Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ülkenin savunma bakanını görevden alma kararı nedeniyle ciddi baskılarla karşı karşıya kaldı: Kiev'de binlerce kişi protesto gösterisi düzenledi, Hava Kuvvetleri'nin üst düzey komutanı istifa etti ve iktidar partisinin milletvekilleri, yeni savunma bakanı adayını onaylamak için yeterli oy olmadığını bildirdi.
Modern.az haber verir ki, bu konuda Financial Times yazdı.
Belirtiliyor ki, ortaya çıkan hoşnutsuzluk, 2022'de Rusya'nın geniş çaplı işgalinden sonra Zelenski'ye karşı en ciddi kamuoyu protestolarından birine dönüştü. Olaylar, başkanın parlamento çoğunluğunda da nadir fikir ayrılıklarını ortaya çıkardı. Halbuki iktidar partisi şimdiye kadar savaş döneminde Zelenski'nin liderliğini esasen desteklemiş ve kabine adaylarını onaylamıştı.
Hoşnutsuzluğun merkezinde savunma bakanı Mihail Fedorov'un görevden uzaklaştırılması yer alıyor. Fedorov, silah tedarikinin hızlandırılması, insansız hava araçlarının üretiminin artırılması ve uzun süredir şeffaf olmayan ve bürokratik kabul edilen bakanlığın reformuyla ilgili faaliyetleriyle tanınıyor.
Onun liderliğindeki bakanlığın kitlesel üretilen dronları yenilikçi bir şekilde kullanması, son aylarda daha büyük ve daha iyi kaynaklara sahip Rus ordusunun ilerlemesinin yavaşlatılmasına yardımcı olan faktörlerden biri olarak kabul ediliyor.
Fedorov Ocak ayında savunma bakanı olarak atanmıştı. Ancak Zelenski milletvekillerine, 35 yaşındaki bakan ve Ukrayna'nın başkomutanı Aleksandr Sırski ile fikir ayrılıklarını gidererek birlikte çalışamadıklarını bildirdi.
Savunma sanayii temsilcileri, üst düzey Ukraynalı yetkililer, Zelenski'nin partisinden milletvekilleri ve konuyla ilgili diğer kişiler de Fedorov'un Ukrayna'nın büyük savaş bütçesinden gelir elde etmek isteyen çıkar gruplarının önünde bir engel olduğunu bildirdi.
“Şu anda yeterli oy yok”
Perşembe sabahı itibarıyla, milletvekillerinin yeni kabineye oy verip vermeyeceği hala belirsizliğini koruyordu.
İktidar partisinin milletvekilleri Financial Times'a parlamentodaki durumun “patlama noktasında” olduğunu ve birçok milletvekilinin başkanın savunma bakanlığına yeni adayı İgor Klimenko'ya oy vermeme kararı aldığını bildirdi.
“Şu anda yeterli oy yok,” diye bir milletvekili belirtti.
Milletvekili Nikita Poturayev ise protesto olarak istifa etti.
Zelenski şu anda ortaya çıkan krizden çıkış yolu bulmak için aparat başkanıyla görüşmeler yapıyor.
Protestolar, Zelenski'nin Ukrayna'nın yolsuzlukla mücadele kurumlarının bağımsızlığını sınırlamaya ve onları kendi seçtiği başsavcıya tabi kılmaya çalışmasından yaklaşık bir yıl sonra gerçekleşti. O zaman parlamento yasayı onaylasa da, kamuoyu protestolarından ve geniş çaplı savaş başladıktan sonraki ilk kitlesel gösterilerden sonra geri adım atmak zorunda kalmıştı.
Bu kez ise hoşnutsuzluğun ana hedefi doğrudan Zelenski'nin kendisi.
Perşembe günü göstericiler, başkanlık ofisinin önünde, geçen yıl Zelenski'yi kararını değiştirmeye zorladıkları aynı meydanda toplandılar. Fedorov'un görevde kalmasını talep eden pankartlar taşıdılar, “Fe-do-rov!”, “Biz aptal değiliz!” ve “Utanın!” sloganları attılar.
Ukrayna'nın dron endüstrisinde çalışan gösterici Ksana Neçiporenko dedi ki:
“İnsanların umudunu ellerinden aldığınızda böyle olur.”
Tanınmış dron birliği komutanı Pavlo Yelizarov da protesto olarak Hava Kuvvetleri başkan yardımcılığı görevinden istifa etti. Fedorov'un görevden uzaklaştırılması kararının “ülkenin savunma kabiliyeti için büyük zarar” olacağını belirtti.
Zelenski kararı neden verdi?
Ukrayna parlamentosunun Perşembe günü hükümette geniş çaplı değişiklikler çerçevesinde yeni başbakana da oy vermesi bekleniyordu. Bu, Zelenski'nin bir yıl içinde gerçekleştirdiği üçüncü geniş çaplı kabine değişikliği.
Başbakanlık görevine aday olarak devlete ait petrol ve gaz şirketi “Naftogaz”ın başkanı Sergey Koretski ileri sürüldü. O, Ukrayna'nın geçen kışı ağır şartlarda geçirmesine yardımcı olan yetenekli bir yönetici olarak değerlendiriliyor.
Ancak Fedorov'un görevden uzaklaştırılmasına karşı ortaya çıkan hoşnutsuzluk bu planları da soru altında bıraktı.
Milletvekili Vadim Qalayçuk, Zelenski'nin Fedorov'un askeri komutanlıkla çatışmaya girdiğini ve bu sorunun arabuluculuk yoluyla çözülmediğini söylediğini bildirdi.
Zelenski'nin partisinden olan ve başkanla görüşmede yer alan başka bir milletvekili ise şunları söyledi:
“Fedorov ve Sırski birbiriyle konuşmuyordu. Savaş zamanında savunma bakanı ile ülkenin en yüksek rütbeli generalinin birbiriyle konuşmaması mümkün değil.”
Diğer milletvekilinin sözlerine göre, Zelenski Fedorov'u Ukrayna'da son derece hassas siyasi bir meseleye dönüşen seferberlik sisteminde reform yapamamakla da suçladı. Sert çağrı politikası toplumda geniş hoşnutsuzluğa neden oldu.
İktidar partisinin başka bir milletvekili ise ortaya çıkan durumu “çok üzücü” olarak nitelendirdi ve bunun yeni hükümetin imajına darbe vurduğunu belirtti.
Milletvekilleri ayrıca başbakanlık adayı Sergey Koretski'nin parlamentodaki konuşmasını “ruhsuz ve zayıf”, “boş sloganlar ve genel ifadeler topluluğu” olarak değerlendirdiler.
