Kurban Bayramı öncesi ve arifesinde et piyasasında fiyatların değişmesi, her yıl olduğu gibi bu yıl da kamuoyu tartışma konularından biri haline geliyor. Şöyle ki, 27-28 Mayıs tarihlerinde ülkemizde Kurban Bayramı kutlanacak. Bayramın yaklaşmasıyla birlikte kurbanlık hayvanlara olan talebin artması piyasada fiyatların yükselmesine neden oluyor. Bazıları bu tür fiyat artışını mevsimsel ve doğal bir durum olarak görse de, suni pahalılıkla ilgili endişeler devam ediyor. Aynı zamanda, bu mesele sadece ekonomik değil, dini ve manevi açıdan da tartışılıyor. Özellikle kurban ibadetinin mahiyeti, insanların ibadeti rahat bir şekilde yerine getirmesi ve satıcıların vicdanlı davranışı ile ilgili konular dikkat çekiyor.
Konuyla ilgili Modern.az'a açıklamasında Azad Tüketiciler Birliği Başkanı Eyyub Hüseynov, piyasa ekonomisinde fiyatların talep ve arz temelinde oluştuğunu ve bayram arifesinde, özellikle Kurban Bayramı öncesi belirli bir pahalılığın olmasının beklendiğini belirtti.
"Talep arttıkça fiyatlar yükselir, bazı durumlarda ise kalitede de değişiklik gözlemlenir. Bu yıl da etin her kilogramında yaklaşık 1-2 manat artış olacağı tahmin ediliyor.
Azerbaycan'da temel sorunlardan biri ise bayramdan sonra fiyatların önceki seviyeye dönmemesidir. Bir kez yükselen fiyatlar sonradan inmez ve bayram bitse de, pahalılık devam eder".
Onun sözlerine göre, mevcut durumu "suni fiyat artışı" olarak değerlendirmek doğru olmazdı:
"Çünkü bu kavram daha çok devlet müdahalesi veya fiyatların idari yoldan düzenlenmesi durumlarında kullanılır. Azerbaycan'da fiyatlar serbest piyasa prensipleri temelinde, talep ve arzın etkisiyle oluşur.
Şu anda tüketiciler kurbanlık siparişlerini büyük market zincirleri aracılığıyla da veriyorlar. Marketlerin hayvanı kesilmiş ve hazır bir şekilde sunması bu hizmetlere olan ilgiyi artırıyor".
E.Hüseynov, bu meselede temel amacın fiyatlara doğrudan müdahale etmek değil, piyasada bolluk yaratmak ve satış için elverişli koşullar oluşturmak olması gerektiğini de vurguladı:
"Bayram günlerinde hayvan kesimi ile ilgili belirli harçların azaltılması fiyatlara etki etmesi mümkündür. Ayrıca, ilgili kurumlar tarafından mümkün indirimlerin uygulanması hem girişimciler, hem de vatandaşlar için daha elverişli koşullar yaratabilir", - diye AİB başkanı belirtti.
İlahiyatçı Ağa Hacıbəyli ise konuyla ilgili sitemize yaptığı açıklamada, İslam dininin ticaretin aleyhine olan bir din olmadığını kaydetti:
"Aksine, girişimciliğin gelişimini destekleyen, insanların zenginleşerek ibadet edebilmesini teşvik eden bir dindir. Zekattan, infaktan, hediyeden ve diğer paylaşma biçimlerinden de görüldüğü gibi, tüm bunlar maddi imkan üzerine kuruludur. Dinimiz insanın hayatta belirli bir anlamda varlıklı olmasını ister ki, daha çok insana yardım edebilsin, daha çok destek gösterebilsin. Bu bakımdan kurban kesmek de imkanı olan insanların yerine getirdiği bir ibadettir".
Onun fikrince, pazarlarda ve satış yerlerinde kurbanlık hayvanların fiyatlarının suni bir şekilde artırılması ise ciddi endişe doğuruyor:
"Bu fırsattan yararlanan bazı kişiler unutuyorlar ki, insanlar o hayvanları sadece alışveriş için değil, ibadet amacıyla alıyorlar. Kurban ibadeti Allah rızası için yerine getirilen önemli dini ve manevi bir değerdir. İnsanlar sadece kazancı ve maddi çıkarları düşündüklerinde, karşı tarafın ibadet imkanlarını da kısıtlamış olurlar. Olabilir ki, bazı aileler bir veya iki kurban kesebilecek durumda olsunlar, ancak fiyatların suni bir şekilde artırılması onların bu imkanlarını azaltır ve ek zorluk yaratır".
A.Hacıbəyli, aslında daha çok insanın kurban kesip ihtiyacı olanlarla paylaşabileceğini düşünüyor:
"Fiyat artışları ise bu ibadetin kapsamını daraltır ve belirli suni sorunlar yaratır. Bu nedenle bilinçlendirme çalışması burada da temel meselelerden biri olmalıdır. Bu alanda çalışan girişimcilere önceden izah edilmeli, onlara anlatılmalıdır ki, sıradan bir alışverişten söz edilmiyor. Bu hayvan kurban olacak, ibadete dönüşecek ve onun eti yarın imkansız insanların sofrasına gidecek. İnsanlar burada ne kadar büyük sevap ve hayırsever bir amel kazanabileceklerini anlamalıdırlar. Sadece maddi kazancı düşündüğünde ise bu büyük manevi değerler gölgede kalır. Bu nedenle bu meseleler üzerinde daha çok durmak gerekir".
İlahiyatçı, kurbanlık hayvanın seçilmesinin de çok önemli meselelerden biri olduğunu ekledi:
"Kurbanlık esasen koyun, keçi, dana, manda ve deveden olur. Ülkemizde deve ve mandadan geniş ölçüde kullanılmaz, keçi ise çok tercih edilmez. Daha çok koç ve erkek hayvanlar seçilir. Hayvanın yaşı önemlidir, en az bir yaşını tamamlamalı ve cüsseli olmalıdır. Aynı zamanda, hayvan sağlıklı olmalı, boynuzu kırık, kulağı kesilmiş, sakat veya hasta olmamalıdır. Çünkü Rabbimiz en güzeldir ve Ona en güzel olan sunulmalıdır.
Kur'an-ı Kerim'de de buyurulur ki, kesilen hayvanın ne eti, ne de kanı Allah'a ulaşır. Allah'a ulaşan insanın kalbindeki takva, samimiyet ve sevgidir. Esas olan niyet ve ihlastır. Bu büyük ibadet de insanın Allah'a teslimiyetini gösteren kutsal bir değerdir. Bu nedenle ilgili alanda çalışan insanlar da merhamet hissini ön plana çıkarmalı, bu meseleye sadece ticaret gibi değil, hem de manevi sorumluluk gibi yaklaşmalıdırlar", - diye o fikrini tamamladı.
