سازمان کشورهای ترک (TDT) امروز در عرصه سیاسی جهانی تنها یک نهاد نماینده وحدت قومی و فرهنگی نیست، بلکه به عنوان یک مرکز قدرت منطقهای استراتژیک، اقتصادی و فناوری نیز عمل میکند. از زمان تأسیس، اجلاسهای غیررسمی TDT به بستری بیبدیل برای تقویت اعتماد در جهان ترک، ایجاد محیط امنیتی و هماهنگی استراتژیک چندجانبه تبدیل شده است.
امروز – ۱۵ مه – اجلاس بعدی که در قزاقستان برگزار میشود، به عنوان روزی در تاریخ جهان ترک به یادگار خواهد ماند که در آن دوره جدیدی، یعنی وحدت دیجیتال، اعلام خواهد شد. رهبران TDT با هدف همگام شدن با نوآوریهای فناوری جهان دیجیتالی و کسب جایگاههای پیشرو در این زمینه در مقیاس جهانی، یک «نقشه راه» دیجیتال جدید برای رفاه نسلهای آینده تهیه میکنند. موضوع اصلی بحث اجلاس، یعنی «هوش مصنوعی و توسعه دیجیتال»، نیز تصادفی انتخاب نشده است. این نشانهای آشکار از ورود فرآیندهای ادغام به مرحله جدید، سایبرنتیک و نوآورانه است.
سیاست خارجی دوراندیشانه و اراده تزلزلناپذیر رئیسجمهور آذربایجان، الهام علیاف، نقش بیبدیلی در دستیابی TDT به قدرت نهادی و نفوذ بینالمللی امروز ایفا میکند. رئیسجمهور الهام علیاف همواره تأکید میکند که خانواده ما جهان ترک است. به لطف رهبری او، آذربایجان در داخل TDT تنها یک شرکتکننده نیست، بلکه به نیروی محرکه اصلی – لوکوموتیو – تبدیل شده است که اهداف استراتژیک سازمان را دیکته میکند و فرآیندهای ادغام را تسریع میبخشد.
دوراندیشی سیاسی الهام علیاف نه تنها در تأمین امنیت منطقه، بلکه در تقویت استقلال اقتصادی کشورهای ترک نیز خود را نشان میدهد. بازگرداندن کامل تمامیت ارضی آذربایجان، واقعیتهای ژئوپلیتیکی جدید در منطقه و روند بازسازی قرهباغ، وحدت جهان ترک را بیش از پیش تقویت کرده است. ابتکارات بشردوستانه، نظامی-سیاسی و اقتصادی که رئیسجمهور در چارچوب TDT مطرح کرده است، امروز اساس بنیادین آینده دیجیتال و فناوری را که در اجلاس قزاقستان مورد بحث قرار میگیرد، تشکیل میدهد.
موقعیت جغرافیایی و پروژههای زیربنایی بزرگ، آذربایجان را به جایگاه یک «پل» ژئوپلیتیکی و ژئواقتصادی در میان کشورهای ترک ارتقا داده است. آذربایجان قلب امنترین و کوتاهترین مسیر – کریدور میانی (مسیر حمل و نقل بینالمللی ترانسخزر) – است که کشورهای آسیای مرکزی را به ترکیه و در نتیجه اروپا را به آسیا متصل میکند.
اقدامات باکو رسمی در این راستا و پروژههایی که میلیاردها دلار در آنها سرمایهگذاری کرده است، امروز حاکمیت اقتصادی TDT را تضمین میکند:
راهآهن باکو-تفلیس-قارص (BTQ): یک شریان جهانی است که حمل و نقل مستقیم کالا از آسیای مرکزی به ترکیه و از آنجا به بازارهای اروپا را تضمین میکند. آذربایجان به طور مداوم در گسترش ظرفیت این خط سرمایهگذاری میکند.
بندر بینالمللی تجاری دریایی باکو (بندر آلات): بندر آلات، بزرگترین و مدرنترین مرکز لجستیکی دریای خزر، زنجیرهای مؤثر از حمل و نقل کشتی و چندوجهی را با بنادر کشورهای آسیای مرکزی (قزاقستان و ترکمنستان) ایجاد میکند. پروژههای گسترش بندر به افزایش چندین برابری گردش تجاری داخلی TDT کمک میکند.
آذربایجان با داشتن بزرگترین ناوگان تجاری در خزر، تأخیرات در حمل و نقل شرق-غرب را به حداقل رسانده و امنیت لجستیکی را تضمین کرده است.
اگر این زیرساخت قدرتمند که توسط آذربایجان ایجاد شده است، وجود نداشت، امروز ادغام منابع غنی و پتانسیل تجاری آسیای مرکزی از طریق ترکیه به غرب نمیتوانست تا این حد سریع و مستقل باشد.
اجلاس امسال که در قزاقستان برگزار شد، بار دیگر ثابت میکند که TDT تنها به پروژههای کلاسیک حمل و نقل و انرژی بسنده نمیکند. این سازمان اکنون به چالشهای مدرنی مانند امنیت سایبری، برنامههای فضایی مشترک، کریدورهای گمرکی دیجیتال و کاربرد فناوریهای هوش مصنوعی پاسخ میدهد. فرآیندهای ادغام در سالهای آینده عمیقتر خواهد شد و این تحول دیجیتال بازارهای داخلی کشورهای ترک را به یکدیگر نزدیکتر خواهد کرد.
TDT گام به گام به یک مرکز قدرت چندقطبی جدید تبدیل میشود که تعادل قدرت جهانی را تغییر میدهد و تعادلی بین شرق و غرب ایجاد میکند. این اتحاد که در مرکز اوراسیا شکل میگیرد، با پتانسیل اقتصادی، جمعیت جوان و پویا و دیدگاه مشترک خود به آینده دیجیتال، کاملاً آماده است تا مهر خود را بر قرن بیست و یکم بزند. در این مسیر بزرگ و افتخارآمیز، آذربایجان با رهبر و قابلیتهای استراتژیک خود، مانند همیشه، در خط مقدم گام برمیدارد.
