16 iyul 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - REPORTAJ - “Heydər Əliyev diqqətli, Brejnev həvəskar, Qorbaçov laqeyd idi...” – KREML FOTOQRAFININ XATİRƏLƏRİ
“Heydər Əliyev diqqətli, Brejnev həvəskar, Qorbaçov laqeyd idi...” – KREML FOTOQRAFININ XATİRƏLƏRİ
29.09.2017, 22:13

Stalinin hakimiyyəti dövründən sonra SSRİ-nin bütün siyasi liderləri ilə üz-üzə dayanmaq, onları diqqətlə seyr etmək və həm də ünsiyyətdə olmaq bir fotoqraf kimi İlya Filatovun qismətinə düşüb. Məhz həmin dövrdə dövlət qurumlarının inzibati binalarının ən görünən yerlərində asılmış birincilərin və “politbüro” üzvlərinin portretlərinin çoxusunun müəllifi İlya Filatov olub. Çox nadir hallarda jurnalistlərlə rəhbərlər haqqında təəssüratlarını bölüşən Kremlin fotoqrafı, nəhayət, 1993-cü ildə öz xatirələrini bölüşüşməyə razılıq verib.

Modern.az saytı həmin xatirələrin bəzi məqamlarını təqdim edir.

Kremldəki əsas fəaliyyətinə Xruşovun rəhbərliyi dövründən başlayan Filatov digər həmkarlarından yüksək peşəkarlığı ilə yanaşı, siyasi liderlərlə normal ünsiyyət qurmağı, necə deyərlər “dil tapmağıyla” da fərqlənib.

 

Xruşovun Amerikaya səfəri ərəfəsində Mərkəzi Komitədə sovet liderinin ailəsinin əhatəsində olan bir fotosunun dünyaya nümayiş etdirmək ideyası yarananda bu işi məhz Filatova həvalə ediblər. Fotoqraf həmin hadisəni belə xatırlayıb:

“Əlbəttə, bu məsuliyyətli bir iş idi. Böyük ailənin üzvlərinin harada yer tutmaları, geyimləri, məkan seçimi mənim üçün müəyyən problemlər yarada bilərdi. Ancaq düşündüyüm kimi olmadı. Mən Xruşovun bağ evinə gedib çatanda bütün ailə, babadan tutmuş nəvələrə qədər hamı hazır vəziyyətdə idi. Hətta kimin harada, kimin yanında duracağı da müəyyənləşmişdi. Ümumiyyətlə, hamının səbirsiz kimi qəbul etdiyi Xruşov şəkil məsələsində çox hövsələli bir insan idi. Məsələn, 1964-cü ildə, aprelin 16-da Xruşova Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı veriləndə mətbuat üçün şəkilləri mən çəkmişdim. Həmin vaxt mən Xruşovun şəkillərini çəkəndə o, mənim bütün göstərişlərimə sakitcə, böyük səbirlə riayət etmişdi və səhərisi gün ölkənin ən nüfuzlu qəzetləri olan “Pravda”nın, “İzvestiya”nın birinci səhifələrini çəkdiyim şəkillər bəzəmişdi...”

 

 

İlya Filatov 30 il ərzində Siyasi Büro üzvlərinin və üzvlüyə namizədlərin portretlərini yaradıb. 70-ci illərin əvvəllərində Mərkəzi Komitənin işlər idarəsindən “politbüro” üzvlərinin portretlərinin yenilənməsi də Filatova tapşırılıb. Bunun üçün Brejnevə xüsusi məktub yazılıb, Baş katibin razılığı alınıb. Bundan sonra siyasi büro üzvlərnin və üzvlüyə namizədlərin çəkiliş vaxtlarının qrafiki hazırlanıb. Həmin illər haqqında Kremlin fotoqrafının xatirələri də maraqlıdır:

“Təbii ki, ilk növbədə Brejnevdən başlamalı idim. Leonid İliçlə işləmək rahat və asan idi. Ümumiyyətlə, o, şəkil həvəskarı idi. Söhbət etməyi də çox sevirdi. Mən onu bir neçə dəfə də bağ evlərində çəkmişdin. Hətta bir dəfə şəkil çəkdirmək üçün atelyeyə də gəlmişdi. Gəlişindən bir saat əvvəl 25 mühafizəçi atelyeni əhatəyə almışdılar. Biz də öz növbəmizdə tədbirlər görmüşdük ki, çəkilişlər problemsiz ötüşsün. Şəkil məsələsində Brejnev tabe olan adam idi, fotoqrafın göstərişlərinə, məsləhətlərinə əməl edirdi. Bu baxımdan da işimiz uğurlu alınırdı.

Kosıgin, Çernenko, Qrişin şəkil çəkdirməyi çox xoşlayırdılar. Onlar hətta öz ailə tədbirlərinə, yubileylərə də məni dəvət edirdilər.

Heydər Əliyev isə cox diqqətli idi. Mən onun portretini çəkmək üçün Bakıya ezam olunmuşdum. Azərbaycanda yüksək qonaqpərvərliyin şahidi oldum. Çəkilişlərə bir həftə vaxt sərf olundu. Heydər Əliyev həmin günlər ərzində iş şəraitimizi, yaşayışımızı, istirahət və qidalanmağımızı daima diqqət mərkəzində saxlayırdı.

Qorbaçov şəkil məsələsinə laqeyd idi. Mən ilk dəfə onun şəklini çəkəndə başındakı xalı retuş vasitəsi ilə götürmüşdüm. Bu haqda ona deyəndə əlini yelləyib “necə istəyirsən elə də et” demişdi. O vaxtlar Qorbaçov çox tanınmırdı və heç televiziyada da görünmürdü.

Suslov şəkil şəkdirməyi də protokol qaydalarına uyğyn edirdi. Rəsmi göstəriş varsa, portret çəkilməlidir, yoxdursa heç bir şəkilə də ehtiyac yoxdur...”

 

 

Filatov həmin illərdə özünün yaşayışı haqqında da danışıb:

“Sözsüz ki, işimiz məsuliyyətli idi. Bəzən ən adi bir şəklin çəkilməsinə böyük vaxt sərf olunurdu. İşimə görə ayda 260 rubl əmək haqqı alırdım. Az məbləğdə qonorar da olurdu. Ən böyük qonorarımı, 2000 rublu Xruşovun dövründə almışdım. Ən böyük hədiyyəni isə mənə Çernenkonun həyat yoldaşı bəxş etmişdi. Bu həmin dövrdə mənim üçün çox dəyərli sayılan yapon istehsalı olan fotoaparat idi. Böyüklərin əhatəsində olsam da, sadə bir həyat tərzi sürürdüm, amma hər şey çox maraqlı idi...”

İlya Filatova Boris Yeltsinin də portretlərini yaratmaq qismət olub. Amma nədənsə fotoqraf  bu haqda danışmaq istəməyib.


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Putin Trampı yarım saat gözlətdi
16.07.2018, 14:46

Putin Trampı yarım saat gözlətdi

700 bal toplayanlar bir “klub”da toplaşacaqlar – AzEdu.az-dan yeni layihə
16.07.2018, 14:37

700 bal toplayanlar bir “klub”da toplaşacaqlar – AzEdu.az-dan yeni layihə

“Qırmızı Xaç” Azərbaycana əsir düşən erməni kəşfiyyatı üçün danışıq aparır
16.07.2018, 14:34

“Qırmızı Xaç” Azərbaycana əsir düşən erməni kəşfiyyatı üçün danışıq aparır

Putin-Tramp görüşü başladı
16.07.2018, 14:32

Putin-Tramp görüşü başladı

Fransada Dünya Çempionatına görə 2 nəfər öldü
16.07.2018, 14:25

Fransada Dünya Çempionatına görə 2 nəfər öldü

“Bakı Metropoliteni" maşinist axtarır
16.07.2018, 14:07

“Bakı Metropoliteni" maşinist axtarır

İlham Əliyev Vladimir Putini təbrik etdi
16.07.2018, 14:02

İlham Əliyev Vladimir Putini təbrik etdi

İran Gəncədəki sui-qəsdləri və terror hadisələrini pisləyib
16.07.2018, 13:59

İran Gəncədəki sui-qəsdləri və terror hadisələrini pisləyib

İlham Əliyev Fransa və Xorvatiya prezidentlərini təbrik etdi
16.07.2018, 13:42

İlham Əliyev Fransa və Xorvatiya prezidentlərini təbrik etdi

Sabahın hava PROQNOZU - Yağış yağacaq   
16.07.2018, 13:22

Sabahın hava PROQNOZU - Yağış yağacaq  

Birinci ledilər nahar yeməyində 
16.07.2018, 13:04

Birinci ledilər nahar yeməyində 

CHP parçalanmaya doğru: ilk addım atıldı - BÖHRAN
16.07.2018, 13:00

CHP parçalanmaya doğru: ilk addım atıldı - BÖHRAN

Nazirlik Heydər Əliyev Fondunun “Regional İnkişaf” təşkilatı ilə memorandum imzaladı
16.07.2018, 12:49

Nazirlik Heydər Əliyev Fondunun “Regional İnkişaf” təşkilatı ilə memorandum imzaladı

“Azərbaycana qarşı olan qüvvələr sosial şəbəkələrdə aktivdirlər”   
16.07.2018, 12:43

“Azərbaycana qarşı olan qüvvələr sosial şəbəkələrdə aktivdirlər”  

Azərbaycanın Ukraynadakı səfiri: “Biz bu acı həqiqəti deməməklə kimi aldadırıq axı?” - MÜSAHİBƏ    
16.07.2018, 12:29

Azərbaycanın Ukraynadakı səfiri: “Biz bu acı həqiqəti deməməklə kimi aldadırıq axı?” - MÜSAHİBƏ  

Tramp: “Rusiya ilə münasibətlər öz axmaqlığımıza görə pisləşib”
16.07.2018, 12:23

Tramp: “Rusiya ilə münasibətlər öz axmaqlığımıza görə pisləşib”

I və IV qruplar üzə qəbul imtahanı KEÇİRİLƏCƏK
16.07.2018, 12:09

I və IV qruplar üzə qəbul imtahanı KEÇİRİLƏCƏK

Əli Həsənov: “Gəncədə baş verənlər Türkiyədəki hadisələrlə oxşardır”
16.07.2018, 12:06

Əli Həsənov: “Gəncədə baş verənlər Türkiyədəki hadisələrlə oxşardır”

Türkiyə istəyinə mane oldu – PKK geri çəkildi
16.07.2018, 12:02

Türkiyə istəyinə mane oldu – PKK geri çəkildi

Muxtar Babayev TürkPA-nın baş katibi ilə görüşüb
16.07.2018, 12:01

Muxtar Babayev TürkPA-nın baş katibi ilə görüşüb

Mafiya itin başına 70 min dollar qoydu
16.07.2018, 11:59

Mafiya itin başına 70 min dollar qoydu

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədr müavini mətbuata ÇAĞIRŞ ETDİ
16.07.2018, 11:55

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədr müavini mətbuata ÇAĞIRŞ ETDİ

“Xəzər” dünya ədəbiyyatı jurnalının yeni sayı çapdan çıxıb
16.07.2018, 11:47

“Xəzər” dünya ədəbiyyatı jurnalının yeni sayı çapdan çıxıb

“Gəncədəki terrorun izləri xaricdə olan qruplara gedib çıxır” - Mübariz Qurbanlı
16.07.2018, 11:45

“Gəncədəki terrorun izləri xaricdə olan qruplara gedib çıxır” - Mübariz Qurbanlı

Binəqədinin icra başçısı sakinlərlə bağlı tapşırıq verdi
16.07.2018, 11:44

Binəqədinin icra başçısı sakinlərlə bağlı tapşırıq verdi

11 nəfər çimərlikdə boğulmaqdan xilas oldu
16.07.2018, 11:31

11 nəfər çimərlikdə boğulmaqdan xilas oldu

Komitə sədrindən XƏBƏRDARLIQ: “Azərbaycanda dini-radikal qruplar daha da aktivləşib”
16.07.2018, 11:29

Komitə sədrindən XƏBƏRDARLIQ: “Azərbaycanda dini-radikal qruplar daha da aktivləşib”

Tramp Putinlə görüşə gəldi
16.07.2018, 11:28

Tramp Putinlə görüşə gəldi

Dərnəgül yolunda işləyən iki avtobus xətti təzələnir - kart sisteminə keçilir
16.07.2018, 11:23

Dərnəgül yolunda işləyən iki avtobus xətti təzələnir - kart sisteminə keçilir

Deputat “Adidas” və “Nike”nin milli komandalardan necə istifadə etməsindən yazdı   
16.07.2018, 11:17

Deputat “Adidas” və “Nike”nin milli komandalardan necə istifadə etməsindən yazdı  

Gürcüstanda FACİƏ: 4 ölü, 6 yaralı
16.07.2018, 11:11

Gürcüstanda FACİƏ: 4 ölü, 6 yaralı

Bakının bu küçəsində hərəkət tam məhdudlaşdırılacaq
16.07.2018, 11:08

Bakının bu küçəsində hərəkət tam məhdudlaşdırılacaq

Ərdoğan FETÖ-dən DANIŞDI: “Azərbaycandan, Ukraynadan gətirildi”
16.07.2018, 11:01

Ərdoğan FETÖ-dən DANIŞDI: “Azərbaycandan, Ukraynadan gətirildi”

Oğuzun İcra Hakimiyyəti pullu şəlaləyə aydınlıq gətirdi - FOTO  
16.07.2018, 11:01

Oğuzun İcra Hakimiyyəti pullu şəlaləyə aydınlıq gətirdi - FOTO  

Ermənistan Zəngilandan Gorusa yeni yol çəkəcək - TƏXRİBAT
16.07.2018, 10:58

Ermənistan Zəngilandan Gorusa yeni yol çəkəcək - TƏXRİBAT

ARXİV