12 dekabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Aşura: Hansı müsəlman ölkəsi necə qeyd edir?
Aşura: Hansı müsəlman ölkəsi necə qeyd edir?
20.09.2018, 16:45

Bu gün Azərbaycanda Məhərrəm ayının Aşura günü qeyd olunur.

 

Məhərrəm ayının onuncu gününü bildirən Aşura ilə bağlı İslam aləmində ciddi fikir ayrılığı var. Bu fikir ayrılığına görə mərasim əsasən bir-birinin əksini nümayiş etdirəcək şəkildə keçirilir.

Bütün bunlar Aşuraya aid fikirlərin fərqliliyindədir. Ümumiyyətlə, İslam aləmindəki ən vacib hadisələr bu gün ilə əlaqələndirilir.

 

Buraya Adəmin tövbəsinin qəbul edilməsi, Nuhun gəmisinin torpağa çıxmağı, İbrahimin alovlarda yanmaması, Musanın və qövmünün azad olması və fironun dənizdə boğulması, Yaqub peyğəmbərin oğlu Yusifə qovuşması, imam Hüseynin Kərbəla hadisələri kimi bir çox önəmli hadisələr aid edilir.

 

Bu günün vacibliyini göstərmək üçün yuxarıda çəkilən nümunələri əsasən iki yerə bölmək olar. Buradakı fikir ayrılığı Kərbəla hadisələrini ( şiə və ələvilər) və digərlərini əsas götürənlərlə bağlıdır. Bu səbəbdən də bir qrup bu günə bayram kimi baxdığı halda, digər qrup Aşuranı faciə kimi qeyd edir.

 

Modern.az saytı Aşura gününün digər İslam ölkələrdə necə keçirildiyini araşdırıb.

 

Əvvəlcədən qeyd etmək lazımdır ki, göstərilən adətləri həmin ölkələrdə yaşayan hər bir müsəlmana aid etmək olmaz. Bu qayda yalnız İran üçün aid edilməyə bilər. Belə ki, İran rəsmi olaraq şiəliyi təbliğ etdiyi üçün və burada hər bir şey dövlət tərəfindən tənzimləndiyi üçün bu ölkə istisna təşkil edir.

 

İranda bu hadisə dövlət səviyyəsində qeyd edilir. Aşurada iş yerləri bağlanır. İnsanlar qara libasa bürünərək, bir yerə toplaşır, ürək dağlayan hekayələr danışır və özlərindən qan çıxarırlar. Bu gündə Kərbəlada ölənlərlə həmrəylik nümayiş etdirirlər. Həmçinin, bu gün Kərbəlada baş verənlər səhnələşdirilir və insanlara nümayiş etdirilir. İranda Aşura günü ilə əlaqədar Kərbəla şəhidlərinin adına ehsanlar paylanılır.

 

Livanda da bu gün müsəlmanlar qara geyinib, bir yerə toplaşır, din xadimləri tərəfindən danışılan ürək dağlayan hekayələrə qulaq asır, hüzn nümayiş etdirirlər. İrandan fərqli olaraq, özündən qan çıxarmaq adətinə bu ölkədə elə də əməl edilmir. Burada da din xadimləri tərəfindən Kərbəla hadisələri barədə maarifləndirmə işləri aparılır.

 

İraqda da Aşura İran və Livandakı kimi Kərbəla hadisələri timsalında keçirilir. Bu gündə insanlar qara geyinərək, böyük yürüşlər təşkil edir, Kərbəla hadisələrini səhnələşdirir və özlərindən qan çıxararaq, həmrəylik nümayiş etdirirlər. Burada da ehsanlar paylanır və insanlar “Ya Hüseyn!”, “Ya məzlum!” və “Ya şəhid!” kimi şüarlar səsləndirirlər.

 

Türkiyədə Aşura əsasən Nuhun gəmisinin torpağa çıxdığı gün kimi, yəni daha çox yaxşı hadisələrlə bağlı qeyd edilir. Aşura günündə oruc tutulur və "Aşura" adlanan xüsusi yemək hazırlanır. İnanca görə, bu yemək Nuh peyğəmbərin gəmisinin torpağa çıxdığı gün gəmidə qalan ərzaqlardan hazırladığı xilas yeməyi olub. Bu yemək ehsan kimi yaxın adamlara paylanılır. Həmçinin, Aşura namazı da qılınır.

 

Səudiyyə Ərəbistanında da bu gün yaxşı hadisələrlə əlaqədar qeyd edilir. Burada da insanlar oruc tutur, Aşura yeməyi hazırlanır və bu günə xas namaz qılınır.

 

İndoneziyada da Aşura Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanındakı kimi qeyd edilir. Burada da müsəlmanlar oruc tutur, namaz qılır və Aşura yeməyini hazırlayırlar.

 

Bu sözün etimologiyasına nəzər salaq. "Aşura" sözünün bir çox dillərdə keçdiyi iddia edilir. Bu sözün həm ərəb dilində 10 rəqəmini bildirən “aşr”, “aşir” və dəvə mənasını verən “işr” sözlərindən törəndiyi iddia edilir, eyni zamanda qədim ibrani dilindən “aşür” sözündən gəldiyi bildirilir.

 

Xatırladaq ki, Aşura günü yəhudi dinində də qeyd edilir. Bu gün yəhudilərdə fironun hakimiyyətindən azad olduğu gün hesab edildiyindən əsasən yeddinci ay olan Tişr ayının onuncu günü kimi qeyd edilir. Aşura gününü yəhudilər bayram günü kimi qeyd edərək, bütün il boyu günahlarından təmizlənmək üçün oruc tuturlar. Aşura günü yəhudilərə oruc tutmaq vacibdir.

 

Qeyd edək ki, İslamda Aşura günü oruc tutmaq adətinin yəhudilərdən keçdiyi rəvayət olunur. Belə ki, rəvayətə görə Mədinəyə hicrət edən Məhəmməd peyğəmbər burada yəhudilərin bu gün oruc tutduqlarını görür. Onlardan həmin gün Musa peyğəmbərin də oruc tutduğunu öyrənən Məhəmməd peyğəmbər özü də oruc tutmağa başlayır və müsəlmanlara da oruc tutmağı tapşırır. Lakin bir fərq var ki, yəhudilərdə bu gün oruc tutmaq vacib olduğu halda, müsəlmanlarda oruc vacib sayılmır.


Əvəz ZEYNALOV
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Strasburqun mərkəzində atışma - ölən və yaralananlar var
12.12.2018, 00:25

Strasburqun mərkəzində atışma - ölən və yaralananlar var

Heydər Əliyevin anım günüdür
12.12.2018, 00:00

Heydər Əliyevin anım günüdür

Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişdi
11.12.2018, 23:38

Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişdi

ATƏT PA-nın sədri: "Təcavüzkara qarşı ciddi sanksiyalar tətbiq olunmalıdır"
11.12.2018, 23:07

ATƏT PA-nın sədri: "Təcavüzkara qarşı ciddi sanksiyalar tətbiq olunmalıdır"

Gəncədə məktəbin zirzəmisindən 161 patron tapıldı
11.12.2018, 22:04

Gəncədə məktəbin zirzəmisindən 161 patron tapıldı

Vahid Ələkbərovun seksist olduğu üzə çıxdı
11.12.2018, 20:49

Vahid Ələkbərovun seksist olduğu üzə çıxdı

“Əbədi məşəl”in divarına dırmaşan gənc kimdir? - Polisə müraciət olunacaq
11.12.2018, 20:43

“Əbədi məşəl”in divarına dırmaşan gənc kimdir? - Polisə müraciət olunacaq

Əfqanıstanda TERROR: 12 ölü
11.12.2018, 20:07

Əfqanıstanda TERROR: 12 ölü

Bakıda daha bir piyada ÖLÜMÜ
11.12.2018, 20:05

Bakıda daha bir piyada ÖLÜMÜ

Sabah Rusiya Baş Qərargah rəisi ilə NATO generalı Bakıda GÖRÜŞƏCƏK
11.12.2018, 19:41

Sabah Rusiya Baş Qərargah rəisi ilə NATO generalı Bakıda GÖRÜŞƏCƏK

Heydər Əliyev ideyaları: uğurlarımızın qarantı
11.12.2018, 19:31

Heydər Əliyev ideyaları: uğurlarımızın qarantı

İlham Əliyev NATO komandanını qəbul etdi
11.12.2018, 19:28

İlham Əliyev NATO komandanını qəbul etdi

7-ci sinif şagirdi ilə evlənən Mirismayıl müəllim işləməyib
11.12.2018, 19:15

7-ci sinif şagirdi ilə evlənən Mirismayıl müəllim işləməyib

“Novo Nordisk” Qarabağa dərman ixrac etməyib
11.12.2018, 19:07

“Novo Nordisk” Qarabağa dərman ixrac etməyib

Türkiyədə polis rəisi güllələnib öldürüldü - 2 nəfər yaralandı
11.12.2018, 18:34

Türkiyədə polis rəisi güllələnib öldürüldü - 2 nəfər yaralandı

Dəmir yolu xəttinin tikintisinə 30 milyon manat ayrıldı
11.12.2018, 18:22

Dəmir yolu xəttinin tikintisinə 30 milyon manat ayrıldı

Azərbaycan qanunlarını pozan əcnəbilər barədə qərar verilib  
11.12.2018, 18:07

Azərbaycan qanunlarını pozan əcnəbilər barədə qərar verilib  

Bir qrup jurnalist “İlin adamı” elan edildi
11.12.2018, 18:00

Bir qrup jurnalist “İlin adamı” elan edildi

Zərərvericilərə qarşı nəzarət tədbirləri gücləndirilib
11.12.2018, 17:42

Zərərvericilərə qarşı nəzarət tədbirləri gücləndirilib

Jurnalistin atasını öldürən sürücünün məhkəməsi davam etdi - Şahidlər DANIŞDI   
11.12.2018, 17:41

Jurnalistin atasını öldürən sürücünün məhkəməsi davam etdi - Şahidlər DANIŞDI  

Rusiyalı hərbçi Ermənistanda qətl törətdi
11.12.2018, 17:31

Rusiyalı hərbçi Ermənistanda qətl törətdi

Bayraq və Gerbi təhqir edənlərə bu CƏZALAR kəsiləcək   
11.12.2018, 17:24

Bayraq və Gerbi təhqir edənlərə bu CƏZALAR kəsiləcək  

“Bakcell”dən abunəçilərə möhtəşəm Yeni İl HƏDİYYƏSİ
11.12.2018, 17:10

“Bakcell”dən abunəçilərə möhtəşəm Yeni İl HƏDİYYƏSİ

Azərbaycanlı deputatlar Vyetnamda - FOTO   
11.12.2018, 17:06

Azərbaycanlı deputatlar Vyetnamda - FOTO  

Manat və dollar sabah hansı MƏZƏNNƏDƏ olacaq?
11.12.2018, 17:02

Manat və dollar sabah hansı MƏZƏNNƏDƏ olacaq?

“Mercedes”in vurduğu piyada öldü - BAKIDA
11.12.2018, 16:56

“Mercedes”in vurduğu piyada öldü - BAKIDA

Akif Nağı: “Qarabağ mitinqinin məqsədini başa düşmək istəmirlər”   
11.12.2018, 16:51

Akif Nağı: “Qarabağ mitinqinin məqsədini başa düşmək istəmirlər”   

Fransada etiraz aksiyaları səngimir
11.12.2018, 16:51

Fransada etiraz aksiyaları səngimir

İlhamə Quliyevanın oğlu azadlığa buraxıldı
11.12.2018, 16:47

İlhamə Quliyevanın oğlu azadlığa buraxıldı

“SABAH” qrupları Təhsil fakültəsi yeni layihəyə başlayıb
11.12.2018, 16:41

“SABAH” qrupları Təhsil fakültəsi yeni layihəyə başlayıb

İlqar Məmmədovun evini yardılar
11.12.2018, 16:30

İlqar Məmmədovun evini yardılar

YAP Gəncə şəhər təşkilatında Heydər Əliyevin xatirəsi anılıb
11.12.2018, 16:20

YAP Gəncə şəhər təşkilatında Heydər Əliyevin xatirəsi anılıb

Heydər Əliyev babasının məzarını ziyarət etdi - VİDEO   
11.12.2018, 16:19

Heydər Əliyev babasının məzarını ziyarət etdi - VİDEO  

UNEC-də Heydər Əliyevin anım gününü qeyd olunub
11.12.2018, 16:13

UNEC-də Heydər Əliyevin anım gününü qeyd olunub

Rövşən Rzayev köçkünləri qəbul etdi
11.12.2018, 16:12

Rövşən Rzayev köçkünləri qəbul etdi

Orta məktəbin həyətində 2 ədəd mina tapıldı
11.12.2018, 16:08

Orta məktəbin həyətində 2 ədəd mina tapıldı

Dünyanın ən zəngin azərbaycanlısı öz varisi barədə DANIŞDI
11.12.2018, 15:48

Dünyanın ən zəngin azərbaycanlısı öz varisi barədə DANIŞDI

“Nar” Azərbaycanda yaşıl enerjinin tətbiqini dəstəkləyir
11.12.2018, 15:44

“Nar” Azərbaycanda yaşıl enerjinin tətbiqini dəstəkləyir

Milli Məclis 18 dekabrda bu məsələlərə görə iclas çağırıb - SİYAHI
11.12.2018, 15:39

Milli Məclis 18 dekabrda bu məsələlərə görə iclas çağırıb - SİYAHI

Ötən il ilə müqayisədə 11,5 faiz çox pambıq qəbul edilib
11.12.2018, 15:31

Ötən il ilə müqayisədə 11,5 faiz çox pambıq qəbul edilib

Sürücülər dumana düşdülər - Yol polisi onları müşayiət etdi - VİDEO
11.12.2018, 15:30

Sürücülər dumana düşdülər - Yol polisi onları müşayiət etdi - VİDEO

Hisə verilmiş təhlükəli ət məhsulları hazırlayanlar yaxalandı - FOTOLAR
11.12.2018, 15:22

Hisə verilmiş təhlükəli ət məhsulları hazırlayanlar yaxalandı - FOTOLAR

İran yeni ballistik raket sınaqlarını TƏSDİQLƏDİ
11.12.2018, 15:16

İran yeni ballistik raket sınaqlarını TƏSDİQLƏDİ

Daş bazarında ciddi bahalaşma olub - SƏBƏBLƏR  
11.12.2018, 15:00

Daş bazarında ciddi bahalaşma olub - SƏBƏBLƏR  

Manvel Qriqoryan məhkəmə zalında özündən getdi
11.12.2018, 14:49

Manvel Qriqoryan məhkəmə zalında özündən getdi

Əhali bu il ərzağa, siqaretə, içkiyə nə qədər pul xərcləyib?
11.12.2018, 14:44

Əhali bu il ərzağa, siqaretə, içkiyə nə qədər pul xərcləyib?

Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri təltif olundular
11.12.2018, 14:37

Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri təltif olundular

Liderləri Tanrı seçir...   
11.12.2018, 14:28

Liderləri Tanrı seçir...  

Azərbaycanda övladlığagötürmə sistemi təkmilləşdirilir
11.12.2018, 14:24

Azərbaycanda övladlığagötürmə sistemi təkmilləşdirilir

Transsərhəd xəstəliklərinə dair seminar keçirilib
11.12.2018, 14:03

Transsərhəd xəstəliklərinə dair seminar keçirilib

ARXİV