کشورهای اروپایی در مواجهه با تلفات جانی جدی در پی گرمای شدید مشاهده شده در ماه های ژوئن و اوایل ژوئیه قرار گرفته اند.
Modern.az یادآور می شود که بر اساس گزارش های رسمی و رسانه ای، به ویژه در فرانسه، اسپانیا، ایتالیا و پرتغال، دما به سطوح بی سابقه ای افزایش یافته و هزاران نفر جان خود را از دست داده اند.
بر اساس این اطلاعات، تنها در فرانسه، بیش از 2000 نفر در هفته های اخیر به دلایل مرتبط با گرما جان خود را از دست داده اند. در اسپانیا و ایتالیا نیز صدها مورد مرگ ثبت شده است. در پرتغال و یونان نیز وضعیت به حد بحرانی رسیده و به ویژه در میان جمعیت سالمند، نرخ مرگ و میر افزایش یافته است.
کارشناسان می گویند که موج گرما در اروپا چیز جدیدی نیست، اما یکی از عوامل اصلی تشدید کننده وضعیت این بار، عدم انعطاف پذیری کافی زیرساخت ها و سازگاری اجتماعی است. به ویژه کمبود فضاهای خنک کننده عمومی، بارگذاری بیش از حد بر سیستم های بهداشتی و عدم حفاظت به موقع از گروه های در معرض خطر قابل توجه است.
اگرچه در تعدادی از شهرها وضعیت اضطراری اعلام شده است، اما گفته می شود که مکانیسم های کمک واقعی برای بخش بزرگی از ساکنان محلی با تأخیر یا ناکافی بوده است. سالمندان، افراد تنها و افراد مبتلا به بیماری های مزمن به عنوان آسیب پذیرترین گروه ها معرفی می شوند.
نکته جالب این است که چنین حوادث طبیعی تنها به اروپا محدود نمی شود. در سال های اخیر، موج های گرمای مشابهی در ایالات متحده، کانادا، چین و کشورهای خاورمیانه نیز مشاهده شده و تلفات جانی ثبت شده است.
در پس زمینه تغییرات اقلیمی جهانی، رویدادهای آب و هوایی شدید دیگر استثنا نیستند، بلکه در حال تبدیل شدن به یک هنجار هستند. اما مکانیسم های مدیریت این خطرات در کشورهای مختلف به طور جدی متفاوت است.
آذربایجان نیز در میان کشورهایی است که تحت تأثیر تغییرات اقلیمی قرار گرفته اند. در ماه های تابستان، دماهای بالا، باران های سیل آسا، سیل، رانش زمین و سایر حوادث طبیعی به طور دوره ای مشاهده می شود.
اما تجربه سال های اخیر نشان می دهد که یک رویکرد سیستماتیک برای مدیریت شرایط اضطراری در کشور شکل گرفته است. در نتیجه فعالیت هماهنگ وزارت حوادث غیرمترقبه، ساختارهای اجرایی محلی و سایر نهادها، به حداقل رساندن تلفات در چنین حوادثی به عنوان هدف اصلی حفظ می شود.
چه در زمان باران های شدید و سیل، و چه در زمان رانش زمین و آتش سوزی، اقدامات مداخله ای عملیاتی و حمایت اجتماعی انجام می شود. در بسیاری از موارد، تخلیه جمعیت، مداخله سریع در زیرساخت ها و کارهای بازسازی در مدت زمان کوتاهی انجام می شود.
یکی از نکات قابل توجه این است که در حالی که بلایای طبیعی در برخی کشورها منجر به انتقاد سیستماتیک دولتی در بحث های عمومی نمی شود، در آذربایجان حوادث مشابه اغلب به موضوع بحث های سیاسی تبدیل می شوند.
در حالی که عمل جهانی نشان می دهد که رویدادهای طبیعی شدید در هیچ کشوری کاملاً قابل پیشگیری نیستند. مسئله اصلی مدیریت خطرات، به حداقل رساندن تلفات و واکنش عملیاتی است.
تجربه آذربایجان در سال های اخیر نیز نشان می دهد که نهادهای دولتی با بسیج منابع خود در این راستا، سعی در به حداقل رساندن خطرات احتمالی دارند و اقدامات حمایت اجتماعی را به موازات آن انجام می دهند.
موج های گرمای مشاهده شده در اروپا بار دیگر نشان می دهد که تغییرات اقلیمی یک تهدید جهانی است و هیچ کشوری کاملاً در برابر آن بیمه نیست. این فرآیندها نه تنها یک مسئله فنی و زیرساختی، بلکه مستقیماً با مدیریت اجتماعی و سطح آمادگی نیز مرتبط هستند.
در عین حال، مقایسه عینی حوادث در کشورهای مختلف نشان می دهد که اثربخشی واکنش به بلایای طبیعی و مدل مدیریت تأثیر جدی بر مقیاس نتایج دارد.
تجربه آذربایجان نیز نشان می دهد که با هماهنگی صحیح و مدیریت عملیاتی می توان عواقب چنین حوادثی را به حداقل رساند.
