18 iyul 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - Yazılar - Həyatımızı yaşayaraq yox, yarışaraq başa vururuq
Həyatımızı yaşayaraq yox, yarışaraq başa vururuq
31.10.2017, 15:56

“Müdrik olmaq üçün  üç mərhələni keçmək lazımdır. Birinci mərhələdə insan heç bir şeyə təəccüblənməmək bacarığını öyrənir. İkinci, üçüncü mərhələləri anlamaq isə yalınız birinci mərhələni keçəndən sonra mümkündür. Üstəlik bu mərhələləri keçmək üçün sadəcə oxumaq, öyrənmək, müşahidə etmək kifayət etmir. Yaşayaraq öyrənməli, hiss edərək oxumalısan”

Bu sözləri hansısa filosof hansısa şagirdinə deyib ya da deməyib, fərq etməz.

Əsas mövzum odur ki, insanın kamilliyi, yetkinliyi və şəxsiyyət kimi formalaşmağı onun biliyi, bacarığı və beyninin informasiya tutumu ilə düz mütənasib təşkil etməyə bilər.

Günümüz reallığı da sübut edir ki, əsas informasiyanın, biliyin mövcudluğu  yox, ondan düzgün istifadə bacarığıdır.

Məntiqi dillə desək, əsas hökm yox əqli nəticədir.

Mövzunu açmaq üçün bir neçə sualı cavablandırmalıyıq.

Cəmiyyət olaraq bizi başqalarından fərqli düşünməyə ya da düşünməməyə vadar edən nədir?

Fərd olaraq bizim fərqli olmağımızın qarşısını alan yaşam və düşüncə tərzimizi eyniləşdirən nədir?

Niyə hamımızın doğruları və yalnışları eynidir?

Nə üçün hər kəs eyni “səhf”ləri edərək bədbəxt , yaxud eyni “düz”ləri edərək xoşbəxt olur?

 

Əslində bu qədər mürəkkəb və çoxsaylı  sualların cavabı  bir yerdə gizlənir:

Şübhəsis gerçəklərimizdə!

 

Şüurumuzun və hisslərimizin məhsulu olan, heç vaxt şübhə etmədiyimiz, insan məhsulu olan, saxta, süni, uydurma gerçəkliklərimiz.

Bu gerçəkliklərimiz düşüncə tərzimizi o qədər əsarət altına alır ki,  bütün fəaliyyət sahələrimizin, gördüyümüz və yaşadığımız hər şeyin önünə hədəflər qoyuruq. Həyatımızı yaşayaraq yox, yarışaraq başa vururuq.

Elmi din ilə yarışdıran bu düşüncə tərzi, həyat bir mübarizədir prinsipi ilə bütün insanları yarışçı, cəmiyyəti isə yarış  meydançasına çevirib.Hər kəs bir-birini təkrarlayır və hər kəs bir-biri ilə ötüşür:  İnsanlar, ailələr, dövlətlər v.s.

 

Gündəlik həyatımızda bir çox şeyləri şübhəsiz gerçək olaraq qəbul edirik.  Madii və ya mənəvi olaraq qazandıqlarımızı hətta  münasibətlərimizi belə bir xətt üzrə bu müstəvinin üzərində yığırıq.

Bu cür düşüncə və yaşam tərzi insanları kiçik sarsıntılar zamanı təəccüblənməyə, xəyal qırıqlığı yaşamağa, bədbinliyə hətta intihar həddinə çatdıra bilir. Ən yaxşı halda isə insan yenidən “sahildə qumdan qala tikməyə” başlayır. Yəni paradoksal da olsa uğur qazanmaq üçün səhfini təkrar etməyə başlayır.

Ətrafımızdakıların qəbul etdiyi şeyləri sorğulamadan, şübhəsiz qəbul edir, qəbul etmədiklərinə isə inanmır, etibar etmirik. Beləliklə düşüncə olaraq fərd, fərdiyyət kefiyyətlərimizi itirməklə əslində fərdi imkanlarımızı məhdudlaşdırır, şəxsiyyət olaraq inkişafımızı əngəlləyirik.

Əgər bu gün əsrlər boyu riyaziyyat, fizika, kimya kimi dəqiq  elm sahələrində mövcud olan qanunları təkrar-təkrar inkar edən yeni qanunlar kəşf olunursa o zaman insanların əzbərlədiyi bütün gerçəkliklərə yenidən, şübhə ilə yanaşma zərurəti meydana çıxmışdır.

Nyuton öz qanunları ilə özündən əvvəlki  əksər biliklərin üzərindən xətt çəkdi və elmdə yeni bir era başlatdı. Eynşteyn Nyutonu inkar edərək elmdə, gerçək həyatda yeni bir dövrün əsasını qoydu. Lütvi-zadə isə özünün qeri–səlist nəzəriyyəsi ilə hər şeyi  sıfırladı.

6 yaşında İngiltərə Kral Akademiyasına daxil olan və rəssamlıq  sənətinə yiyələnən Dante Rosetti  15,16 yaşlarında dövrünün incəsənət mühitinin qəbul etdiyi bütün qaydaları inkar edir. Solğun rənglərdən istifadə edərək az qala canlı rəsm əsərləri yaratmış intibah dövrü rəssamların əksinə olaraq  öz əsərlərində çiçəkləri,yarpaqları, torpağı  solğun  rənglərdə yox, parlaq  yaşıl, qırmızı  rənglərdə çəkməyə başladı. Gənc Rosetti ömrünün sonunadək rəsmlərini təbiətdə olduğu kimi al-əlvan rənglərdə çəkdi.  Rəssamın ölümündə sonra İntibah dövrünün bütün rəsm əsərlərinin müəllifləri tərəfindən  parlaq rənglərlə çəkildiyi və əsrlər boyu bu əsərlərin üzərinə düşən his, kir və işığın əslində parlaq olan rəngləri solğun göstərdiyi məlum oldu.  Dante Rosettinin  ölümündən 98 il sonra 1980-ci ildə yapon alimləri həmin rəsm əsərlərinin üzərindəki qalıntıları təmizləyərək orijinal görüntüsünü saxlayan texnologiyanı kəşf etdilər. İndi həmin əsərlər orijinal, yəni müəlliflərinin çəkdiyi kimi görünür.

Şübhəsis gerçəkliklərimizi  daim sorğulamalı, şübhəçi düşüncələrimizlə elm qarşısında yeni fəaliyyət sahələri açmalıyıq. Bəlkə o zaman özümüzü öz əsarətimizdən azad edə bilərik.


SON XƏBƏR
ABŞ-da silahlı insident
18.07.2018, 01:03

ABŞ-da silahlı insident

Yarım milyon qızılgüldən piramida ucaldıldı
18.07.2018, 00:49

Yarım milyon qızılgüldən piramida ucaldıldı

Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrinin verilməsinə başlanılır - Video
18.07.2018, 00:36

Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrinin verilməsinə başlanılır - Video

“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı növbəti rəqibi məlum oldu
18.07.2018, 00:20

“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı növbəti rəqibi məlum oldu

Heydər Əliyev prospektində gənc oğlanı maşın vurdu
18.07.2018, 00:04

Heydər Əliyev prospektində gənc oğlanı maşın vurdu

ABŞ Dünya Ticarət Təşkilatından icazə gözləyir
17.07.2018, 23:48

ABŞ Dünya Ticarət Təşkilatından icazə gözləyir

İran nüvə proqramını davam etdirəcək, əgər ...
17.07.2018, 23:26

İran nüvə proqramını davam etdirəcək, əgər ...

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı
17.07.2018, 23:12

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı

Bakıda zəncirvari qəza - VİDEO
17.07.2018, 22:56

Bakıda zəncirvari qəza - VİDEO

Dənizdə batan 2 nəfər xilas edilib
17.07.2018, 22:41

Dənizdə batan 2 nəfər xilas edilib

İtaliya prezidenti Azərbaycana gəlib - FOTOLAR
17.07.2018, 22:23

İtaliya prezidenti Azərbaycana gəlib - FOTOLAR

Ukrayna dairəsində təmir başa çatır
17.07.2018, 22:11

Ukrayna dairəsində təmir başa çatır

“Qarabağ”a  sürpriz etməyi düşünmürəm” – Rəqib baş məşqçi
17.07.2018, 21:54

“Qarabağ”a  sürpriz etməyi düşünmürəm” – Rəqib baş məşqçi

BMT: Bir milyarddan çox insan risk altındadır
17.07.2018, 21:40

BMT: Bir milyarddan çox insan risk altındadır

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının yeni direktoru kollektivə təqdim edilib
17.07.2018, 21:26

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının yeni direktoru kollektivə təqdim edilib

Xoşqədəm Hidayətqızının tapdığı  uşağı “tok” vurub öldürdü
17.07.2018, 21:26

Xoşqədəm Hidayətqızının tapdığı  uşağı “tok” vurub öldürdü

105 dövlət əmlakı özəlləşdirilir
17.07.2018, 21:19

105 dövlət əmlakı özəlləşdirilir

Qırğızıstanı 4,7 ballıq zəlzələ silkələdi
17.07.2018, 21:04

Qırğızıstanı 4,7 ballıq zəlzələ silkələdi

Pakistanlı turistlər Qəbələdə qəzaya düşdülər
17.07.2018, 20:55

Pakistanlı turistlər Qəbələdə qəzaya düşdülər

İŞİD-çilər kütləvi şəkildə  güllələndi
17.07.2018, 20:41

İŞİD-çilər kütləvi şəkildə  güllələndi

Sabah Bakınınbu rayonunda qaz olmayacaq
17.07.2018, 20:28

Sabah Bakınınbu rayonunda qaz olmayacaq

“Öz oyunumu həll etməmiş rəqib haqqında düşünmürəm” - Qurban Qurbanov
17.07.2018, 20:14

“Öz oyunumu həll etməmiş rəqib haqqında düşünmürəm” - Qurban Qurbanov

Bu il Azərbaycanda 6 min yeni ev tikilib
17.07.2018, 20:01

Bu il Azərbaycanda 6 min yeni ev tikilib

Sumqayıtda yanğın olub
17.07.2018, 19:29

Sumqayıtda yanğın olub

Azərbaycan və Hindistan Hökumətlərarası Komissiyasının tərkibi dəyişdirilib
17.07.2018, 19:21

Azərbaycan və Hindistan Hökumətlərarası Komissiyasının tərkibi dəyişdirilib

Oğuzda avtomobil çaya düşdü
17.07.2018, 18:59

Oğuzda avtomobil çaya düşdü

Rüsum ödəmədən alkoqollu içki və siqaret gətirənlərin NƏZƏRİNƏ: Miqdarı AZALDILDI
17.07.2018, 18:55

Rüsum ödəmədən alkoqollu içki və siqaret gətirənlərin NƏZƏRİNƏ: Miqdarı AZALDILDI

İlham Əliyev Dövlət Neft Fondunun 2017-ci il büdcəsinin icrası haqqında sərəncam imzalayıb
17.07.2018, 18:47

İlham Əliyev Dövlət Neft Fondunun 2017-ci il büdcəsinin icrası haqqında sərəncam imzalayıb

Prezidentdən Azərbaycan dilinin elektron məkanda geniş istifadəsi ilə bağlı SƏRƏNCAM
17.07.2018, 18:40

Prezidentdən Azərbaycan dilinin elektron məkanda geniş istifadəsi ilə bağlı SƏRƏNCAM

Dənizdə batan iki gəncin meyiti tapıldı - YENİLƏNİB
17.07.2018, 18:32

Dənizdə batan iki gəncin meyiti tapıldı - YENİLƏNİB

Qəbələdə yol tikintisinə 6,8 milyon manat ayrılıb
17.07.2018, 18:29

Qəbələdə yol tikintisinə 6,8 milyon manat ayrılıb

Prezident “Yanar dağ”a görə 1,2 milyon manat ayırdı
17.07.2018, 18:20

Prezident “Yanar dağ”a görə 1,2 milyon manat ayırdı

Rezidenturaya qəbul yerləri artırılacaq - Nazirlər Kabinetinə müraciət edildi
17.07.2018, 17:52

Rezidenturaya qəbul yerləri artırılacaq - Nazirlər Kabinetinə müraciət edildi

Bakıda Beynəlxalq Musiqi Təhsili Cəmiyyətinin növbəti tədbiri keçirilib
17.07.2018, 17:40

Bakıda Beynəlxalq Musiqi Təhsili Cəmiyyətinin növbəti tədbiri keçirilib

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
17.07.2018, 17:16

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

ARXİV