23 fevral 2018, Cümə
Ana Səhifə - Yazılar - Varlı təbəqənin dadına çatmaq...
Varlı təbəqənin dadına çatmaq...
21.10.2016, 13:27

Vəfa Allahverdiyeva 

 

Mozalan satirik kino- jurnalında məktəbəqədər təhsil sferasını rüsvay  edən maraqlı bir epizod var: bağçanın heyətinə aid işçi  körpələrin payını açıq-aşkaranə oğurlayır, qazandakı bir tikə ətə çox komik bir səhnə yaradaraq tamah salır.

Bu fraqment sovet dönəminin qüsurlarını tənqid edirdi, üstəlik sovet ideologiyası demokratiya anlayışının şüurlarda mövcud olmadığı bir şəraitdə  belə mədəni oğurluğu çılpaq şəkildə efirə gətirməyə imkan verirdi.

Çağdaş demokratiyanın hüdudsuzluğu iddia edilən bir zamanda məhz elə bu sahənin özü ilə bağlı kifayət qədər özbaşınalıqları, veriləcək qərarlardakı ədalətsizliyi açıb ortaya tökməyə, gərək cəsarət haqqında düşünməyəsən.

O yandan bu yana dəyişən bir şey yoxdur: uşağın qidasını oğurlamaq bir yana, yaxşı şəraitə, xidmətə ayrılan dövlət vəsaitləri də yeyilir. Elə buna görə də uzun illər Təhsil Nazirliyi ilə rayon icra hakimiyyətləri bu sahə uğrunda aparılan savaşı, bu mənfəəti bölüb qurtara bilmirlər.  

Vəsaitlərin yeyilməsi də bir yana, bağçanın pedaqoji heyətinin gözü ilmi-daim valideynin əlindədir. Heç bu da yeni məsələ deyil deyə, üst-üstə bütün naqisliklərin hamısını bir kənara qoyaq.

 

Məktəbəqədər təhsillə bağlı yeni siyasətin ortaya atılması bu sahədə bəlanın ən böyüyü olacaq.  Söhbət bu müəssisələrin özəlləşdirilməsindən və yeni qiymət təkliflərindən  gedir.

Məsələnin zahiri, nəzəri  tərəfində, əlbəttə ki, anormal və ziyanlı bir şey yoxdur: bazar iqtisadiyyatı, kapitalist münasibətlər sistemi idarəetməni bu formada tələb edir. Kim istəməz ki, uşaq dəbdəbəli, təmiz, isti, səviyyəli yerə girib-çıxsın.

Amma məsələnin görünməyən, praktiki qatlarında aztəminatlı kateqoriyanı əzən, çətin durumda saxlayan bir mənzərə var.  

Uşaq bağçalarından kimlər istifadə edir?

Kefindən yox, ailənin maddi təminatını axsatmaq istəməyən, ciddi işləmək ehtiyacı daşıyan ailələr.     

Varlılar, onsuz da keçmiş əyyamlardan ta bu günə kimi savadlı dayələrdən və sanballı təhsil müəssisələrindən yararlanıb. Onların nəinki dəbdəbəli bağçalarda gün keçirməyə imkanları, hətta komfort nəqliyyatla gəlib-getməyə şansları var.    

Bağçalar imkansız kateqoriya üçün uşağın intellektual yetişdirilməsi ünvanından daha çox saxlanma, pis-yaxşı bəslənmə ünvanı kimi cəlbedicidir.

Onsuz da saxlanma ilə hazırlanma məsələləri bir-birindən ayrılıb:  hazırlıq funksiyasını mükəmməl yerinə yetirən bağça-məktəblər çoxdan özəl struktur kimi fəaliyyət göstərir və 120 manat minimum məbləğı təşkil edir ki, aşağı qiymət şkalasından yuxarı qiymətlərə qədər burada heç də hər kəsin iştirakı mümkün deyil.

İmkansız təbəqə bu sahənin əsasən, saxlanma xidmətindən yararlana bilir. Həm də ayda 20-30 manat normal qiymətlə dövlət  xidmətindən istifadə sosial təbəqənin gəlirlərinə adekvatlıq təşkil edir.  

Bəs, özəlləşdirmə və yeni qiymət siyasətindən sonra hansı vəziyyət ortaya çıxacaq?

Əgər Azərbaycanda bütün qadınlar millət vəkili, müdirə, həkim...olsaydı,

parlamentarilərə tələffüz edilməsi asan olan 500 manatlıq bağçaya yüyürə-yüyürə getmək olardı. Nə acı ki, real maddi gəlir bu rəqəmlə çox ciddi ziddiyyət təşkil edir.

Gənc ailələrin xanımları böyük statistika tərəfindən baxanda, sanballı iş-gücün sahibi deyillər, ya da ümumiyyətlə işsizdirlər, kişiyə məxsus real iş yeri də sosial yükün çəkilməsi öhdəsindən gələ bilmir.    

 Hazırda parlament komissiyasında müzakirə edilən aidiyyatı qanunun tətbiqi tədricən zəfləyən sosial dövlət anlayışının bir qədər də zəifləməsi demək olacaq, çünki dövlət bağçası aztəminatlı ailənin qolundan yapışmayanda, ailə sahibləri üçün,  ya işi atıb uşağı tutmaq, ya da uşağı atıb işi tutmaq kimi çətin bir dilemma yaradır.

İşin itirilməsi ilin-günün bu vaxtında nə deməkdir, sözlə ifadəsi belə çətindir.

Azyaşlıları Allah ümidinə buraxmaq nə deməkdir-bunu hər gün qarşımıza çıxan diqqətsizlik ucbatından uşaq ölümləri, nəzarətsizlikdən meydana gələn xəstəliklər və bünövrəsi düzgün qoyulmayan uşaqların səbəb olduğu cinayətlər sübut edir.

Bu, cəmiyyətdəki hər xoşagəlməz olayın bağçaların üzərinə yıxılması deyil, sadəcə, uşağa baxılma, müəyyən bir aralıq zamanda ata və ananın rolunu əvəzləyən humanitar  ünvanın aşağı sosial kəsimin əlindən çıxması ilə cəmiyyətdə pis olaylar seriyasının uzanmasına olacaq təsirin narahatçılığıdır.

Bağlı qapı arxasında tək qalan uşaqlar iddia edilən fikirlərə əsaslı isbatdır. Burada artıq uşaq hüquqlarının pozulması kimi ciddi bir problem də meydana gəlir.     

Dövlətin öhdəsində məhdud saxlanacaq uşaq saxlanma müəssisələri hamının dadına çata bilməz. Özəlləşməyə yönələn maraqsa varlı təbəqəyə hesablanıb və onların mənafeyini əlverişli şəkildə ifadə edir.

Başqa sözlə, dayələrin, özəl hazırlıq kurslarının rollarını bölüşən özəlləşməyə hazırlanan, komfort şəraitli, par-par parıldayan bağçalar yalnız varlı təbəqənin dadına çata biləcək.    

Bahalı bağça, həm də yüksək vergi deməkdir. Vergini bu yolla əldə etməyi planlayarkən, özəlləşmə ilə dövlətin yükünü yüngülləşdirərkən, qapıda necə ağır sosial-ictimai, bir-birinin qarşılıqlı əlaqəsi olan  bəlaların  dayandığını da, gərək gözardı etməyəsən...


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
“Ermənistanın seçkiqabağı  nağılbazlığı daxili istehlaka ünvanlanıb” - XİN
23.02.2018, 22:27

“Ermənistanın seçkiqabağı  nağılbazlığı daxili istehlaka ünvanlanıb” - XİN

ABŞ Məcburi Köçkün Gənclərə İngilis dili öyrənməyə kömək edir
23.02.2018, 22:15

ABŞ Məcburi Köçkün Gənclərə İngilis dili öyrənməyə kömək edir

ATƏT PA-nın sessiyasında Xocalı soyqırımı haqqında danışılıb   
23.02.2018, 21:59

ATƏT PA-nın sessiyasında Xocalı soyqırımı haqqında danışılıb  

Azərbaycanda bu sahələrdə artıma nail olunub
23.02.2018, 21:48

Azərbaycanda bu sahələrdə artıma nail olunub

Berlində Xocalı soyqırımının 26-cı ildönümü  anılıb - Foto
23.02.2018, 21:34

Berlində Xocalı soyqırımının 26-cı ildönümü  anılıb - Foto

Suriyada xəstəxana raket atəşinə tutuldu
23.02.2018, 21:21

Suriyada xəstəxana raket atəşinə tutuldu

Bakıda İran Kino Günləri başladı
23.02.2018, 21:07

Bakıda İran Kino Günləri başladı

ABŞ səfirliyi bu tarixdə Qüdsə köçürüləcək
23.02.2018, 20:55

ABŞ səfirliyi bu tarixdə Qüdsə köçürüləcək

Bu yollarda təmir yekunlaşdı - Fotolar
23.02.2018, 20:41

Bu yollarda təmir yekunlaşdı - Fotolar

Zakir Həsənov Belarusda medal aldı
23.02.2018, 20:26

Zakir Həsənov Belarusda medal aldı

ABŞ Şimali Koreyaya qarşı sanksiyaları genişləndirib
23.02.2018, 20:15

ABŞ Şimali Koreyaya qarşı sanksiyaları genişləndirib

Bir həftədə 200 şagird və müəllim müayinə olunub
23.02.2018, 20:01

Bir həftədə 200 şagird və müəllim müayinə olunub

Daha bir yolda nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılır
23.02.2018, 19:51

Daha bir yolda nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılır

Uşağa qulluğa görə verilən müavinət də artırıldı
23.02.2018, 19:00

Uşağa qulluğa görə verilən müavinət də artırıldı

48 yaşlı qadının əli emal avadanlığının arasında qalıb
23.02.2018, 18:56

48 yaşlı qadının əli emal avadanlığının arasında qalıb

Azərbaycanda aqrar sahənin texniki təminatı gücləndirilir
23.02.2018, 18:46

Azərbaycanda aqrar sahənin texniki təminatı gücləndirilir

Azərbaycanda sosial müavinətlərin məbləği artırıldı
23.02.2018, 18:42

Azərbaycanda sosial müavinətlərin məbləği artırıldı

“AppLab” proqramının məzunları və yeni iştirakçıları bir arada
23.02.2018, 18:37

“AppLab” proqramının məzunları və yeni iştirakçıları bir arada

İordaniya Kralı Azərbaycan Prezidentinə məktub göndərib
23.02.2018, 18:34

İordaniya Kralı Azərbaycan Prezidentinə məktub göndərib

Beşdən çox uşağı olan qadınlara verilən müavinət artırıldı
23.02.2018, 18:27

Beşdən çox uşağı olan qadınlara verilən müavinət artırıldı

“Köçürülmənin sadələşdirilməsi tələbələr üçün yaradılan ən yaxşı imkandır”
23.02.2018, 18:18

“Köçürülmənin sadələşdirilməsi tələbələr üçün yaradılan ən yaxşı imkandır”

Qarabağda 16 nəfər ölüb, 89 nəfər yaralanıb
23.02.2018, 18:08

Qarabağda 16 nəfər ölüb, 89 nəfər yaralanıb

Kadırov Stalinin goruna söydü
23.02.2018, 17:59

Kadırov Stalinin goruna söydü

Regionlarda keçirilən festivallar bölgələrimizin mədəni zənginliyini nümayiş etdirir  
23.02.2018, 17:45

Regionlarda keçirilən festivallar bölgələrimizin mədəni zənginliyini nümayiş etdirir  

Makedoniyalı siyasətçi: ”Xocalı soyqırımı Ermənistana ləkədir”    
23.02.2018, 17:30

Makedoniyalı siyasətçi: ”Xocalı soyqırımı Ermənistana ləkədir”  

İnsan qaynaqlarına edilən yatırım - gələcəyə qoyulan sərmayədir
23.02.2018, 17:29

İnsan qaynaqlarına edilən yatırım - gələcəyə qoyulan sərmayədir

Erməni əsgər yaralanıb
23.02.2018, 17:28

Erməni əsgər yaralanıb

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ
23.02.2018, 17:12

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ

AvroLiqada 1/8 finalın püşkü atıldı - RƏQİBLƏR
23.02.2018, 17:10

AvroLiqada 1/8 finalın püşkü atıldı - RƏQİBLƏR

Heydər Əsədov Ağsuda şikayətləri dinlədi
23.02.2018, 17:06

Heydər Əsədov Ağsuda şikayətləri dinlədi

Çingiz Qənizadənin Bosniya və Herseqovinada rəsmi görüşləri davam edir   
23.02.2018, 17:05

Çingiz Qənizadənin Bosniya və Herseqovinada rəsmi görüşləri davam edir  

İtaliyada institut saytında Xocalı soyqırımından bəhs edilib
23.02.2018, 17:03

İtaliyada institut saytında Xocalı soyqırımından bəhs edilib

Binəqədidə Xocalı şəhidləri anıldı
23.02.2018, 17:02

Binəqədidə Xocalı şəhidləri anıldı

Bakıda 16 avtobus marşrutunun yolu dəyişdirildi – SİYAHI
23.02.2018, 16:58

Bakıda 16 avtobus marşrutunun yolu dəyişdirildi – SİYAHI

Qərbi Kaspi Universitetində Startup Günləri başlayıb
23.02.2018, 16:56

Qərbi Kaspi Universitetində Startup Günləri başlayıb

ARXİV
SORĞU
Hansı supermarketdən alver edirsiniz?
“ARAZ” marketləri(16.2%)
“Bazarstore”(10.8%)
“Neptun” marketləri(2.70%)
“Favorit” marketi(6.75%)
“Makromarket”(2.70%)
“Bizim market”(1.35%)
“Rahat market”(2.70%)
“Bravo” marketləri(10.8%)
“Oba market”(9.45%)
Heç biri - digər mağazalar(36.4%)