22 iyul 2018, Bazar
Ana Səhifə - ÖLKƏ - Azərbaycanda insanları öldürən ilk 5 SƏBƏB
Azərbaycanda insanları öldürən ilk 5 SƏBƏB
25.12.2017, 08:52

İnsanlar dünyadakı ən təhlükəli xəstəliklər barədə düşünəndə sürətlə inkişaf edən xəstəliklərin birinci yerdə durduğunu zənn edirlər. Amma əslində bu cür xəstəliklərin bir çoxu dünya miqyasında ölümlərin 10 səbəbi sırasında belə yer almır. 2015-ci ildə 56,4 milyon insan dünyasını dəyişib ki, bunlardan 68%-i xroniki və yavaş inkişaf edən xəstəliklərdən qaynaqlanıb.

Bəs Azərbaycanda insanlar daha çox hansı xəstəliklərdən vəfat edir?


Məsələ ilə bağlı Modern.az-a danışan tibb eksperti Adil Qeybulla birinci yerdə ürək-damar xəstəliklərinin dayandığını qeyd edib.

Ürəyin işemik xəstəliyi və ya koronar arter

Bu xəstəlik dünyada da ölüm səbəbləri sırasında birinci yerdədir. Ürəyin işemik xəstəliyi ürək qanını təmin edən qan damarlarının daralması ilə meydana gəlir. Müalicə edilməmiş xəstəlik sinə ağrısı, ürək çatışmazlığı və aritmiyaya səbəb ola bilər.

Bir çox Avropa ölkələrində və ABŞ-da bu xəstəlikdən ölənlərin sayı azalıb. Bu, daha yaxşı ictimai səhiyyə təhsili və xəstəliyin qarşısının əvvəlcədən alınması ilə əlaqədardır. Ancaq bir çox inkişaf etməkdə olan ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda bu xəstəlikdən ölüm halları artmaqda davam edir.

Xəstəliyin risk faktorları yüksək qan təzyiqi, yüksək xolesterol, siqaret çəkmək, genetik meyillilik, şəkərli diabet və artıq çəki problemləridir.

Bu risk faktorlarından bir və ya daha çoxu sizdə varsa, həkimə müraciət etmək məsləhətdir.

Ən təsirli vasitə ürək sağlamlığını qorumaqdır. Xəstəlik riskini azaltmaq üçün sağlam çəkini qorumaq, meyvə və tərəvəzlərin də daxil olduğu pəhriz saxlamaq, siqaretdən imtina etmək və içki qəbul etməmək lazımdır.

Adil Qeybulla bildirib ki, ikinci ölüm səbəbi onkoliji xəstəliklərdir.

Dünyada ölüm səbəbi kimi onkoloji xəstəliklər ilk 5-likdə yer almasa da?  Azərbaycanda bu xəstəlikdən vəfat edənlərin sayı kifayət qədərdir. Adil Qeybullanın sözlərinə görə, ağciyər xərçəngindən ölüm halları daha çox baş verir. Süd vəzi xərçəngi, mədə, prostat xərçəngi, uşaqlarda leykoz digər ölüm səbəbləri sırasındadır.

Xərçəng ilk dəfə qədim Misirlilər tərəfindən təsvir edilib.

Xərçəngin ən erkən tərifi 1600-cü illərə qədər olan papirus üzərində aşkar edilib. Sənəddə yanğınsöndürmə maşını adlanan bir vasitə tərəfindən çıxarılmış döş şişləri qeyd olunub. Ancaq sənəddə xəstəliyin "müalicəsi yoxdur" deyə göstərilir.

Azərbaycandan fərqli olaraq dünyada ağciyər xərçəngindən daha çox dəri xərçəngi diaqnozlu xəstə var.Son tədqiqatlar göstərir ki, ABŞ-da hər il adi sızanağa görə 419.000-dən çox dəri xərçəngi diaqnozu qoyulub.

Tətqiqatçılar hesab edirlər ki, bütün xərçənglərin yarıdan çoxunun qarşısı alınır. Yəni, ildə təxminən 2,4 milyondan 3,7 milyona qədər ölüm halları baş verə bilər ki, bunların 80% -i aşağı və orta gəlirli ölkələrdə baş verir.

Ekspert deyir ki, travmalar xəstəliklərə aid edilməsə də, avtomobil qəzaları və digər hadisələr nəticəsində travma alıb dünyasını dəyişənlərin sayı çoxdur.

Qaraciyər sirrozundan ölüm halları da çoxdur. Alkoqol, düzgün qidalanmamaq qaraciyər çatışmalığına gətirib çıxarır”.

Sirroz sözü yunan sözü "kirrhos" sözündəndir, yəni sarımsı deməkdir. Bu yoluxmuş xəstənin dəri rəngini təsvir edir. Qaraciyər təxminən 3 kiloqramdır. Azərbaycanda ölüm səbəbləri sırasında ön cərgələrdə gəlsə də? dünyada ölümün 12-ci səbəbi hesab olunur .Qaraciyər bədənin ən böyük  orqanıdır.

Müsahibimiz Azərbaycanda  böyrək  çatışmazlığından dünyasını dəyişənlərlərin də çox olduğunu bildirib:

"Xəstəxanalara getsəz, orda çoxlu sayda dializ xəstəsi görəcəksiniz”.

Böyrəklərdə qan axını ürək, qaraciyər və beynin qan axınından daha yüksəkdir. Böyrəklər standart kompüter siçanından və ya cib telefonundan böyükdür. Bir böyrəyin tam yarısı birlikdə iki böyrək tərəfindən icra edilən işi görə bilər.




xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Millət vəkili mətbuat işçilərini və jurnalistləri təbrik etdi   
22.07.2018, 14:26

Millət vəkili mətbuat işçilərini və jurnalistləri təbrik etdi  

Azərbaycanda toyda kütləvi zəhərlənmə - 5-i UŞAQDIR
22.07.2018, 14:10

Azərbaycanda toyda kütləvi zəhərlənmə - 5-i UŞAQDIR

"Jurnalistlər təkziblə bağlı materiallardan yayınırlar"  - Hadi Rəcəbli
22.07.2018, 14:00

"Jurnalistlər təkziblə bağlı materiallardan yayınırlar"  - Hadi Rəcəbli

Sabahın HAVASI küləkli və yağışlı olacaq
22.07.2018, 13:51

Sabahın HAVASI küləkli və yağışlı olacaq

Gürcüstan patriarxının halı pisləşib
22.07.2018, 13:43

Gürcüstan patriarxının halı pisləşib

Şamaxıda kütləvi dava - ağır yaralılar var
22.07.2018, 13:31

Şamaxıda kütləvi dava - ağır yaralılar var

Metrodan istifadə edənlərin sayı artıb
22.07.2018, 13:20

Metrodan istifadə edənlərin sayı artıb

İranda güclü ZƏLZƏLƏ
22.07.2018, 13:14

İranda güclü ZƏLZƏLƏ

Azərbaycanlı hakim-inspektor Ermənistan komandasının oyununda
22.07.2018, 13:06

Azərbaycanlı hakim-inspektor Ermənistan komandasının oyununda

Qarabağ qazisi vəfat etdi – VƏZİFƏLİ ŞƏXSİN QARDAŞIDIR
22.07.2018, 13:03

Qarabağ qazisi vəfat etdi – VƏZİFƏLİ ŞƏXSİN QARDAŞIDIR

Avropa Liqasının oyunu Əliyar Ağayevə tapşırıldı
22.07.2018, 12:45

Avropa Liqasının oyunu Əliyar Ağayevə tapşırıldı

Cəlilabadda dəhşət: 2 qardaş öldü
22.07.2018, 12:36

Cəlilabadda dəhşət: 2 qardaş öldü

Mətbuatın işıqlı başlanğıcı
22.07.2018, 12:15

Mətbuatın işıqlı başlanğıcı

ADAU-da 1-ci Beynəlxalq Yay Məktəbi davam edir - FOTOLAR  
22.07.2018, 11:50

ADAU-da 1-ci Beynəlxalq Yay Məktəbi davam edir - FOTOLAR  

Ölkə üzrə istixanaların sayı AÇIQLANDI
22.07.2018, 11:34

Ölkə üzrə istixanaların sayı AÇIQLANDI

38 yaşlı kişi özünü asdı - SALYANDA
22.07.2018, 11:20

38 yaşlı kişi özünü asdı - SALYANDA

Cibində 1 manatı olmayan “bomj” 200 min manatlıq heroinlə tutuldu... - AZƏRBAYCANDA
22.07.2018, 11:09

Cibində 1 manatı olmayan “bomj” 200 min manatlıq heroinlə tutuldu... - AZƏRBAYCANDA

Prezident İlham Əliyev - jurnalistlərin yaxın dostu, mətbuatın böyük hamisi
22.07.2018, 10:58

Prezident İlham Əliyev - jurnalistlərin yaxın dostu, mətbuatın böyük hamisi

Hansı ölkə vətəndaşlığı neçəyə satır? - SİYAHI
22.07.2018, 10:42

Hansı ölkə vətəndaşlığı neçəyə satır? - SİYAHI

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi
22.07.2018, 10:29

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi

Dənizdə batan 4 nəfər xilas edilib
22.07.2018, 10:21

Dənizdə batan 4 nəfər xilas edilib

"Instagram"da yenilik
22.07.2018, 10:16

"Instagram"da yenilik

FHN iki nəfəri xilas etdi
22.07.2018, 10:03

FHN iki nəfəri xilas etdi

Yaponiyada orta ömür həddi rekord səviyyəyə çatıb
22.07.2018, 09:50

Yaponiyada orta ömür həddi rekord səviyyəyə çatıb

22.07.2018, 09:45

"Azərbaycan Beynəlxalq Enerji Agentliyinin çox dəyərli tərəfdaşdır" - Fatih Birol

Cəbhədə gərgin gecə: Düşmən iriçaplı pulemyotlardan istifadə etdi
22.07.2018, 09:30

Cəbhədə gərgin gecə: Düşmən iriçaplı pulemyotlardan istifadə etdi

“Qarabağ”a yeni hücumçu transfer edildi
22.07.2018, 09:15

“Qarabağ”a yeni hücumçu transfer edildi

Çimərliklərə üz tutanlar - EHTİYATLI OLUN
22.07.2018, 09:00

Çimərliklərə üz tutanlar - EHTİYATLI OLUN

Yeniyetmə dərmandan zəhərlənib
22.07.2018, 00:58

Yeniyetmə dərmandan zəhərlənib

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi
22.07.2018, 00:33

Almaniya Türkiyəyə sanksiyaları ləğv etdi

Şimali Koreya iqtisadiyyatı kəskin dərəcə aşağı düşüb
22.07.2018, 00:21

Şimali Koreya iqtisadiyyatı kəskin dərəcə aşağı düşüb

143 yaşlı Azərbaycan mətbuatı
22.07.2018, 00:01

143 yaşlı Azərbaycan mətbuatı

Bakıda dənizdə batan 4 nəfər xilas edildi
21.07.2018, 23:48

Bakıda dənizdə batan 4 nəfər xilas edildi

İntizamlı əsgər 27 il komandirinin əmrini gözləyib
21.07.2018, 23:32

İntizamlı əsgər 27 il komandirinin əmrini gözləyib

Sumqayıtda üçmərtəbəli mağaza yandı - VİDEO, YENİLƏNİB
21.07.2018, 23:16

Sumqayıtda üçmərtəbəli mağaza yandı - VİDEO, YENİLƏNİB

ARXİV