22 iyul 2018, Bazar
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Dünyanı ürəkləri ilə görənlərin kitabxanasından REPORTAJ  
Dünyanı ürəkləri ilə görənlərin kitabxanasından REPORTAJ   +
18.11.2017, 10:48

Respublika Gözdən Əlillər kitabxanası 1981-ci ildə o vaxtki “Korlar Cəmiyyəti”nin nəzdində açılıb. 1994-ci ildən Mədəniyyət Nazirliyinin balansına verilib və respublikada gözdən əlillər üçün fəaliyyət göstərən yeganə kitabxanadır. Gözdən əlillər bu kitabxanadan tam səmərəli istifadə edə bilirlər. Minlərlə üzvü olan kitabxananın hətta bölgələrdən də oxucuları az deyil. Mövcud kitabların nüsxəsini artırmaqla bu kitabxanadan Gözdən Əlillər Cəmiyyətinin regionlardakı şöbələrinə və ya kitabxanalara göndərilir ki, orada olan oxucular da bu kitablardan yararlana bilsinlər.

Respublika Gözdən Əlillər Kitabxanasının direktor müavini Tofiq Balayev Modern.az-a müsahibəsində bildirib ki, kitabxanada gözdən əlillər üçün hər bir şərait yaradılıb.

“Sistem belədir ki, öncə gözdən əlillər kitabxanaya üzv olurlar, kitabxananın fondunda olan audiodisklər, kasetlər və brayl əlifbası ilə yazılmış kitabları götürüb, sonra 1 aydan gec olmamaq şərtilə kitabxananın fonduna təhvil verirlər. Kitabxanadan istifadə tam pulsuz və təmənnasızdır. Bura artıq 36 ildir ki fəaliyyət gösdərdiyinə görə, respublikadakı gözdən əlillərin əksəriyyəti kitabxananı sərbəst tapa bilirlər”.

Respublika Gözdən Əlillər kitabxanası “Nərimanov rayonu, Sülh döngəsi, 2”  ünvanında, "Gənclik" metrostansiyası yaxınlığındakı doqquzmərtəbəli binanın zirzəmisində yerləşir.

Qeyd edək ki, kitabxana üzvlərinin  sayı 1000 nəfərdən çoxdur. Kitabxananın Fondunda 10 min civarında kitab var. Kitablar Azərbaycan, rus və ingilis dillərindədir.  Kitabxanada 19 işçi çalışır. Bu işçilərin əksəriyyəti gözdən əlil olan şəxslərdir. Burada audio kitabların hazırlanması üçün xüsusi işçi diktor yoxdur.

Tofiq Balayev bildirir ki, diktorun olmağı yaxşı olardı, amma bu da maliyyəyə bağlı məsələdir.

“Bununla bağlı heç bir yerə müraciət etməmişik. Kitabların hazırlanması ilə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi özü məşğul olur. Biz audio kitab hazırlanmasında yalnız könüllüləri işə cəlb etməklə məşğuluq. Bu da daimi olmur. Çünki noyabr - dekabr aylarında tələbələrin dərs yükləri çoxalır və gəlib kitab oxumaq üçün vaxt tapa bilmirlər. Ay ərzində nazirlikdən ortalama 3-10 kitab fondumuza yerləşdirilir ki, bununla da yavaş - yavaş baza formalaşır”.

Respublika Gözdən Əlillər kitabxanasında mütəmadi olaraq, gözdən əlil şair və yazıçıların kitablarının təqdimat mərasimləri keçirilir.Onlar müəyyən dövlət bayramlarını, Müstəqillik Günü, dini bayramları və s. bu kimi əlamətdar günləri  qeyd edir və tədbirlərdə gözdən əlil insanları kitabxanaya toplayaraq, fonda yeni daxil olan kitablar barədə məlumat ötürürlər. Bununla da gözdən əlillər həmin kitablardan istifadə edib yararlanırlar.
Bununla bağlı müsahibiz bildirir ki, kitab oxumağa həvəsli olan oxucular var ki tez-tez kitabxana ilə əlaqə saxlayaraq, fonda yeni gətirilmiş kitablarla özləri maraqlanırlar.

T.Balayevin sözlərinə görə, keçirilən toplantılarda oxucuların rəylərini, hansı kitabları oxumaq istədikləri sorğulanır. İstəklər müxtəlif olur. Beləliklə, sifariş veriləcək ədəbiyyatın seçimində hər bir oxucunun rəyi Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən nəzərə alınır. Qeyd edək ki, bütün şərtlər qorunmaqla təkçə gözdən əlillər üçün deyil, həm də normal görə bilən şəxslər üçün də audio kitablar verilir.


“Audio kitablara tələbat brayl əlifbasına nisbətən daha çoxdur, çünki disk yeni format olduğuna görə, ondan istifadə daha rahatdır. Oxucular mp3 formatında olan kitabları telefonlarına və ya kompyüterlərinə yükləyib istədikləri vaxt yararlana bilərlər.  Bizə bütün yaş qruplarında olan şəxslər müraciət edir. Əsasən isə gənclər və ortayaşlılar təşkil edir. Amma oxucular arasında gözdən əlil olan məktəbli uşaqlar da var ki, bizim onlar üçün nağıllar, hekayələr yüklənmiş audio kitablarımız var. Hətta elə oxucularımız var ki, onlar özləri kitabxanaya gələ bilmirlər. Belə olan halda biz özümüz kitabları onların evlərinə göndəririk. Bizim kitab fondumuzda həm elmi, həm bədii, detektiv və digər janrlarda olan kitablar mövcuddur. Ali məktəb dərsliklərini tam əhatə edə bilməsək də, bir neçə kitablarını səsləndirmişik. Bundan başqa, Dövlət İmtahan Mərkəzi  və digər tanınmış kursların dərs vəsaitlərindən də kitab fondumuzda tapmaq mümkündür”.


Maraqlı müsahibədən sonra Tofiq müəllim bizi əvvəlcə kitabxananın səsyazma studiyası və montaj otagı ilə tanış etdi. Burada könüllü gənclərin kitab səsləndirməsi üçün kiyafət qədər şərait var idi.

Müsahibimiz gənclərin könüllülük fəaliyyəti ilə bağlı qeyd edir ki, müraciət edənlərin fəaliyyəti adətən yarımçıq qalır.

“Ümumiyyətlə, proses bele olur ki, əvvəlcə səsləri yoxlanılır, bəyənilərsə, könüllü gənc bizim bazamızda mövcud olmayan, istədiyi bir kitabı seçir və bir neçə dəfə gəlməklə səsyazma studiyamızda həmin kitabı səsləndirir. Biz də montaj edərək, onu xüsusi disklərə yerləşdirib fondumuza əlavə edirik. Onlar eşidəndə ki belı bir layihə var, gəlib kitab seçib razılığa gəlirlər. Sonra isə ya kitab yarımçıq qalır, ya da ümumən çıxıb gedirlər.  Bizdə əksər gənclərin oxuması texniki olaraq zəifdir, diksiyaları yaxşı deyil. Mən onlara, adətən, məsləhət görürəm ki, kitabı ucadan oxuyun ki, özünüz də öz səhvlərinizi hiss edə biləsiniz. Könüllülərdən bir deyil, bir neçə kitabı axıra qədər oxuyub yekunlaşdıran gənclərimiz də var. Biz həmin gənclərə diqqət və qayğıyla yanaşır, bir daha öz təşəkkürümüzü bildiririk. Həm də hesab edirəm ki, onların səsi tarixə düşmüş olur. Bizdə 80-ci, 90-cı illərdə yazılmış səslər var ki, indi də gənclər onu dinləyirlər. O vaxtki tanınmış diktorlardan Eldost Bayram, Zərifə Ağahüseynqızı və bir sıra diktorları misal göstərə bilərəm”.

Kitabxanada oxu zalı, kitabların saxlandığı fond mövcuddur ki, bura Fonoteka, Brayl əlifbası və Ənənəvi kitabların yerləşdiyi 3 şöbədən ibarətdir. Fondda kitablar 3 dildə - Azərbaycan, rus, ingilis dillərində, audio ( CD, mp3, kaset ) və brayl əlifbası formatlarında saxlanılır. 80-ci illərdən qalma, köhnə audio formatda olan səsyazıları yenilənərək fonda əlavə olunur.

Kitabxanada 7 cilddə, brayl əlifbası ilə hazırlanmış “Quran-i-Kərim” kitabını da gördük. Kitabxananın direktoru Şəhla xanım qeyd etdi ki, bu müqəddəs kitabı gözdən əlil olan daimi oxuculardan bəzilərinə hədiyyə də ediblər.



Tofiq Balayev deyir ki,  təkcə gözdən əlillər deyil, ümumən normal görən şəxslər də Gözdən Əlillər kitabxanasının iş prinsipi barədə məlumatlandırılmalıdır.

“Çünki bəzən biləndə ki, kitabxanada işləyirəm və ya belə bir kitabxana var, qəribə reaksiya verirlər ki, “gözləri görmürsə, necə oxuyurlar?”.  Yəni insanlar maariflənməli və bilməlidir ki, gözdən əlillər də kitab oxuya, universitetə qəbul ola bilirlər. Daha çox oxucu cəlb etmək və belə bir kitabxananın olduğunu əhaliyə çatdırmaq üçün KİV-də gözdən əlillər üçün kitabxananın olması barədə mütəmadi olaraq məlumatlar, elanlar getsə, sevindirici hal olar”.


Bu kitabxanada üzv olanların görmə səviyyəsi və bu kimi digər amillər nəzərə alınır. Sərbəst hərəkət edə bilməyən oxuculara evdə səyyar kitabxana xidməti göstərilir. Hətta sonradan əlil olan oxuculara Brayl əlifbası öyrədilir, “Caus” ekran oxuma proqramı ilə təchiz olunmuş kompüterlərdən istifadə vərdişləri aşılanır. Hazırda gözdən əlillər kompüter və telefonlarda proqram vasitəsilə bütün sosial şəbəkələrdən yararlana bilirlər. Bu proqram həm ios, həm də android plotformalı telefonlar tərəfindən dəstəklənir. Oxucular arasında ali məktəblərdə təhsil alan, bir sıra yüksək qurumlarda çalışanlar da az deyil.  

Müsahibimizin sözlərinə görə, cəmiyyətdə gözdən əlillərə münasibət 15-20 il bundan əvvələ nəzər saldıqda, indi daha yaxşıdır.


“Zaman - zaman bu öz həlli yolunu tapır. 20 il əvvəl bu kitabxananın təmiri heç xoşagələn halda olmayıb. 2002-2005-ci illər ərzində o vaxtki mədəniyyət nazirimiz Polad Bülbüloğlunun təşəbbüsü, şəxsən gəlib kitabxanaya baş çəkməsindən sonra kitabxanamız normal vəziyyətə gətirildi. Əvvəl məlumatsızlıqdan gözdən əlillərə yazıq , kənarda qalan bir şəxs kimi yanaşırdılarsa, indi azdan-çoxdan məlumatlı olduqlarından hörmətlə yanaşırlar. Xəbər çatırdı ki, əvvəllər normal bir gözdən əlil görəndə də pul uzadırdılar. Belə bir anlayış var idi ki, əlil varsa, ona mütləq pul verilməlidir. İndi isə əhali bilir ki, gözdən əlillər də təhsil ala və işləyə bilərlər. Hazırda Azərbaycanda 100-dən çox gözdən əlil işləyir. Son 10 il ərzində gözdən əlillərin digər müəssisələrə də işə qəbulu təmin olunur. Bizim gözdən əlil olan müəllimlərimiz var ki, Təhsil Nazirliyinin işə qəbul imtahanlarında iştirak edib və hazırda orta məktəblərdə dərs keçirlər”.


Nəzrin Cavid


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Neftçalada  "KAMAZ" yandı
22.07.2018, 20:15

Neftçalada  "KAMAZ" yandı

İranda zəlzələdən xəsarət alanların sayı 128 nəfərə çatdı
22.07.2018, 20:02

İranda zəlzələdən xəsarət alanların sayı 128 nəfərə çatdı

Ölünü dirildə bilməyən “peyğəmbər” həbs edildi - FOTO
22.07.2018, 17:55

Ölünü dirildə bilməyən “peyğəmbər” həbs edildi - FOTO

Dünyanın ən intizamlı əsgəri 27 il komandirinin əmrini gözləyib
22.07.2018, 17:50

Dünyanın ən intizamlı əsgəri 27 il komandirinin əmrini gözləyib

Fədayə Laçının işi Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə GÖNDƏRİLDİ   
22.07.2018, 17:47

Fədayə Laçının işi Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə GÖNDƏRİLDİ  

İranda gün ərzində üçüncü dəfə zəlzələ olub, 20 nəfər xəsarət alıb
22.07.2018, 17:37

İranda gün ərzində üçüncü dəfə zəlzələ olub, 20 nəfər xəsarət alıb

Paytaxt bazarlarında xiyar bahalaşdı   
22.07.2018, 17:19

Paytaxt bazarlarında xiyar bahalaşdı  

Salyanda təcili yardım maşını qəzaya düşdü - Xəsarət alan var
22.07.2018, 17:08

Salyanda təcili yardım maşını qəzaya düşdü - Xəsarət alan var

Bakıda mənzildə meyit tapıldı
22.07.2018, 16:57

Bakıda mənzildə meyit tapıldı

“Peşəkar jurnalistlərimiz yetərincədir” - Əflatun Amaşov
22.07.2018, 16:40

“Peşəkar jurnalistlərimiz yetərincədir” - Əflatun Amaşov

Dövlətimiz mətbuatın inkişafına hərtərəfli şərait yaradıb - NAZİR
22.07.2018, 16:10

Dövlətimiz mətbuatın inkişafına hərtərəfli şərait yaradıb - NAZİR

   AzEdu.az-ın ucqar kənd şagirdlərinə paylayacağı kitabların qəbulu davam edir - Son bir neçə gün
22.07.2018, 15:49

  AzEdu.az-ın ucqar kənd şagirdlərinə paylayacağı kitabların qəbulu davam edir - Son bir neçə gün

Azərbaycanda 5 yaşlı uşaq ögey atası tərəfindən döyülərək öldürüldü
22.07.2018, 15:26

Azərbaycanda 5 yaşlı uşaq ögey atası tərəfindən döyülərək öldürüldü

“Bəkirin də bir arzusu vardı…” - Vəfat edən qazinin vəzifəli qardaşı
22.07.2018, 14:50

“Bəkirin də bir arzusu vardı…” - Vəfat edən qazinin vəzifəli qardaşı

Millət vəkili mətbuat işçilərini və jurnalistləri təbrik etdi   
22.07.2018, 14:26

Millət vəkili mətbuat işçilərini və jurnalistləri təbrik etdi  

Azərbaycanda toyda kütləvi zəhərlənmə - 5-i UŞAQDIR
22.07.2018, 14:10

Azərbaycanda toyda kütləvi zəhərlənmə - 5-i UŞAQDIR

"Jurnalistlər təkziblə bağlı materiallardan yayınırlar"  - Hadi Rəcəbli
22.07.2018, 14:00

"Jurnalistlər təkziblə bağlı materiallardan yayınırlar"  - Hadi Rəcəbli

Sabahın HAVASI küləkli və yağışlı olacaq
22.07.2018, 13:51

Sabahın HAVASI küləkli və yağışlı olacaq

Gürcüstan patriarxının halı pisləşib
22.07.2018, 13:43

Gürcüstan patriarxının halı pisləşib

Şamaxıda kütləvi dava - ağır yaralılar var
22.07.2018, 13:31

Şamaxıda kütləvi dava - ağır yaralılar var

Metrodan istifadə edənlərin sayı artıb
22.07.2018, 13:20

Metrodan istifadə edənlərin sayı artıb

İranda güclü ZƏLZƏLƏ
22.07.2018, 13:14

İranda güclü ZƏLZƏLƏ

Azərbaycanlı hakim-inspektor Ermənistan komandasının oyununda
22.07.2018, 13:06

Azərbaycanlı hakim-inspektor Ermənistan komandasının oyununda

Qarabağ qazisi vəfat etdi – VƏZİFƏLİ ŞƏXSİN QARDAŞIDIR
22.07.2018, 13:03

Qarabağ qazisi vəfat etdi – VƏZİFƏLİ ŞƏXSİN QARDAŞIDIR

Avropa Liqasının oyunu Əliyar Ağayevə tapşırıldı
22.07.2018, 12:45

Avropa Liqasının oyunu Əliyar Ağayevə tapşırıldı

Cəlilabadda dəhşət: 2 qardaş öldü
22.07.2018, 12:36

Cəlilabadda dəhşət: 2 qardaş öldü

Mətbuatın işıqlı başlanğıcı
22.07.2018, 12:15

Mətbuatın işıqlı başlanğıcı

ADAU-da 1-ci Beynəlxalq Yay Məktəbi davam edir - FOTOLAR  
22.07.2018, 11:50

ADAU-da 1-ci Beynəlxalq Yay Məktəbi davam edir - FOTOLAR  

Ölkə üzrə istixanaların sayı AÇIQLANDI
22.07.2018, 11:34

Ölkə üzrə istixanaların sayı AÇIQLANDI

38 yaşlı kişi özünü asdı - SALYANDA
22.07.2018, 11:20

38 yaşlı kişi özünü asdı - SALYANDA

Cibində 1 manatı olmayan “bomj” 200 min manatlıq heroinlə tutuldu... - AZƏRBAYCANDA
22.07.2018, 11:09

Cibində 1 manatı olmayan “bomj” 200 min manatlıq heroinlə tutuldu... - AZƏRBAYCANDA

Prezident İlham Əliyev - jurnalistlərin yaxın dostu, mətbuatın böyük hamisi
22.07.2018, 10:58

Prezident İlham Əliyev - jurnalistlərin yaxın dostu, mətbuatın böyük hamisi

Hansı ölkə vətəndaşlığı neçəyə satır? - SİYAHI
22.07.2018, 10:42

Hansı ölkə vətəndaşlığı neçəyə satır? - SİYAHI

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi
22.07.2018, 10:29

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi

Dənizdə batan 4 nəfər xilas edilib
22.07.2018, 10:21

Dənizdə batan 4 nəfər xilas edilib

ARXİV