ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը սոցիալական ցանցի իր էջում կիսվել է իր հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆի՝ ադրբեջանա-հայկական խաղաղ գործընթացին նվիրված հոդվածով։
Modern.az-ը հայտնում է, որ խոսքը Ուիթքոֆի՝ օգոստոսի 10-ին «Washington Examiner»-ում հրապարակված «Ինչպե՞ս Թրամփը սառեցված հակամարտությունը վերածեց խաղաղության մոդելի» վերնագրով հոդվածի մասին է։ Սեպտեմբերի 3-ին Թրամփը հոդվածի հղումը հրապարակել է «Truth Social»-ի իր էջում։
Իր հոդվածում Ուիթքոֆը խոսել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի դերի մասին Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղ գործընթացում։
Նա նշել է, որ մեկ տարի է անցել Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության մասին Համատեղ հռչակագրի ստորագրումից, և այս համաձայնագիրը կարևոր շրջադարձ է ստեղծել ավելի քան 35 տարի տևած հակամարտությունը դադարեցնելու ուղղությամբ։
«Նախագահ Թրամփը առաջնահերթություն դարձրեց Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղությունը՝ գերազանցելով նախորդ մոտեցումների սահմանները», - ասել է Ուիթքոֆը։
ԱՄՆ նախագահի հատուկ բանագնացի խոսքով՝ Վաշինգտոնի ակտիվ շփումները Բաքվի հետ այս ուղղությամբ սկսվել են 2025 թվականի մարտին նրա Ադրբեջան կատարած այցից։
Ուիթքոֆը նշել է, որ առաջին շփումներից հետո նրանք եկել են այն եզրակացության, որ նախորդ շրջաններում ԱՄՆ-Ադրբեջան հարաբերություններին պատշաճ ուշադրություն չի դարձվել։ Նրա խոսքով՝ Թրամփի վարչակազմի արտաքին քաղաքական մոտեցումը ենթադրում է ուղղակի աշխատանք կողմերի հետ՝ երկարատև հակամարտությունները լուծելու համար։
Ուիթքոֆը բարձր է գնահատել Ալիևի դերը
Հոդվածում հատուկ տեղ է հատկացվել նաև Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի դերին խաղաղ գործընթացում։
Ուիթքոֆը Իլհամ Ալիևին բնութագրել է որպես ուժեղ և վճռական առաջնորդ, ով պատրաստ է դժվար, բայց անհրաժեշտ քայլեր ձեռնարկել հանուն խաղաղության։
Նրա խոսքով՝ Ադրբեջանի նախագահը առաջնորդի տպավորություն է թողել, ով հասկանում է ինչպես իր երկրի շահերը, այնպես էլ տարածաշրջանային կայունության ավելի լայն շրջանակը։
«Այս այցը մեր թիմին համոզեց, որ առաջընթացը հնարավոր է», - գրել է Ուիթքոֆը։
Անարգել անցում Նախիջևան և TRIPP
ԱՄՆ նախագահի հատուկ բանագնացը Ադրբեջանի և Նախիջևանի միջև անարգել կապի ապահովումը նշել է որպես բանակցությունների հիմնական գործնական հարցերից մեկը։
Ուիթքոֆը նշել է, որ այս հարցը երկար ժամանակ գնահատվել է «մի կողմի շահույթը մյուս կողմի կորուստ է» մոտեցման հիման վրա։ Նրա կարծիքով՝ լուծման համար պահանջվում էր նոր մտածելակերպ, ստեղծագործ մոտեցում և քաղաքական առաջնորդություն։
Նա նշել է, որ արդյունքում առաջացել է TRIPP հայեցակարգը, որը նախատեսում է ԱՄՆ-ի և Հայաստանի միջև անարգել բազմամոդալ տրանսպորտային երթուղիների ստեղծում, որոնք կանցնեն Հայաստանի տարածքով։
Ուիթքոֆը շեշտել է, որ նախագիծը պետք է իրականացվի Հայաստանի տարածքային ամբողջականության և ինքնիշխանության նկատմամբ լիակատար հարգանքի սկզբունքի հիման վրա։
«Թրամփը նախընտրեց գործնական արդյունքները ցուցադրական գործընթացից, և այս մոտեցումն արդարացրեց իրեն», - նշել է հատուկ բանագնացը։
Ուիթքոֆի խոսքով՝ վերջին մեկ տարվա ընթացքում ԱՄՆ-ը համագործակցել է ինչպես Ադրբեջանի, այնպես էլ Հայաստանի հետ՝ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները կյանքի կոչելու համար։
Նա հայտնել է, որ ակնկալում է, որ TRIPP երթուղին ապագայում կկապվի Կասպից ծովի հետ, և որ այս հայեցակարգը կարող է կիրառվել նաև Մերձավոր Արևելքում։
Իր հոդվածի վերջում Ուիթքոֆը նշել է, որ Հարավային Կովկասն այժմ դարձել է ավելի անվտանգ և կայուն տարածաշրջան։
Նրա կարծիքով՝ դա պայմանավորված է նրանով, որ Դոնալդ Թրամփը, Իլհամ Ալիևը և Նիկոլ Փաշինյանը նախապատվություն են տվել կոնկրետ արդյունքներին, այլ ոչ թե հռետորաբանությանը։
Նշենք, որ Ադրբեջանի, Հայաստանի և ԱՄՆ-ի կողմից 2026 թվականի օգոստոսին տարածված համատեղ հայտարարության մեջ նույնպես շեշտվել են 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Սպիտակ տանը կայացած հանդիպման արդյունքները խաղաղ գործընթացում։
