26 aprel 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - 2017-ci il Azərbaycanda kadr dəyişikliyilə yadda qaldı - İqtisadçılar ili QİYMƏTLƏNDİRDİLƏR  
2017-ci il Azərbaycanda kadr dəyişikliyilə yadda qaldı - İqtisadçılar ili QİYMƏTLƏNDİRDİLƏR  
26.12.2017, 09:18

2017-ci ilin bitməsinə sayılı günlər qalıb. Ötən bir il ərzində dünya iqtisadiyyatı bəzi ölkələrdə dinamik inkişafa meyllilik, bəzilərində sanksiyalar, digərlərində böhran ili kimi yadda qaldı. Müsbət dinamikanı neftin qiymətinin yüksəlməsini fonunda xüsusi vurğulamaq lazımdır.

Bəs 2017-ci il Azərbaycan iqtisadiyyatında nə ilə yadda qaldı?

Modern.az bu suala cavab almaq üçün iqtisadçılara müraciət edib.

 

İslahatlar ili...

 

Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Vahid Əhmədov bildirib ki, 2017-ci il ölkəmiz üçün daha çox islahatlarla yadda qalıb:

“Cənab prezident 2016-cı ilin dekabrında “Strateji yol xəritəsi”ni imzaladı. Bununla əlaqədar olaraq bir çox islahatlara start verildi. Mən 2017-ci ili islahatların başlanğıc ili elan edərdim. Bu il həm iqtisadi, həm sosial, həm də siyasi islahatlar həyata keçirildi. İlkin olaraq Prezident Administrasiyasında müşavirlik institutu ləğv olundu, əvəzində köməkçilik institutu yaradıldı. Bir sıra şöbələr, paralel strukturlar, nazirliklər birləşdirilərək, optimallaşdırıldı. Nazirlər Kabinetində struktur dəyişikliyi gerçəkləşdirildi. Bütün bunlar ilkin islahatlar idi. 2017-ci il daha çox dəyişikliklərlə də yadda qaldı. Doğrudur, artıq yola saldığımız ildə iqtisadi sahədə çox böyük uğurlarımız olmasa da, tempi müəyyən qədər qoruyub saxlaya bildik. İlin yekunlarına əsasən, ÜDM-də müəyyən azalmalar ola bilər”.


Deputat hesab edir ki, bu il ərzində 2018-ci il üçün yaxşı baza yaradılıb:

“Azərbaycanda hazırlanan proqramlara əsasən, sənaye məhəllələri, sənaye parkları tikilməyə başladı. Bu il ərzində bütün dünyaya səs salan “Bakı-Tbilisi-Qars” dəmir yolunun istifadəyə verilməsi xüsusi vurğulanmalıdır. Bu proyektə dünya, Orta Asiya, Şərqi Asiya dövlətləri ciddi maraq göstərirlər. Bu, unikal bir layihədir. Mənim fikrimcə, 2018-ci ildə bizi müəyyən çətinliklər gözləyir. Amma 2017-ci ildə qoyulan baza bu çətinliklərin üstündən gəlməkdə bizə kömək olacaq. Hətta bunun hesabına 2018-ci ili ÜDM-də 1-2 faiz artımla başa vurmaq da mümkün ola bilər”.

Sabitləşən məzənnə

 

Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin digər üzvü Tahir Mirkişilinin sözlərinə görə, 2017-ci il Azərbaycan üçün iqtisadi cəhətdən əlamətdardır:

“Bu ilin ilk 9 ayının göstəricilərinə uyğun olaraq, son iki ildə ilk dəfə tədiyyə balansının cari əməliyyatlar hesabında 1.1 mlrd. dollar profisit yaranıb. 2015-ci ildə defisit 222.5 mln. dollar, 2016-ci ildə isə 1.363 mlrd. dollar təşkil edib. 2017-ci ilin 9 ayı ərzində qeyri-neft sektoru üzrə cari əməliyyatlar balansında defisit 200 mln. dollar və ya 5% azalıb.

2017-ci ildə ölkədə makro-iqtisadi sabitlik təmin olundu, manatın məzənnəsi sabitləşdi və manat məzənnəsinə olan iqtisadi təhlükələr aradan qalxdı. 2017-ci ilin 11 ayı ərzində xarici ticarət dövriyyəsi 26.5% artıb. İxracın həcmi isə 50% artıb. Xarici ticarət dövriyyəsində ixracın payı 61%-ə çatıb, ixrac idxalı 4.7 mlrd. dollar üstələyib. Keçən dövr ərzində ölkədə qeyri-neft sektoru 2.4%, geyri-neft sənayesi 3.5%, kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı isə 4% artıb. 2017-ci il ərzində artırılan dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri müvafiq olaraq 16.766 mlrd. və 17.941 mlrd.  manat olub, büdcənin icrası proqnozlara uyğun gəlir. Sənayeləşmə proqramı çərçivəsində Neftçala Sənaye Məhəlləsi yaradılıb və yeni sənaye məhəllələrini yaradılması istiqamətində işlərə start verilib. Sumqayıt Kimya Sənaye Parkında qeydiyyatdan keçmiş rezidentlərin sayı 15-ə, cəlb edilıcək investisiyaların həcmi 2.7 mlrd. dollara, parkda çalışan insanların sayı isə 8000-ə çatıb. Sənaye parkında ölkədə ilk dəfə olaraq Blokçeyn texnologiyaları əsasında müasir Data Mərkəz tikilib”.

 

226 mindən çox yeni iş yeri

 

Deputat qeyd edib ki, 2017-ci ilin son 9 ayı ərzində ölkədə 226 mindən çox yeni iş yeri yaradılıb:

“2016-cı ildə 22% azalan inşaat sektorunun canlandırılması üçün 2017-ci ildə mühüm işlər görülüb. Köhnə binaların sökülərək yerində yenilərinin tikilməsi yönümündə sahibkarlara verilən dövlət dəstəyi nəticəsində Bakıda hazırda 100-ə yaxın yeni bina inşa olunur. Bu layihələr həm inşaat sektorunu canlandırıb, həm də yeni iş yerlərinin açılmasını təmin edib.
Sosial sahədə də mühüm layihələr kimi 2017-ci ildə Azərbaycanın 1-ci vise-prezdenti Mehriban xanım Əliyevanın rəhbərliyi ilə qaçqın və məcburi köçkünlərin mənzil şəraitini yaxşılaşdırmaq üçün 1026 mənzildən ibarət 11 yaşayış bınasının inşasına başlanılıb. Bu il Cocuq Mərcanlı kəndində infrastruktur tamamilə bərpa edilib, 50 yaşayış evi, məktəb istifadəyə verilib”.

 

Regiona səs salan layihə

 

Parlament üzvü “Bakı-Tbilisi-Qars” dəmir yolu layihəsinin işə düşməsini xüsusi vurğulayıb:

“Layihə  nəinki Azərbaycan, bütövlükdə regionun iqtisadi tarixində mühüm yer tutdu. Layihə çərçivəsində yüklərin və sərnişinlərin daşınması ölkələrə tranzitdən xeyli gəlir götürməyə imkan verəcək. Eyni zamanda, Azərbaycan ixrcatçılarına öz məhsullarının şərq və qərb bazarlarına birbaşa və ucuz nəql etməyə imkan yaradıb.

2016-cı ildə Azərbaycanda ÜDM 3.1% azalsa da, 2017-ci ilin ÜDM həcminin ilin sonuna 0.3% artması gözlənilir. 2017-ci ildə iqtisadiyyatın sabitləşməsi növbəti illərdə Azərbaycan iqtisadiyyatının dinamik inkişafını təmin edəcək”.

 

“Mərkəzi Bankın manatla bağlı yürütdüyü siyasət alqışalanan deyil”

 

İqtisadçı-alim Vüqar Bayramov bildirib ki, 2017-ci il post-neft dövründən fərqli il oldu:

“2015-2016-cı illərdə manatın məzənnəsindəki stabilliyin qorunması baxımından daha çox problemlər müşahidə edilmişdi. 2017-ci ilin 2-ci ayından etibarən milli valyutanın məzənnəsinin stabilləşməsi müşahidə olundu. Nəticədə manat, ilin ötən müddətində daha stabil məzənnəyə malik oldu. Post-neft dövründə manatın məzənnəsi bütövlükdə iqtisadi proseslər üçün çox əhəmiyyətli faktora çevrildi. Məzənnənin stabilləşməsilə bağlı Mərkəzi Bank tərəfindən aparılan, xüsusilə də pul bazasının məhdudlaşdırılması siyasəti alqışlanan deyil. Mərkəzi Bank pul bazasının optimallaşdırılması siyasətini həyata keçirməlidir. Amma 2017-ci ilin geridə qalan ayları göstərdi ki, dollarlaşma səviyyəsinin 90 faizə çatması, bank depozitlərində 2016-cı ilin sonunda xarici valyutada depozitlərin 80 faizi ötməsi əks-dollarlaşma prosesinə başlanmasına zəmin yaratdı. Əks-dollarlaşma prosesi zamanı bazarda dollar təklifinin artırılmasını müşahidə etdik. Ümumilikdə Mərkəzi Bank ötən müddətdə daha optimal pul-kredit həyata keçirməyə çalışmalı idi”.

 

Postunu itirən kadrlar...

 

Ekspert qeyd edib ki, 2017-ci il həm də kadr dəyişikliyilə yadda qaldı:

“Nəqliyyat Nazirliyinin Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinə birləşdirilməsilə Ziya Məmmədovun vəzifədən göndərilməsi, daha sonra vergilər nazirinin əvəzlənməsini yada salmaq istərdim. 2017-ci ildə keçmiş komandadan olan nazirlərin ikisi əvəzləndi ki, bu da kadr islahatları baxımından olduqca vacib idi. Sözsüz ki, biz kadr islahatlarının həyata keçirilməsi və davam etdirilməsinin tərəfdarıyıq. Əslində növbəti ildə də kadr islahatlarının davam etdirilməsi məqsədəuyğundur.
2017-ci il həm də “Strateji yol xəritəsi”ndə nəzərdə tutulan yeni strukturların yaradılması ilə yadda qaldı. Bununla yanaşı, struktur islahatları zamanı bir-birini təkrarlayan qurumların birləşdirilərək optimallaşdırılmasının tərəfdarıyıq. Ümid edirik ki, 2018-ci ildə bir-birini təkrar edən qurumların ləğvi, yaxud birləşdirilməsi də davam etdiriləcək”.

 

“İslahatlar 2018-ci ildə də davam etdirilməlidir”

 

İqtisadçı göstəricilər baxımından 2017-ci ili müsbət qiymətləndirib:

“Qeyri-neft ixracı 20 faizə qədər artdı. Eləcə də qeyri-neft artımı ÜDM-də artım tempi qorunub saxlandı. Azərbaycan ixracatı idxalda 4, 5 milyard dollar çoxaldı. Dövlət Neft Fondunun valyuta ehtiyatlarını artırmaq mümkün oldu. Nəticədə həm də  neftin revolver qiymətinin yüksək olması, xüsusilə 2017-ci ilin II yarısında daha yüksək qiymətlərin müşahidə edilməsi Azərbaycan dövlət gəlirlərinin artırılması baxımından əsas faktorlardandır. Neftin yüksək qiymətləri əvvəlki illərlə müqayisədə daha çox dövlət gəlirlərinin artmasında müşahidə edildi ki, bu da ölkəyə daha çox valyutanın daxil olmasına imkan yaratdı. Makroiqtisadi rəqəmlərə, valyuta məzənnələrinə istinad etsək, 2017-ni stabil il kimi qiymətləndirə bilərik. Stabillik həm də növbəti illərdə iqtisadi artıma nail olunması baxımından vacibdir. Həm strateji yol xəritəsində nəzərdə tutulduğu kimi, həm bütövlükdə qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlı prioritet rəqəmləri nəzərə alsaq, hökumət 2017-ci ilin yekunlarından növbəti illlərdə iqtisadi artıma keçidi təmin etməlidir ki, bu da daha sürətli iqtisadi islahatların aparılmasını tələb edir. Makroiqtisadi inkişafa nail olmaq baxımından 2018-ci ildə daha geniş miqyaslı islahatların aparılması məqsədəuyğundur”.


Gülşən RAUFQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Dünyanın ən varlı terror təşkilatı məlum oldu  
26.04.2018, 00:12

Dünyanın ən varlı terror təşkilatı məlum oldu  

Türkiyədə silahlı toqquşma: 1 şəhid, 4 yaralı   
26.04.2018, 00:09

Türkiyədə silahlı toqquşma: 1 şəhid, 4 yaralı  

Putin Sarkisyana zəng vurub
26.04.2018, 00:07

Putin Sarkisyana zəng vurub

Nalbandyan Moskvaya getdi
26.04.2018, 00:01

Nalbandyan Moskvaya getdi

Azərbaycan  Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə bağlı yeni medal təsis edilir
25.04.2018, 23:10

Azərbaycan  Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə bağlı yeni medal təsis edilir

Azərbaycan nefti yenə bahalaşdı
25.04.2018, 23:00

Azərbaycan nefti yenə bahalaşdı

Azərbaycanlı professor beynəlxalq  mükafata layiq görülüb
25.04.2018, 21:41

Azərbaycanlı professor beynəlxalq  mükafata layiq görülüb

Rəsmi Moskva Ermənistandakı vəziyyətə münasibət bildirdi
25.04.2018, 21:35

Rəsmi Moskva Ermənistandakı vəziyyətə münasibət bildirdi

ATƏT-in baş katibi Azərbaycan prezidentini təbrik edib
25.04.2018, 21:05

ATƏT-in baş katibi Azərbaycan prezidentini təbrik edib

Avropanın ən çox və ən az  borcu olan ölkələri bunlardır 
25.04.2018, 21:00

Avropanın ən çox və ən az  borcu olan ölkələri bunlardır 

FİFA-nın prezidenti "Qarabağ"ı təbrik edib
25.04.2018, 20:54

FİFA-nın prezidenti "Qarabağ"ı təbrik edib

Ermənistanda hakim koalisiya dağılıb
25.04.2018, 20:53

Ermənistanda hakim koalisiya dağılıb

Bakıda 6500-ə yaxın şagird “İnformatika” fənnini yeni formatda öyrənir
25.04.2018, 20:48

Bakıda 6500-ə yaxın şagird “İnformatika” fənnini yeni formatda öyrənir

AŞPA azərbaycanlı məcburi köçkünlərə dair qətnamə qəbul edib
25.04.2018, 20:35

AŞPA azərbaycanlı məcburi köçkünlərə dair qətnamə qəbul edib

Bakının bu hissələrində sabah qaz olmayacaq
25.04.2018, 20:26

Bakının bu hissələrində sabah qaz olmayacaq

Azərbaycanda yeni növ avtomobil və gəmi yanacağı istehsal ediləcək
25.04.2018, 20:14

Azərbaycanda yeni növ avtomobil və gəmi yanacağı istehsal ediləcək

“Qaçqınkom” Gəncədəki yanğınla bağlı açıqlama verdi
25.04.2018, 18:53

“Qaçqınkom” Gəncədəki yanğınla bağlı açıqlama verdi

Məcburi köçkünlərin məskunlaşdığı sanatoriyada yanğın olub
25.04.2018, 18:44

Məcburi köçkünlərin məskunlaşdığı sanatoriyada yanğın olub

“Fenerbahçe” – “Beşiktaş” oyunu qaldığı yerdən davam etdiriləcək
25.04.2018, 18:31

“Fenerbahçe” – “Beşiktaş” oyunu qaldığı yerdən davam etdiriləcək

Zakir Həsənov Çinə səfər edəcək
25.04.2018, 18:25

Zakir Həsənov Çinə səfər edəcək

Salyanda 28 yaşlı gənc özünü bıçaqlayaraq öldürüb
25.04.2018, 18:14

Salyanda 28 yaşlı gənc özünü bıçaqlayaraq öldürüb

“Böhtan atan şəxs öz vicdanı və Allah qarşısında məsuliyyət daşıyır...”
25.04.2018, 18:05

“Böhtan atan şəxs öz vicdanı və Allah qarşısında məsuliyyət daşıyır...”

İlham Əliyevin Türkiyə səfəri başa çatdı
25.04.2018, 17:57

İlham Əliyevin Türkiyə səfəri başa çatdı

PA işçiləri üçün tikilən  yaşayış kompleksi gələn ilin payızında istifadəyə veriləcək
25.04.2018, 17:55

PA işçiləri üçün tikilən  yaşayış kompleksi gələn ilin payızında istifadəyə veriləcək

Bu yolda hərəkət məhdudlaşdırılacaq   
25.04.2018, 17:43

Bu yolda hərəkət məhdudlaşdırılacaq  

DİN Bakıda məktəblinin zorlanması xəbərinə münasibət bildirdi
25.04.2018, 17:25

DİN Bakıda məktəblinin zorlanması xəbərinə münasibət bildirdi

Yerevanın mərkəzinə zirehli texnika yeridildi
25.04.2018, 17:18

Yerevanın mərkəzinə zirehli texnika yeridildi

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ 
25.04.2018, 17:15

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ 

“Onlar Prezidentin etimadını doğruldacaqlar”    
25.04.2018, 16:45

“Onlar Prezidentin etimadını doğruldacaqlar”  

Bakıda daha bir piyada ölümü
25.04.2018, 16:34

Bakıda daha bir piyada ölümü

İlham Əliyev Ankaradan dünyaya mesaj verdi 
25.04.2018, 16:28

İlham Əliyev Ankaradan dünyaya mesaj verdi 

Yarımçıq qalmış “Fənərbağça" - "Beşiktaş" matçı barədə son qərar verildi   
25.04.2018, 16:28

Yarımçıq qalmış “Fənərbağça" - "Beşiktaş" matçı barədə son qərar verildi  

Prezidentin sərəncamı 11193 nəfərə şamil olunacaq - AÇIQLAMA   
25.04.2018, 16:15

Prezidentin sərəncamı 11193 nəfərə şamil olunacaq - AÇIQLAMA  

Ermənistanda 10-a yaxın partiya Paşinyanı dəstəklədi
25.04.2018, 16:13

Ermənistanda 10-a yaxın partiya Paşinyanı dəstəklədi

İlham Əliyevlə Ərdoğanın təkbətək görüşü - YENİLƏNİB 
25.04.2018, 16:12

İlham Əliyevlə Ərdoğanın təkbətək görüşü - YENİLƏNİB 

ARXİV
SORĞU
Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının qiymətlərinə necə baxırsınız?
İmtahan qiymətləri çox yüksəkdir(5.68%)
İmtahan qiymətləri normalıdr(4.54%)
İmtahan qiymətləri aşağıdır(2.27%)
Qiymətlər ləğv edilməli, imtahanlar pulsuz olmalıdır(70.4%)
İmtahan qiymətləri azaldılmalıdır(5.68%)
İmtahan qiymətləri artırılmalıdır(11.3%)