2025/2026 eğitim-öğretim yılından itibaren genel eğitim kurumlarının mezunlarına sertifikaların elektronik ortamda sunulması planlanmaktadır. Yeni yaklaşıma göre, öğrenciler belgelerini istedikleri zaman çevrimiçi ortamda alabilecekler ve bu yenilik toplamda yaklaşık 300 bin mezunu kapsayacak. Bu bağlamda, dijital çözümün uygulanmasıyla sertifikaların verilme mekanizması, düzenleme kuralları, geleneksel kağıt belgelerle karşılaştırıldığında yarattığı avantajlar ve vatandaşlar için sağlayacağı pratik kolaylıklar güncel bir önem taşımaktadır. Bununla birlikte, sistemin bölgelerde yaşayan mezunlar için erişilebilirliği ve dijital imkanlara erişimi sınırlı olan kişiler için alternatif mekanizmaların öngörülüp öngörülmediği de dikkat çekmektedir.
Konuyla ilgili olarak Modern.az'a açıklamalarda bulunan Milli Meclis Bilim ve Eğitim Komitesi üyesi Vasif Gafarov, elektronik sertifikaların uygulanmasının eğitim sisteminde dijitalleşmenin önemli aşamalarından biri olduğunu ve bu adımın hem yönetimin verimliliğini artırmayı hem de vatandaşlara daha esnek hizmet sunmayı amaçladığını belirtti.
Milletvekili, yeniliğin ve mekanizmanın hangi biçimde uygulanacağı konusuna da açıklık getirdi:
"Yenilik, elektronik sertifikaların verilmesinin merkezi bir dijital platform üzerinden gerçekleştirilecek olmasıdır. Bu platform e-devlet sistemine entegre edilecek ve her mezunun bilgileri tek bir veri tabanında saklanacak. Sertifika artık fiziksel bir belge olarak değil, benzersiz bir kimlik kodu veya QR kodu aracılığıyla onaylanan dijital bir belge olarak sunulacak. Bu, hem belgelerin doğrulanmasını kolaylaştıracak hem de sahtecilik riskini en aza indirecektir. Süreç normatif hukuki düzenlemelerle düzenlenecek ve verilerin korunması, erişilebilirlik ve kullanım kuralları açıkça belirlenecektir."
V.Gafarov ayrıca, elektronik sertifikaların geleneksel kağıt belgelere kıyasla bir dizi avantajı olduğunu kaydetti:
"En önemlisi, belgenin kaybolması veya zarar görmesi riski ortadan kalkıyor. Vatandaş istediği zaman ve istediği yerden kendi sertifikasına erişebilecek. Ayrıca, yükseköğretim veya ortaöğretim kurumlarına başvuru sırasında belgelerin sunulması süreci otomatikleştirilecek, ek onaylara ihtiyaç kalmayacak. Devlet kurumları arasında bilgi alışverişi hızlanacak, bürokratik prosedürler basitleşecek. Aynı zamanda, kağıt dolaşımının azalması çevresel açıdan da olumlu etki yaratacak. Bu yenilik vatandaşlara zaman ve kaynak tasarrufu, daha şeffaf ve operatif hizmetler vaat ediyor."
Milli Meclis üyesi, bölgelerde yaşayan mezunların erişilebilirlik meselesine gelince, dijital hizmetlerin başarısının tam da kapsayıcılığa bağlı olduğunu dikkate almak gerektiğini ekledi:
"Devlet zaten bir dizi alanda 'ASAN hizmet', 'myGov' gibi platformlar aracılığıyla bölgelerde de elektronik hizmetlere erişimi sağlamıştır. Elektronik sertifika sisteminin de bu mevcut altyapı üzerinden erişilebilir olması çok olumlu bir durumdur.
Genel olarak, elektronik sertifikalara geçiş, eğitim alanında şeffaflık, operasyonellik ve modern yönetim açısından önemli bir adımdır. Ancak bu sürecin başarılı olması için teknik altyapının yanı sıra hukuki düzenleme, veri güvenliği ve vatandaşların dijital okuryazarlığının artırılması gibi konular da paralel olarak dikkate alınmalıdır" diye milletvekili sözlerini tamamladı.
