Bir süre önce Milli Meclis toplantısında milletvekili Tahir Rzayev, yaya geçitlerinde insanların yolu tek tek geçmesinin başkentte trafik sıkışıklığının artmasına neden olduğunu belirtmişti. Milletvekili, yayaların yolun karşısında grup halinde toplandıktan sonra geçiş yapmasını önermişti. Bu fikir sosyal medyada ve kamuoyunda geniş tartışmalara neden olmuştu. Bazı vatandaşlar bunu trafik yoğunluğunu azaltmak için faydalı bir adım olarak görürken, diğerleri böyle bir yaklaşımın hem hukuki hem de pratik açıdan sorunlu olduğunu düşünüyor. Konunun yeniden gündeme gelmesi, yaya geçidini tek tek geçen kişilerin para cezasına çarptırılıp çarptırılamayacağı sorusunu güncel hale getirdi.
Konuyla ilgili Modern.az'a konuşan ulaşım uzmanı Aslan Esedov ise, yayaların hareketinin geçidin türüne ve yolun düzenleme sistemine göre değiştiğini belirtti:
“Bazı yaya geçitleri var ki, orada trafik ışıklar aracılığıyla düzenleniyor. Böyle bölgelerde insanlar genellikle toplu halde yolu geçiyorlar. Ama bazı geçitler de var ki, onlar düzenlenmiyor – örneğin, üst geçitler ve alt geçitler. Bu durumlarda yayaların tek tek geçmesi mümkündür ve bu, normal bir durum olarak kabul edilebilir.”
Uzman, asıl meselenin yayanın ve sürücünün diğer trafik katılımcılarına engel olmaması olduğunu kaydetti:
“Hem sürücülerin hem de yayaların sorumluluğu var. Sürücü diğer trafik katılımcılarına engel olmamalı, onların hareket yörüngesini tehlikeye atmamalıdır. Yayalar da aynı şekilde diğer kişilerin hareketine engel olmamalıdırlar.”
Aslan Esedov'a göre, hızlı ve tehlikeli yollarda yayalar daha dikkatli davranmalıdırlar:
“Eğer yayalar belirlenmemiş yerlerden, özellikle hızlı yollardan geçmeye çalışıyorlarsa, bu durumda kendi güvenliklerinden sorumludurlar. Böyle durumlarda idari sorumluluk da doğabilir.”
Uzman, yayaların grup halinde veya tek tek geçmesi meselesinin her yolda aynı şekilde değerlendirilemeyeceğini düşünüyor:
“Bakü'de ve bölgelerde öyle yollar var ki, bunların çoğu trafik ışıklarıyla düzenleniyor. Orada hareket üstünlüğü yeşil ve kırmızı ışık sinyalleriyle belirleniyor. Bu nedenle yayaların mutlaka grup halinde yolu geçmesiyle ilgili yaklaşımı tüm geçitlere uygulamak doğru olmaz.”
Hukukçu Turan Abdullazade ise, şu anda Azerbaycan mevzuatında yayaların yolu “tek tek geçmesi”nin ayrıca bir hukuki ihlal olarak kabul edilmediğini belirtti:
“Azerbaycan Cumhuriyeti İdari Kabahatler Kanunu ve “Yol Hareketi Hakkında” Kanun, yayaların yol geçme kurallarını belirler. Kanuna göre yayalar sadece belirlenmiş geçitleri kullanmalı, trafik ışığı sinyallerine uymalı ve trafik akışına engel olmamalıdır. Ancak ‘yaya geçidini tek tek geçmek’ ayrıca bir kural ihlali olarak öngörülmemiştir. Bu nedenle sırf bu sebepten dolayı para cezası uygulamak için hukuki bir dayanak yoktur.”
Hukukçu, İdari Kabahatler Kanunu'nun 338. maddesine göre yayaların sadece belirli durumlarda sorumluluk taşıdığını kaydetti:
“Yaya trafik ışığına veya düzenleyicinin işaretlerine uymamak, araçların önüne aniden çıkmak, özel sinyalli taşıtlara yol vermemek gibi durumlar 20 manat tutarında para cezasıyla sonuçlanabilir. Aynı zamanda belirlenmemiş yerden yolu geçen yayalar da para cezasına çarptırılırlar.”
Onun sözlerine göre, sadece yayanın davranışı gerçek bir engel oluşturduğu takdirde sorumluluk meselesi ortaya çıkabilir:
“Eğer yayalar kasten trafiğin akışını engelliyor, yolu yavaşlatıyor ve yapay trafik sıkışıklığı yaratıyorsa, bu durumda onların hareketi trafik akışına engel olmak olarak değerlendirilebilir. Ancak bu, otomatik bir kural değildir ve her somut durum ayrıca kanıtlanmalıdır.”
