29 may 2017, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - QARABAĞ - Atəşkəsin 23 ili - Bişkek Protokolunu labüd edən SƏBƏBLƏR
Atəşkəsin 23 ili - Bişkek Protokolunu labüd edən SƏBƏBLƏR
12.05.2017, 08:51

1994-cü il mayın 12-də Qırğızıstanın paytaxtı Bişkek şəhərində Rusiyanın vasitəçiliyilə Azərbaycan və Ermənistan arasında atəşkəs müqaviləsi imzalanıb. Üzərindən 23 il keçsə də, müqavilə bu illər ərzində qüvvəsini saxlayır və nə Yerevan, nə də Bakı Bişkek Protokolundan imtina etdiyini rəsmən dilə gətirib.

 

1994-cü ilin mayında atəşkəsin imzalanmasına ehtiyacın olub-olmaması barədə diskussiyalar bu gün də davam edir. Lakin əksər hərbi ekspertlər hesab edir ki, Bişkek protokolunun imzalanması zəruri idi və tərəflərin hücum potensialı tamamilə tükənmişdi. Bundan başqa, 1992-ci illə müqayisədə xeyli müasir silahın əldə olunması, təmas xəttində canlı qüvvənin artırılması uğurlu hücum əməliyyatları aparmağa imkan vermirdi.

Qarabağ müharibəsində sonuncu uğurlu döyüş əməliyyatı 1994-cü ilin yanvarında Azərbaycan ordusu tərəfindən Horadiz-Füzuli istiqamətində həyata keçirilmişdi.

 

Bu mənada 1994-cü ilin may ayı üçün hər iki ordunun gücü tükənmişdi və müharibədə uzunmüddətli fasilənin yaranmasına ehtiyac var idi.

 

1994-cü il hadisələrində yaxından iştirak etmiş siyasətçi, o zamanlar prezident Heydər Əliyevin köməkçisi olan Eldar Namazovun fikirləri də məhz atəşkəsdən yanadır. Siyasətçiyə görə, atəşkəsi qaçınılmaz edən Rusiyanın Ermənistana yeni silahlar verməsi idi.

 

“O vaxt ermənilər çalışırdılar ki, Tərtər və Bərdə istiqamətində güclü hücumlar təşkil etsinlər. Amma Azərbaycan ordusu bu hücumların qarşısını dəf edirdi. Ermənilərin arasında çox böyük itkilər var idi. Mən xatırlayıram ki, o dövrdə mərhum eks-prezident Heydər Əliyev bir neçə dəfə hərbçilərlə iclas keçirdi. O, atəşkəsə münasibətlə bağlı mövqeləri öyrənirdi. Həmin iclaslarda mən də iştirak edirdim.

 

Atəşkəsə imza atmağın yeganə səbəbi o idi ki, Rusiya Gürcüstan ərazisində yerləşən hərbi hissələrdən Dağlıq Qarabağdakı separatçılara daim yeni silahlar göndərirdi. Azərbaycan ordusu hər cür hücumu dəf edirdi, amma o hücumların arxasında yeni silahlar, tanklar gəlirdi. 

 

Elə oldu ki, bu hücumların arxasında təkcə Ermənistanın dayanmadığı bilindi. Məlum oldu ki, onlara himayədarlıq edən ölkə Rusiyadır. Ona görə də, atəşkəsə imza atmaq artıq qaçılmaz idi”.

 

Digər tərəfdən. Bişkek protokolu Azərbaycana müharibə sonrası iqtisadiyyatı inkişaf etdirməyə, ölkənin xüsusən neft-qaz sektoruna investisiyalar cəlb etməyə imkan yaratdı. Bunun sayəsində atəşkəsdən keçən 23 il ərzində Azərbaycan regionda qüvvələr balansını uğurla dəyişə bildi və Ermənistan üzərində bütün hərbi sahələr üzrə üstünlüklər qazandı. Bunun daha bir sübutu aprel döyüşləri oldu.

 

Bişkek protokolunun sonsuz davam etməyəcəyi aydındır. Ermənistanın hərbi rəhbərliyi bunu yaxşı anlayır və buna görə danışıqlar prosesini süni yollarla uzatmağa çalışır. Bişkek protokolu müharibəni 23 il ərzində dondursa da, dəyişmiş geosiyasi reallıqlarda bu razılaşma tədricən öz qüvvəsini itirir və Yerevanın qeyri-konstruktiv roluna görə təhlükə altına düşür. Bu isə Cənubi Qafqaz regionunu potensial müharibə riski ilə qarşı-qarşıya qoyur.

 

Vüqar İSMAYILOV

 

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
29.05.2017, 16:00

Yüksək bal toplayan polis övladları - onları siz də tanıyın - FOTOLAR

29.05.2017, 14:41

Sülh Platforması Vahan Martirosyanla bağlı bəyanat yayıb

29.05.2017, 14:37

Elmar Məmmədyarov Macarıstana səfər edəcək

29.05.2017, 14:30

Masallıda məktəb yoldaşını qətlə yetirən şagird tutulub

29.05.2017, 14:19

"Milli Ön"dən pul oğurlayan tutulub

29.05.2017, 13:57

"Koro­ğlu” Nəqliyyatı Mübad­ilə Mərkəzi yenidən fəaliyyətə başlayır

29.05.2017, 13:51

Rusiya İŞİD-lə əməkdaşlıqda ittiham olundu

29.05.2017, 13:35

İran ilk əməliyyat peykini gələn il buraxacaq

29.05.2017, 13:26

Azərbaycanlı alim Böyük İyirmiliyin Beyin Sammitində

29.05.2017, 13:23

Bakıda avtobusdan yıxılan şəxs ölüb

29.05.2017, 13:18

ADU dövlət imtahanı ilə bağlı açıqlama verdi

29.05.2017, 13:09

Mingəçevirdə oğul anasını qətlə yetirdi

29.05.2017, 12:40

Bakıda əcnəbini döyən şəxslər saxlanılıb

29.05.2017, 12:37

İsmayıllıda FACİƏ – 2 yaşlı qız su çənində boğuldu

29.05.2017, 12:31

Sabah Bakıda 28 dərəcə isti olacaq – HAVA PROQNOZU

29.05.2017, 12:22

Raket və artilleriya birləşmələri döyüş atışlı təlimlər keçirir - FOTOLAR

29.05.2017, 12:04

Azərbaycan-Rusiya sərhədində “Sərhəd-sipər” əməliyyatı keçirilir

29.05.2017, 11:47

ABŞ-ın Yuta Ştat Senatı Azərbaycanın Respublika Günü ilə bağlı təbrik bəyannaməsi qəbul edib

29.05.2017, 11:38

Azərbaycan kinosunun əcnəbi qəhrəmanları: “Uşaqlığın son gecəsi”ndən sonra yoxa çıxan Elya  

29.05.2017, 10:33

Mədət Quliyevə yeni müavin təyin olundu

29.05.2017, 10:26

Kaliforniyada Azərbaycanla bağlı qətnamə qəbul edildi

29.05.2017, 10:18

Horadizdə Bayraq Muzeyi tikilir

29.05.2017, 10:00

Ermənistan cəbhədə təxribatları dayandırmır

29.05.2017, 09:45

Xaricdəki tələbəmiz: “Almaniyadakı universitetdə davamiyyət elə də vacib deyil” - MÜSAHİBƏ  

29.05.2017, 09:33

Deputat telekanalları qınadı: “Ramazanda "Babək" filminin nümayişindən təəccübləndim”

29.05.2017, 09:17

Təbii fəlakət 164 nəfərin öülümünə səbəb oldu  

29.05.2017, 09:10

Maşın” realiti-şousu başlayıb - 18 iştirakçının SİYAHISI

29.05.2017, 09:02

Məşhur məşqçi Rusiyadan qovuldu

29.05.2017, 00:43

Ermənistan region üçün ciddi təhlükə mənbəyidir

29.05.2017, 00:28

Kann kinofestivalının qalibi bilindi

29.05.2017, 00:09

Türkiyədə PKK-ya qarşı əməliyyat

28.05.2017, 23:55

Beynəlxalq Türk Akademiyası Azərbaycanı təbrik etdi  

28.05.2017, 23:48

Gəncədə süpürgəçi qadın yol qəzasında öldü

28.05.2017, 23:35

Dolu Qaxda kənd təsərrüfatına ziyan vurdu

28.05.2017, 23:18

General Abbasəli Novruzov kimdir? - Komandan haqda BİLMƏDİKLƏRİMİZ

ARXİV