22 noyabr 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - Yazılar - Varlı təbəqənin dadına çatmaq...
Varlı təbəqənin dadına çatmaq...
21.10.2016, 13:27

Vəfa Allahverdiyeva 

 

Mozalan satirik kino- jurnalında məktəbəqədər təhsil sferasını rüsvay  edən maraqlı bir epizod var: bağçanın heyətinə aid işçi  körpələrin payını açıq-aşkaranə oğurlayır, qazandakı bir tikə ətə çox komik bir səhnə yaradaraq tamah salır.

Bu fraqment sovet dönəminin qüsurlarını tənqid edirdi, üstəlik sovet ideologiyası demokratiya anlayışının şüurlarda mövcud olmadığı bir şəraitdə  belə mədəni oğurluğu çılpaq şəkildə efirə gətirməyə imkan verirdi.

Çağdaş demokratiyanın hüdudsuzluğu iddia edilən bir zamanda məhz elə bu sahənin özü ilə bağlı kifayət qədər özbaşınalıqları, veriləcək qərarlardakı ədalətsizliyi açıb ortaya tökməyə, gərək cəsarət haqqında düşünməyəsən.

O yandan bu yana dəyişən bir şey yoxdur: uşağın qidasını oğurlamaq bir yana, yaxşı şəraitə, xidmətə ayrılan dövlət vəsaitləri də yeyilir. Elə buna görə də uzun illər Təhsil Nazirliyi ilə rayon icra hakimiyyətləri bu sahə uğrunda aparılan savaşı, bu mənfəəti bölüb qurtara bilmirlər.  

Vəsaitlərin yeyilməsi də bir yana, bağçanın pedaqoji heyətinin gözü ilmi-daim valideynin əlindədir. Heç bu da yeni məsələ deyil deyə, üst-üstə bütün naqisliklərin hamısını bir kənara qoyaq.

 

Məktəbəqədər təhsillə bağlı yeni siyasətin ortaya atılması bu sahədə bəlanın ən böyüyü olacaq.  Söhbət bu müəssisələrin özəlləşdirilməsindən və yeni qiymət təkliflərindən  gedir.

Məsələnin zahiri, nəzəri  tərəfində, əlbəttə ki, anormal və ziyanlı bir şey yoxdur: bazar iqtisadiyyatı, kapitalist münasibətlər sistemi idarəetməni bu formada tələb edir. Kim istəməz ki, uşaq dəbdəbəli, təmiz, isti, səviyyəli yerə girib-çıxsın.

Amma məsələnin görünməyən, praktiki qatlarında aztəminatlı kateqoriyanı əzən, çətin durumda saxlayan bir mənzərə var.  

Uşaq bağçalarından kimlər istifadə edir?

Kefindən yox, ailənin maddi təminatını axsatmaq istəməyən, ciddi işləmək ehtiyacı daşıyan ailələr.     

Varlılar, onsuz da keçmiş əyyamlardan ta bu günə kimi savadlı dayələrdən və sanballı təhsil müəssisələrindən yararlanıb. Onların nəinki dəbdəbəli bağçalarda gün keçirməyə imkanları, hətta komfort nəqliyyatla gəlib-getməyə şansları var.    

Bağçalar imkansız kateqoriya üçün uşağın intellektual yetişdirilməsi ünvanından daha çox saxlanma, pis-yaxşı bəslənmə ünvanı kimi cəlbedicidir.

Onsuz da saxlanma ilə hazırlanma məsələləri bir-birindən ayrılıb:  hazırlıq funksiyasını mükəmməl yerinə yetirən bağça-məktəblər çoxdan özəl struktur kimi fəaliyyət göstərir və 120 manat minimum məbləğı təşkil edir ki, aşağı qiymət şkalasından yuxarı qiymətlərə qədər burada heç də hər kəsin iştirakı mümkün deyil.

İmkansız təbəqə bu sahənin əsasən, saxlanma xidmətindən yararlana bilir. Həm də ayda 20-30 manat normal qiymətlə dövlət  xidmətindən istifadə sosial təbəqənin gəlirlərinə adekvatlıq təşkil edir.  

Bəs, özəlləşdirmə və yeni qiymət siyasətindən sonra hansı vəziyyət ortaya çıxacaq?

Əgər Azərbaycanda bütün qadınlar millət vəkili, müdirə, həkim...olsaydı,

parlamentarilərə tələffüz edilməsi asan olan 500 manatlıq bağçaya yüyürə-yüyürə getmək olardı. Nə acı ki, real maddi gəlir bu rəqəmlə çox ciddi ziddiyyət təşkil edir.

Gənc ailələrin xanımları böyük statistika tərəfindən baxanda, sanballı iş-gücün sahibi deyillər, ya da ümumiyyətlə işsizdirlər, kişiyə məxsus real iş yeri də sosial yükün çəkilməsi öhdəsindən gələ bilmir.    

 Hazırda parlament komissiyasında müzakirə edilən aidiyyatı qanunun tətbiqi tədricən zəfləyən sosial dövlət anlayışının bir qədər də zəifləməsi demək olacaq, çünki dövlət bağçası aztəminatlı ailənin qolundan yapışmayanda, ailə sahibləri üçün,  ya işi atıb uşağı tutmaq, ya da uşağı atıb işi tutmaq kimi çətin bir dilemma yaradır.

İşin itirilməsi ilin-günün bu vaxtında nə deməkdir, sözlə ifadəsi belə çətindir.

Azyaşlıları Allah ümidinə buraxmaq nə deməkdir-bunu hər gün qarşımıza çıxan diqqətsizlik ucbatından uşaq ölümləri, nəzarətsizlikdən meydana gələn xəstəliklər və bünövrəsi düzgün qoyulmayan uşaqların səbəb olduğu cinayətlər sübut edir.

Bu, cəmiyyətdəki hər xoşagəlməz olayın bağçaların üzərinə yıxılması deyil, sadəcə, uşağa baxılma, müəyyən bir aralıq zamanda ata və ananın rolunu əvəzləyən humanitar  ünvanın aşağı sosial kəsimin əlindən çıxması ilə cəmiyyətdə pis olaylar seriyasının uzanmasına olacaq təsirin narahatçılığıdır.

Bağlı qapı arxasında tək qalan uşaqlar iddia edilən fikirlərə əsaslı isbatdır. Burada artıq uşaq hüquqlarının pozulması kimi ciddi bir problem də meydana gəlir.     

Dövlətin öhdəsində məhdud saxlanacaq uşaq saxlanma müəssisələri hamının dadına çata bilməz. Özəlləşməyə yönələn maraqsa varlı təbəqəyə hesablanıb və onların mənafeyini əlverişli şəkildə ifadə edir.

Başqa sözlə, dayələrin, özəl hazırlıq kurslarının rollarını bölüşən özəlləşməyə hazırlanan, komfort şəraitli, par-par parıldayan bağçalar yalnız varlı təbəqənin dadına çata biləcək.    

Bahalı bağça, həm də yüksək vergi deməkdir. Vergini bu yolla əldə etməyi planlayarkən, özəlləşmə ilə dövlətin yükünü yüngülləşdirərkən, qapıda necə ağır sosial-ictimai, bir-birinin qarşılıqlı əlaqəsi olan  bəlaların  dayandığını da, gərək gözardı etməyəsən...


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
AQTA maarifləndirir: Suyun xeyri və təhlükəsi - nələri bilməliyik?
22.11.2018, 15:09

AQTA maarifləndirir: Suyun xeyri və təhlükəsi - nələri bilməliyik?

Şagirdlər yol hərəkəti qaydaları ilə bağlı maarifləndirildi
22.11.2018, 14:55

Şagirdlər yol hərəkəti qaydaları ilə bağlı maarifləndirildi

Daha 304 şəhid varisinə 11 min manat veriləcək   
22.11.2018, 14:43

Daha 304 şəhid varisinə 11 min manat veriləcək  

Türkiyədə avtobus AŞDI: 7 ölü, 15 yaralı
22.11.2018, 14:32

Türkiyədə avtobus AŞDI: 7 ölü, 15 yaralı

Pensiya yaşı 70-ə qaldırılır - 2020-Cİ İLDƏ
22.11.2018, 14:05

Pensiya yaşı 70-ə qaldırılır - 2020-Cİ İLDƏ

Xaçmazda metal dirəyə çırpılan maşının sərnişini öldü
22.11.2018, 13:48

Xaçmazda metal dirəyə çırpılan maşının sərnişini öldü

Azərbaycanda növbəti Prezident seçkiləri bu tarixdə keçiriləcək - Seçki Məcəlləsi DƏYİŞDİRİLİR   
22.11.2018, 13:36

Azərbaycanda növbəti Prezident seçkiləri bu tarixdə keçiriləcək - Seçki Məcəlləsi DƏYİŞDİRİLİR  

1600-dən çox kiçik ailə təsərrüfatı yaradılıb
22.11.2018, 13:35

1600-dən çox kiçik ailə təsərrüfatı yaradılıb

İlham Əliyevdən ədliyyə işçiləri və hakimlərə TƏBRİK
22.11.2018, 13:18

İlham Əliyevdən ədliyyə işçiləri və hakimlərə TƏBRİK

İran vətəndaşları saxta sənədlərlə Azər­­­­­­bay­cana  keçmək istədi
22.11.2018, 13:15

İran vətəndaşları saxta sənədlərlə Azər­­­­­­bay­cana  keçmək istədi

“Qara siyahı”ya salınan restoranlar nazirliyin xəbərdarlığına CAVAB VERDİ   
22.11.2018, 13:12

“Qara siyahı”ya salınan restoranlar nazirliyin xəbərdarlığına CAVAB VERDİ  

Azərbaycandan İrana gedənlərin sayı 61,4 faiz artıb - RƏSMİ   
22.11.2018, 13:01

Azərbaycandan İrana gedənlərin sayı 61,4 faiz artıb - RƏSMİ  

Rəsmi Bakıdan Avropa İttifaqı və Gürcüstana XƏBƏRDARLIQ
22.11.2018, 12:57

Rəsmi Bakıdan Avropa İttifaqı və Gürcüstana XƏBƏRDARLIQ

Qarabağ Komitəsi ABŞ və Fransa səfirlərinə müraciət etdi
22.11.2018, 12:52

Qarabağ Komitəsi ABŞ və Fransa səfirlərinə müraciət etdi

305 metadon həbi dövriyyədən çıxarıldı - 1 qadın həbs edildi
22.11.2018, 12:49

305 metadon həbi dövriyyədən çıxarıldı - 1 qadın həbs edildi

Sabahın hava şəraiti ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ   
22.11.2018, 12:46

Sabahın hava şəraiti ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ  

Deputat beynəlxalq tədbirə Azərbaycanın dəvət olunmamasına etiraz etdi
22.11.2018, 12:43

Deputat beynəlxalq tədbirə Azərbaycanın dəvət olunmamasına etiraz etdi

“Koroğlu”da işlər yekunlaşdı
22.11.2018, 12:38

“Koroğlu”da işlər yekunlaşdı

Sürücülərə daha bir bəd XƏBƏR – Babək prospektində körpüyə giriş bağlanır
22.11.2018, 12:34

Sürücülərə daha bir bəd XƏBƏR – Babək prospektində körpüyə giriş bağlanır

Prezidentlər birgə bəyanatla çıxış etdilər 
22.11.2018, 12:31

Prezidentlər birgə bəyanatla çıxış etdilər 

Azərbaycan-Türkmənistan sənədləri imzalanıb 
22.11.2018, 12:29

Azərbaycan-Türkmənistan sənədləri imzalanıb 

Hacı İbrahimin qardaşının aldatdığı şəxslərin adları açıqlanıb - SİYAHI
22.11.2018, 12:24

Hacı İbrahimin qardaşının aldatdığı şəxslərin adları açıqlanıb - SİYAHI

Çində avtomobil məktəblilərin üstünə çıxdı: 5 ölü, 18 yaralı
22.11.2018, 12:04

Çində avtomobil məktəblilərin üstünə çıxdı: 5 ölü, 18 yaralı

Nazirlik bağlatdırmaq istədiyi restoranların adlarını açıqladı - SİYAHI
22.11.2018, 11:47

Nazirlik bağlatdırmaq istədiyi restoranların adlarını açıqladı - SİYAHI

Sərnişinlər üçün çətir quraşdırılır - Bakı Metropolitenindən YENİLİK
22.11.2018, 11:46

Sərnişinlər üçün çətir quraşdırılır - Bakı Metropolitenindən YENİLİK

Kürdə icazəsiz balıq ovlayan tutuldu   
22.11.2018, 11:33

Kürdə icazəsiz balıq ovlayan tutuldu  

Moskvada azərbaycanlıların iş icazəsi alma rüsumu ARTIRILDI
22.11.2018, 11:33

Moskvada azərbaycanlıların iş icazəsi alma rüsumu ARTIRILDI

İlham Əliyev və Qurbanqulu Berdiməhəmmədov geniş tərkibdə görüşdülər   
22.11.2018, 11:29

İlham Əliyev və Qurbanqulu Berdiməhəmmədov geniş tərkibdə görüşdülər  

“Orta ümumi təhsil haqqında” qanun layihəsinin hazırlanması yekunlaşdı   
22.11.2018, 11:26

“Orta ümumi təhsil haqqında” qanun layihəsinin hazırlanması yekunlaşdı  

Bakıda və Abşeronda yağıntının miqdarı 6 mm-ə çatıb
22.11.2018, 11:09

Bakıda və Abşeronda yağıntının miqdarı 6 mm-ə çatıb

Azərbaycan və Türkmənistan prezidentləri təkbətək görüşdülər - FOTOLAR
22.11.2018, 11:03

Azərbaycan və Türkmənistan prezidentləri təkbətək görüşdülər - FOTOLAR

Deputat, şəhid xanımı və Milli Qəhrəmandan hökumətə və şəhid vərəsələrinə ÇAĞIRIŞ
22.11.2018, 10:57

Deputat, şəhid xanımı və Milli Qəhrəmandan hökumətə və şəhid vərəsələrinə ÇAĞIRIŞ

Yeniyetmə 44 yaşlı kişini öldürdü - BAKIDA
22.11.2018, 10:44

Yeniyetmə 44 yaşlı kişini öldürdü - BAKIDA

Məktəb direktorları hesabat verdilər
22.11.2018, 10:30

Məktəb direktorları hesabat verdilər

İlin sonuna qədər 2800 köçkün ailəsinə mənzillər veriləcək
22.11.2018, 10:27

İlin sonuna qədər 2800 köçkün ailəsinə mənzillər veriləcək

İlham Əliyevin Aşqabadda rəsmi qarşılanma mərasimi oldu - FOTOLAR
22.11.2018, 10:26

İlham Əliyevin Aşqabadda rəsmi qarşılanma mərasimi oldu - FOTOLAR

Corc Vaşinqton Universiteti BANM ilə birgə  layihə meneceri hazırlayır
22.11.2018, 10:17

Corc Vaşinqton Universiteti BANM ilə birgə  layihə meneceri hazırlayır

UNEC-in gənc müəllimi “Bakı Ekspo 2025” elmi məqalə müsabiqəsinin qalibi olub
22.11.2018, 10:14

UNEC-in gənc müəllimi “Bakı Ekspo 2025” elmi məqalə müsabiqəsinin qalibi olub

Afaq Məsudun “Azadlıq” kitabı Türkiyədə nəşr olunub
22.11.2018, 10:13

Afaq Məsudun “Azadlıq” kitabı Türkiyədə nəşr olunub

Kapital Bank “İxrac əməliyyatlarında maliyyə dəstəyi” mövzusunda təlim keçirdi
22.11.2018, 10:08

Kapital Bank “İxrac əməliyyatlarında maliyyə dəstəyi” mövzusunda təlim keçirdi

Eldar Əzizov baş direktoru cəzalandırdı
22.11.2018, 10:04

Eldar Əzizov baş direktoru cəzalandırdı

Əhalinin banka borcları hansı formada silinə bilər...
22.11.2018, 09:44

Əhalinin banka borcları hansı formada silinə bilər...

Cəbhədə şiddətli atışma oldu 
22.11.2018, 09:27

Cəbhədə şiddətli atışma oldu 

Amerikanın azərbaycanlı cərrahının ÖMÜR HEKAYƏSİ…
22.11.2018, 09:17

Amerikanın azərbaycanlı cərrahının ÖMÜR HEKAYƏSİ…

Tənqid konkretlik sevir - Oxu atıb yayı gizlətməzlər
22.11.2018, 09:02

Tənqid konkretlik sevir - Oxu atıb yayı gizlətməzlər

Azərbaycanda 5700-ə yaxın məhkumun cəzası yüngülləşdirilib   
22.11.2018, 08:49

Azərbaycanda 5700-ə yaxın məhkumun cəzası yüngülləşdirilib  

Rusiya Baş Kəşfiyyat İdarəsinin rəhbəri öldü
22.11.2018, 08:46

Rusiya Baş Kəşfiyyat İdarəsinin rəhbəri öldü

Bələdiyyələrin qanunsuz satdığı 50 min hektar torpaq sahəsi geri qaytarılıb
22.11.2018, 08:43

Bələdiyyələrin qanunsuz satdığı 50 min hektar torpaq sahəsi geri qaytarılıb

Nazir: “Cəzaçəkmə müəssisələrində ölüm hadisələri 40 faiz azalıb”   
22.11.2018, 08:39

Nazir: “Cəzaçəkmə müəssisələrində ölüm hadisələri 40 faiz azalıb”  

Böyrəyini satmaq istəyən azərbaycanlılar...   
22.11.2018, 08:31

Böyrəyini satmaq istəyən azərbaycanlılar...  

ARXİV