15 noyabr 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - DÜNYA - ABŞ-dan İrana yeni sanksiya ZƏRBƏSİ – İslam Respublikası kapitulyasiya edəcək?
ABŞ-dan İrana yeni sanksiya ZƏRBƏSİ – İslam Respublikası kapitulyasiya edəcək?
05.11.2018, 13:21

ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaların 2-ci mərhələsi bu gündən fəaliyyətə keçir. ABŞ administrasiyasının məqsədi dəyişməz olaraq qalır – İran neftinin dünya bazarlarına çıxışının qarşısını almaq.

 

Tehrana qarşı qərarlı olmasına baxmayaraq, rəsmi Ağ Ev son anda güzəştə gedərək 8 ölkəyə İrandan neft almağa icazə veriləcəyini bildirib. Həmin ölkələrin adının yaxın vaxtlarda açıqlanması gözlənilir. Öncədən bəllidir ki, onlar arasında heç bir Avropa ölkəsi olmayacaq.

 

Bununla belə, sanksiyaların tətbiqi 1 aya İranın neft hasilatını 30% azaldacaq, ölkədə işsizlik və milli valyuta - rialın kursunun ucuzlaşması davam edəcək. Çünki İran Mərkəzi Bankının xarici ölkələrlə tranzaksiyaları da qadağan olunacaq. Həmçinin, 600-ə qədər fiziki və hüquqi şəxsin adı da sanksiya siyahısına salınacaq.

 

ABŞ dövlət katibi Mayk Pompeo və maliyyə naziri Stiven Mnuniça birgə bəyanatlarında sanksiyaların aradan qaldırılması qarşılığında rəsmi Tehran qarşısında 12 maddədən ibarət tələb irəli sürüb.

 

Bu tələblər arasında onun uranın zənginləşdirilməsindən imtina etməsi, İran həbsxanalarındakı Amerika vətəndaşlarının azadlığa buraxılması, Yəməndə husilərə, Livanda “Hizbullah”a dəstəkdən imtina, İsrailə qarşı heç bir təhdidin səsləndirilməməsi və Suriyadan iranlı hərbiilərin çıxarılması kimi məsələlər var.  

 

Rəsmi İran təbii ki, bu tələbləri rədd edir və Avropa Birliyini ABŞ-ın pozduğu nüvə razılaşmasından imtina etməyəyə çağırır.

Prezident Həsən Ruhaninin “Financial Times” qəzetində çıxan məqaləsi də bunu sübut edir.

“ABŞ İrandan neft ixracını sıfıra endirmək istəyir. Amma biz onun arzusunu gözündə qoyacayıq. Tramp heç avropalı müttəfiqlərinə hörmət göstərmir və hamının yerinə təkbaşına qərarlar verir. Bu, dünya siyasi sistemində necə böyük təhlükənin olduğunu göstərir”.

 

ABŞ sanksiyalarının ilk mərhələsi avqust ayında tətbiq olunmuşdu. Həmin vaxt maşınqayırma, qızıl və digər metallarla ticarət və s. qadağa altına düşmüşdü. Maraqlıdır ki, may ayında 1 dollar qarşılığında 65 min rial almaq mümkün idisə, avqust sanksiyalarından sonra milli valyuta ucuzlaşaraq, dollar qarşısında 120 min riala qədər geriləmişdi. Həmin vaxt bir çox xarici şirkətlər İranda fəaliyyətlərini dondurmuşdular.

 

İran sanksiyaları yan keçmək üçün kriptovalyuta yaratmaq planlarını açıqlamışdı. Amma bu plan da geniş dəstək qazanmamışdı.

Tehranın öz təhlükəsizliyini təmin etmək üçün daha bir planı nefti vasitəçilərin köməyi ilə ünvanlara satması oldu. Belə əməliyyatlarla onlar sutkada 280 min barel neft sata bilmişdilər. Bu zaman sövdələşmələrin 20%-i rialda, 80%-i isə xarici valyutada gerçəkləşmişdi.

 

Amma Tehranın çırpıntıları və iqtisadi sıxıntı məngənəsindən çıxmaq cəhdləri nəticə vermir. Beynəlxalq Energetika Agentliyi iyunda İranın gündə 2,9 milyon barel neft hasil etdiyi halda, sentyabr ayı üçün bu göstəricinin 1,7 milyon barelə düşdüyünü fiksə edib.

 

Bu gündən qüvvəyə minən sanksiyalar rəsmi Tehranın gündəlik hasilatını dekabrdan başlayaraq daha 20-30% azalda bilər.

 

Digər statistikalar da Tehranın xeyrinə deyil. Belə ki, oktyabr ayında İranda inflyasiya 36%-i, işsizlik isə 12%-i keçib.

 

İqtisadiyyatın pisləşməsi, investisiyaların ölkədən çıxması və s. fonunda Rusiya, ABŞ və Səudiyyə Ərəbistanının neft hasilatını artırmaq planları İranın “qara qızıl” bazarında mövqelərinin zəifləşməsindən sonra neftin qiymətlərinin bahalaşmasına mane olacaq.

 

İrana qarşı tətbiq edilən sanksiyaların geosiyasi effekti fərqli formalarda şərh olunur. İstənilən halda, Azərbaycanla qonşu ölkədə iqtisadi situasiyanın pisləşməsi siyasi gərginliyə və region üçün arzuolunmaz nəticələrə yol aça bilər.


Vüqar İSMAYILOV
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Sumqayıtda yaşlı kişi intihar edib
15.11.2018, 22:16

Sumqayıtda yaşlı kişi intihar edib

Azərbaycana iş üçün gələn Türkiyə vətəndaşlarının sayı xeyli azalıb
15.11.2018, 22:07

Azərbaycana iş üçün gələn Türkiyə vətəndaşlarının sayı xeyli azalıb

OPEC-in yeni prezidentinin adı açıqlandı
15.11.2018, 21:54

OPEC-in yeni prezidentinin adı açıqlandı

Agentlik Bakıdakı dəhşətli tıxaca görə bu qurumları GÜNAHKAR sayır
15.11.2018, 21:42

Agentlik Bakıdakı dəhşətli tıxaca görə bu qurumları GÜNAHKAR sayır

Yunanıstanda Gürcüstan vətəndaşına 290 il həbs cəzası verildi
15.11.2018, 21:30

Yunanıstanda Gürcüstan vətəndaşına 290 il həbs cəzası verildi

Əhali 10 ayda dərmana təqribən 400 milyon manat xərcləyib
15.11.2018, 21:16

Əhali 10 ayda dərmana təqribən 400 milyon manat xərcləyib

Qaşıqçı cinayətinə görə 17 nəfərə sanksiya tətbiq edildi
15.11.2018, 21:03

Qaşıqçı cinayətinə görə 17 nəfərə sanksiya tətbiq edildi

Avtobus qəzasında xeyli insan yaralandı
15.11.2018, 20:48

Avtobus qəzasında xeyli insan yaralandı

Baş nazir istefaya göndərilir
15.11.2018, 20:37

Baş nazir istefaya göndərilir

“Instagram” Prezidentin səhifəsini yenidən bağladı
15.11.2018, 20:28

“Instagram” Prezidentin səhifəsini yenidən bağladı

Peyk vasitəsilə Yerin məsafədən müşahidəsi ilə bağlı Dövlət Proqramı təsdiqlənib
15.11.2018, 20:15

Peyk vasitəsilə Yerin məsafədən müşahidəsi ilə bağlı Dövlət Proqramı təsdiqlənib

Azərbaycan şirkətləri Çinə ixracı genişləndirir - FOTO
15.11.2018, 20:03

Azərbaycan şirkətləri Çinə ixracı genişləndirir - FOTO

Bu yanaşma Azərbaycanı Fransa ilə əlaqələri nəzərdən keçirməyə vadar edir
15.11.2018, 19:39

Bu yanaşma Azərbaycanı Fransa ilə əlaqələri nəzərdən keçirməyə vadar edir

Universitetdə “Aprel şəhidləri”nin xatirəsi yad olundu - FOTO+VİDEO
15.11.2018, 19:35

Universitetdə “Aprel şəhidləri”nin xatirəsi yad olundu - FOTO+VİDEO

Fransa nümayəndə heyəti Cocuq Mərcanlıya səfər edib
15.11.2018, 19:02

Fransa nümayəndə heyəti Cocuq Mərcanlıya səfər edib

Sabah Lənkəranda su kəsiləcək
15.11.2018, 18:54

Sabah Lənkəranda su kəsiləcək

Qarabağ İcması Bako Saakyanın Fransaya qanunsuz səfərini pisləyib
15.11.2018, 18:38

Qarabağ İcması Bako Saakyanın Fransaya qanunsuz səfərini pisləyib

UNEC-də Türkiyə Universitetləri ilə əməkdaşlığa həsr olunan konfrans - FOTO
15.11.2018, 18:24

UNEC-də Türkiyə Universitetləri ilə əməkdaşlığa həsr olunan konfrans - FOTO

Peruda məhbuslar qiyam etdi - 4 nəfər girov götürülüb
15.11.2018, 18:19

Peruda məhbuslar qiyam etdi - 4 nəfər girov götürülüb

İlham Əliyev Əvəz Qocayevə fəxri ad verdi
15.11.2018, 17:49

İlham Əliyev Əvəz Qocayevə fəxri ad verdi

Nəsiminin 650 illik yubileyi qeyd ediləcək
15.11.2018, 17:44

Nəsiminin 650 illik yubileyi qeyd ediləcək

Eldar Əzizov Bakı meriyasına yeni mətbuat katibi gətirdi
15.11.2018, 17:34

Eldar Əzizov Bakı meriyasına yeni mətbuat katibi gətirdi

Şükür Astanova Prezidentin fərdi təqaüdü verilib
15.11.2018, 17:28

Şükür Astanova Prezidentin fərdi təqaüdü verilib

İlham Əliyev onları təltif etdi - SİYAHI
15.11.2018, 17:27

İlham Əliyev onları təltif etdi - SİYAHI

Azərbaycan Hotel Assosiasiyasının I Baş Assambleyası keçiriləcək
15.11.2018, 17:27

Azərbaycan Hotel Assosiasiyasının I Baş Assambleyası keçiriləcək

Dövlət başçısı yol tikintisinə 6,6 milyon ayırdı
15.11.2018, 17:24

Dövlət başçısı yol tikintisinə 6,6 milyon ayırdı

Prezident Əli Həsənova yeni vəzifə tapşırdı
15.11.2018, 17:21

Prezident Əli Həsənova yeni vəzifə tapşırdı

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
15.11.2018, 17:10

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Diplomatlar üçün ixtisasartırma kursları təşkil olundu
15.11.2018, 17:04

Diplomatlar üçün ixtisasartırma kursları təşkil olundu

Daha 110 şəhidin vərəsəsinə birdəfəlik ödəmə veriləcək - QƏRAR
15.11.2018, 16:52

Daha 110 şəhidin vərəsəsinə birdəfəlik ödəmə veriləcək - QƏRAR

Amerika Ordusunun azərbaycanlı polkovnikinə atası Əskər həkim nə demişdi?
15.11.2018, 16:34

Amerika Ordusunun azərbaycanlı polkovnikinə atası Əskər həkim nə demişdi?

Biləsuvarda qanunsuz ov edən 3 nəfər saxlanıldı
15.11.2018, 16:26

Biləsuvarda qanunsuz ov edən 3 nəfər saxlanıldı

QHT Şurası 2019-cu il üçün 1-ci qrant müsabiqəsi elan etdi - ŞƏRTLƏR   
15.11.2018, 16:25

QHT Şurası 2019-cu il üçün 1-ci qrant müsabiqəsi elan etdi - ŞƏRTLƏR  

Abel Məhərrəmov rektor vəzifəsindən AZAD EDİLDİ
15.11.2018, 16:02

Abel Məhərrəmov rektor vəzifəsindən AZAD EDİLDİ

Bakı kəndlərindən gələn avtobusların dayanacaq yeri dəyişdirilir - FOTO
15.11.2018, 15:59

Bakı kəndlərindən gələn avtobusların dayanacaq yeri dəyişdirilir - FOTO

Neftin ölkənin ümumi ixracındakı payı artıb
15.11.2018, 15:50

Neftin ölkənin ümumi ixracındakı payı artıb

Bakıda sərnişin avtobusu yandı
15.11.2018, 15:50

Bakıda sərnişin avtobusu yandı

Birgə Komissiyanın gələn il üzrə iş planı təsdiqləndi
15.11.2018, 15:39

Birgə Komissiyanın gələn il üzrə iş planı təsdiqləndi

Əli Həsənovun köməkçisi açıqlama verdi: “Yalandır”
15.11.2018, 15:38

Əli Həsənovun köməkçisi açıqlama verdi: “Yalandır”

Azərbaycana düz bağırsağında narkotik keçirmək istədi
15.11.2018, 15:22

Azərbaycana düz bağırsağında narkotik keçirmək istədi

XİN Ukraynadakı səfirliyimizin işini Baş Prokurorluğa verdi - RƏSMİ   
15.11.2018, 15:20

XİN Ukraynadakı səfirliyimizin işini Baş Prokurorluğa verdi - RƏSMİ  

Putin: “Neftin 1 bareli 70 dollar olmalıdır”
15.11.2018, 15:02

Putin: “Neftin 1 bareli 70 dollar olmalıdır”

İlham Əliyev Beynəlxalq Paralimpiya Komitəsinin prezidentini qəbul edib - YENİLƏNİB
15.11.2018, 15:02

İlham Əliyev Beynəlxalq Paralimpiya Komitəsinin prezidentini qəbul edib - YENİLƏNİB

Nazirin xalası qızı Bakıdakı Qocalar evində yaşayır - FOTO
15.11.2018, 14:43

Nazirin xalası qızı Bakıdakı Qocalar evində yaşayır - FOTO

Bakı - Sumqayıt - Bakı qatarının hərəkəti məhdudlaşdırılır
15.11.2018, 14:37

Bakı - Sumqayıt - Bakı qatarının hərəkəti məhdudlaşdırılır

“Brain Ring” izlə, “Nar”-dan hədiyyə qazan!
15.11.2018, 14:30

“Brain Ring” izlə, “Nar”-dan hədiyyə qazan!

“Brexit” böhran YARATDI: Nazirlər istefa verdi
15.11.2018, 14:30

“Brexit” böhran YARATDI: Nazirlər istefa verdi

Heydər Əliyev Mərkəzində hiperrealistik əsərlərin sərgisi açılacaq
15.11.2018, 14:25

Heydər Əliyev Mərkəzində hiperrealistik əsərlərin sərgisi açılacaq

Səhiyyə komitəsinin sədri İtaliya nümayəndə heyətini qəbul etdi
15.11.2018, 14:17

Səhiyyə komitəsinin sədri İtaliya nümayəndə heyətini qəbul etdi

Bakıda drenajın dəmir barmaqlığı oğurlandı - FOTO
15.11.2018, 14:11

Bakıda drenajın dəmir barmaqlığı oğurlandı - FOTO

ARXİV