9 İyul 2020, 17:56 | Ana Səhifə - Yazılar - Zavallı firon...
Zavallı firon...

Elçin Alıoğlu

Müsəlman aləmində Yusif kimi tanınan, əsl adı Yusef, yəni yəhudi dilində mənası "Yahve əlavə edər" olan şəxs. Yaqubla Rəhilin oğlu, Manassiya və Yefremin atası.

Müstəsna, fövqəl gözəlliyi ilə tanınmış bu şəxsə tacir Potifarın arvadı aşiq olmuşdu. Qadın ərəb ədəbiyyatında Züleyxa, yəni "ipək kimi yumşaq, şümal" adı ilə tarixə düşdü.

Yusif, Yuzarsif, İosif - tarixdə belə qaldı Yosef.

İranlı rejissor Fərəculla Salahşurun "Həzrəti Yusif" serialına da yəqin çoxunuz baxıbsınız.

Xatirinizdəki, orada firon 1-ci Ramzes kasıb Yusifin əqlinə heyran qalır, hər səhər istəyir ki, Yusif onun yuxusunu yozsun?

Fironun adi adama olan rəğbətinin səbəbi vardı.

Dilimizdə "Misir" adlanan, ərəbcə "Misr" və ya "Məsr" kəlməsindən törəyən namlı, qədimlərdə əsl adı Ta-Kamet (Qara torpaq) olan ölkənin məşhur fironlarından idi 1-ci Ramzes.

Cəmi iki il, yəni eramızdan əvvəl 1292-1290-cı illərdə ölkəni idarə etmiş 1-ci Ramsesin əsl adı Paramesu idi. Hiksosların əvvəlki paytaxtı Avarisin yaxınığındakı Lularta adlı kiçik qəsəbədə doğulmuş Paramesunun atası dəstə komandiri Setinin oğlu idi. Sedi sərkərdə Haemuasın əmisi oğlu idi. Haemuas isə firon Amonun hərəmindəki qulluqçu Tamuacesin əri, fironun oğlu Kuşun köməkçisi Haeunun dayısı idi.

Üstəlik, Seti əvvəlki firon Horemhebin də sevimli hərbçilərindən idi.
Paramesu yeniyetməlik illərindən orduda, atasının dəstəsində idi.

Sonra o, firon Horemhebin "yelpazədar"ı oldu. Yəni Paramesu fironun taxtının sağında durub hökmdarı yelpazə ilə yellərdi.

Firon Horemhebin arvadı, zavallı Mutnocemetin bəxti gətirmirdi. O, yalnız ölü uşaq doğurdu və bu səbəbdən fironun varisi yoxdu.
Naçar qalan firon çox güvəndiyi və inandığı Paramesunu özünə varis təyin etdi.

Paramesu da taxta firon 1-ci Ramses ("Ra Mses", yəni "Ra kimi") kimi çıxdı və 19-cu firon sülaləsinin əsasını qoydu.

Lakin onun hakimiyyətinin qanunlaşması üçün Parameus mütləq şəkildə damarlarında firon qanı axan qızla evlənməliydi. Belə qızsa yoxdu.

Özünü itirməyən Paramesu əyanlardan birinin qızı olan 17 yaşlı Tia ilə evləndi və arvadını "Sit Ra", yəni "Ra tanrısının qızı" elan etdi.

Eyni zamanda o, bəyan etdi ki, əvvəlki fironun yelpazədarı olduğu üçün Tanrılrın ruhunu firona verərək onun həyat gücünü tanrılara çatdırıb.

Tanrının qızı ilə evlənmiş, üstəlik də Tanrılara həyat gücü vermiş firona Ta-Kametdə, yəni Misirdə kim nə deyə bilərdi ki? Heç kim və heç nə.

Taxta oturan kimi o, savaşlara, istilalara başladı. Ehram tikdirmək istəyirdi özünə. Bütün fironlar kimi.

Amma əvvəlcə Buhendə, sonra Karnakda, Abidosda, Memfisdə, Heliopolda, Medamudda məbədləri təmir etdirdi.

Arzusu özünə möhtəşəm ehram inşa etdirməkdi.

Alınmadı, fironluğu cəmi iki il çəkdi.

Oğlu 1-ci Seti Ramses atasının xatirəsinə Abidosda sadəcə, kiçik məbəd inşa etdirdi.

1-ci Ramsesin mumiyası indi Misirdəki Luksor şəhərində, muzeydə, 18-ci firon sülaləsinin banisi 1-ci Yahmosun mumiyasının yanındadır.

Hərbçi, yelpazədar, sonda firon olmuş Paramesu tarixə, sadəcə, Yusiflə bağlı rəvayətə görə düşdü. Dünyada milyonlarla insan onu məhz "Yusifə yuxularını yozdurmuş firon" kimi tanıyır.

Vur-tut iki il taxtda olmuş fironun nə ehramı qaldı, nə abidəsi, nə də adını daşıyan şəhəri.

Əsrlər və qərinələr keçəcək, firon saraylarında zəif hökmdarı səciyyələndirmək üçün "Ramsesdir elə bil" deyəcəkdilər.

Hə, bir də sarayda yelpazədarlara verilmiş bütün imtiyazlar ləğv ediləcəkdi və onlar kölələrə bərabər tutulacaqdılar.

Yelpazədarın bir də firon olmasına imkan verməmək üçün.

Qədim Misirin ən zavallı fironlarından biridir 1-ci Ramses...

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Zabitimizdən Paşinyana: “Bax, belə oynayarlar” 2 Dekabr 2020, 01:00 İspaniyada azarkeşlər stadionlara buraxılacaq 2 Dekabr 2020, 00:52 “Real”dan acı məğlubiyyət 2 Dekabr 2020, 00:41 Paytaxtda gənc oğlanı maşın vurdu 2 Dekabr 2020, 00:35 Eyfel bu tarixdən ziyarətə açıq olacaq 2 Dekabr 2020, 00:24 Teledərslərin bu günə olan CƏDVƏLİ 2 Dekabr 2020, 00:10 Messi Çempionlar Liqasında daha bir oyunu buraxacaq 2 Dekabr 2020, 00:00 Paşinyanın istefasını tələb edən daha 35 nəfər saxlanıldı 1 Dekabr 2020, 23:50 İŞİD Əkrəm İmamoğlunu öldürmək istədi 1 Dekabr 2020, 23:37 “Ölümün qolları güclü olsa da, Vətən məhəbbəti güclüdür ondan” - 30 yaşlı Şuşa qəhrəmanı   1 Dekabr 2020, 23:32 Əfqanıstanda Rusiya səfirliyinin avtomobili partladıldı 1 Dekabr 2020, 23:22 Ceyhun Bayramov qətərli həmkarı ilə danışdı 1 Dekabr 2020, 23:11 Almaniyada dəhşətli hadisə 1 Dekabr 2020, 23:00 Ceyhun Bayramov Çavuşoğlu ilə Laçını müzakirə etdi 1 Dekabr 2020, 22:50 Sumqayıtda mənzildə qadın meyiti aşkarlandı 1 Dekabr 2020, 22:45 Azadlıq meydanı parada hazırlaşır - FOTO 1 Dekabr 2020, 22:35 “Qarabağ” və “Zəfər” ordenləri hansı xidmətlərə görə verilir? 1 Dekabr 2020, 22:24 Laçın yolu və bu yolu açan dəmir yumruq 1 Dekabr 2020, 22:11 Ermənistanın məğlubiyyətinin “Yol xəritəsi” 1 Dekabr 2020, 21:57 “NATO Qarabağ münaqişəsinin tərəfi deyil” - Baş katib 1 Dekabr 2020, 21:32 “Vətən müharibəsində arxa cəbhədə xidmətlərə görə” medalı bu şəxslərə veriləcək 1 Dekabr 2020, 21:20 Maradonanın psixiatrının evində axtarış aparılır 1 Dekabr 2020, 21:11 İşğaldan azad edilən rayonlar üzrə təsis edilən medallar - FOTO 1 Dekabr 2020, 21:00 Nazirlər Kabineti pandemiya ilə bağlı qərarında dəyişiklik etdi 1 Dekabr 2020, 20:50 Türkiyədə koronavirusdan rekord sayda ölüm 1 Dekabr 2020, 20:42 Şuşanı azad edənlər bu medalla təltif olunacaqlar 1 Dekabr 2020, 20:29 Stalin haqqında miflər və əfsanələr 1 Dekabr 2020, 20:20 “Suqovuşanın azad olunmasına görə” medalın Əsasnaməsi təsdiqləndi 1 Dekabr 2020, 20:13 İƏT-in Baş katibi İlham Əliyevi təbrik etdi 1 Dekabr 2020, 20:04 Böyük dövlətlərin koronavirus vaksini YARIŞI 1 Dekabr 2020, 19:38 Vilyam Hacıyevin həbs müddəti daha 3 ay uzadıldı 1 Dekabr 2020, 19:23 Putinin hərbi bloku Qarabağdakı vəziyyəti müzakirə edib 1 Dekabr 2020, 19:15 Şəhid ailələri və müharibə əlillərinə hansı sosial dəstək göstərilir - SİYAHI     1 Dekabr 2020, 19:08 Azərbaycanda “Vətən müharibəsi iştirakçısı” medalı bu şəxslərə veriləcək 1 Dekabr 2020, 18:54 Almaniyada faciə: 2 ölü, 14 yaralı 1 Dekabr 2020, 18:39
SORĞU Cəbhə xəbərlərini hansı mənbədən alırsınız?