21 yanvar 2018, Bazar
Ana Səhifə - ÖLKƏ - Azərbaycanda insanları öldürən ilk 5 SƏBƏB
Azərbaycanda insanları öldürən ilk 5 SƏBƏB
25.12.2017, 08:52

İnsanlar dünyadakı ən təhlükəli xəstəliklər barədə düşünəndə sürətlə inkişaf edən xəstəliklərin birinci yerdə durduğunu zənn edirlər. Amma əslində bu cür xəstəliklərin bir çoxu dünya miqyasında ölümlərin 10 səbəbi sırasında belə yer almır. 2015-ci ildə 56,4 milyon insan dünyasını dəyişib ki, bunlardan 68%-i xroniki və yavaş inkişaf edən xəstəliklərdən qaynaqlanıb.

Bəs Azərbaycanda insanlar daha çox hansı xəstəliklərdən vəfat edir?


Məsələ ilə bağlı Modern.az-a danışan tibb eksperti Adil Qeybulla birinci yerdə ürək-damar xəstəliklərinin dayandığını qeyd edib.

Ürəyin işemik xəstəliyi və ya koronar arter

Bu xəstəlik dünyada da ölüm səbəbləri sırasında birinci yerdədir. Ürəyin işemik xəstəliyi ürək qanını təmin edən qan damarlarının daralması ilə meydana gəlir. Müalicə edilməmiş xəstəlik sinə ağrısı, ürək çatışmazlığı və aritmiyaya səbəb ola bilər.

Bir çox Avropa ölkələrində və ABŞ-da bu xəstəlikdən ölənlərin sayı azalıb. Bu, daha yaxşı ictimai səhiyyə təhsili və xəstəliyin qarşısının əvvəlcədən alınması ilə əlaqədardır. Ancaq bir çox inkişaf etməkdə olan ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda bu xəstəlikdən ölüm halları artmaqda davam edir.

Xəstəliyin risk faktorları yüksək qan təzyiqi, yüksək xolesterol, siqaret çəkmək, genetik meyillilik, şəkərli diabet və artıq çəki problemləridir.

Bu risk faktorlarından bir və ya daha çoxu sizdə varsa, həkimə müraciət etmək məsləhətdir.

Ən təsirli vasitə ürək sağlamlığını qorumaqdır. Xəstəlik riskini azaltmaq üçün sağlam çəkini qorumaq, meyvə və tərəvəzlərin də daxil olduğu pəhriz saxlamaq, siqaretdən imtina etmək və içki qəbul etməmək lazımdır.

Adil Qeybulla bildirib ki, ikinci ölüm səbəbi onkoliji xəstəliklərdir.

Dünyada ölüm səbəbi kimi onkoloji xəstəliklər ilk 5-likdə yer almasa da?  Azərbaycanda bu xəstəlikdən vəfat edənlərin sayı kifayət qədərdir. Adil Qeybullanın sözlərinə görə, ağciyər xərçəngindən ölüm halları daha çox baş verir. Süd vəzi xərçəngi, mədə, prostat xərçəngi, uşaqlarda leykoz digər ölüm səbəbləri sırasındadır.

Xərçəng ilk dəfə qədim Misirlilər tərəfindən təsvir edilib.

Xərçəngin ən erkən tərifi 1600-cü illərə qədər olan papirus üzərində aşkar edilib. Sənəddə yanğınsöndürmə maşını adlanan bir vasitə tərəfindən çıxarılmış döş şişləri qeyd olunub. Ancaq sənəddə xəstəliyin "müalicəsi yoxdur" deyə göstərilir.

Azərbaycandan fərqli olaraq dünyada ağciyər xərçəngindən daha çox dəri xərçəngi diaqnozlu xəstə var.Son tədqiqatlar göstərir ki, ABŞ-da hər il adi sızanağa görə 419.000-dən çox dəri xərçəngi diaqnozu qoyulub.

Tətqiqatçılar hesab edirlər ki, bütün xərçənglərin yarıdan çoxunun qarşısı alınır. Yəni, ildə təxminən 2,4 milyondan 3,7 milyona qədər ölüm halları baş verə bilər ki, bunların 80% -i aşağı və orta gəlirli ölkələrdə baş verir.

Ekspert deyir ki, travmalar xəstəliklərə aid edilməsə də, avtomobil qəzaları və digər hadisələr nəticəsində travma alıb dünyasını dəyişənlərin sayı çoxdur.

Qaraciyər sirrozundan ölüm halları da çoxdur. Alkoqol, düzgün qidalanmamaq qaraciyər çatışmalığına gətirib çıxarır”.

Sirroz sözü yunan sözü "kirrhos" sözündəndir, yəni sarımsı deməkdir. Bu yoluxmuş xəstənin dəri rəngini təsvir edir. Qaraciyər təxminən 3 kiloqramdır. Azərbaycanda ölüm səbəbləri sırasında ön cərgələrdə gəlsə də? dünyada ölümün 12-ci səbəbi hesab olunur .Qaraciyər bədənin ən böyük  orqanıdır.

Müsahibimiz Azərbaycanda  böyrək  çatışmazlığından dünyasını dəyişənlərlərin də çox olduğunu bildirib:

"Xəstəxanalara getsəz, orda çoxlu sayda dializ xəstəsi görəcəksiniz”.

Böyrəklərdə qan axını ürək, qaraciyər və beynin qan axınından daha yüksəkdir. Böyrəklər standart kompüter siçanından və ya cib telefonundan böyükdür. Bir böyrəyin tam yarısı birlikdə iki böyrək tərəfindən icra edilən işi görə bilər.




Nəzrin RÜSTƏMOVA
Xəbərin müəllifi

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Sinemanın kral və kraliçası” seçildi - Fotolar
21.01.2018, 19:45

“Sinemanın kral və kraliçası” seçildi - Fotolar

Kabildə otelə silahlı hücum nəticəsində ölənlərin sayı 43-ə çatıb - YENİLƏNİB
21.01.2018, 17:44

Kabildə otelə silahlı hücum nəticəsində ölənlərin sayı 43-ə çatıb - YENİLƏNİB

Ərdoğan yenidən Ermənistana arxivləri açmağı təklif edib
21.01.2018, 17:00

Ərdoğan yenidən Ermənistana arxivləri açmağı təklif edib

Fransa BMT Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasını çağırıb   
21.01.2018, 16:34

Fransa BMT Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasını çağırıb  

Ağdamda bir ailənin 5 üzvü qidadan zəhərlənib   
21.01.2018, 15:47

Ağdamda bir ailənin 5 üzvü qidadan zəhərlənib  

Azərbaycanda “çürük banklar”ın sayı  ARTIR
21.01.2018, 15:30

Azərbaycanda “çürük banklar”ın sayı  ARTIR

Azərbaycan XİN-dən “Zeytun Budağı” əməliyyatı ilə bağlı AÇIQLAMA - RƏSMİ
21.01.2018, 14:46

Azərbaycan XİN-dən “Zeytun Budağı” əməliyyatı ilə bağlı AÇIQLAMA - RƏSMİ

Azərbaycanla Türkiyə arasında viza rejimi ləğv edilməlidir
21.01.2018, 14:25

Azərbaycanla Türkiyə arasında viza rejimi ləğv edilməlidir

Paytaxtın bu ərazilərində su yoxdur
21.01.2018, 14:00

Paytaxtın bu ərazilərində su yoxdur

Sabaha olan hava PROQNOZU
21.01.2018, 13:05

Sabaha olan hava PROQNOZU

Deputatların “bazar günü”: “Bazar günü mənim üçün sıradan bir gündür və xüsusi əhəmiyyət daşımır”
21.01.2018, 12:50

Deputatların “bazar günü”: “Bazar günü mənim üçün sıradan bir gündür və xüsusi əhəmiyyət daşımır”

Elxan Şahinoğlu: “Heç bir dövlət bunu bizə qadağan edə bilməz”
21.01.2018, 11:56

Elxan Şahinoğlu: “Heç bir dövlət bunu bizə qadağan edə bilməz”

Türkiyə tankları Afrinə daxil olub
21.01.2018, 11:50

Türkiyə tankları Afrinə daxil olub

Vəzifəsindən azad olunan təhsil nazirinin müavininə Vergilər Nazirliyində yüksək vəzifə verildi
21.01.2018, 10:46

Vəzifəsindən azad olunan təhsil nazirinin müavininə Vergilər Nazirliyində yüksək vəzifə verildi

Azərbaycan ermənilərə zərbə endirməyib - RƏSMİ
21.01.2018, 10:21

Azərbaycan ermənilərə zərbə endirməyib - RƏSMİ

Düşmən iriçaplı pulemyotlardan istifadə etməklə atəşkəsi pozub
21.01.2018, 09:41

Düşmən iriçaplı pulemyotlardan istifadə etməklə atəşkəsi pozub

Nyu-Yorkda
21.01.2018, 09:34

Nyu-Yorkda "Azadlıq" heykəli bağlandı

Azərbaycanlı çoban “O səs Türkiyə”də növbəti turda - Video
21.01.2018, 00:56

Azərbaycanlı çoban “O səs Türkiyə”də növbəti turda - Video

Məmmədyarov
21.01.2018, 00:39

Məmmədyarov "Tata Steel Chess"də 3-cü qələbəsini qazandı

Çexiyada otel yanğınında 2 nəfər öldü
21.01.2018, 00:17

Çexiyada otel yanğınında 2 nəfər öldü

Otelə hücumda ölənlərin sayı artıb
20.01.2018, 23:53

Otelə hücumda ölənlərin sayı artıb

Hindistanda fabrik yandı: 17 ölü
20.01.2018, 23:35

Hindistanda fabrik yandı: 17 ölü

“Qalatasaray”a yeni president seçildi
20.01.2018, 23:23

“Qalatasaray”a yeni president seçildi

İsveçdə məscidin qapısına faşist svastikasının təsviri çəkildi
20.01.2018, 23:09

İsveçdə məscidin qapısına faşist svastikasının təsviri çəkildi

Üç ölkənin səfiri Türkiyə XİN-ə çağırıldı
20.01.2018, 22:54

Üç ölkənin səfiri Türkiyə XİN-ə çağırıldı

Şizofren pasientin etirafları: “Şeytanı eşidirəm və görürəm”   
20.01.2018, 22:31

Şizofren pasientin etirafları: “Şeytanı eşidirəm və görürəm”  

Azərbaycanda manyak: Polis hər yerdə onu axtarır - Foto
20.01.2018, 22:14

Azərbaycanda manyak: Polis hər yerdə onu axtarır - Foto

“Azadlığa aparan yol”  - Serbiya ictimaiyyəti 20 Yanvar dəhşətləri barədə məlumatlandırıldı
20.01.2018, 21:47

“Azadlığa aparan yol”  - Serbiya ictimaiyyəti 20 Yanvar dəhşətləri barədə məlumatlandırıldı

Tikinti sahəsində özbaşınalıq: yüzlərlə insanın həyatı təhlükədədir - Fotolar
20.01.2018, 21:27

Tikinti sahəsində özbaşınalıq: yüzlərlə insanın həyatı təhlükədədir - Fotolar

Türkiyə “Zeytun budağı” əməliyyatı ilə 108 hədəfi vurdu - Yenilənib
20.01.2018, 21:07

Türkiyə “Zeytun budağı” əməliyyatı ilə 108 hədəfi vurdu - Yenilənib

Ərdoğan 20 Yanvar şəhidlərini anıb
20.01.2018, 20:56

Ərdoğan 20 Yanvar şəhidlərini anıb

Qarabağda erməni hərbçısı yaralandı
20.01.2018, 20:34

Qarabağda erməni hərbçısı yaralandı

20 Yanvar 28 il sonra FOTOLARDA
20.01.2018, 20:19

20 Yanvar 28 il sonra FOTOLARDA

Çinin Rusiyadan aldığı  “S-400” geri qaytarılır
20.01.2018, 20:03

Çinin Rusiyadan aldığı  “S-400” geri qaytarılır

Rusiya və İran Türkiyəyə qarşı
20.01.2018, 19:51

Rusiya və İran Türkiyəyə qarşı

ARXİV
SORĞU
Hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, xeyriyyəçilik edir?
BP Azərbaycan(36.6%)
SOCAR(16.6%)
Azersun Holding(10%)
Azercell(3.33%)
Bakcell(13.3%)
Nar mobile(3.33%)
Gilan Holdinq(3.33%)
Nurgun Group(0%)
Paşa Holding(3.33%)
Akkord(10%)