21 sentyabr 2018, Cümə
Ana Səhifə - Yazılar - Bu da tərbiyəmiz, adamlığımız
Bu da tərbiyəmiz, adamlığımız
04.11.2016, 17:43

Hidayət Elvüsal

 

O gün sosial şəbəkələrin birində gördüyüm fotoşəkil mədəniyyətimizin, tərbiyəmizin tablosu təsiri bağışladı. Metrodakı qatarda hamilə gəlin ayaq üstə söykənəcəyin qoluna sıxılıb, yol gedir. Böyründəki oturacaqdakı gənclərin necə deyərlər heç tükü də tərpənmir. Heç birinin ayağa qalxıb, mədəniyyət cəhənnəmə, kişiliyi də çatmır ki, o gəlinə yer təklif eləsin.

Sonra yadıma özümüzü öymək üçün başımızdan böyük sözlərimiz düşdü:

- Bizim mədəniyyətimiz…

- Tərbiyəmiz…

- Kişiliyimiz…

- Anamız, bacımız…

- Azərbaycan qadını…

- Birimiz Koroğlunun, o birimiz Babəkin, Həcərin, Nigarın, Qaçaq Nəbinin… daha kimin, hətta qadın gözəlliyini vəsf eləyən Füzulinin, Nizaminin, Vaqifin… nəvələri olduğumuzu deyirik. Və bunu deyərkən ağzımıza çullu dovşan yerləşmir. Real həyatda isə heç keçəl Həmzənin də nəvəsi ola bilmirik. O keçəl bir qadının uğrunda heç olması Qıratı oğurlamışdı. Biz… ayağa qalxıb hamilə qadına yer vermirik.

O Avropanın-zadın mədəniyyətini bəyənmirik haa, özümüzə və onlara baxaq. Fransız kişilər hamilə qadın gördükdə ayaq saxlayır, şlyapasını, ya da başında nə varsa, onu çıxarıb, ana olacaq o insanın qarşısında baş əyirlər. Amma biz öküz kimi oturacağa yayılıb, saqqız… gövşəyirik.

Açıq danışaq – paytaxt Bakı özünün mədəniyyətini, şirinliyini, kübarlığını itirib. Küçədə yerə tüpürə-tüpürə, səsimizi başımıza alırıq. Avtobusda, orda-burda telefonla danışanda dəqiqələrlə bar-bar bağırırıq. Başqalarının hüzurunu pozuruq, zəhləsini aparırıq, bezdiririk. Gənc oğlan, ya da qız, elə yaşlısı da qeybətçi arvadlar kimi 30-40 kilometrlik yolda ağızlarına gələni danışır, telefonu qulaqlarından aralamırlar.

Şəhərin hər yerində zibil qutuları düzülüb. Hər yerində! Siqaretin kötüyünü ya yaşıllığa, ya da iki barmağımızın arasında sıxıb, daş kimi hara gəldi tullayırıq. Gözümüzün qarşısında əlində süpürgə, yan-yörəmizi təmizləyən o qadına hörmət eləmirik. Buna mədəniyyətimiz, düşüncəmiz, zəkamız, adamlığımız çatmır.

Küçələr, nəqliyyat-filan öz yerində. Televiziya ekranlarında belə nə gündə olduğumuzu nümayiş etdiririk. Ha-ha-lar, hi-hi-lər, düşük-düşük söhbətlər, mövzular, gic-gic şeirlər, əttökən rəqslər, ekrana çıxarılan səviyyəsizlər dəstələri… hər gün təkrar-təkrar gördüyümüz şeylərdir. Yox, yox – elə ŞEYLƏR!

Ekranda hərə öz ləhcəsində danışır.

- İndi səndən bir mahnı ALACIX…

“Alacıx” nədi? Birincisi mahnını o yerdə almazlar, dinləyərlər, eşidərlər. Mahnını almaq üçün gedərlər bəstəkarın yanına, pulunu verib, alarlar.

- Səndən bir mahnı alaq!

Və müğənni başlayır oxumağa. Həm də nə oxumağa? 3-4 qız da başlayırlar şit-şit dingildəməyə.

Bunu misal üçün dedik. O ekranlarımız, bu da ümumi həyatımız. “Koroğlunun nəvəsi”nin, o göyçək oğlanın ətəkli sırğası, dodağının pomadası, ənliyi-kirşanı, cırıq şalvarı…

“Babəkin nəvəsi”nin barmağındakı üzüklər, boynunda-boğazında, hətta başındakı nakolkalar.

“Nigarın nəvəsi”nin bakirəliyini ləğvi yolunda çarpışması, ya da “Bir dostdan hamilə qaldım”, “İndiyə qədər sevdiklərimə bir qoz” deyib, ailəli kişidən dünyaya uşaq gətirməsi…

Düz gəlmir axı!

Küçədə-bacada, metroda-avtobusda, ekranda-filanda bir tərbiyə, bir mədəniyyət görmək istəyimiz içimizdə boğulur.

Şəhər, həm də paytaxt şəhər bütün ölkə üçün bir nümunədir. Mədəniyyəti, təhsili, iqtisadiyyatı, dəbi, küçəsi, evi, məktəbi, insanları, ekranı…

Buna görəmi qadına, böyük-kiçiyə, dilə, dinə, səliqəyə, təmizliyə… daha nələrə, nələrə… münasibətimiz kobudlaşıb, bir özbaşınalıq yaranıb.

Sürdükləri avtomobillərin şüşələrində yazdıqlarına baxın:

“3a rulyom Bakinets”

“3a rulyom Yeraz”

“3a rulyom talış”

“3a rulyom lezgin”

Bərəkallah! Bu da elan etdiyimiz bir özgə mədəniyyət. Həmin multukulturalizm qəlpələri. Özü də əcnəbi dildə. Niyə? Çünki, belə şeyləri Şeytanlar istəyir, onlar uydurur. Bu bölücülük təqdimatları oralardan gəlmədir. Milli mədəniyyət, özünüdərk, birlik… korroziyaya uğrayır.

…Yenə metroda, ayaq üstə yol gedən hamilə qadın yadıma düşdü. Ona qarşı biganəliyin, hörmətsizliyin, qeyri-insani hərəkətin haralardan gəldiyini az bir qismindən danışdıq.

Və o qədər danışmışıq ki…

Az qalmışdı mən də yazım ki, “Avtor statyi Kelbadjerete”.


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
Böyük summativ qiymətləndirmələr yalnız bu siniflərdə keçiriləcək - RƏSMİ
21.09.2018, 18:33

Böyük summativ qiymətləndirmələr yalnız bu siniflərdə keçiriləcək - RƏSMİ

Konstitusiya Məhkəməsi xarici valyuta ilə götürülən kreditlərlə bağlı qərarını açıqlayıb
21.09.2018, 18:22

Konstitusiya Məhkəməsi xarici valyuta ilə götürülən kreditlərlə bağlı qərarını açıqlayıb

Dövlət Turizm Agentliyi Aparatının işçilərinin say həddi müəyyənləşib
21.09.2018, 18:13

Dövlət Turizm Agentliyi Aparatının işçilərinin say həddi müəyyənləşib

UNEC-in rektoru prezident təqaüdçüləri ilə görüşüb - FOTO
21.09.2018, 18:01

UNEC-in rektoru prezident təqaüdçüləri ilə görüşüb - FOTO

Rezidenturaya boş qalan yerlərə qəbulun nəticələri açıqlandı   
21.09.2018, 17:53

Rezidenturaya boş qalan yerlərə qəbulun nəticələri açıqlandı  

Ərdoğan Putinlə görüşdə öz istəklərinə nail olub
21.09.2018, 17:45

Ərdoğan Putinlə görüşdə öz istəklərinə nail olub

Bərə qəzasında ölənlərin sayı 114-ə çatdı - YENİLƏNİB
21.09.2018, 17:33

Bərə qəzasında ölənlərin sayı 114-ə çatdı - YENİLƏNİB

Prezident: “Bunun axırı onlar üçün çox pis olacaq”   
21.09.2018, 17:30

Prezident: “Bunun axırı onlar üçün çox pis olacaq”   

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ
21.09.2018, 17:23

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ

Qanunsuz ov edən saxlanıldı 
21.09.2018, 17:20

Qanunsuz ov edən saxlanıldı 

İstirahət günləri səyahətə çıxanlar üçün hava PROQNOZU 
21.09.2018, 17:18

İstirahət günləri səyahətə çıxanlar üçün hava PROQNOZU 

Əbülfəs Qarayev Rusiyanın mədəniyyət nazirinin müavini ilə görüşüb
21.09.2018, 17:13

Əbülfəs Qarayev Rusiyanın mədəniyyət nazirinin müavini ilə görüşüb

Kamal Abdulladan YENİLİK: I kurs tələbələrinin aldıqları kitabların pulunu ADU verəcək
21.09.2018, 17:12

Kamal Abdulladan YENİLİK: I kurs tələbələrinin aldıqları kitabların pulunu ADU verəcək

“Yolu çəkən də bizik, yola xidmət göstərən də” - MÜSAHİBƏ    
21.09.2018, 16:50

“Yolu çəkən də bizik, yola xidmət göstərən də” - MÜSAHİBƏ  

Xaçmazda taxta sexinin icarədarı cərimələndi
21.09.2018, 16:42

Xaçmazda taxta sexinin icarədarı cərimələndi

“Nar”-dan tələbələrə ŞAD XƏBƏR 
21.09.2018, 16:27

“Nar”-dan tələbələrə ŞAD XƏBƏR 

“Salnaməfilm” Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə yeni filmlər çəkir
21.09.2018, 16:24

“Salnaməfilm” Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə yeni filmlər çəkir

Azərbaycanınən sürətli mobil şəbəkəsinin adı açıqlandı - FOTO
21.09.2018, 16:22

Azərbaycanınən sürətli mobil şəbəkəsinin adı açıqlandı - FOTO

Binəli Yıldırım Bakıda hədik payladı - VİDEO
21.09.2018, 16:18

Binəli Yıldırım Bakıda hədik payladı - VİDEO

Qanuna əməl etməyən şadlıq saraylarına XƏBƏRDARLIQ
21.09.2018, 15:53

Qanuna əməl etməyən şadlıq saraylarına XƏBƏRDARLIQ

AQTA maarifləndirir - İctimai iaşə obyektlərində sanitar normalar necə olmalıdır?
21.09.2018, 15:50

AQTA maarifləndirir - İctimai iaşə obyektlərində sanitar normalar necə olmalıdır?

Tullantılara görə bu şirkətlər cərimələndi
21.09.2018, 15:46

Tullantılara görə bu şirkətlər cərimələndi

Messi həftənin ən yaxşı oyunçusu seçildi
21.09.2018, 15:44

Messi həftənin ən yaxşı oyunçusu seçildi

517 milyon manat sığorta toplanıb
21.09.2018, 15:41

517 milyon manat sığorta toplanıb

Bakıda qadınlara qarşı əxlaqsızlıq edən şəxs saxlanıldı
21.09.2018, 15:40

Bakıda qadınlara qarşı əxlaqsızlıq edən şəxs saxlanıldı

Neftçilər Xəstəxanasında işdən çıxan baş direktoru kim əvəz edir? - AÇIQLAMA  
21.09.2018, 15:37

Neftçilər Xəstəxanasında işdən çıxan baş direktoru kim əvəz edir? - AÇIQLAMA  

Bütün ermənilər orada idi
21.09.2018, 15:33

Bütün ermənilər orada idi

“Cümhuriyyət parlamentinin 100 illiyində iştirak etmək möhtəşəm və qürurlu idi” - DEPUTATLAR
21.09.2018, 15:30

“Cümhuriyyət parlamentinin 100 illiyində iştirak etmək möhtəşəm və qürurlu idi” - DEPUTATLAR

Bakıda tozlu havanın səbəbləri - nazirlik tikinti şirkətlərini də SUÇLADI
21.09.2018, 15:25

Bakıda tozlu havanın səbəbləri - nazirlik tikinti şirkətlərini də SUÇLADI

Neftçilәr Xәstәxanasının baş direktoru İSTEFA VERDİ
21.09.2018, 15:21

Neftçilәr Xәstәxanasının baş direktoru İSTEFA VERDİ

Müəllim olmaq istəyənlərə ŞAD XƏBƏR 
21.09.2018, 15:10

Müəllim olmaq istəyənlərə ŞAD XƏBƏR 

Milli Məclisin xüsusi iclası başa çatdı   
21.09.2018, 15:08

Milli Məclisin xüsusi iclası başa çatdı  

İlham Əliyev: “Ermənistanın yeni rəhbərliyi öz siyasətində ciddi dəyişikliklər etməlidir”   
21.09.2018, 15:06

İlham Əliyev: “Ermənistanın yeni rəhbərliyi öz siyasətində ciddi dəyişikliklər etməlidir”  

Azərbaycanda jurnalist öz adına sayt yaratdı - HafizTimes.com
21.09.2018, 15:00

Azərbaycanda jurnalist öz adına sayt yaratdı - HafizTimes.com

UNEC-in uğur formulu - Yeni universitet modeli
21.09.2018, 14:52

UNEC-in uğur formulu - Yeni universitet modeli

ARXİV