15 dekabr 2017, Cümə
Ana Səhifə - ÖLKƏ - 1992-ci ilin 21 fevralı - Xocalı sakini DANIŞIR: "Çörəyi tapanda qənd, qənd tapanda çay tapmırdıq"
1992-ci ilin 21 fevralı - Xocalı sakini DANIŞIR: "Çörəyi tapanda qənd, qənd tapanda çay tapmırdıq"
21.02.2017, 12:00

Bir neçə gündən sonra Xocalı soyqrımının 25-ci ildönümü olacaq. O soyqırımı ki, 20-ci əsrin ən dəhşətli hadisəsi kimi yaddaşlara hopdu. O soyqırım ki, bir gecədə 63-ü uşaq, 106-sı qadın, 70-i qoca və qarı olmaqla, 613 Xocalı sakini qətlə yetirildi, 8 ailə tamamilə məhv edildi, 25 uşaq hər iki valideynini, 130 uşaq valideynlərindən birini itirdi.

Düşmən gülləsindən 76-sı uşaq olmaqla, 487 nəfər yaralandı. 1275 nəfər girov götürüldü.

Girov götürülənlərdən 150 nəfərinin, o cümlədən 68 qadın və 26 uşağın taleyi bu günədək məlum deyil.

Dünya miqyasında insanlığa qara ləkə olan bu hadisə Ermənistanın dövlət siyasətidir. Erməni vəhşiliyi, vandalizmidir.

Atəşkəs dövrünün  insanları olaraq,  1992-ci ildən bəri, hər il soyqırımı qurbanlarını xocalıların dili ilə anırıq. Ana olaraq körpə, uşaq olaraq valideyn axtarırıq.

Onların gözü ilə 1992-ci ilin fevral ayına nəzər yetiririk. Onların acı xatirələrinə köklənib 1992-ci ilin bütöv fevralını yaşamış oluruq.

Daha xocalılara onlar demirik, onlar elə bizik. İndi hər birimiz Xocalıyıq! 

 

Modern.az saytı Xocalı soyqırımının 25 illiyi ilə bağlı “1992-ci ilin o günü” layihəsini davam etdirir.

Xocalı 1992-ci il fevralın 21-də...

 

Xocalı sakini Məlahət Əliyeva 25 il bundan  əvvəlin 21 fevralını belə xatırlayır: 

 

“Uçan quşlardan xəbər gözləyirdik”

 

“Fevralın 21-də mühasirə şəraitində yaşayırdıq. Əgər ona yaşamaq demək olarsa….Ən həyəcanlı günlərimizi yaşayırdıq. Ümid edirdik ki, səhər yol açılar, biz də bu zülmdən canımızı qurtararıq. Bir qarın ac, bir qarın tox yaşayırdıq. Çörəyi tapanda qənd tapmırdıq, qənd tapanda çay tapmırdıq. O günlərimiz getsin gəlməsin. Yeməyi bişirirdik, amma bilmirdik ki o yeməyi yeyə biləcəyik yoxsa yox. Yeməyi qabağımıza qoyanda atışma səsləri ətrafı bürüyürdü. Yeməyi stolun üstündə qoyub padvala girirdik. Padvaldan bir gün sonra çıxıb görürdük ki, yemək nə gəzir! Həm də 1992-ci ilin fevralında hər günümüzü əzab, qorxu, təhlükə içində yaşayırdıq. O qədər çarəsiz durumda idik ki, göydə uçan quşlara belə ümidlə baxırdıq. Baxıb deyirdik ki, görəsən, bu quşlar hardan gəlir? Bunlar bizə nə xəbər gətirib?!”

 

“Xocalıda insanlığa yad olan şərait vardı”

 

Xocalı sakininin sözlərinə görə, qolunda Xocalı izi hələ də qalır.

 

“Özüm də fevral ayının 28-də  dünyaya gəlmişəm. Bu ayda da 2 şəhid verdim. Fevralın 28-də həm qızımı, həm də yoldaşımı dəfn etdilər. Bu ay mənim üçün necə əziz ay ola bilər?! Qolumda hələ də o günlərin izi qalıb. Hər dəfə baxanda o pis və dəhşətli günlər gözümün qabağına gəlir. Hər il fevral ayı gələndə 1992-ci ilin dəhşətli fevralını yaşayırıq.

Xocalı mühasirədə olmamışdan qabaq bizə vertolyot vasitəsilə çörək gətirirdilər. O vaxtlar elə mənzərə yaranmışdı ki, baxanda ürəyimiz ağrıyırdı.  Yadımda qalan birini danışım. Uşağın biri gedib çörək götürürdü. Ondan güclüsü də tez o uşağın əlindəki çörəyi alırdı. Bir dəfə oğlum gəlib dedi: “Böyük oğlan əlimdən çörəyimi aldı”. Biz Xocalıda insanlığa yad olan şəraitdə yaşadıq. Biz paltarlarımızı soyunub rahat yatmaq üzü görmədik. Uşaqlarımız bir konfetdən, almadan ötrü ağlayırdı. Kim nə tapırdısa, onu da  yeyirdi. Bir tikəmizi qonşularla bölüşürdük. Bulaq çox uzaqda yerləşirdi. Su gətirməyə qonşularla birgə yığışıb gedirdik. Bulağa gedib qayıdana qədər aşağısı 50 dəfə başımıza güllə yağırdı. Evə salamat çatmağımıza görə sevinirdik. Biz çox zülmlər çəkdik. Amma zülmlərimiz yerdə qaldı”.

 

“Bəxtimiz heç gətirmədi”

 

Məlahət Əliyeva deyir ki, həyat yoldaşının sağ qalmayacağını onsuz da bilirdi.

 

“1988-ci ildə Xankəndidən Xocalıya gəldik. 15 il Xankəndidə yaşamağımıza baxmayaraq,    Xocalıda doğulmuşam. Yoldaşım isə Şuşada doğulmuşdu. Xalam oğlu idi. Xankəndində böyük ev-eşik tikib qurmuşduq. Xocalıda gəlib məskunlaşanda da yenidən böyük ev-eşik tikdik. 6 otaqlı ev idi. Bəxtimiz heç gətirmədi. Xankəndindəki 6 otaqlı evim əşyalarla dolu ermənilərə qaldı. Xocalıda da 6 otaqlı tikdiyimiz evə tam yığışıb köçə bilmədik. Yoldaşım milli ordunun döyüşçüsü idi. Bilirdim ki, o, sağ qalmayacaq. Bəs 8 yaşlı uşağa nə deyim! Onun şəhid olacağını ağlımdan keçirmirdim”.

 

“Uşağı adyala büküb saxlayırdım”

 

Müsahibimiz deyir ki, övladını xəstəlikdən qorusa da, erməni gülləsindən qoruya bilməyib.

 

“1992-ci ilin fevralında Xocalıda elə şaxtalı hava hökm sürürdü ki! Əlimiz, ayağımız don bağlamışdı. Mənim də 3 övladım vardı. 2 oğlum, 1 qızım. Qızım qızılca xəstəliyinə tutulmuşdu. Onu necə sağaldacağımı bilmirdim. Yatmağa isti yerimiz yox idi. Çünki nə qaz var idi, nə də işıq. 8 yaşlı qızımı padvalda saxlayırdım ki, erməni gülləsinə tuş gəlməsin. Uşağı adyala bükülü vəziyətdə qoruyub saxlayırdım. Onu xəstəlikdən qoruya bilsəm də,  erməni gülləsinə qurban getdi.  Kaş ki, qızım qızılcadan öləydi! Kaş ki! O dəhşətli gecədə uşağı qucağıma alıb yerə uzandım ki, güllə mənə dəysin uşağa yox. Amma erməni gülləsi həm mənə, həm də uşağa dəydi. Övladım qarın üstündə qana boyanmışdı.

 

Uşağı götürə bilmədim. Mənim də qolumdan qan axırdı. Yaralı idim. Bir də baxdım ki, yıxıldı. Üstümə qışqırıb dedi ki, yaxın gəlmə. “Get o biri uşaqları tap” dedi. Ağdama tərəf qaçanda qolumu gizlətdim ki, qoy qan aparsın mən də ölüm. Bir nəfər gördü ki, qolumdan qan axır. Məni də götürüb xəstəxanaya apardılar. Uşaqlarım da baxıb ağlayırdı”. 

 

Namidə BİNGÖL


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Düşmən mövqelərimizi 128 dəfə atəşə tutdu
15.12.2017, 09:57

Düşmən mövqelərimizi 128 dəfə atəşə tutdu

Araqdan zəhərlənən 52 yaşlı kişi öldü
15.12.2017, 09:45

Araqdan zəhərlənən 52 yaşlı kişi öldü

Rafiq Hüseynovun xanımı: “Onun ən böyük arzusu yarımçıq qaldı...”   
15.12.2017, 09:42

Rafiq Hüseynovun xanımı: “Onun ən böyük arzusu yarımçıq qaldı...”  

Samur çayı üzərindəki körpünün bütün xərclərini Azərbaycan tərəfi ödəyəcək
15.12.2017, 09:31

Samur çayı üzərindəki körpünün bütün xərclərini Azərbaycan tərəfi ödəyəcək

Siyasi partiyaların 2018-ci ildən GÖZLƏNTİLƏRİ   
15.12.2017, 09:28

Siyasi partiyaların 2018-ci ildən GÖZLƏNTİLƏRİ  

Deputatların mandatdan məhrum edilməsi qaydası DƏYİŞİR
15.12.2017, 09:20

Deputatların mandatdan məhrum edilməsi qaydası DƏYİŞİR

Elimizin və elmimizin ağsaqqalı - Akademik Həsən Əliyev
15.12.2017, 09:10

Elimizin və elmimizin ağsaqqalı - Akademik Həsən Əliyev

Azərbaycanlı astroloqun 2017-ci ildəki iddiaları: doğrular və yalanlar...
15.12.2017, 09:01

Azərbaycanlı astroloqun 2017-ci ildəki iddiaları: doğrular və yalanlar...

Bakıda dərsdən qayıdan qızı maşın vurub öldürdü 
15.12.2017, 08:39

Bakıda dərsdən qayıdan qızı maşın vurub öldürdü 

Əllillərlə bağlı səs-küylü qanun layihəsi parlamentin yaz sessiyasına qaldı   
15.12.2017, 08:37

Əllillərlə bağlı səs-küylü qanun layihəsi parlamentin yaz sessiyasına qaldı  

Milli Məclis 39 məsələni müzakirəyə çıxarır   
15.12.2017, 08:33

Milli Məclis 39 məsələni müzakirəyə çıxarır  

Dollar bu gün neçəyə satılır?
15.12.2017, 08:17

Dollar bu gün neçəyə satılır?

Dilqəm Əsgərovla Şahbaz Quliyevdən yeni xəbər var
15.12.2017, 00:59

Dilqəm Əsgərovla Şahbaz Quliyevdən yeni xəbər var

Avropa İttifaqı  Rusiyaya qarşı sanksiyaların müddətini artırır
15.12.2017, 00:45

Avropa İttifaqı  Rusiyaya qarşı sanksiyaların müddətini artırır

Rəsulzadənin xanımı barəsində təəccübləndirici fakt: “O, elə-belə adam deyil”
15.12.2017, 00:29

Rəsulzadənin xanımı barəsində təəccübləndirici fakt: “O, elə-belə adam deyil”

Xəzərdə 10 neftçinin itkin düşməsi ilə nəticələnən faciədən 1 il ötür
15.12.2017, 00:07

Xəzərdə 10 neftçinin itkin düşməsi ilə nəticələnən faciədən 1 il ötür

Spirtli içki qəbul edən şəxs xəstəxanaya düşdü
14.12.2017, 23:51

Spirtli içki qəbul edən şəxs xəstəxanaya düşdü

Vertolyot qəzasında 4 nəfər öldü
14.12.2017, 23:41

Vertolyot qəzasında 4 nəfər öldü

İran qarşı beynəlxalq koalisiya yaradılır
14.12.2017, 23:26

İran qarşı beynəlxalq koalisiya yaradılır

Azərbaycan nefti bir az da ucuzlaşdı
14.12.2017, 23:12

Azərbaycan nefti bir az da ucuzlaşdı

Azərbaycanda "halal otel"lər açılacaq - Video
14.12.2017, 22:55

Azərbaycanda "halal otel"lər açılacaq - Video

Lənkəranda güllə yarası alan yeniyetmə suya yıxılaraq boğuldu
14.12.2017, 22:31

Lənkəranda güllə yarası alan yeniyetmə suya yıxılaraq boğuldu

Biznesə çevrilən hobbi - Video
14.12.2017, 22:20

Biznesə çevrilən hobbi - Video

“Qətər Azərbaycanın problemlərinin həllində mühüm rol oynayıb”- Kəmaləddin Heydərov
14.12.2017, 22:06

“Qətər Azərbaycanın problemlərinin həllində mühüm rol oynayıb”- Kəmaləddin Heydərov

Avtobusla qatarın toqquşması nəticəsində 4 məktəbli öldü
14.12.2017, 21:54

Avtobusla qatarın toqquşması nəticəsində 4 məktəbli öldü

“Yenə də xəstəxanadayam, nə zaman buraxacaqlarını bilmirəm”-Ramiz Əzizbəyli
14.12.2017, 21:45

“Yenə də xəstəxanadayam, nə zaman buraxacaqlarını bilmirəm”-Ramiz Əzizbəyli

“Yataq”ları dünyaya bəyan olan MƏŞHURLAR
14.12.2017, 21:28

“Yataq”ları dünyaya bəyan olan MƏŞHURLAR

Türkiyə  “S-400” kompleksləri ilə bağlı sazişi bu həftə imzalaya bilər
14.12.2017, 21:14

Türkiyə  “S-400” kompleksləri ilə bağlı sazişi bu həftə imzalaya bilər

38 İŞİD üzvü edam olundu
14.12.2017, 20:58

38 İŞİD üzvü edam olundu

Sağlamlıq imkanları məhdud şəxslərlə bağlı Dövlət Proqramı təsdiqləndi
14.12.2017, 20:43

Sağlamlıq imkanları məhdud şəxslərlə bağlı Dövlət Proqramı təsdiqləndi

Türkiyə XİN saytında Şərqi Qüdsü Fələstinin paytaxtı kimi göstərdi
14.12.2017, 20:29

Türkiyə XİN saytında Şərqi Qüdsü Fələstinin paytaxtı kimi göstərdi

“Azərbaycan əhəmiyyətli bir tranzit mərkəzinə çevrilir”- Robert Sekuta
14.12.2017, 20:16

“Azərbaycan əhəmiyyətli bir tranzit mərkəzinə çevrilir”- Robert Sekuta

Rezidenturaya qəbul olmaq istəyənlər üçün sınaq imtahanı keçiriləcək
14.12.2017, 20:03

Rezidenturaya qəbul olmaq istəyənlər üçün sınaq imtahanı keçiriləcək

12 yaşlı uşaq inəklə toqquşaraq öldü
14.12.2017, 19:51

12 yaşlı uşaq inəklə toqquşaraq öldü

Mehriban Əliyeva: “Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir” - YENİLƏNİB
14.12.2017, 18:56

Mehriban Əliyeva: “Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir” - YENİLƏNİB

ARXİV
SORĞU
Xaricdəki hansı iş adamı Azərbaycana daha çox bağlıdır?
Vahid Ələkbərov(0.10%)
Araz Ağalarov (16.5%)
Mübariz Mənsimov (20.8%)
Fərhad Əhmədov(17.0%)
Füzuli Məmmədov(42.6%)
Telman İsmayılov (0.16%)
İsgəndər Xəlilov(0.10%)
Vaqif Məmişov(0.05%)
Heç biri(1.61%)
Digərləri(0.80%)