17 oktyabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - İşğal olunmuş torpaqda İŞĞALÇINI MƏĞLUB ETMƏK HƏQİQƏTİ...
İşğal olunmuş torpaqda İŞĞALÇINI MƏĞLUB ETMƏK HƏQİQƏTİ...
23.10.2017, 21:31

Böyük Vətən müharibəsi ilə bağlı ən çox xatırlanan hadisələrdən biri də 1942-ci ildə almanların işğal etdiyi Kiyev şəhərində alman qoşunlarının futbol komandası ilə Kiyev “Dinamo”su arasında keçirilən oyundur. SSRİ dövründə bu oyun haqqında kitablar yazılıb, filmlər çəkilib, mətbuat öz səhifələrində bu olaya geniş yer ayırıb. Kiyevli futbolçular qələbə qazanarsa güllələnəcəklərini bilsələr də, almanları məğlub etməsi əfsanələşdirilərək çəmiyyətə təqdim olunub.

Həqiqətənmi almanlar məğlub olduqlarına görə kiyevli futbolçuları oyundan sonra stadionda güllələyiblər?

Modern.az saytı tarixi oyunla bağlı mifləri və həqiqətləri təqdim edir.

 

Sovet ideologiyası öz ənənəsinə sadiq qalaraq oyunla bağlı kiyevli futbolçuların “əfsanəvi qəhrəmanlıq obrazını” yaradıb və bu oyunu tarixə öz istədikləri kimi həkk edib. Belə ki, sovet dönəminin oyunla bağlı təqdimatına görə Kiyevin işğalından sonra alman qoşunları “NKVD”-nin komandası olan “Dinamo” ilə matç keçirmək təklifini veriblər. 1942-ci ilin iyun ayından başlanan oyunlar avqusta qədər davam edib. Kiyev futbolçuları bütün oyunlardan qalib çıxıblar. Turnirin gedişi almanların heç də könlünü açmayıb, əksinə qəzəblərinə səbəb olub. Nəhayət, avqustun 9-da onlar utanc gətirən oyunlara son qoymaq qərarına gəliblər. Həmin gün “Zenit” stadionda kiyevli futbolçular alman hərbi-hava qüvvələrinin komandası ilə görüşüblər. Birinci hissə 3-1 kiyevlilərin xeyrinə bitib. Fasilə zamanı SS zabitləri Kiyev futbolşularının geyinib-soyunma otağına daxil olublar. Alman zabitlərindən biri oyunun hakimini də çağırtdırıb. Yüksəkçinli alman zabiti fikrini bir cümlə ilə ifadə edib: “Qələbəniz taleyinizin faciəsinə bərabər olacaq...”

İkinci hissə başlanıb. Ukraynalı futbolçular xəbərdarlığa məhəl qoymayaraq almanları 5-3 hesabı ilə məğlub ediblər. Sovet ideologiyasının təqdim etdiyi bu oyunda ən maraqlı məqam isə ondan ibarətdir ki, guya oyunun sonunda qapıçı ilə təkbətək çıxan kiyevli hücumçu 100 faizlik qol vurmaq şansından imtina edərək topu zərbə ilə qapıya deyil, arxa tərəfə ötürərək alman futbolçularını qıcıqlandırıb. Oyundan sonra bütün futbolçular həbs olunaraq almanlar tərəfindən güllələniblər.

 

Bəs həqiqət necədir? 90-cı illərdən sonra həmin oyunun canlı şahidlərinin söylədikləri tam fərqlidir.

Belə ki, həqiqətən də almanlar futbol turnirinin küçirilməsinin təşəbbüskarı olublar. Turnirdə iştirak edən komanda Kiyev “Dinamo”su deyil, “Start” komandası olub. Bu komandanın tərkibində “Dinamo”çular da olub. Komandanın bütün futbolçuları 1 saylı çörək zavodunun işçiləri olub. Turniri təşkil etməkdə almanlar işğal altında olan Kiyevdə həyatı canlandırmaq məqsədini daşıyıb. Oyun zamanı almanların ünvanlarına yağdırdıqları lənətə görə “Start” komandasının azarkeşlərindən bir neçəsi almanlar tərəfindən həbs olunub. Hətta azarkeşlərin çılğınlığının qarşısını almaq üçün havaya atəşlər açılıb.

Oyun “Start”-ın qələbəsi ilə başa çatıb. Komandanın heç bir oyunçusu həbs edilməyib və güllələnməyib. Hətta bu oyundan sonra “Start”-ın alman futbolçuları ilə daha iki görüşü keçirilib.

 

Bəs futbolçular nə vaxt və hansı səbəbdən güllələniblər? Əvvəla qeyd etmək lazımdır ki, heç də bütün furbolçular güllələnməyib.

Həbslər bir neçə aydan sonra başlayıb. Belə ki, SS zabitlərinə 1 saylı çörək zavodunda almanlar üçün hazırlanan çörəklərin içərisinə şüşə qırıntıları qatmaq haqqında məlumat çatdırılıb. Bu məlumatdan sonra zavodun 200-dən artıq işçisi həbs olunuraq Sırets düşərgəsinə göndərilib. Həbs olunanların arasında “Start” komandasının oyunçuları da olub. Bütün həbs ounanlar ən ağır işləri görməyə cəlb olunublar.

Futbolçulardan dörd nəfər isə güllələnməyə məhkum olunub. Nikolay Korotkix, İvan Kuzmenko, Aleksey Klimenko və Nikolay Truseviç Kiyev “Dinamo”sunun oyunçuları olub.

 

Futbolşuların güllələnmə səbəbləri haqqında bir neçə versiya var. Amma bu versiyaların heç biri tarixi avqust oyunundakı qələbə ilə bağlı deyil.

Əsas versiya dinamoçuların “NKVD” ilə sıx əlaqədə olmalarıdır. Hətta furbolçuların evində axtarış aparılarkən “NKVD” ilə bağlı sənəd və şəkillər də tapılıb.

Bütün bu versiyalara, miflərə və həqiqətlərə baxmayaraq, bu hadisədə bir gerçəklik var: İşğal olunmuş torpaqda işğalçını məğlub etmək həqiqəti...

Məhz elə buna görə də bu tarixi matçın əsas qəhrəmanlarının, güllələnmiş futbolçuların Ukrayna paytaxtının Labanovski adına mərkəzi stadionunun qarşısında möhtəşəm monumenti ucalıb...

 

Kiyev şəhəri, 21 oktyabr, 2017-ci il

Foto müəllifindir

 

 


İlham Cəmiloğlu
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Bakıda IV Küçə yeməyi festivalı keçiriləcək
17.10.2018, 00:22

Bakıda IV Küçə yeməyi festivalı keçiriləcək

Uşaqlarınızı zəngin olması üçün öyrətməyin
17.10.2018, 00:10

Uşaqlarınızı zəngin olması üçün öyrətməyin

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən baş konsul İstanbulu tərk etdi
16.10.2018, 23:57

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən baş konsul İstanbulu tərk etdi

Mingəçevirli gənc bıçaqlandı
16.10.2018, 23:34

Mingəçevirli gənc bıçaqlandı

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
16.10.2018, 23:23

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı

Azərbaycanın U-21 yığması Norveçlə oyunda qələbəni əldən verib
16.10.2018, 23:08

Azərbaycanın U-21 yığması Norveçlə oyunda qələbəni əldən verib

İranın neft ixracı kəskin azalıb
16.10.2018, 22:53

İranın neft ixracı kəskin azalıb

Sarkisyan hökumətin istefasını qəbul etdi
16.10.2018, 22:40

Sarkisyan hökumətin istefasını qəbul etdi

Gürcüstanda prezidentlik uğrunda 25 namizəd mübarizə aparacaq
16.10.2018, 22:21

Gürcüstanda prezidentlik uğrunda 25 namizəd mübarizə aparacaq

“Camal Kaşıkçı öldürülüb və parçalara ayrılıb” - CNN
16.10.2018, 22:04

“Camal Kaşıkçı öldürülüb və parçalara ayrılıb” - CNN

Nyu-Yorkda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının 27 illiyi qeyd edilib
16.10.2018, 21:52

Nyu-Yorkda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının 27 illiyi qeyd edilib

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının Adyunkturasına qəbul başlayıb
16.10.2018, 21:41

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının Adyunkturasına qəbul başlayıb

ABŞ-da təhsil almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ!
16.10.2018, 21:31

ABŞ-da təhsil almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ!

“Azərbaycanlı qızları müdafiə edin!” adlı aksiya keçirildi
16.10.2018, 21:14

“Azərbaycanlı qızları müdafiə edin!” adlı aksiya keçirildi

4 universitetdə FETÖ əməliyyatı
16.10.2018, 20:57

4 universitetdə FETÖ əməliyyatı

Elektron növbə sistemi layihəsinin təqdimatı keçirilib
16.10.2018, 20:44

Elektron növbə sistemi layihəsinin təqdimatı keçirilib

Ukraynada təyyarə qəzası: 2 əsgər öldü
16.10.2018, 20:27

Ukraynada təyyarə qəzası: 2 əsgər öldü

Əhalinin banklarda əmanəti 8 milyard manatı ötüb
16.10.2018, 20:14

Əhalinin banklarda əmanəti 8 milyard manatı ötüb

Nikol Paşinyan istefa verdi
16.10.2018, 20:09

Nikol Paşinyan istefa verdi

Prezident Xanlar Vəliyevin oğluna yüksək vəzifə verdi - SƏRƏNCAM
16.10.2018, 20:00

Prezident Xanlar Vəliyevin oğluna yüksək vəzifə verdi - SƏRƏNCAM

Üç nəfərə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi
16.10.2018, 19:41

Üç nəfərə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi

DTX-nın rəsmi “facebook” səhifəsi, “twitter” və “youtube” kanalları fəaliyyətə başlayıb
16.10.2018, 19:32

DTX-nın rəsmi “facebook” səhifəsi, “twitter” və “youtube” kanalları fəaliyyətə başlayıb

Dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri AÇIQLANDI
16.10.2018, 19:23

Dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri AÇIQLANDI

Badamdarda xırda uçqunlar və torpaq qopmaları baş verir - Qərargahdan AÇIQLAMA
16.10.2018, 19:14

Badamdarda xırda uçqunlar və torpaq qopmaları baş verir - Qərargahdan AÇIQLAMA

Nazirlikdən narazı şəhid ailələrinin birdəfəlik ödəmə ilə bağlı iddialarına CAVAB
16.10.2018, 19:05

Nazirlikdən narazı şəhid ailələrinin birdəfəlik ödəmə ilə bağlı iddialarına CAVAB

Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının əməkdaşları təltif edilib - ADLAR
16.10.2018, 18:56

Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının əməkdaşları təltif edilib - ADLAR

Dövlət başçısı onları mükafatlandırdı - SİYAHI
16.10.2018, 18:46

Dövlət başçısı onları mükafatlandırdı - SİYAHI

Xəzər Gəncəliyə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi
16.10.2018, 18:35

Xəzər Gəncəliyə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi

Prezident Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının əməkdaşlarını təltif etdi - SİYAHI 
16.10.2018, 18:31

Prezident Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının əməkdaşlarını təltif etdi - SİYAHI 

Azərbaycanın Poltava şəhərində fəxri konsulu təyin edildi
16.10.2018, 18:23

Azərbaycanın Poltava şəhərində fəxri konsulu təyin edildi

Azərbaycanın Mərakeşdəki səfiri dəyişdirildi - SƏRƏNCAM
16.10.2018, 18:21

Azərbaycanın Mərakeşdəki səfiri dəyişdirildi - SƏRƏNCAM

Azərbaycanın Avropa Şurası və NATO yanında yeni nümayəndələri təyin edildi - ADLAR   
16.10.2018, 18:16

Azərbaycanın Avropa Şurası və NATO yanında yeni nümayəndələri təyin edildi - ADLAR  

Heydər Əliyev Fondu Sankt-Peterburqdakı Nizami bağında bərpa işləri aparıb - FOTO
16.10.2018, 18:07

Heydər Əliyev Fondu Sankt-Peterburqdakı Nizami bağında bərpa işləri aparıb - FOTO

Prezident büdcədən 15,1 milyon manat ayırdı
16.10.2018, 17:50

Prezident büdcədən 15,1 milyon manat ayırdı

QHT Şurasının 10 illiyi ilə bağlı ictimai müzakirə keçirilib - FOTO
16.10.2018, 17:40

QHT Şurasının 10 illiyi ilə bağlı ictimai müzakirə keçirilib - FOTO

Deputat Adil Əliyev Avropada mükafatlandırıldı   
16.10.2018, 17:34

Deputat Adil Əliyev Avropada mükafatlandırıldı  

Komitə sədrləri Çinə gedirlər
16.10.2018, 17:29

Komitə sədrləri Çinə gedirlər

Bakcell 400-ə yaxın yeni 4G (LTE) baza stansiyası istifadəyə verəcək
16.10.2018, 17:27

Bakcell 400-ə yaxın yeni 4G (LTE) baza stansiyası istifadəyə verəcək

Etimad Əsədov dəfn olundu - FOTOLAR
16.10.2018, 17:20

Etimad Əsədov dəfn olundu - FOTOLAR

ABŞ-ın Yerevandakı səfiri Azərbaycan ərazilərinin işğal oluduğunu ETİRAF ETDİ
16.10.2018, 17:10

ABŞ-ın Yerevandakı səfiri Azərbaycan ərazilərinin işğal oluduğunu ETİRAF ETDİ

Bu günədək 126 min tondan çox pambıq yığılıb
16.10.2018, 17:03

Bu günədək 126 min tondan çox pambıq yığılıb

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
16.10.2018, 17:01

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Bağça müdirinə cinayət işi açıldı - Müavini həbs olundu
16.10.2018, 16:49

Bağça müdirinə cinayət işi açıldı - Müavini həbs olundu

Eldar Əzizovdan Bakı Meriyasının Mətbuat xidmətinə yeni TƏYİNAT    
16.10.2018, 16:43

Eldar Əzizovdan Bakı Meriyasının Mətbuat xidmətinə yeni TƏYİNAT  

169 əcnəbi saxlanıldı 
16.10.2018, 16:40

169 əcnəbi saxlanıldı 

ADU-da konsert keçirilib - FOTO
16.10.2018, 16:34

ADU-da konsert keçirilib - FOTO

Məcburi köçkünlərin növbəti qəbulu keçirilib
16.10.2018, 16:27

Məcburi köçkünlərin növbəti qəbulu keçirilib

“Formula-1”in biletləri satışa çıxarıldı
16.10.2018, 15:55

“Formula-1”in biletləri satışa çıxarıldı

Abel Məhərrəmov “50+50” qrant proqramının qalibləri ilə görüşdü
16.10.2018, 15:49

Abel Məhərrəmov “50+50” qrant proqramının qalibləri ilə görüşdü

Türkiyə telekanalında İlham Əliyevin prezidentliyinin 15 illiyi ilə bağlı süjet - VİDEO
16.10.2018, 15:25

Türkiyə telekanalında İlham Əliyevin prezidentliyinin 15 illiyi ilə bağlı süjet - VİDEO

ARXİV