21 noyabr 2017, Çərşənbə
Ana Səhifə - Yazılar - Varlı təbəqənin dadına çatmaq...
Varlı təbəqənin dadına çatmaq...
21.10.2016, 13:27

Vəfa Allahverdiyeva 

 

Mozalan satirik kino- jurnalında məktəbəqədər təhsil sferasını rüsvay  edən maraqlı bir epizod var: bağçanın heyətinə aid işçi  körpələrin payını açıq-aşkaranə oğurlayır, qazandakı bir tikə ətə çox komik bir səhnə yaradaraq tamah salır.

Bu fraqment sovet dönəminin qüsurlarını tənqid edirdi, üstəlik sovet ideologiyası demokratiya anlayışının şüurlarda mövcud olmadığı bir şəraitdə  belə mədəni oğurluğu çılpaq şəkildə efirə gətirməyə imkan verirdi.

Çağdaş demokratiyanın hüdudsuzluğu iddia edilən bir zamanda məhz elə bu sahənin özü ilə bağlı kifayət qədər özbaşınalıqları, veriləcək qərarlardakı ədalətsizliyi açıb ortaya tökməyə, gərək cəsarət haqqında düşünməyəsən.

O yandan bu yana dəyişən bir şey yoxdur: uşağın qidasını oğurlamaq bir yana, yaxşı şəraitə, xidmətə ayrılan dövlət vəsaitləri də yeyilir. Elə buna görə də uzun illər Təhsil Nazirliyi ilə rayon icra hakimiyyətləri bu sahə uğrunda aparılan savaşı, bu mənfəəti bölüb qurtara bilmirlər.  

Vəsaitlərin yeyilməsi də bir yana, bağçanın pedaqoji heyətinin gözü ilmi-daim valideynin əlindədir. Heç bu da yeni məsələ deyil deyə, üst-üstə bütün naqisliklərin hamısını bir kənara qoyaq.

 

Məktəbəqədər təhsillə bağlı yeni siyasətin ortaya atılması bu sahədə bəlanın ən böyüyü olacaq.  Söhbət bu müəssisələrin özəlləşdirilməsindən və yeni qiymət təkliflərindən  gedir.

Məsələnin zahiri, nəzəri  tərəfində, əlbəttə ki, anormal və ziyanlı bir şey yoxdur: bazar iqtisadiyyatı, kapitalist münasibətlər sistemi idarəetməni bu formada tələb edir. Kim istəməz ki, uşaq dəbdəbəli, təmiz, isti, səviyyəli yerə girib-çıxsın.

Amma məsələnin görünməyən, praktiki qatlarında aztəminatlı kateqoriyanı əzən, çətin durumda saxlayan bir mənzərə var.  

Uşaq bağçalarından kimlər istifadə edir?

Kefindən yox, ailənin maddi təminatını axsatmaq istəməyən, ciddi işləmək ehtiyacı daşıyan ailələr.     

Varlılar, onsuz da keçmiş əyyamlardan ta bu günə kimi savadlı dayələrdən və sanballı təhsil müəssisələrindən yararlanıb. Onların nəinki dəbdəbəli bağçalarda gün keçirməyə imkanları, hətta komfort nəqliyyatla gəlib-getməyə şansları var.    

Bağçalar imkansız kateqoriya üçün uşağın intellektual yetişdirilməsi ünvanından daha çox saxlanma, pis-yaxşı bəslənmə ünvanı kimi cəlbedicidir.

Onsuz da saxlanma ilə hazırlanma məsələləri bir-birindən ayrılıb:  hazırlıq funksiyasını mükəmməl yerinə yetirən bağça-məktəblər çoxdan özəl struktur kimi fəaliyyət göstərir və 120 manat minimum məbləğı təşkil edir ki, aşağı qiymət şkalasından yuxarı qiymətlərə qədər burada heç də hər kəsin iştirakı mümkün deyil.

İmkansız təbəqə bu sahənin əsasən, saxlanma xidmətindən yararlana bilir. Həm də ayda 20-30 manat normal qiymətlə dövlət  xidmətindən istifadə sosial təbəqənin gəlirlərinə adekvatlıq təşkil edir.  

Bəs, özəlləşdirmə və yeni qiymət siyasətindən sonra hansı vəziyyət ortaya çıxacaq?

Əgər Azərbaycanda bütün qadınlar millət vəkili, müdirə, həkim...olsaydı,

parlamentarilərə tələffüz edilməsi asan olan 500 manatlıq bağçaya yüyürə-yüyürə getmək olardı. Nə acı ki, real maddi gəlir bu rəqəmlə çox ciddi ziddiyyət təşkil edir.

Gənc ailələrin xanımları böyük statistika tərəfindən baxanda, sanballı iş-gücün sahibi deyillər, ya da ümumiyyətlə işsizdirlər, kişiyə məxsus real iş yeri də sosial yükün çəkilməsi öhdəsindən gələ bilmir.    

 Hazırda parlament komissiyasında müzakirə edilən aidiyyatı qanunun tətbiqi tədricən zəfləyən sosial dövlət anlayışının bir qədər də zəifləməsi demək olacaq, çünki dövlət bağçası aztəminatlı ailənin qolundan yapışmayanda, ailə sahibləri üçün,  ya işi atıb uşağı tutmaq, ya da uşağı atıb işi tutmaq kimi çətin bir dilemma yaradır.

İşin itirilməsi ilin-günün bu vaxtında nə deməkdir, sözlə ifadəsi belə çətindir.

Azyaşlıları Allah ümidinə buraxmaq nə deməkdir-bunu hər gün qarşımıza çıxan diqqətsizlik ucbatından uşaq ölümləri, nəzarətsizlikdən meydana gələn xəstəliklər və bünövrəsi düzgün qoyulmayan uşaqların səbəb olduğu cinayətlər sübut edir.

Bu, cəmiyyətdəki hər xoşagəlməz olayın bağçaların üzərinə yıxılması deyil, sadəcə, uşağa baxılma, müəyyən bir aralıq zamanda ata və ananın rolunu əvəzləyən humanitar  ünvanın aşağı sosial kəsimin əlindən çıxması ilə cəmiyyətdə pis olaylar seriyasının uzanmasına olacaq təsirin narahatçılığıdır.

Bağlı qapı arxasında tək qalan uşaqlar iddia edilən fikirlərə əsaslı isbatdır. Burada artıq uşaq hüquqlarının pozulması kimi ciddi bir problem də meydana gəlir.     

Dövlətin öhdəsində məhdud saxlanacaq uşaq saxlanma müəssisələri hamının dadına çata bilməz. Özəlləşməyə yönələn maraqsa varlı təbəqəyə hesablanıb və onların mənafeyini əlverişli şəkildə ifadə edir.

Başqa sözlə, dayələrin, özəl hazırlıq kurslarının rollarını bölüşən özəlləşməyə hazırlanan, komfort şəraitli, par-par parıldayan bağçalar yalnız varlı təbəqənin dadına çata biləcək.    

Bahalı bağça, həm də yüksək vergi deməkdir. Vergini bu yolla əldə etməyi planlayarkən, özəlləşmə ilə dövlətin yükünü yüngülləşdirərkən, qapıda necə ağır sosial-ictimai, bir-birinin qarşılıqlı əlaqəsi olan  bəlaların  dayandığını da, gərək gözardı etməyəsən...


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
Rusiya FTX "Palmali" barəsində araşdırmalara başladı
21.11.2017, 14:14

Rusiya FTX "Palmali" barəsində araşdırmalara başladı

Hesablama Palatası 2018-in büdcə layihəsinə qiymət verdi   
21.11.2017, 13:57

Hesablama Palatası 2018-in büdcə layihəsinə qiymət verdi  

Elman Rüstəmov manatın məzənnəsi HAQDA: “...Təzyiq azalıb”
21.11.2017, 13:54

Elman Rüstəmov manatın məzənnəsi HAQDA: “...Təzyiq azalıb”

Şeyxin müavini: “Camaat artıq başa düşür ki, yasda təmtəraq lazımsızdır”   
21.11.2017, 13:48

Şeyxin müavini: “Camaat artıq başa düşür ki, yasda təmtəraq lazımsızdır”  

Putin Azərbaycanın gənclər və idman nazirinin müavinini və şöbə müdirini mükafatlandırdı
21.11.2017, 13:41

Putin Azərbaycanın gənclər və idman nazirinin müavinini və şöbə müdirini mükafatlandırdı

Oğuzda təbiətə zərər vuranlar cəzalandırılıb
21.11.2017, 13:35

Oğuzda təbiətə zərər vuranlar cəzalandırılıb

Nazirdən nikbin PROQNOZLAR: inflyasiya birrəqəmli olacaq
21.11.2017, 13:31

Nazirdən nikbin PROQNOZLAR: inflyasiya birrəqəmli olacaq

Azərbaycanda jurnalistlər üçün karnaval keçiriləcək
21.11.2017, 13:24

Azərbaycanda jurnalistlər üçün karnaval keçiriləcək

Lavrov: “Qarabağ danışıqları ilə bağlı çox nikbin deyiləm”
21.11.2017, 13:12

Lavrov: “Qarabağ danışıqları ilə bağlı çox nikbin deyiləm”

Baş redaktor həbs edildi - Terroru təbliğ etdiyinə görə
21.11.2017, 13:09

Baş redaktor həbs edildi - Terroru təbliğ etdiyinə görə

Nazir büdcənin hara xərclənəcəyini açıqladı
21.11.2017, 13:00

Nazir büdcənin hara xərclənəcəyini açıqladı

Sabahın havası - külək, yağış, qar
21.11.2017, 12:59

Sabahın havası - külək, yağış, qar

Komitə sədri: “Onlar vergi versəydilər, büdcə gəlirləri daha çox olardı”
21.11.2017, 12:53

Komitə sədri: “Onlar vergi versəydilər, büdcə gəlirləri daha çox olardı”

Rusiya səfirliyinə atəş açıldı
21.11.2017, 12:42

Rusiya səfirliyinə atəş açıldı

Atasını yandırıb öldürənə 19 il iş verildi
21.11.2017, 12:40

Atasını yandırıb öldürənə 19 il iş verildi

Ermənilər Laçınla Fransa şəhərini
21.11.2017, 12:33

Ermənilər Laçınla Fransa şəhərini "qardaşlaşdırdı"

DİN ağır yol qəzası ilə bağlı məlumat yaydı
21.11.2017, 12:26

DİN ağır yol qəzası ilə bağlı məlumat yaydı

Qubada oğul atasını güllələyib
21.11.2017, 12:19

Qubada oğul atasını güllələyib

Oqtay Əsədov da gələn ilin büdcəsindən DANIŞDI
21.11.2017, 12:18

Oqtay Əsədov da gələn ilin büdcəsindən DANIŞDI

İran prezidenti: “İŞİD  terror təşkilatı bitdi”
21.11.2017, 12:03

İran prezidenti: “İŞİD  terror təşkilatı bitdi”

Artur Rasizadə nazirlərlə birgə Milli Məclisə gəldi
21.11.2017, 12:02

Artur Rasizadə nazirlərlə birgə Milli Məclisə gəldi

“Yalandır, 160 manat pensiya alıram” -  Rəsmi qurum xalq artistinə cavab verdi - YENİLƏNİB   
21.11.2017, 11:55

“Yalandır, 160 manat pensiya alıram” -  Rəsmi qurum xalq artistinə cavab verdi - YENİLƏNİB  

Kollecdən sonra ali məktəbdə oxuyanlar üçün təhsil müddəti azala bilər
21.11.2017, 11:51

Kollecdən sonra ali məktəbdə oxuyanlar üçün təhsil müddəti azala bilər

Bakıda körpülərdən oğurluq edən şəxslər saxlanıldı
21.11.2017, 11:40

Bakıda körpülərdən oğurluq edən şəxslər saxlanıldı

Rusiya 18 ton pomidoru Azərbaycana qaytardı
21.11.2017, 11:39

Rusiya 18 ton pomidoru Azərbaycana qaytardı

Səttar Möhbalıyev Səlim Müslümovu ƏVƏZLƏDİ           
21.11.2017, 11:28

Səttar Möhbalıyev Səlim Müslümovu ƏVƏZLƏDİ           

Dələduzluq edən baş redaktor məhkəmə qarşısında
21.11.2017, 11:26

Dələduzluq edən baş redaktor məhkəmə qarşısında

Jurnalistlərə məlumat sızdıran mənbələr...  - Onlar nə dərəcədə mötəbərdir?   
21.11.2017, 11:21

Jurnalistlərə məlumat sızdıran mənbələr...  - Onlar nə dərəcədə mötəbərdir?  

Putin bu gün Trampla danışacaq
21.11.2017, 11:13

Putin bu gün Trampla danışacaq

Meral Akşenerin partiyası Türkiyə parlamentində
21.11.2017, 11:09

Meral Akşenerin partiyası Türkiyə parlamentində

Şəhriyarın büstünə qarşı hörmətsizlik Azərbaycanda etiraz doğurdu
21.11.2017, 11:05

Şəhriyarın büstünə qarşı hörmətsizlik Azərbaycanda etiraz doğurdu

Yol polisi sürücünü hədələdi: “Sənin başın partlayar!” - VİDEO
21.11.2017, 11:00

Yol polisi sürücünü hədələdi: “Sənin başın partlayar!” - VİDEO

Lavrov Yerevanda Qarabağla bağlı danışıqlar aparır
21.11.2017, 10:59

Lavrov Yerevanda Qarabağla bağlı danışıqlar aparır

Sərhədi pozan 39 nəfər saxlanıldı
21.11.2017, 10:56

Sərhədi pozan 39 nəfər saxlanıldı

Naxçıvanda praktiki atışlar icra olunub - VİDEO
21.11.2017, 10:55

Naxçıvanda praktiki atışlar icra olunub - VİDEO

ARXİV