənc müəllimi: “Şagirdim sevgi statusumu oxuduğunu deyəndə utandım” - LAYİHƏ

21.02.2017, 10:01

ATƏT PA-nın qış sessiyasının gündəliyi AÇIQLANDI: Azərbaycan nümayəndə heyəti nə planlaşdırıb?

21.02.2017, 09:43

“Erməni soyqırımçıları bilsinlər ki, Xocalı soyqırımının təqibçisi olacağıq!”  

21.02.2017, 09:42

Prezident “Azəravtoyol”un işçilərini mükafatlandırdı – SİYAHI

21.02.2017, 09:36

Ermənilər snayper və pulemyotlarla mövqelərimizi atəşə tutdu

21.02.2017, 09:29

Türkiyə səfiri İran XİN-ə çağırıldı: “Səbrimiz daşa bilər” – QALMAQAL

21.02.2017, 09:17

Dollar bu gün neçəyə satılır? - MƏZƏNNƏ

21.02.2017, 00:54

Azərbaycanlı Rusiya Millətlərarası Münasibətlər Şurasının eksperti oldu

21.02.2017, 00:43

Gənc dənizçi gəmidə baş verən yanğında ölüb

21.02.2017, 00:30

Xırdalanda yanğın: 17 nəfər təxliyə olunub

21.02.2017, 00:12

Bu gün su çərşənbəsidir

20.02.2017, 23:57

“Münaqişə daimi təhlükə və qeyri-sabitlik mənbəyidir”

20.02.2017, 23:43

Masallı-Yardımlı yolunda torpaq sürüşməsi

20.02.2017, 23:28

Hindistanlı gənc dəfnə aparılarkən dirildi

20.02.2017, 23:15

İqdırdakı qəzada ölənlərdən biri tələbə olub

20.02.2017, 22:58

Gömrükdə aksiz markasız 4400 ədəd siqaret aşkarlandı

20.02.2017, 22:47

Rəsmilər İqdırda qəzaya düşən vətəndaşlarımıza baş çəkdi

20.02.2017, 22:28

Gülənlə  əlaqədə ittiham olunan daha 227 hakim işdən azad edilib

20.02.2017, 22:16

Kişilər niyə keçəlləşir? – Alimlərdən yeni CAVAB

20.02.2017, 22:14

Bakıda xəstənin qollarını çarpayıya bağlayıblar - Video

20.02.2017, 21:59

“Qaradağlıda soyqırımı törədənlər Ermənistanda vəzifədədirlər”

20.02.2017, 21:43

İqdırdakı qəzada ölən 3-cü azərbaycanlının adı açıqlandı - Yenilənib

20.02.2017, 21:35

Rusiyanın BMT-dəki nümayəndəsi öldü

20.02.2017, 21:26

Qadın sərhəddi keçmək üçün çemodana girdi

20.02.2017, 21:13

Bir ildə erkən nikahla bağlı 17 fakt

20.02.2017, 21:08

Putinə Trampın psixoloji porteti haqda dosye təqdim olunub

20.02.2017, 21:03

Amerika Fətullah Güləni təhvil verə bilər

20.02.2017, 20:51

Xəzərdə üzən təmizləyici stansiya yaradılır

20.02.2017, 20:37

İran İraqı birgə mübarizəyə çağırır

ARXİV
SORĞU
“Hansı din xadiminə, dini ekspert və ya ilahiyyatçıya inanırsınız?”
Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə(0.95%)
Hacı Sabir Həsənli(0.95%)
Hacı Fuad Nurullayev(0.23%)
Vasim Məmmədəliyev(1.42%)
Rafiq Əliyev(1.42%)
Hacı İlqar İbrahimoğlu(19.5%)
Hacı Şahin Həsənli(68.0%)
Elşad Miri(7.38%)