21 fevral 2019, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Aşura: Hansı müsəlman ölkəsi necə qeyd edir?
Aşura: Hansı müsəlman ölkəsi necə qeyd edir?
20.09.2018, 16:45

Bu gün Azərbaycanda Məhərrəm ayının Aşura günü qeyd olunur.

 

Məhərrəm ayının onuncu gününü bildirən Aşura ilə bağlı İslam aləmində ciddi fikir ayrılığı var. Bu fikir ayrılığına görə mərasim əsasən bir-birinin əksini nümayiş etdirəcək şəkildə keçirilir.

Bütün bunlar Aşuraya aid fikirlərin fərqliliyindədir. Ümumiyyətlə, İslam aləmindəki ən vacib hadisələr bu gün ilə əlaqələndirilir.

 

Buraya Adəmin tövbəsinin qəbul edilməsi, Nuhun gəmisinin torpağa çıxmağı, İbrahimin alovlarda yanmaması, Musanın və qövmünün azad olması və fironun dənizdə boğulması, Yaqub peyğəmbərin oğlu Yusifə qovuşması, imam Hüseynin Kərbəla hadisələri kimi bir çox önəmli hadisələr aid edilir.

 

Bu günün vacibliyini göstərmək üçün yuxarıda çəkilən nümunələri əsasən iki yerə bölmək olar. Buradakı fikir ayrılığı Kərbəla hadisələrini ( şiə və ələvilər) və digərlərini əsas götürənlərlə bağlıdır. Bu səbəbdən də bir qrup bu günə bayram kimi baxdığı halda, digər qrup Aşuranı faciə kimi qeyd edir.

 

Modern.az saytı Aşura gününün digər İslam ölkələrdə necə keçirildiyini araşdırıb.

 

Əvvəlcədən qeyd etmək lazımdır ki, göstərilən adətləri həmin ölkələrdə yaşayan hər bir müsəlmana aid etmək olmaz. Bu qayda yalnız İran üçün aid edilməyə bilər. Belə ki, İran rəsmi olaraq şiəliyi təbliğ etdiyi üçün və burada hər bir şey dövlət tərəfindən tənzimləndiyi üçün bu ölkə istisna təşkil edir.

 

İranda bu hadisə dövlət səviyyəsində qeyd edilir. Aşurada iş yerləri bağlanır. İnsanlar qara libasa bürünərək, bir yerə toplaşır, ürək dağlayan hekayələr danışır və özlərindən qan çıxarırlar. Bu gündə Kərbəlada ölənlərlə həmrəylik nümayiş etdirirlər. Həmçinin, bu gün Kərbəlada baş verənlər səhnələşdirilir və insanlara nümayiş etdirilir. İranda Aşura günü ilə əlaqədar Kərbəla şəhidlərinin adına ehsanlar paylanılır.

 

Livanda da bu gün müsəlmanlar qara geyinib, bir yerə toplaşır, din xadimləri tərəfindən danışılan ürək dağlayan hekayələrə qulaq asır, hüzn nümayiş etdirirlər. İrandan fərqli olaraq, özündən qan çıxarmaq adətinə bu ölkədə elə də əməl edilmir. Burada da din xadimləri tərəfindən Kərbəla hadisələri barədə maarifləndirmə işləri aparılır.

 

İraqda da Aşura İran və Livandakı kimi Kərbəla hadisələri timsalında keçirilir. Bu gündə insanlar qara geyinərək, böyük yürüşlər təşkil edir, Kərbəla hadisələrini səhnələşdirir və özlərindən qan çıxararaq, həmrəylik nümayiş etdirirlər. Burada da ehsanlar paylanır və insanlar “Ya Hüseyn!”, “Ya məzlum!” və “Ya şəhid!” kimi şüarlar səsləndirirlər.

 

Türkiyədə Aşura əsasən Nuhun gəmisinin torpağa çıxdığı gün kimi, yəni daha çox yaxşı hadisələrlə bağlı qeyd edilir. Aşura günündə oruc tutulur və "Aşura" adlanan xüsusi yemək hazırlanır. İnanca görə, bu yemək Nuh peyğəmbərin gəmisinin torpağa çıxdığı gün gəmidə qalan ərzaqlardan hazırladığı xilas yeməyi olub. Bu yemək ehsan kimi yaxın adamlara paylanılır. Həmçinin, Aşura namazı da qılınır.

 

Səudiyyə Ərəbistanında da bu gün yaxşı hadisələrlə əlaqədar qeyd edilir. Burada da insanlar oruc tutur, Aşura yeməyi hazırlanır və bu günə xas namaz qılınır.

 

İndoneziyada da Aşura Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanındakı kimi qeyd edilir. Burada da müsəlmanlar oruc tutur, namaz qılır və Aşura yeməyini hazırlayırlar.

 

Bu sözün etimologiyasına nəzər salaq. "Aşura" sözünün bir çox dillərdə keçdiyi iddia edilir. Bu sözün həm ərəb dilində 10 rəqəmini bildirən “aşr”, “aşir” və dəvə mənasını verən “işr” sözlərindən törəndiyi iddia edilir, eyni zamanda qədim ibrani dilindən “aşür” sözündən gəldiyi bildirilir.

 

Xatırladaq ki, Aşura günü yəhudi dinində də qeyd edilir. Bu gün yəhudilərdə fironun hakimiyyətindən azad olduğu gün hesab edildiyindən əsasən yeddinci ay olan Tişr ayının onuncu günü kimi qeyd edilir. Aşura gününü yəhudilər bayram günü kimi qeyd edərək, bütün il boyu günahlarından təmizlənmək üçün oruc tuturlar. Aşura günü yəhudilərə oruc tutmaq vacibdir.

 

Qeyd edək ki, İslamda Aşura günü oruc tutmaq adətinin yəhudilərdən keçdiyi rəvayət olunur. Belə ki, rəvayətə görə Mədinəyə hicrət edən Məhəmməd peyğəmbər burada yəhudilərin bu gün oruc tutduqlarını görür. Onlardan həmin gün Musa peyğəmbərin də oruc tutduğunu öyrənən Məhəmməd peyğəmbər özü də oruc tutmağa başlayır və müsəlmanlara da oruc tutmağı tapşırır. Lakin bir fərq var ki, yəhudilərdə bu gün oruc tutmaq vacib olduğu halda, müsəlmanlarda oruc vacib sayılmır.


Əvəz ZEYNALOV
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Fazil Məmmədov əvvəlki biznesi ilə məşğul olmağa başlayıb   
21.02.2019, 11:18

Fazil Məmmədov əvvəlki biznesi ilə məşğul olmağa başlayıb  

“Khazar” Avtomobil Zavodunda 1000-dən çox avtomobil istehsal olunub
21.02.2019, 11:17

“Khazar” Avtomobil Zavodunda 1000-dən çox avtomobil istehsal olunub

Dini liderlər Xocalı soyqırımı ilə bağlı müraciət yaydılar
21.02.2019, 11:10

Dini liderlər Xocalı soyqırımı ilə bağlı müraciət yaydılar

İlham Əliyev həmsədrləri qəbul etdi  
21.02.2019, 10:59

İlham Əliyev həmsədrləri qəbul etdi  

ABŞ Suriyadan gedir - Türkiyənin addımlarından narahatdır
21.02.2019, 10:57

ABŞ Suriyadan gedir - Türkiyənin addımlarından narahatdır

“Gecə-gündüz xəbər axtarışındayıq” - Metbuat.az 2 yaşını qeyd edir   
21.02.2019, 10:47

“Gecə-gündüz xəbər axtarışındayıq” - Metbuat.az 2 yaşını qeyd edir  

Bakıda YANĞIN - Bir ailədən 4 nəfər yandı, 1-i öldü   
21.02.2019, 10:20

Bakıda YANĞIN - Bir ailədən 4 nəfər yandı, 1-i öldü  

“Bütün elmi tətqiqatların son nəticəsi fermerlərə yönəlib”
21.02.2019, 10:18

“Bütün elmi tətqiqatların son nəticəsi fermerlərə yönəlib”

Nohur balıqçılığı ilə bağlı suallar cavablandırıldı
21.02.2019, 10:12

Nohur balıqçılığı ilə bağlı suallar cavablandırıldı

BirBank istifadəçilərinin sayı 400 000-i keçdi
21.02.2019, 10:08

BirBank istifadəçilərinin sayı 400 000-i keçdi

“Hökumət problemli kreditlərlə bağlı qərar verəcək” - Deputatdan xoş XƏBƏR   
21.02.2019, 10:04

“Hökumət problemli kreditlərlə bağlı qərar verəcək” - Deputatdan xoş XƏBƏR  

Ermənilər cəbhədə təxribat törətdi
21.02.2019, 09:57

Ermənilər cəbhədə təxribat törətdi

SOCAR Gürcüstana satdığı qazı niyə bahalaşdırdı? - Şirkətdən AÇIQLAMA   
21.02.2019, 09:50

SOCAR Gürcüstana satdığı qazı niyə bahalaşdırdı? - Şirkətdən AÇIQLAMA  

“5 dəqiqəyə ABŞ-ın idarəetmə sistemlərini məhv edərik” - Kontr-admiral HƏDƏLƏDİ
21.02.2019, 09:43

“5 dəqiqəyə ABŞ-ın idarəetmə sistemlərini məhv edərik” - Kontr-admiral HƏDƏLƏDİ

Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının vaxtı dəyişdi   
21.02.2019, 09:40

Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının vaxtı dəyişdi  

Məzahir Süleymanzadəyə ağır itki üz verdi   
21.02.2019, 09:38

Məzahir Süleymanzadəyə ağır itki üz verdi  

Banqladeşdə yanğın nəticəsində 81 nəfər ölüb
21.02.2019, 09:27

Banqladeşdə yanğın nəticəsində 81 nəfər ölüb

“50 min mənzilə çıxarış veriləcək” - Deputat prezidentin sərəncamından DANIŞDI
21.02.2019, 09:05

“50 min mənzilə çıxarış veriləcək” - Deputat prezidentin sərəncamından DANIŞDI

AvroLiqada 1/16 final - Bu gecə 15 görüş keçiriləcək - TƏQVİM  
21.02.2019, 08:55

AvroLiqada 1/16 final - Bu gecə 15 görüş keçiriləcək - TƏQVİM  

Çempionlar Liqasında 1/8 final: “Atletiko” və “Mançester Siti”dən qələbə
21.02.2019, 08:52

Çempionlar Liqasında 1/8 final: “Atletiko” və “Mançester Siti”dən qələbə

Deputat: “Smartfon telefonlar çox ailələri dağıdır” - MÜSAHİBƏ  
21.02.2019, 08:42

Deputat: “Smartfon telefonlar çox ailələri dağıdır” - MÜSAHİBƏ  

“Sənan haqqında sağlığında olduğu kimi danışırıq” - Şəhid polkovnik-leytenantın XANIMI+FOTOLAR   
21.02.2019, 08:23

“Sənan haqqında sağlığında olduğu kimi danışırıq” - Şəhid polkovnik-leytenantın XANIMI+FOTOLAR  

Manat bu gün hansı məzənnədə olacaq?   
21.02.2019, 08:11

Manat bu gün hansı məzənnədə olacaq?  

Dünyada ilk qatlanan ekranlı smartfon
21.02.2019, 00:56

Dünyada ilk qatlanan ekranlı smartfon

Azərbaycanda Kiçik çillə başa çatdı
21.02.2019, 00:46

Azərbaycanda Kiçik çillə başa çatdı

“Humanist addımlar Əli İnsanova da şamil oluna bilər” - Deputat
21.02.2019, 00:17

“Humanist addımlar Əli İnsanova da şamil oluna bilər” - Deputat

 Azərbaycanın Avropada tanıdılmasının peşəkarı - Hüquq müdafiəçisi yazır
21.02.2019, 00:03

 Azərbaycanın Avropada tanıdılmasının peşəkarı - Hüquq müdafiəçisi yazır

Azərbaycanda qaz hasilatı artır
20.02.2019, 23:51

Azərbaycanda qaz hasilatı artır

Zəlzələ Türkiyəni silkələdi
20.02.2019, 23:27

Zəlzələ Türkiyəni silkələdi

Həmsədrlər Ermənistanda Qarabağı müzakirə etdi
20.02.2019, 23:11

Həmsədrlər Ermənistanda Qarabağı müzakirə etdi

Bu komanda Avropa Liqasının 1/8 finalında - VİDEO
20.02.2019, 22:56

Bu komanda Avropa Liqasının 1/8 finalında - VİDEO

Türkiyə ilə Avropa Birliyi müzakirələri təxirə salındı - RƏSMİ
20.02.2019, 22:38

Türkiyə ilə Avropa Birliyi müzakirələri təxirə salındı - RƏSMİ

Canavarlar Şəkiyə hücum etdi
20.02.2019, 22:17

Canavarlar Şəkiyə hücum etdi

Aşıqlardan Kəramətə cavab: “O, şəxsiyyətsiz adamdır, qanı qarışıqdır”
20.02.2019, 22:03

Aşıqlardan Kəramətə cavab: “O, şəxsiyyətsiz adamdır, qanı qarışıqdır”

Erməni nazir tualetdən canlı yayım etdi - VİDEO
20.02.2019, 21:49

Erməni nazir tualetdən canlı yayım etdi - VİDEO

Agentlik sədri canlı yayımda Balakən sakinini işə dəvət etdi
20.02.2019, 21:36

Agentlik sədri canlı yayımda Balakən sakinini işə dəvət etdi

Azərbaycan hərbiçilərinin Koreya hərbi məktəblərində təhsili müzakirə olundu
20.02.2019, 21:20

Azərbaycan hərbiçilərinin Koreya hərbi məktəblərində təhsili müzakirə olundu

Azərbaycan “Ümumdünya Radiorabitə Konfransı”nda təmsil olunur
20.02.2019, 21:07

Azərbaycan “Ümumdünya Radiorabitə Konfransı”nda təmsil olunur

Ata qızı ilə birlikdə Paşinyana görə özünü yandırdı
20.02.2019, 20:51

Ata qızı ilə birlikdə Paşinyana görə özünü yandırdı

Türkiyədə hərbi kazarmada partlayış: 5 yaralı
20.02.2019, 20:41

Türkiyədə hərbi kazarmada partlayış: 5 yaralı

Marsa pilotlu ekspedisiya 2030-cu ildə reallaşa bilər
20.02.2019, 20:28

Marsa pilotlu ekspedisiya 2030-cu ildə reallaşa bilər

“ASAN xidmət” modeli daha  8 ölkədə
20.02.2019, 20:15

“ASAN xidmət” modeli daha  8 ölkədə

Xəzərlə bağlı saziş layihəsinin bir sıra müddəaları razılaşdırılıb
20.02.2019, 20:01

Xəzərlə bağlı saziş layihəsinin bir sıra müddəaları razılaşdırılıb

Əhalinin bir ayda qazancı 3,8 milyard manat olub
20.02.2019, 19:48

Əhalinin bir ayda qazancı 3,8 milyard manat olub

Azərbaycanla Aİ arasında danışıqların növbəti raundu keçirilib
20.02.2019, 19:35

Azərbaycanla Aİ arasında danışıqların növbəti raundu keçirilib

Türkiyə Rusiyadan S-400 komplekslərini almaqdan imtina etməyəcək
20.02.2019, 19:19

Türkiyə Rusiyadan S-400 komplekslərini almaqdan imtina etməyəcək

Netanyahu Rusiya səfərini təxirə saldı
20.02.2019, 19:03

Netanyahu Rusiya səfərini təxirə saldı

Bütün Avropa Qarabağ deyəcək
20.02.2019, 18:46

Bütün Avropa Qarabağ deyəcək

Kiyevdə Xocalı soyqırımına həsr olunmuş tamaşanın premyerası keçiriləcək
20.02.2019, 18:42

Kiyevdə Xocalı soyqırımına həsr olunmuş tamaşanın premyerası keçiriləcək

Bakıda naməlum şəxslər taksi sürücüsünü qarət etdi
20.02.2019, 18:35

Bakıda naməlum şəxslər taksi sürücüsünü qarət etdi

ARXİV