20 avqust 2017, Bazar
Ana Səhifə - DÜNYA - ABŞ MDB-dən geri çəkilir? - TƏHLİL
ABŞ MDB-dən geri çəkilir? - TƏHLİL
11.05.2017, 13:14

Donald Tramp administrasiyası 2018-ci il üçün dünya ölkələrinə göstəriləcək maliyyə yardımının azaldacağını açıqlamışdı.

 

Belə ki, 6,2 milyon dolların ayrılması nəzərdə tutulan Qazaxıstan və 3,9 milyon dollar verilməli olan Türkmənistan yardımdan tam məhrum olunacaq. Qırğızıstana yardım 60 faiz azaldılaraq 18 milyon dollar, Tacikistana yardım 47,6 faiz azaldılaraq 17,3 milyon dollar və Özbəkistana yardım isə 4 faiz artırılaraq 9,8 milyon dolar həcmində müəyyən olunmuşdu.


Bundan başqa, Ukraynaya 570 milyon dollar əvəzinə 177 milyon dollar, Gürcüstana isə 42 milyon dollar əvəzinə 28 milyon dollar yardım ayrılacaq. Azərbaycan, Ermənistan və Belarusa isə ümumiyyətlə, maliyyə yardımı ayrılmayacaq.

Bu yardımların çatdırılmasını icra edən ABŞ Beynəlxalq İnkişafa Yardım Agentliyinin (USAİD) dövlət katibliyinə birləşdirilməsi və regional ofislərinin sayının 65% azaldılması da təklif olunur.

 

Xüsusən, postsovet ölkələrinə ayrılan yadımın 80% ixtisarı ABŞ administrasiyasının MDB-də öz təsirini könüllü azaltması kimi təqdim olunurdu və Rusiyanın bu məkanda hegemon olmasına göz yumması kimi qəbul olunurdu.

 

SSRİ-nin dağılmasından sonra iqtisadiyyatı bərbad hala düşən, sosial problemlərin məngənəsində boğulan Rusiyaya Vladimir Putin yeni siyasi nəfəs gətirməklə valı 180 dərəcə dəyişməyə nail oldu.

 

Putin dönəmində Sovet dövrünə olan nostalgiya Kremlin MDB ölkələrinin siyasi həyatına təsirini artırdı.

 

2008-ci ilin avqustunda Moskvanın  Gürcüstanın NATO inteqrasiyasına qarşı hərbi müdaxiləsi, Baltikyanı ölkələri daim gərginlik içində saxlaması, Ukraynanın Krım və Donbas regionlarından baş verən hadisələr, Orta Asiya respublikalarına edilən xəbərdarlqılar və s. Moskvanın güc yolu ilə MDB-ni əlində saxlayacağının göstəricisidir. Trampın özünütəcrid siyasəti də Putinin strategiyasına xidmət edir.

 

Bunun ən son nümunəsi kimi Moldova prezidenti Vladimir Dodonun açıqlamalarını misla çəkmək olar. “Bizə Avropa dəyərləri və inteqrasiya lazım deyil” – deyə moldovalı siyasətçi Rusiya baş nazirinin müavini Dmitri Roqozinlə görüşdə demişdi.

 

Beləliklə, ABŞ üçün yaranan imkanların önünə Rusiya səd çəkməyi bacarır. Amma bu amil Vaşinqtonu MDB məkanındakı maraqlarından əl çəkməsi kimi şərh oluna bilməz. Bir sözlə, bölgə uğrunda iki super gücün siyasi çəkişmələri hələ də davam edir. Amma MDB regionunda Rusiyanın dominant olduğunu göstərən amillər çoxdur.  

 

Təhlillər onu göstərir ki, SSRİ-nin xələfi Rusiya yeni Sovet modelinin reallaşdırılması istiqamətində ciddi addımlar atmaqdadır. Rusiyanın siyasi təsir rıçaqlarını əlində saxlaması ABŞ-ı bölgədə narahat edən məsələlərdəndir. Ancaq tarixdə fərqli siyasi gedişlərdən doğan situasiyaların ABŞ-ın xeyrinə dəyişəcəyi amilini də nəzərdən qaçırmaq olmaz. Hələlik isə Suriya və MDB məsələsində Rusiya qalib görünür.

 

Bütün bunlara rəğmən onu söyləmək olar ki, həm ABŞ, həm də Avropa MDB məsələsində Rusiyaya güzəşt edib. Bu qüvvələr Rusiya qarşısında geri çəkilmiş kimi görünürlər.

 

Krmelin MDB-də söz sahibi olması yaxın illər üçün şübhəsiz görünür. Əgər ABŞ prezidentlərindən hər hansı biri buna müdaxilə etməyə cəhd göstərərsə, onda Gürcüstan və Ukraynada yaşanılan hadisələr təkrarlancaq.

 

Vüqar İSMAYILOV

 

 

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Bakıda avtobus sürücüsünə tapança çəkənin adı məlum oldu - VİDEO
20.08.2017, 00:56

Bakıda avtobus sürücüsünə tapança çəkənin adı məlum oldu - VİDEO

Dahilər qadınlar haqqında:  “Onlara bunu söyləyin ki, qapılar üzünüzə açılsın”
20.08.2017, 00:44

Dahilər qadınlar haqqında:  “Onlara bunu söyləyin ki, qapılar üzünüzə açılsın”

Mingəçevirdə sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğrayıb
20.08.2017, 00:28

Mingəçevirdə sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğrayıb

Barselonada terrorçuluğa qarşı aksiya başlayıb
20.08.2017, 00:15

Barselonada terrorçuluğa qarşı aksiya başlayıb

Türkiyədə 2 İŞİD üzvü saxlanılıb
19.08.2017, 23:58

Türkiyədə 2 İŞİD üzvü saxlanılıb

Sabahdan metronun “Sahil” stansiyası işləməyəcək
19.08.2017, 23:42

Sabahdan metronun “Sahil” stansiyası işləməyəcək

Bəzi ərzaqlar ucuzlaşıb
19.08.2017, 23:17

Bəzi ərzaqlar ucuzlaşıb

19.08.2017, 22:59

"Mülki insanların hədəfə çevrilməsindən ən çox əziyyət çəkən dövlətlərdən biriyik" - Hikmət Hacıyev

IV Qara dəniz-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Forumu Batumidə keçiriləcək
19.08.2017, 22:44

IV Qara dəniz-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Forumu Batumidə keçiriləcək

Rusiya paytaxtının dəyişdirilməsi təklif olunur
19.08.2017, 22:28

Rusiya paytaxtının dəyişdirilməsi təklif olunur

"Qarabağ" yaşıl meydanı qələbə ilə tərk edib
19.08.2017, 22:10

"Qarabağ" yaşıl meydanı qələbə ilə tərk edib

"Kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı 40 faiz artıb" - İlham Əliyev
19.08.2017, 21:56

"Kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı 40 faiz artıb" - İlham Əliyev

Bakıda qadının aldığı ev başqasına satılıb - VİDEO
19.08.2017, 21:29

Bakıda qadının aldığı ev başqasına satılıb - VİDEO

ABŞ-ın ən böyük enerji şirkəti satılıb
19.08.2017, 21:11

ABŞ-ın ən böyük enerji şirkəti satılıb

Bu təbii vasitədən sonra POTENSİA ZƏİFLİYİNDƏN ŞİKAYƏTLƏNMƏYƏCƏKSİNİZ
19.08.2017, 20:56

Bu təbii vasitədən sonra POTENSİA ZƏİFLİYİNDƏN ŞİKAYƏTLƏNMƏYƏCƏKSİNİZ

Türk əsilli Almaniya vətəndaşı olan yazıçı həbs edilib
19.08.2017, 20:36

Türk əsilli Almaniya vətəndaşı olan yazıçı həbs edilib

Balakəndə çayda boğulan gəncin meyiti tapılıb
19.08.2017, 20:16

Balakəndə çayda boğulan gəncin meyiti tapılıb

Hindistanda qatar relsdən çıxdı: 10 ölü, 150 yaralı
19.08.2017, 20:02

Hindistanda qatar relsdən çıxdı: 10 ölü, 150 yaralı

Avstraliyada avtomobili kütlənin üzərinə sürüblər: 7 yaralı
19.08.2017, 19:50

Avstraliyada avtomobili kütlənin üzərinə sürüblər: 7 yaralı

Surtqutdakı silahlı hücumu İŞİD edib
19.08.2017, 17:51

Surtqutdakı silahlı hücumu İŞİD edib

Yaponiyada 9 nəfəri ildırım vurub
19.08.2017, 17:43

Yaponiyada 9 nəfəri ildırım vurub

İlham Əliyev Samuxa getdi
19.08.2017, 17:33

İlham Əliyev Samuxa getdi

Ermənistanda ağır qəza – 2 ölü, 7 yaralı
19.08.2017, 17:29

Ermənistanda ağır qəza – 2 ölü, 7 yaralı

Prezident respublika Süni Mayalanma Mərkəzinin açılışında - YENİLƏNİB
19.08.2017, 17:02

Prezident respublika Süni Mayalanma Mərkəzinin açılışında - YENİLƏNİB

Cümhuriyyətə intellektuallıq gətirən ilk “avropalı” ziyalılarımız- “AXC-100”
19.08.2017, 16:39

Cümhuriyyətə intellektuallıq gətirən ilk “avropalı” ziyalılarımız- “AXC-100”

İqtidar-müxalifət görüşü olmayacaq - AÇIQLAMA
19.08.2017, 16:35

İqtidar-müxalifət görüşü olmayacaq - AÇIQLAMA

Çaylarda vəziyyət necədir?
19.08.2017, 16:30

Çaylarda vəziyyət necədir?

Qubada 4 otaqlı ev yandı
19.08.2017, 16:19

Qubada 4 otaqlı ev yandı

Suriyada daha bir terror - ölənlər var
19.08.2017, 16:08

Suriyada daha bir terror - ölənlər var

“Atamın büstü sovet dövründə qoyulub, qızıl suyuna da salınmayıb” - Deputatdan AÇIQLAMA
19.08.2017, 15:45

“Atamın büstü sovet dövründə qoyulub, qızıl suyuna da salınmayıb” - Deputatdan AÇIQLAMA

İsveç 106 yaşlı miqrantı ölkədən çıxarır
19.08.2017, 15:30

İsveç 106 yaşlı miqrantı ölkədən çıxarır

Göygöldə “Çiçəkli” Su Elektrik Stansiyası istismara verilib
19.08.2017, 15:25

Göygöldə “Çiçəkli” Su Elektrik Stansiyası istismara verilib

İlham Əliyev Göygöldə uşaq bağçasının açılışında - YENİLƏNİB
19.08.2017, 15:20

İlham Əliyev Göygöldə uşaq bağçasının açılışında - YENİLƏNİB

“Bağçalar Təhsil Nazirliyinə qaytarılmalı, ayrıca bir komitə yaradılmalıdır” - Özəl bağçaları kim yoxlayır? 
19.08.2017, 14:45

“Bağçalar Təhsil Nazirliyinə qaytarılmalı, ayrıca bir komitə yaradılmalıdır” - Özəl bağçaları kim yoxlayır? 

Prezident Salyan üçün 11.8 milyon manat pul ayırdı
19.08.2017, 14:36

Prezident Salyan üçün 11.8 milyon manat pul ayırdı

ARXİV
SORĞU
Benzini hansı yanacaqdoldurma məntəqəsindən alırsınız?
Azpetrol-dan(48.9%)
SOCAR-dan(6.12%)
Lukoil-dan(17.3%)
Bunların heç birindən - başqasından(27.5%)