Ermenistan'ın eski cumhurbaşkanı Robert Koçaryan TV5'e verdiği röportajda 9 Kasım 2020 ve 8 Ağustos 2025 tarihlerinde imzalanan belgeler hakkında konuştu.
Modern.az'ın haberine göre, Koçaryan, o dönemde hiçbir muhalefet temsilcisinin Başbakan Nikol Paşinyan'dan 9 Kasım belgesinin iptalini talep etmediğini, çünkü herkesin anladığını – bu belgenin savaşta yenilginin resmileşmesi olduğunu belirtti. Aynı zamanda herkes, bu belgenin Karabağ'ı korumak için son fırsat sayıldığını anlıyordu.
Koçaryan'a göre, o dönemde bu belgeye sıkıca sarılmak ve tam olarak uygulanmasını sağlamak gerekiyordu.
Eski cumhurbaşkanı ekledi ki, belgenin 9. maddesindeki “engelsiz yol” kavramı, daha sonra Washington'da imzalanan benzer bir belgeyle aynı mahiyeti taşımaktadır. Fark şudur ki, 2020 yılında Karabağ mevcuttu, Laçın koridoru faaliyet gösteriyordu ve o 9. madde tam da bu koridorla simetriyi korumak için dahil edilmişti.
Koçaryan, Ermenistan'ın Rus barış güçlerinin Karabağ'dan ayrılması için elinden geleni yaptığını söyledi.
O, Rusya'nın sadece 9 Kasım belgesine tanık olmakla kalmayıp, aynı zamanda onu imzaladığını ve Karabağ'da barış gücü konuşlandırma sorumluluğunu üstlendiğini belirtti.
"Ancak Ermenistan, esasen bu sürece katılmaktan tek taraflı olarak vazgeçti".
"Ermenistan, Prag'da "Artsakh" da dahil olmak üzere Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü tanıdığını beyan etti. Bundan sonra Rusya, Azerbaycan ile ilişkilerde hangi rolü oynuyor? Ermenistan Cumhuriyeti'nin bu beyanı ile arabuluculuk misyonu iptal edildi.
Bu beyanla çatışmanın tüm konfigürasyonu değişti, çünkü üç ülkenin lideri, Karabağ'ın statüsü meselesinin belirsiz kaldığı ve sonraki müzakerelerin konusu olması gerektiği hakkında üçlü bir beyan imzaladılar. Bu durumda Ermenistan diyor ki: Ben bu meseleye müdahale etmiyorum; git ve Karabağ meselesini Azerbaycan ile istediğin gibi müzakere et. Bu, aynı zamanda Rus barış güçlerinin varlığının statüsünü belirsiz hale getiriyor. Karabağ'ın kaybedilmesi Prag beyannamesinin doğrudan bir sonucudur.
Eğer biz Rusya'nın Karabağ için ömür boyu sorumluluk taşıması gerektiğine inansaydık, eğer Ermenistan o beyanı vermeseydi, şüphem yok ki, beş yıllık süre bir beş yıl daha uzatılır ve siyasi bir çözüm teklif edilirdi. Belki de 2019'da reddedilen teklif bazı değişikliklerle masaya konulur ve onlar bir çözüm bulmaya çalışırlardı", diye Ermenistan'ın ikinci cumhurbaşkanı belirtti.
