Bu gün bütün dünyanın diqqəti Dünya Çempionatı-2026-nın final qarşılaşmasına- İspaniya-Argentina oyununa fokuslanmışdı. İspaniyanın 1:0 hesabı ilə qalib gəldiyi final matçı ölkəyə 2010-cu ildən bəri, yəni düz 16 il sonra ikinci dəfə dünya kubokunu qazandırdı.
Modern.az 1930-cu ildən bəri keçirilən 22 turnirdə hansı ölkələrin neçə dəfə qazanmasını araşdırıb. 1930-cu ildən. 100-dən çox milli komanda mübarizə aparsa da, bu elit kuboku başı üzərinə qaldırmaq şərəfi cəmi 8 seçilmiş ölkəyə qismət olub.
Hansı ölkə neçə dəfə qalib gəlib?
Dünya futbolunun ierarxiyasına nəzər saldıqda, kubokların Avropa (12 titul) və Cənubi Amerika (10 titul) arasında bölündüyünü görürük.
Braziliya (5 Titul — 1958, 1962, 1970, 1994, 2002): "Samba futbolu"nun nümayəndələri planetin yeganə 5 qat çempionudur. Eyni zamanda, Braziliya turnirin tarixində keçirilən bütün çempionatlarda fasiləsiz iştirak edən yeganə milli komandadır.
Almaniya (4 Titul — 1954, 1974, 1990, 2014): dəqiqlik və sabitlik simvolu olan "Alman maşını" 4 dəfə çempion olmaqla yanaşı, daha 4 dəfə finalda uduzaraq ümumilikdə 8 dəfə final oynayan yeganə komandadır.
İtaliya (4 Titul — 1934, 1938, 1982, . İtaliya 1930-cu illərdə ardıcıl iki dəfə kuboku qazanaraq ilk böyük futbol sülaləsini qurub.
Argentina (3 Titul — 1978, 1986, 2022): İlk iki titulu Kempes və Maradonanın individual dahiliyi ilə qazanan "Albiseleste", 2022-ci ildə Qətərdə Lionel Messinin liderliyi ilə planetin ən son çempionu adını qazandı.
Fransa (2 Titul — 1998, 2018): Multikultural tərkibi və güclü akademiyası ilə XXI əsrin ən stabil komandası. Son 7 turnirin 4-ündə final oynayıblar.
Uruqvay (2 Titul — 1930, 1950): 1930-cu ildə ilk turnirin qalibi olan Uruqvay, 1950-ci ildə Braziliyanı öz evində məğlub edərək tarixin ən böyük şokuna imza atıb.
İspaniya (2 Titul - 2010, 2026): 2010-cu ildə İniestanın əlavə vaxtda atdığı qolla Niderlandıməğlub edən İspaniya millisi bugün tarixi uğurunu 2-ci dəfə təkrarladı.
İngiltərə (1 Titul — 1966) və İspaniya (1 Titul — 2010): Futbolun vətəni sayılan İngiltərə yalnız öz evində zəfər çalıb.
Mundial Tarixinin Mütləq Rekordları
Dünya Çempionatındakı fərdi rekordları unutmaq olmaz. Hələ də təzələnə bilməyən unikal zirvələr aşağıdakılardı:
Ən çox qol vuran futbolçu: Miroslav Klose (Almaniya) — 16 qol.
Bir turnirdə ən çox qol vuran: Jüst Fonten (Fransa, 1958) — cəmi bir turnirdə 13 qol.
Ən çox çempion olan yeganə oyunçu: Pele (Braziliya) — 3 dəfə dünya çempionu (1958, 1962, 1970).
Ən çox matça çıxan əfsanə: Lionel Messi (Argentina) — Dünya çempionatlarında rekord sayda, yəni 26 oyun keçirib.
Tarixin Axarını Dəyişən 5 Unudulmaz Final
1. Luisal Trilleri: Argentina 3:3 Fransa (Penaltilər: 4:2) — 2022
Dünya mediası tərəfindən "Tarixin ən yaxşı finalı" elan olunan matçda iki nəslin super ulduzları — Lionel Messi (2 qol) və Kilian Mbappenin (het-trik) dueli. Oyun ərzində taktiki sxemlərin darmadağın olduğu, 120 dəqiqəlik emosional roller-coaster və nəticədə Messinin öz ilahi karyerasını tamamlayan son kuboku olub.
2. "Marakanazo" Faciası: Uruqvay 2:1 Braziliya — 1950
Rəsmi olaraq final oyunu olmasa da, qrupun son matçı statusuna görə final idi. Marakana stadionuna toplaşan 200 minlik Braziliya azarkeşi önündə Uruqvayın geri dönüş edərək qalib gəlməsi Braziliyada milli matəmə səbəb oldu və ölkə komandasının ağ rəngli formasını unudaraq bu gün hamımızın tanıdığı sarı-göy rəngə keçməsinə rəvəclik etdi.
3. "Berlin Divarı"nın Çöküşü və Zidanın Dramı: İtaliya 1:1 Fransa (Penaltilər: 5:3) — 2006
Futbol tarixinin ən böyük anti-qəhrəmanlıq hekayəsi olan oyunda Zinəddin Zidanın öz möhtəşəm karyerasının son saniyələrində Marko Materatsiyə vurduğu kəllə zərbəsi və aldığı qırmızı vərəqə ilə yadda qaldı.Dahi futbolçunun dünya kubokunun yanından başıaşağı keçib getməsi idman tarixinin ən dramatik kadrıdır. Qalib isə penaltilərdə soyuqqanlı olan İtaliya oldu.
4. "Uembli Qolu" və Əbədi Mübahisə: İngiltərə 4:2 Qərbi Almaniya — 1966
Əlavə vaxtda ingilis Ceff Hörstün zərbəsindən sonra topun qapı xəttini keçib-keçmədiyi bu gün də müasir texnologiyalarla araşdırılır. Azərbaycanlı laynsman Tofiq Bəhramovun "qol" qərarı ilə İngiltərə tarixinin ilk və yeganə kubokunu qazandı. Hörst isə finalda het-trik edən ilk oyunçu oldu (bu rekordu yalnız 56 il sonra Mbappe təkrarladı- red).
5. Kralın Doğuluşu: Braziliya 5:2 İsveç — 1958
Bu qqrşılaşma 17 yaşlı kasıb bir braziliyalı uşağın — Pelenin dünya futbolunun monarxına çevrildiyi gün idi. Finalda vurduğu 2 qolla İsveçi darmadağın edən Pele, Braziliyaya ilk dünya çempionluğunu qazandırdı və "Joga Bonito" (Gözəl Oyun) fəlsəfəsinin əsasını qoydu.
Sonda qeyd etmək yürinə düşər ki, FIFA Dünya Çempionatı sadəcə 90 dəqiqəlik taktiki döyüş deyil. Bu turnir Pelenin göz yaşları, Bəhramovun bayrağı, Zidanın kəlləsi və Messinin əbası ilə yazılan bəşəriyyətin ən böyük dram teatrıdır. Məhz buna görə də dörd ildən bir bəşəriyyət dayanır və yalnız yaşıl meydandakı 22 nəfərin yazacağı yeni tarixi izləyir.
