Emekli maaşlarının artırılması, ödeme tarihleri, endeksleme, banka kartları ve sosyal yardımlar... Bu konularda yayınlanan haberlerde sık sık aynı simayla karşılaşıyoruz: başında koyu renkli şapka, gözünde gözlük, üzerinde kareli gömlek olan yaşlı bir adam bankamatikten para çekiyor.
Modern.az fotoğrafın tarihçesini araştırdı.
Emeklilik haberlerinin neredeyse değişmez kahramanı haline gelen adamın Azerbaycan ile hiçbir bağlantısı olmadığı ortaya çıktı.
Fotoğraf Sırp fotoğrafçı Dobo Kristian tarafından çekildi. Resim 26 Eylül 2016 tarihinde "bankamatiğe kredi kartı sokan yaşlı adam" açıklamasıyla önce "Shutterstock", daha sonra "iStock" fotoğraf platformuna yüklendi.
Resmin ilk açıklamasında adamın adı, mesleği ve emekli olup olmadığı hakkında hiçbir bilgi belirtilmedi. Buna rağmen, bankamatik önünde çekilmesi ve yaşlı görünmesi nedeniyle fotoğraf kısa sürede emeklilikle ilgili haberlerin ana illüstrasyonlarından biri haline geldi.
Bugün onu emekli maaşı artışı, ödeme takvimi, banka kampanyası, sosyal yardım ve maaş kartlarıyla ilgili sayısız haberde görmek mümkün.
Türk medya ombudsmanı Faruk Bildirici de fotoğrafın tarihçesini araştırdı. Onun belirlemesine göre, resim Türk medyasında ilk kez 2017 yılında "Milliyet" gazetesinde yayınlandı.
Sonraki yıllarda "Akşam", "Hürriyet", "Sabah", "Haber7", "Halk TV", "Gerçek Gündem" ve başka medya kuruluşları bu fotoğrafı defalarca kullandılar. Resim hatta Türkiye'nin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın sayfasında ve "Ziraat Bankası"nın materyallerinde de yer aldı.
Fotoğraf o kadar çok kullanıldı ki, Türk medyası o bilinmeyen kişiyi "Türkiye'nin ve dünyanın en ünlü emeklisi" olarak adlandırdı.
Araştırma sırasında fotoğraftaki kişinin kimliğini belirlemek mümkün olmadı. Onun adı fotoğraf platformlarında da kaydedilmedi.
Aynı fotoğraf Türkiye ve Azerbaycan'ın yanı sıra Portekiz, Ukrayna ve İspanya gibi ülkelerde de sosyal ödeme ve emeklilik haberlerinin illüstrasyonu olarak kullanıldı. Böylece, kimliği bilinmeyen bir kişi çeşitli ülkelerin medyasında "yerel emekli"ye dönüştü.
Fotoğrafçının çektiği diğer resimlerde aynı kişinin dondurma yediği de görülüyor. Onun dondurmayı banka kartından para çektikten sonra aldığı söyleniyor.
