Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի ժեստը Շանհայի համագործակցության կազմակերպության «ՇՀԿ պլյուս» ձևաչափի շրջանակներում Իրանի նախագահ Մասուդ Պեզեշկիանի հետ հանդիպման ժամանակ միջոցառման ամենահիշարժան իրադարձություններից էր։ Թեև սեղանին հայտնի «Բորժոմի» ջուրն էր, Ադրբեջանի նախագահն իր իրանցի գործընկերոջը առաջարկեց համտեսել Քելբաջարում արտադրվող «Իստիսու»-ն։
«Համտեսեք նաև ադրբեջանական ջուրը։ Այստեղ հիանալի «Իստիսու» ջուր կա։ Ես ինձ հետ եմ բերել», - ասել է Իլհամ Ալիևը։ Այնուհետև նախագահն ինքն է լցրել «Իստիսու»-ն և մատուցել Պեզեշկիանին։
Հանդիպման այս պահը ոչ միայն անկեղծ երկխոսություն էր, այլև կարևոր է «Իստիսու»-ի՝ որպես ոչ միայն հանքային ջրի, այլև ազգային բրենդի ներկայացման և մարքեթինգի տեսանկյունից։ Ավելին, զրույցի համատեքստում հետաքրքիր մանրամասն կա. «Բորժոմի»-ն արդեն տասնամյակներ շարունակ Կովկասի ամենաճանաչված հանքային ջրի բրենդներից է։ Իսկ ի՞նչով է Քելբաջարի «Իստիսու»-ն տարբերվում դրանից։
Ինչու է «Իստիսու»-ն նմանեցվում «Բորժոմի»-ին։
Ե՛վ «Իստիսու»-ն, և՛ «Բորժոմի»-ն բնական հանքային ջրեր են, որոնք դուրս են գալիս Կովկասի լեռնային շրջաններից և ունեն բարձր հանքայնացում։ Սակայն դրանց հիմնական տարբերություններից մեկը հանքային կազմի հարաբերակցությունն է և աղբյուրից դուրս գալու ջերմաստիճանը։
Քելբաջարի «Իստիսու»-ն բնական վիճակում երկրի մակերես է դուրս գալիս մոտ 60-65 աստիճան ջերմաստիճանով։ Ադրբեջանի նախագահի պաշտոնական կայքում «Իստիսու»-ն ներկայացվում է որպես նատրիում-բիկարբոնատով և սուլֆատով հարուստ հանքային ջուր։ Ջրի կազմում առկա են նաև կալցիում, մագնեզիում, բիկարբոնատ, սուլֆատ և այլ հանքային տարրեր։
Այս հատկությունը «Իստիսու»-ն տարբերում է ոչ միայն որպես հանքային ջուր, այլև որպես ջերմային հանքային ջուր։ «Բորժոմի»-ի աղբյուրի ջերմաստիճանը մոտ 37-41 աստիճան է։ Վրաստանի աշխարհագրական ծագման փաստաթղթում նշվում է, որ «Բորժոմի»-ն երկրի մակերես է դուրս գալիս 34-41 աստիճան ջերմաստիճանով։
Հիմնական տարբերությունը հանքային կազմում
«Բորժոմի»-ն ավելի շատ հայտնի է որպես հիդրոկարբոնատ-նատրիում պարունակող հանքային ջուր։ Դրա հանքայնացումը կազմում է մոտ 5-7,5 գրամ/լիտր. կազմում, բացի նատրիումից և հիդրոկարբոնատներից, կան նաև կալցիում, մագնեզիում, կալիում և այլ տարրեր։ «Իստիսու»-ն, բացի նատրիում-բիկարբոնատից, հարուստ է նաև սուլֆատով։ Նշվում է, որ աղբյուրի ջրում հանքայնացումը հասնում է մինչև 6,7 գրամ/լիտր։
Այսպիսով, երկու ջրերի միջև կարևոր տարբերություն է առաջանում. եթե «Բորժոմի»-ի հիմնական բնույթը որոշվում է նատրիում-հիդրոկարբոնատային կազմով, ապա «Իստիսու»-ն առանձնանում է ինչպես այս բաղադրիչներով, այնպես էլ սուլֆատով և բարձր ջերմաստիճանի հատկությամբ։
Ո՞րն է ավելի օգտակար։
Հանքային ջրի կազմում որոշ տարրերի ավելի շատ լինելը ավտոմատ կերպով չի նշանակում, որ այն «ավելի օգտակար» կամ «ավելի որակյալ» է, քան մյուս ջուրը։ Ջրի ազդեցությունը կոնկրետ մարդու վրա կարող է կախված լինել դրա հանքային կազմից, ընդունման քանակից և անձի առողջական վիճակից։ Սակայն հանքային կազմի հարստությունը, սուլֆատային բաղադրիչը և հատկապես բարձր ջերմային հատկությունը լուրջ առավելություններ են, որոնք «Իստիսու»-ն տարբերում են «Բորժոմի»-ից։
Այլ կերպ ասած, եթե «Իստիսու»-ն «Բորժոմի»-ին նմանեցնելու պատճառը դրա բարձր հանքայնացումն է, ապա այն «Բորժոմի»-ի այլընտրանք դարձնող հիմնական հատկություններից մեկը Քելբաջարի ջրի յուրահատուկ ջերմային և հանքային պրոֆիլն է։
Կարո՞ղ է «Իստիսու»-ն մրցակցել «Բորժոմի»-ի հետ։
«Բորժոմի»-ն արդեն միջազգային մակարդակով ճանաչված, ավելի քան 40 երկիր արտահանվող հանքային ջրի հաստատված բրենդ է։
«Իստիսու»-ն ադրբեջանական հանքային ջուր է, որը երկար դադարից հետո կրկին վերադարձվել է արտադրության և փաթեթավորվում է ժամանակակից ստանդարտներին համապատասխան։ Քելբաջարում ստեղծված գործարանի տարեկան արտադրական հզորությունը կազմում է ավելի քան 100 միլիոն շիշ։ Պաշտոնական տվյալներով՝ արտադրանքը հավաստագրված է AZS 216–2006, ISO 9001:2015 և ISO 22000:2018 ստանդարտներին համապատասխան։
Այս առումով «Իստիսու»-ի առջև դրված խնդիրը միայն «Բորժոմի»-ի հետ կազմի համեմատություն կատարելը չէ։ Հիմնական նպատակը ադրբեջանական յուրահատուկ հանքային ջրի բրենդը միջազգային շուկայում ներկայացնելն է։ Նախագահ Իլհամ Ալիևի կողմից Բիշքեկում Պեզեշկիանին հենց «Իստիսու»-ն առաջարկելը նույնպես խորհրդանշական իմաստ ունի այս առումով։ Քանի որ սեղանին դրված հայտնի բրենդներից մեկի փոխարեն Քելբաջարի ջրի ներկայացումը իրականում հաղորդագրություն է պարունակում. Ադրբեջանի հանքային ջրի պաշարները ոչ միայն տեղական սպառման համար են, այլև ազգային հարստություն են, որը կարող է ճանաչվել միջազգային մակարդակով։
Եթե «Բորժոմի»-ն օրինակ է, թե ինչպես կարող է Կովկասում հանքային ջրի բրենդը ճանաչվել աշխարհում, ապա «Իստիսու»-ի առջև այժմ ավելի մեծ հնարավորություն է բացվում՝ պահպանելով իր հանքային և ջերմային հատկությունները, դառնալ ոչ թե Ադրբեջանի «Բորժոմի»-ն, այլ իր անունով ճանաչված համաշխարհային բրենդ։
Նիջաթ Ռուստամ
