17 oktyabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - 2017-ci il Azərbaycanda kadr dəyişikliyilə yadda qaldı - İqtisadçılar ili QİYMƏTLƏNDİRDİLƏR  
2017-ci il Azərbaycanda kadr dəyişikliyilə yadda qaldı - İqtisadçılar ili QİYMƏTLƏNDİRDİLƏR  
26.12.2017, 09:18

2017-ci ilin bitməsinə sayılı günlər qalıb. Ötən bir il ərzində dünya iqtisadiyyatı bəzi ölkələrdə dinamik inkişafa meyllilik, bəzilərində sanksiyalar, digərlərində böhran ili kimi yadda qaldı. Müsbət dinamikanı neftin qiymətinin yüksəlməsini fonunda xüsusi vurğulamaq lazımdır.

Bəs 2017-ci il Azərbaycan iqtisadiyyatında nə ilə yadda qaldı?

Modern.az bu suala cavab almaq üçün iqtisadçılara müraciət edib.

 

İslahatlar ili...

 

Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Vahid Əhmədov bildirib ki, 2017-ci il ölkəmiz üçün daha çox islahatlarla yadda qalıb:

“Cənab prezident 2016-cı ilin dekabrında “Strateji yol xəritəsi”ni imzaladı. Bununla əlaqədar olaraq bir çox islahatlara start verildi. Mən 2017-ci ili islahatların başlanğıc ili elan edərdim. Bu il həm iqtisadi, həm sosial, həm də siyasi islahatlar həyata keçirildi. İlkin olaraq Prezident Administrasiyasında müşavirlik institutu ləğv olundu, əvəzində köməkçilik institutu yaradıldı. Bir sıra şöbələr, paralel strukturlar, nazirliklər birləşdirilərək, optimallaşdırıldı. Nazirlər Kabinetində struktur dəyişikliyi gerçəkləşdirildi. Bütün bunlar ilkin islahatlar idi. 2017-ci il daha çox dəyişikliklərlə də yadda qaldı. Doğrudur, artıq yola saldığımız ildə iqtisadi sahədə çox böyük uğurlarımız olmasa da, tempi müəyyən qədər qoruyub saxlaya bildik. İlin yekunlarına əsasən, ÜDM-də müəyyən azalmalar ola bilər”.


Deputat hesab edir ki, bu il ərzində 2018-ci il üçün yaxşı baza yaradılıb:

“Azərbaycanda hazırlanan proqramlara əsasən, sənaye məhəllələri, sənaye parkları tikilməyə başladı. Bu il ərzində bütün dünyaya səs salan “Bakı-Tbilisi-Qars” dəmir yolunun istifadəyə verilməsi xüsusi vurğulanmalıdır. Bu proyektə dünya, Orta Asiya, Şərqi Asiya dövlətləri ciddi maraq göstərirlər. Bu, unikal bir layihədir. Mənim fikrimcə, 2018-ci ildə bizi müəyyən çətinliklər gözləyir. Amma 2017-ci ildə qoyulan baza bu çətinliklərin üstündən gəlməkdə bizə kömək olacaq. Hətta bunun hesabına 2018-ci ili ÜDM-də 1-2 faiz artımla başa vurmaq da mümkün ola bilər”.

Sabitləşən məzənnə

 

Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin digər üzvü Tahir Mirkişilinin sözlərinə görə, 2017-ci il Azərbaycan üçün iqtisadi cəhətdən əlamətdardır:

“Bu ilin ilk 9 ayının göstəricilərinə uyğun olaraq, son iki ildə ilk dəfə tədiyyə balansının cari əməliyyatlar hesabında 1.1 mlrd. dollar profisit yaranıb. 2015-ci ildə defisit 222.5 mln. dollar, 2016-ci ildə isə 1.363 mlrd. dollar təşkil edib. 2017-ci ilin 9 ayı ərzində qeyri-neft sektoru üzrə cari əməliyyatlar balansında defisit 200 mln. dollar və ya 5% azalıb.

2017-ci ildə ölkədə makro-iqtisadi sabitlik təmin olundu, manatın məzənnəsi sabitləşdi və manat məzənnəsinə olan iqtisadi təhlükələr aradan qalxdı. 2017-ci ilin 11 ayı ərzində xarici ticarət dövriyyəsi 26.5% artıb. İxracın həcmi isə 50% artıb. Xarici ticarət dövriyyəsində ixracın payı 61%-ə çatıb, ixrac idxalı 4.7 mlrd. dollar üstələyib. Keçən dövr ərzində ölkədə qeyri-neft sektoru 2.4%, geyri-neft sənayesi 3.5%, kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı isə 4% artıb. 2017-ci il ərzində artırılan dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri müvafiq olaraq 16.766 mlrd. və 17.941 mlrd.  manat olub, büdcənin icrası proqnozlara uyğun gəlir. Sənayeləşmə proqramı çərçivəsində Neftçala Sənaye Məhəlləsi yaradılıb və yeni sənaye məhəllələrini yaradılması istiqamətində işlərə start verilib. Sumqayıt Kimya Sənaye Parkında qeydiyyatdan keçmiş rezidentlərin sayı 15-ə, cəlb edilıcək investisiyaların həcmi 2.7 mlrd. dollara, parkda çalışan insanların sayı isə 8000-ə çatıb. Sənaye parkında ölkədə ilk dəfə olaraq Blokçeyn texnologiyaları əsasında müasir Data Mərkəz tikilib”.

 

226 mindən çox yeni iş yeri

 

Deputat qeyd edib ki, 2017-ci ilin son 9 ayı ərzində ölkədə 226 mindən çox yeni iş yeri yaradılıb:

“2016-cı ildə 22% azalan inşaat sektorunun canlandırılması üçün 2017-ci ildə mühüm işlər görülüb. Köhnə binaların sökülərək yerində yenilərinin tikilməsi yönümündə sahibkarlara verilən dövlət dəstəyi nəticəsində Bakıda hazırda 100-ə yaxın yeni bina inşa olunur. Bu layihələr həm inşaat sektorunu canlandırıb, həm də yeni iş yerlərinin açılmasını təmin edib.
Sosial sahədə də mühüm layihələr kimi 2017-ci ildə Azərbaycanın 1-ci vise-prezdenti Mehriban xanım Əliyevanın rəhbərliyi ilə qaçqın və məcburi köçkünlərin mənzil şəraitini yaxşılaşdırmaq üçün 1026 mənzildən ibarət 11 yaşayış bınasının inşasına başlanılıb. Bu il Cocuq Mərcanlı kəndində infrastruktur tamamilə bərpa edilib, 50 yaşayış evi, məktəb istifadəyə verilib”.

 

Regiona səs salan layihə

 

Parlament üzvü “Bakı-Tbilisi-Qars” dəmir yolu layihəsinin işə düşməsini xüsusi vurğulayıb:

“Layihə  nəinki Azərbaycan, bütövlükdə regionun iqtisadi tarixində mühüm yer tutdu. Layihə çərçivəsində yüklərin və sərnişinlərin daşınması ölkələrə tranzitdən xeyli gəlir götürməyə imkan verəcək. Eyni zamanda, Azərbaycan ixrcatçılarına öz məhsullarının şərq və qərb bazarlarına birbaşa və ucuz nəql etməyə imkan yaradıb.

2016-cı ildə Azərbaycanda ÜDM 3.1% azalsa da, 2017-ci ilin ÜDM həcminin ilin sonuna 0.3% artması gözlənilir. 2017-ci ildə iqtisadiyyatın sabitləşməsi növbəti illərdə Azərbaycan iqtisadiyyatının dinamik inkişafını təmin edəcək”.

 

“Mərkəzi Bankın manatla bağlı yürütdüyü siyasət alqışalanan deyil”

 

İqtisadçı-alim Vüqar Bayramov bildirib ki, 2017-ci il post-neft dövründən fərqli il oldu:

“2015-2016-cı illərdə manatın məzənnəsindəki stabilliyin qorunması baxımından daha çox problemlər müşahidə edilmişdi. 2017-ci ilin 2-ci ayından etibarən milli valyutanın məzənnəsinin stabilləşməsi müşahidə olundu. Nəticədə manat, ilin ötən müddətində daha stabil məzənnəyə malik oldu. Post-neft dövründə manatın məzənnəsi bütövlükdə iqtisadi proseslər üçün çox əhəmiyyətli faktora çevrildi. Məzənnənin stabilləşməsilə bağlı Mərkəzi Bank tərəfindən aparılan, xüsusilə də pul bazasının məhdudlaşdırılması siyasəti alqışlanan deyil. Mərkəzi Bank pul bazasının optimallaşdırılması siyasətini həyata keçirməlidir. Amma 2017-ci ilin geridə qalan ayları göstərdi ki, dollarlaşma səviyyəsinin 90 faizə çatması, bank depozitlərində 2016-cı ilin sonunda xarici valyutada depozitlərin 80 faizi ötməsi əks-dollarlaşma prosesinə başlanmasına zəmin yaratdı. Əks-dollarlaşma prosesi zamanı bazarda dollar təklifinin artırılmasını müşahidə etdik. Ümumilikdə Mərkəzi Bank ötən müddətdə daha optimal pul-kredit həyata keçirməyə çalışmalı idi”.

 

Postunu itirən kadrlar...

 

Ekspert qeyd edib ki, 2017-ci il həm də kadr dəyişikliyilə yadda qaldı:

“Nəqliyyat Nazirliyinin Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinə birləşdirilməsilə Ziya Məmmədovun vəzifədən göndərilməsi, daha sonra vergilər nazirinin əvəzlənməsini yada salmaq istərdim. 2017-ci ildə keçmiş komandadan olan nazirlərin ikisi əvəzləndi ki, bu da kadr islahatları baxımından olduqca vacib idi. Sözsüz ki, biz kadr islahatlarının həyata keçirilməsi və davam etdirilməsinin tərəfdarıyıq. Əslində növbəti ildə də kadr islahatlarının davam etdirilməsi məqsədəuyğundur.
2017-ci il həm də “Strateji yol xəritəsi”ndə nəzərdə tutulan yeni strukturların yaradılması ilə yadda qaldı. Bununla yanaşı, struktur islahatları zamanı bir-birini təkrarlayan qurumların birləşdirilərək optimallaşdırılmasının tərəfdarıyıq. Ümid edirik ki, 2018-ci ildə bir-birini təkrar edən qurumların ləğvi, yaxud birləşdirilməsi də davam etdiriləcək”.

 

“İslahatlar 2018-ci ildə də davam etdirilməlidir”

 

İqtisadçı göstəricilər baxımından 2017-ci ili müsbət qiymətləndirib:

“Qeyri-neft ixracı 20 faizə qədər artdı. Eləcə də qeyri-neft artımı ÜDM-də artım tempi qorunub saxlandı. Azərbaycan ixracatı idxalda 4, 5 milyard dollar çoxaldı. Dövlət Neft Fondunun valyuta ehtiyatlarını artırmaq mümkün oldu. Nəticədə həm də  neftin revolver qiymətinin yüksək olması, xüsusilə 2017-ci ilin II yarısında daha yüksək qiymətlərin müşahidə edilməsi Azərbaycan dövlət gəlirlərinin artırılması baxımından əsas faktorlardandır. Neftin yüksək qiymətləri əvvəlki illərlə müqayisədə daha çox dövlət gəlirlərinin artmasında müşahidə edildi ki, bu da ölkəyə daha çox valyutanın daxil olmasına imkan yaratdı. Makroiqtisadi rəqəmlərə, valyuta məzənnələrinə istinad etsək, 2017-ni stabil il kimi qiymətləndirə bilərik. Stabillik həm də növbəti illərdə iqtisadi artıma nail olunması baxımından vacibdir. Həm strateji yol xəritəsində nəzərdə tutulduğu kimi, həm bütövlükdə qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlı prioritet rəqəmləri nəzərə alsaq, hökumət 2017-ci ilin yekunlarından növbəti illlərdə iqtisadi artıma keçidi təmin etməlidir ki, bu da daha sürətli iqtisadi islahatların aparılmasını tələb edir. Makroiqtisadi inkişafa nail olmaq baxımından 2018-ci ildə daha geniş miqyaslı islahatların aparılması məqsədəuyğundur”.


Gülşən RAUFQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Türkmənistan Azərbaycanla əlaqələrin inkişafında maraqlıdır
17.10.2018, 20:30

Türkmənistan Azərbaycanla əlaqələrin inkişafında maraqlıdır

Azərbaycanla  Rumıniya arasında strateji tərəfdaşlıq formalaşıb
17.10.2018, 20:16

Azərbaycanla  Rumıniya arasında strateji tərəfdaşlıq formalaşıb

İlin sonunda Azərbaycanda Latviya Ticarət Evi açılacaq
17.10.2018, 20:03

İlin sonunda Azərbaycanda Latviya Ticarət Evi açılacaq

Asiyada ilk dəfə eynicinsli nikahlar leqallaşdırıla bilər
17.10.2018, 19:55

Asiyada ilk dəfə eynicinsli nikahlar leqallaşdırıla bilər

“Qarabağ”ın sabiq qapıçısı “Qalatasaray”a keçə bilər
17.10.2018, 19:42

“Qarabağ”ın sabiq qapıçısı “Qalatasaray”a keçə bilər

Səudiyyə Ərəbistanının İstanbuldakı baş konsulunun iqamətgahında axtarış başladı
17.10.2018, 19:29

Səudiyyə Ərəbistanının İstanbuldakı baş konsulunun iqamətgahında axtarış başladı

Bakıda 50 yaşlı qadın itkin düşdü
17.10.2018, 19:16

Bakıda 50 yaşlı qadın itkin düşdü

Putin Türkiyəyə səfər edəcək
17.10.2018, 19:05

Putin Türkiyəyə səfər edəcək

Almaniyalı nazir Səudiyyə Ərəbistanına səfərini təxirə salıb
17.10.2018, 18:54

Almaniyalı nazir Səudiyyə Ərəbistanına səfərini təxirə salıb

Terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə haqda qanuna dəyişikliklər
17.10.2018, 18:45

Terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə haqda qanuna dəyişikliklər

Heydər Əliyev Mərkəzində Sadhqurunun müharizəsinə biletlər bitdi
17.10.2018, 18:36

Heydər Əliyev Mərkəzində Sadhqurunun müharizəsinə biletlər bitdi

Azərbaycanın Avstraliyadakı fəxri konsulu vəzifəsindən geri çağırıldı
17.10.2018, 18:25

Azərbaycanın Avstraliyadakı fəxri konsulu vəzifəsindən geri çağırıldı

Şəkidə yol tikintisinə 20 milyon manat ayrıldı
17.10.2018, 18:18

Şəkidə yol tikintisinə 20 milyon manat ayrıldı

Prezident akademiklərə 2000 manat maaş kəsdi
17.10.2018, 18:07

Prezident akademiklərə 2000 manat maaş kəsdi

Sürüşmə sahəsində çatların genişlənməsi və irəliləməsi qeydə alınıb
17.10.2018, 18:02

Sürüşmə sahəsində çatların genişlənməsi və irəliləməsi qeydə alınıb

Bakı yollarında yeni yağış barmaqlıqları quraşdırılır
17.10.2018, 17:45

Bakı yollarında yeni yağış barmaqlıqları quraşdırılır

Kuşner, Dost və Xədicə Azərbaycanın “qara siyahı”sına salınacaq
17.10.2018, 17:34

Kuşner, Dost və Xədicə Azərbaycanın “qara siyahı”sına salınacaq

Eldar Quliyev beynəlxalq tədbirdə çıxış etdi
17.10.2018, 17:27

Eldar Quliyev beynəlxalq tədbirdə çıxış etdi

Jurnalistlər mükafatlandırıldı - Qaliblərdən biri Modern.az-dır - SİYAHI
17.10.2018, 17:27

Jurnalistlər mükafatlandırıldı - Qaliblərdən biri Modern.az-dır - SİYAHI

Ermənilər Kəlbəcərdə qəsəbə salır - Azərbaycan bunu beynəlxalq hüquq pozuntusu adlandırdı  
17.10.2018, 17:26

Ermənilər Kəlbəcərdə qəsəbə salır - Azərbaycan bunu beynəlxalq hüquq pozuntusu adlandırdı  

Binəqədidə Müstəqillik günü qeyd olundu
17.10.2018, 17:19

Binəqədidə Müstəqillik günü qeyd olundu

Rəsmi Bakıdan Rusiyaya ETİRAZ
17.10.2018, 17:16

Rəsmi Bakıdan Rusiyaya ETİRAZ

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi
17.10.2018, 17:11

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən ərəb konsul qovuldu     
17.10.2018, 17:07

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən ərəb konsul qovuldu  

Bakının mərkəzində yolun çökmə səbəbi AÇIQLANDI - Ziyanı tikinti şirkəti ödəyəcək
17.10.2018, 17:02

Bakının mərkəzində yolun çökmə səbəbi AÇIQLANDI - Ziyanı tikinti şirkəti ödəyəcək

Xaricə gedən Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 14 faiz artdı
17.10.2018, 16:40

Xaricə gedən Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 14 faiz artdı

18 oktyabr qeyri-iş günü olsun! - Müstəqillik günü ilə bağlı TƏKLİF VERİLDİ   
17.10.2018, 16:30

18 oktyabr qeyri-iş günü olsun! - Müstəqillik günü ilə bağlı TƏKLİF VERİLDİ  

Tələbə kütləvi qırğın TÖRƏTDİ: 18 ölü, 50 yaralı
17.10.2018, 16:25

Tələbə kütləvi qırğın TÖRƏTDİ: 18 ölü, 50 yaralı

Bakının mərkəzində yol çökdü - FOTOLAR
17.10.2018, 16:11

Bakının mərkəzində yol çökdü - FOTOLAR

Maşın təmiri sexləri müştəriləri aldadır, vergidən yayınır - PROBLEM  
17.10.2018, 16:06

Maşın təmiri sexləri müştəriləri aldadır, vergidən yayınır - PROBLEM  

Vahid büdcə təsnifatdakı dəyişiklik gələn ildən tətbiq olunacaq  
17.10.2018, 16:00

Vahid büdcə təsnifatdakı dəyişiklik gələn ildən tətbiq olunacaq  

UNEC sorğunun qalibi oldu
17.10.2018, 15:58

UNEC sorğunun qalibi oldu

Bu il 45 minə yaxın şəxs işlə təmin olunub
17.10.2018, 15:42

Bu il 45 minə yaxın şəxs işlə təmin olunub

Əbülfəs Qarayev şikayətləri dinlədi
17.10.2018, 15:37

Əbülfəs Qarayev şikayətləri dinlədi

Milli qəhrəmanla bağlı “Yüksəlişin sirri” filmi təqdim olundu
17.10.2018, 15:28

Milli qəhrəmanla bağlı “Yüksəlişin sirri” filmi təqdim olundu

Buzovnada evə basqın - 82 yaşlı qadını döyüb qarət etdilər
17.10.2018, 14:56

Buzovnada evə basqın - 82 yaşlı qadını döyüb qarət etdilər

Saakaşvili iş adamının qətlini sifariş verməkdə İTTİHAM OLUNDU
17.10.2018, 14:44

Saakaşvili iş adamının qətlini sifariş verməkdə İTTİHAM OLUNDU

Üç ildə Azərbaycanda 5 min uzunqulaq yoxa çıxıb  
17.10.2018, 14:29

Üç ildə Azərbaycanda 5 min uzunqulaq yoxa çıxıb  

Krımda partlayış: 10 nəfər öldü
17.10.2018, 14:28

Krımda partlayış: 10 nəfər öldü

Həsənquliyevin Qarabağla bağlı qanun layihəsində nələr var...
17.10.2018, 14:09

Həsənquliyevin Qarabağla bağlı qanun layihəsində nələr var...

Ermənistan polisi Azərbaycanla sərhəddə xidmətdən boyun qaçırır
17.10.2018, 13:54

Ermənistan polisi Azərbaycanla sərhəddə xidmətdən boyun qaçırır

Azərbaycan raketləri döyüş vəziyyətinə gətirildi - VİDEO
17.10.2018, 13:45

Azərbaycan raketləri döyüş vəziyyətinə gətirildi - VİDEO

Jurnalisti əvvəl döyüblər, sonra dərmanla yatırdıb mişarla doğrayıblar - TƏFƏRRÜAT
17.10.2018, 13:42

Jurnalisti əvvəl döyüblər, sonra dərmanla yatırdıb mişarla doğrayıblar - TƏFƏRRÜAT

Rektor beynəlxalq elmi jurnalın redaksiya heyətinin üzvü seçildi
17.10.2018, 13:40

Rektor beynəlxalq elmi jurnalın redaksiya heyətinin üzvü seçildi

27900 şüşə saxta aksizli içki aşkarlandı
17.10.2018, 13:33

27900 şüşə saxta aksizli içki aşkarlandı

Yeni il ərəfəsində əfv olmayacaq
17.10.2018, 13:21

Yeni il ərəfəsində əfv olmayacaq

DİN yeni şəxsiyyət vəsiqələri ilə bağlı tədbir görməyə çağırdı  
17.10.2018, 13:02

DİN yeni şəxsiyyət vəsiqələri ilə bağlı tədbir görməyə çağırdı  

Əczaçını hədələyib 2000 manat oğurlayan saxlanıldı
17.10.2018, 12:55

Əczaçını hədələyib 2000 manat oğurlayan saxlanıldı

Əli Əhmədov nümayəndə heyətini Çinə apardı   
17.10.2018, 12:49

Əli Əhmədov nümayəndə heyətini Çinə apardı  

Sabah hava necə olacaq? - PROQNOZ   
17.10.2018, 12:39

Sabah hava necə olacaq? - PROQNOZ  

ARXİV