Modern.az

Trump Putin ve Zelenskiy'e ne teklif ediyor? - 28 maddelik planın TAM METNİ

Trump Putin ve Zelenskiy'e ne teklif ediyor? - 28 maddelik planın TAM METNİ

Dünya

21 Kasım 2025, 08:45

ABŞ Prezidenti Donald Tramp'ın Rusya-Ukrayna savaşına son vermek için 28 maddelik proje teklifi Kiev'de sunuldu.

Modern.az haber veriyor ki, Washington ve Moskova proje üzerinde birlikte çalıştı.

Donald Trump'ın 28 maddelik planını sunuyoruz:

1. Ukrayna'nın egemenliği teyit edilecek.

2. Rusya, Ukrayna ve Avrupa arasında karşılıklı saldırmazlık anlaşması imzalanacak. Son 30 yılın tüm belirsizlikleri çözülmüş kabul edilecek.

3. Rusya komşu ülkelere saldırmayacak ve NATO daha fazla genişlemeyecek.

4. Küresel güvenliği sağlamak, işbirliği ve gelecekteki ekonomik gelişim için fırsatları artırmak amacıyla tüm güvenlik meselelerini çözmek ve gerilimin azaltılmasına ortam yaratmak için ABD'nin arabuluculuğuyla Rusya ile NATO arasında diyalog yürütülecek.

5. Ukrayna güvenilir güvenlik garantileri alacak.

6. Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin sayısı 600 bin kişiyle sınırlandırılacak.

7. Ukrayna kendi Anayasasında NATO'ya katılmayacağını tespit etmeye ve NATO kendi tüzüklerine Ukrayna'nın gelecekte kabul edilmeyeceği hakkında madde dahil etmeye razıdır.

8. NATO Ukrayna'da asker konuşlandırmamaya razıdır.

9. Avrupa savaş uçakları Polonya'da konuşlandırılacak.

10. ABD'nin garantisi:

— ABD garanti için tazminat alacak;

— Ukrayna Rusya'ya saldırırsa, garantiyi kaybedecek;

— Rusya Ukrayna'ya saldırırsa, kararlı ve koordineli askeri yanıt tedbirlerine ek olarak, tüm küresel yaptırımlar yeniden uygulanacak, yeni bölgenin tanınması ve bu anlaşmanın tüm diğer avantajları iptal edilecek;

— Ukrayna sebepsiz yere Moskova'ya veya Sankt-Peterburg'a füze atarsa, güvenlik garantisi geçersiz sayılacak.

11. Ukrayna Avrupa Birliği üyeliğine uygundur ve bu mesele değerlendirilirken Avrupa pazarına kısa vadeli imtiyazlı erişim elde edecek.

12. Aşağıda belirtilenlerle sınırlı olmamak üzere Ukrayna'nın yeniden inşası için güçlü bir küresel tedbirler paketi şunları içerir:

— Teknoloji, veri merkezleri ve yapay zeka da dahil olmak üzere, hızla gelişen sanayi alanlarına yatırım yapmak için Ukrayna Kalkınma Fonu'nun kurulması.

— Amerika Birleşik Devletleri Ukrayna'nın gaz altyapısını, boru hatları ve depolama tesisleri de dahil olmak üzere, birlikte yeniden inşa etmek, geliştirmek, modernize etmek ve yönetmek için Ukrayna ile işbirliği yapacak.

— Şehirlerin ve yerleşim yerlerinin onarımı, yeniden inşası ve modernizasyonu için savaştan zarar görmüş bölgelerin restorasyonu üzerine ortak çabalar.

— Altyapının geliştirilmesi.

— Minerallerin ve doğal kaynakların çıkarılması.

— Dünya Bankası bu çabaları hızlandırmak için özel bir finansman paketi hazırlayacak.

13. Rusya küresel ekonomiye yeniden entegre olacak:

— Yaptırımların kaldırılması aşamalı olarak, her bir durum için ayrıca müzakere edilecek ve kararlaştırılacak.

— Amerika Birleşik Devletleri enerji, doğal kaynaklar, altyapı, yapay zeka, veri merkezleri, Arktika'da nadir toprak metallerinin çıkarılması projeleri ve diğer karşılıklı faydalı kurumsal imkanlar alanlarında karşılıklı gelişim için uzun vadeli bir ekonomik işbirliği anlaşması imzalayacak.

—Rusya G8'e yeniden katılmaya davet edilecek.

14. Dondurulmuş fonlar aşağıdaki gibi kullanılacak:

— Dondurulmuş Rusya varlıklarının 100 milyar doları ABD'nin liderliğinde Ukrayna'nın yeniden inşası ve yatırımına yatırılacak;

— ABD bu projeden elde edilen karın %50'sini alacak. Avrupa, Ukrayna'nın yeniden inşası için mevcut yatırımların hacmini artırmak amacıyla 100 milyar dolar ekleyecek. Dondurulmuş Avrupa fonları serbest bırakılacak. Dondurulmuş Rusya fonlarının kalan kısmı, belirli alanlarda ortak projeler için ABD-Rusya yatırım mekanizmasına yatırılacak. Bu fon, ilişkilerin güçlendirilmesine ve çatışmaya geri dönmemek için güçlü bir teşvik yaratmak amacıyla ortak çıkarların artırılmasına yönlendirilecek.

15. Bu anlaşmanın tüm hükümlerine riayet edilmesini teşvik etmek ve sağlamak için güvenlik meseleleri üzerine ortak bir Amerika-Rusya çalışma grubu oluşturulacak.

16. Rusya, Avrupa ve Ukrayna'ya karşı saldırganlık yapmama politikasını kanunla tespit edecek.

17. ABD ve Rusya, START I Anlaşması da dahil olmak üzere, nükleer silahların yayılmaması ve kontrolü hakkındaki anlaşmaların yürürlük süresini uzatma konusunda anlaşmaya varacak.

18. Ukrayna, Nükleer Silahların Yayılmaması Anlaşması'na uygun olarak nükleer silahsız devlet olmaya razı olacak.

19. Zaporijya Nükleer Santrali, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın kontrolü altında işletmeye alınacak ve üretilen elektrik enerjisi Rusya ile Ukrayna arasında eşit şekilde paylaştırılacak.

20. Her iki ülke, okullarda ve toplumda farklı kültürlerin anlaşılmasını ve hoşgörüsünü teşvik etmeye, ırkçılık ve önyargının ortadan kaldırılmasına yönelik eğitim programlarını uygulamayı taahhüt eder:

— Ukrayna, dini hoşgörü ve dil azınlıklarının korunmasıyla ilgili AB kurallarını kabul edecek.

— Her iki ülke, tüm ayrımcılık tedbirlerini kaldırmak, Ukrayna ve Rusya medyasının ve eğitiminin haklarını sağlamak konusunda anlaşmaya varacak.

— Tüm Nazi ideolojisi ve faaliyetleri reddedilmeli ve yasaklanmalıdır.

21. Bölgeler:

— Kırım, Luhansk ve Donetsk fiilen Rusya toprağı olarak tanınacak.

— Herson ve Zaporijya temas hattı boyunca dondurulacak, bu da temas hattı boyunca de facto tanınma anlamına gelir.

— Rusya, beş bölge dışında kontrol ettiği diğer kararlaştırılmış bölgelerden vazgeçecek.

— Ukrayna kuvvetleri şu anda Donetsk vilayetinin kontrol ettikleri kısmından geri çekilecek ve bu geri çekilme bölgesi uluslararası düzeyde Rusya Federasyonu'na ait bölge olarak tanınan nötr silahsızlandırılmış tampon bölge kabul edilecek. Rusya kuvvetleri bu silahsızlandırılmış bölgeye girmeyecek.

22. Gelecekteki bölgesel anlaşmalar hakkında uzlaşıldıktan sonra hem Rusya Federasyonu hem de Ukrayna bu anlaşmaları güç kullanarak değiştirmemeyi taahhüt eder. Bu taahhüdün ihlali durumunda hiçbir güvenlik garantisi uygulanmayacaktır.

23. Rusya, Ukrayna'nın Dinyeper Nehri'ni ticari faaliyetler için kullanmasına engel olmayacak ve Karadeniz üzerinden tahılın serbest taşınması hakkında anlaşmalar elde edilecek.

24. Çözülmemiş meseleleri çözmek için insani bir komite oluşturulacak:

— Tüm esirler ve cesetler “herkesin herkese” prensibiyle değiştirilecek.

— Çocuklar da dahil olmak üzere, tüm sivil şahıslar ve rehineler iade edilecek.

— Ailelerin birleşmesi programı uygulanacak.

— Çatışma kurbanlarının acılarını hafifletmek için tedbirler alınacak.

25. Ukrayna 100 gün içinde seçimler yapacak.

26. Bu çatışmada yer alan tüm taraflar savaş sırasında yaptıkları eylemlerden dolayı tam af alacak ve gelecekte hiçbir iddia ileri sürmemek veya şikayete bakmamak konusunda anlaşmaya varacaklar.

27. Bu anlaşma hukuki açıdan bağlayıcı olacak. Uygulanması Başkan Donald Trump'ın liderliğindeki Barış Konseyi tarafından izlenecek ve sağlanacak. İhlallere karşı yaptırımlar uygulanacak.

28. Tüm taraflar bu memorandumla anlaştıktan sonra, ateşkes her iki tarafın kararlaştırılan noktalara geri çekilerek anlaşmanın uygulanmasına başlamasından hemen sonra yürürlüğe girecek. (Kaynak: Azertac)

Whatsapp
Bizə yazın!
Keçid et
Rusiyada ara qarışdı - Çevriliş xəbərdarlığı edildi - Gündəm Masada