16 yanvar 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Cümhuriyyət nazirinin intihardan əvvəl yazdığı məktub: “Qəbirdə də yalvaracağam ki…”
Cümhuriyyət nazirinin intihardan əvvəl yazdığı məktub: “Qəbirdə də yalvaracağam ki…”
05.01.2018, 00:59

Artıq bir neçə aydan sonra Azərbaycan Cümhuriyyətinin yüzillik yubileyi tamam olacaq. Modern.az bu şanlı tarixlə bağlı hazırladığı “AXC-100” yazılar, araşdırmalar silsiləsini davam etdirir.

 

Bu dəfə Cümhuriyyətin daha bir başıbəlalı fədaisi, ADR-in xarici işlər naziri Məhəmmədhəsən Hacinskinin intiharından danışacağıq. M.Hacinski haqqında çox yazmaq və danışmaq olar. Onun fəaliyyəti barəsində müxtəlif yazılar yazmağa çalışacağıq. Lakin indi təqdim edəcəyimiz yazıda Hacınskinin ömrünün son saatları əks olunub.

 

O da repressiyyanın caynağına keçib. Çoxsaylı işgəncə və sorğu-sualdan bezib. Bir tərəfdən də ailəsinin dərdi… bunlar hələ nədir ki?! Onu ən çox narahat edən Rəsulzadə başda olmaqla, vaxtı ilə bir neçə məsləkdaşının əksinə hərəkət etməsi idi. Bu barədə sonra danışarıq. İndi isə Hacınski ömrünün son akkordlarını vurmaqdadır. O, arvadı Səadət xanımın gətirdiyi döşək ağı ilə özünü asmazdan əvvəl söz sahibi olan bolşeviklərdən ikisinə məktub da yazır:

“Ölərkən mən sizə bütün həqiqəti deyəcəyəm. Mən daim sizin həmişə tərəddüd edən düşməniniz olmuşam. Ancaq mən dildə düşmən olmuşam, düşməncəsinə nitqlər demiş, ancaq heç bir hərəkətimlə sovet hökumətinə zərər yetirməmişəm. Burada mən öz üzərimə günah üstündən günah götürmüşəm, ancaq mənə belə ifadələr göstərəndə ki, guya mən xariclə əlaqəliyəm, Moskva ziyankarlar mərkəzi ilə, Azərbaycanm siyasi mərkəzi ilə, mən üsyan hazırlamışam, mən Zaqafqaziya plan komitəsində təşkilata malik olmuşam, başa düşdüm ki, onları rüsvay edə bilmərəm və həyatımın qalan hissəsini rüsvay olmalı və əzab çəkməliyəm. Mən öz tərəddüdlərimin, çərənçiliyimin qurbanı olmuşum. Heç kimi, hətta ifadələri düzüb-qoşanları da ittiham etmək istəmirəm. Hər şey mənə uyğun gəlir. Qəbirdə də yalvaracağam ki, mənim işimə işıq salın, heç olmasa mənim rüsvayçılığımın bir hissəsini üstümdən götürün.” ((mənbə: Lətif Şüküroğlu “Cümhuriyyət hökuməti repressiya məngənəsində”).

 

 

Həmin məktubdan sonra isə intihar edir. Məhəmməd Həsən bəyin ölümü həmin gün oğlu Şamillə həbsxanaya baş çəkən Səadət xanıma bildirilir. Ərinin nəşinin qaytarılmayacağını öyrənən Səadət xanım Orconikidzeyə teleqram vuraraq ondan əriylə vidalaşmağa imkan yaratmağı xahiş edir. Sonra evə qayıdaraq halva çalan Səadət xanım uşaqlarını başına yığıb, mərhumun ruhuna dualar oxuyur. Uşaqlarına ağlamağı qadağan edən ana zəif səslə “Pəncərədən daş gəlir”i zümzümə edir. Uşaqlar da ona qoşulur və bu mahnını faciə ilə üzləşən ailənin ağısına çevirirlər.

 

Mərhum professor Aydın Dadaşovun “Məhəmməd Həsən Hacınski” monoqrafiyasında sabiq  nazirin faciəvi sonluğu bu cür təsvir edilir:

“Ertəsi gün Serqo Orconikidzenin göstərişi ilə Hacınski ilə vidalaşan Səadət xanım mərhumun şəxsi əşyası kimi onlara təqdim olunan xırda çamadanı götürüb evə qayıdır. Çamadandan çıxan mələfədən doğranıb-hazırlanan kəndir ailəyə ağır təsir edir. Mərhumun oğlanları həmin gecə kəndiri aparıb xəlvətcə, vaxtilə F.Xoyskinin və H.Ağayevin dəfn edildikləri məzarlıqda basdırırlar...

 

...Serqo Orconikidzenin tapşırığı ilə Hacınskilərə kəsilən cüzi təqaüd 1940-cı ilə qədər verilsə də, ailə üzvlərinin təqib olunması nəticəsində uşaqlar məktəbdən xaric olunur və iş yerlərini itirirlər. Mühacir kimi Avropaya üz tuturlar. Daha sonra Səadət xanım Almaniyada yaşayan oğlanları Şamil və Nuşirəvana məktub yazıb onlardan vətənə qayıtmalarını xahiş edir. Şamil geri dönsə də, atasının taleyini yaşamaq istəməyən Nuşirəvan ömürlük qürbətdə yaşamağı üstün tutur”.

 

E. Nihad


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Britaniyanın Avropa İttifaqında qalmaq şansı hələ var”
16.01.2018, 18:57

“Britaniyanın Avropa İttifaqında qalmaq şansı hələ var”

“Qarabağ” dünyanın ən yaxşı 100 komandası sırasında yer alıb
16.01.2018, 18:45

“Qarabağ” dünyanın ən yaxşı 100 komandası sırasında yer alıb

Avstriyada yeni hökumətə qarşı 20 minlik aksiya keçirildi
16.01.2018, 18:32

Avstriyada yeni hökumətə qarşı 20 minlik aksiya keçirildi

Bu ölkədə 5,9 bal gücündə zəlzələ baş verdi
16.01.2018, 18:26

Bu ölkədə 5,9 bal gücündə zəlzələ baş verdi

Azərbaycan diasporunun üzvünü oğurlayan şəxslər tutulub
16.01.2018, 18:20

Azərbaycan diasporunun üzvünü oğurlayan şəxslər tutulub

Prokurorluq orqanlarına işə qəbul üçün test keçiriləcək
16.01.2018, 18:09

Prokurorluq orqanlarına işə qəbul üçün test keçiriləcək

Komaya düşən deputatın müalicəsi üçün xaricdən həkimlər çağırıldı   
16.01.2018, 17:41

Komaya düşən deputatın müalicəsi üçün xaricdən həkimlər çağırıldı  

Banklarla bağlı Ekspert Qrupu yaradılır
16.01.2018, 17:25

Banklarla bağlı Ekspert Qrupu yaradılır

“Whatsapp”dan daha bir YENİLİK
16.01.2018, 17:16

“Whatsapp”dan daha bir YENİLİK

Köçkünlər yolu bağladılar - “Dövlətqaçqınkom” izahat verdi - FOTO   
16.01.2018, 17:13

Köçkünlər yolu bağladılar - “Dövlətqaçqınkom” izahat verdi - FOTO  

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi
16.01.2018, 17:12

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi

İlham Əliyev:
16.01.2018, 17:10

İlham Əliyev: "Türkiyə və Azərbaycan 2018-ci ildə də böyük layihələr həyata keçirəcək" - YENİLƏNİB

İstintaq Saakaşvilidən səs nümunələri götürüdü
16.01.2018, 17:04

İstintaq Saakaşvilidən səs nümunələri götürüdü

Xalq artisti reanimasiyaya yerləşdirildi
16.01.2018, 16:59

Xalq artisti reanimasiyaya yerləşdirildi

Məzunlara BDU və Vürçburq Universitetinin diplomları verildi
16.01.2018, 16:59

Məzunlara BDU və Vürçburq Universitetinin diplomları verildi

“Bu dəfə komediya olmayacaq” - Fatma Mahmudova
16.01.2018, 16:57

“Bu dəfə komediya olmayacaq” - Fatma Mahmudova

Məmmədyarov fransız tələbələri Azərbaycana təhsilə çağırdı
16.01.2018, 16:48

Məmmədyarov fransız tələbələri Azərbaycana təhsilə çağırdı

Gənc alimlərin “Mənim ilk qrantım” müsabiqəsinin nəticələri açıqlandı
16.01.2018, 16:48

Gənc alimlərin “Mənim ilk qrantım” müsabiqəsinin nəticələri açıqlandı

İsa Qəmbərin qardaşı onu Almaniyada müalicə etdirmək İSTƏYİR
16.01.2018, 16:22

İsa Qəmbərin qardaşı onu Almaniyada müalicə etdirmək İSTƏYİR

Azərbaycanda qanunsuz dini təbliğat aparan 142 nəfər məsuliyyətə cəlb olunub
16.01.2018, 16:09

Azərbaycanda qanunsuz dini təbliğat aparan 142 nəfər məsuliyyətə cəlb olunub

Ərdoğan və baş qərargah rəisi NATO-nu “topa tutdu”
16.01.2018, 16:03

Ərdoğan və baş qərargah rəisi NATO-nu “topa tutdu”

 İsa Qəmbər Elçibəydən sonra yeganə müxalifət lideridir - Sərdar Cəlaloğludan ŞOK iddia 
16.01.2018, 16:02

İsa Qəmbər Elçibəydən sonra yeganə müxalifət lideridir - Sərdar Cəlaloğludan ŞOK iddia 

Kiyevdə polislə etirazçılar arasında toqquşma olub
16.01.2018, 15:59

Kiyevdə polislə etirazçılar arasında toqquşma olub

Milli-mənəvi dəyərlərə zərbə vuranlar - Baş redaktorlar onları QINADILAR
16.01.2018, 15:55

Milli-mənəvi dəyərlərə zərbə vuranlar - Baş redaktorlar onları QINADILAR

Türkiyədə atışma: 2 ölü, 3 yaralı
16.01.2018, 15:38

Türkiyədə atışma: 2 ölü, 3 yaralı

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisi beynəlxalq avtoidman sərgisində təmsil olunub
16.01.2018, 15:37

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisi beynəlxalq avtoidman sərgisində təmsil olunub

Saakaşvili yenə ifadə verdi
16.01.2018, 15:18

Saakaşvili yenə ifadə verdi

İtkin alpinistləri tapmaq üçün Türkiyədən mütəxəssislər gəldi
16.01.2018, 15:17

İtkin alpinistləri tapmaq üçün Türkiyədən mütəxəssislər gəldi

“Cümhuriyyət ili”ndə Amnistiya aktının təşəbbüskarı KİM OLACAQ...   
16.01.2018, 15:05

“Cümhuriyyət ili”ndə Amnistiya aktının təşəbbüskarı KİM OLACAQ...  

“Orfoqrafiya sözlüyü hər bir azərbaycanlının evində olmalıdır”
16.01.2018, 15:02

“Orfoqrafiya sözlüyü hər bir azərbaycanlının evində olmalıdır”

DİM 10-cu siniflər üçün imtahan keçirdi
16.01.2018, 15:00

DİM 10-cu siniflər üçün imtahan keçirdi

Qulu Məhərrəmli Dilçilik İnstitutunun qərarına qarşı ÇIXDI
16.01.2018, 14:23

Qulu Məhərrəmli Dilçilik İnstitutunun qərarına qarşı ÇIXDI

Xalq artisti Çingiz Sadıxovla vida mərasimi keçirilib - FOTOLAR
16.01.2018, 14:12

Xalq artisti Çingiz Sadıxovla vida mərasimi keçirilib - FOTOLAR

Əsəd ordusu İdlibə hücuma keçdi - Moskva Ankara ilə razılaşmanı pozdu
16.01.2018, 14:11

Əsəd ordusu İdlibə hücuma keçdi - Moskva Ankara ilə razılaşmanı pozdu

Manatın hərracda qiyməti müəyyənləşdi
16.01.2018, 14:00

Manatın hərracda qiyməti müəyyənləşdi

ARXİV
SORĞU
Aylıq məvacibinizi ən çox nəyə xərcləyirsiniz?
- Ərzağa(54.7%)
- Geyimə(3.84%)
- Müalicəyə(5.98%)
- Kommunal xidmət haqlarına(12.3%)
- Təhsilə(2.13%)
- İstirahətə(1.28%)
- Kitaba(0.85%)
- Rüşvətə(4.70%)
- Əyləncəyə(0.42%)
- Digər şeylərə(13.6%)