30 aprel 2017, Bazar
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - Azərbaycan neftin əvəzinə hansı məhsullardan gəlir əldə edə bilər? - ŞƏRH
Azərbaycan neftin əvəzinə hansı məhsullardan gəlir əldə edə bilər? - ŞƏRH
21.04.2017, 13:13

Dünya bazarlarında neftin qiymətlərinin kəskin ucuzlaşmasından sonra Azərbaycan iqtisadiyyatının neftdən asılılığını azaltmaq üçün “qara qızıl”ı hansı məhsul əvəz ertməlidir, yaxud əvəz edə bilər?

Modern.az-ın bu qəbildən olan suallarını iqtisadçı Vüqar Bayramov cavablandırıb.

 

“Başqa bir məhsulun nefti əvəzləməsi doğru yanaşma deyil”

 

O deyib ki, neftdən asılılığı aradan qaldırmaq üçün hansısa bir məhsuldan asılılıq yaratmaq doğru deyil:

 

“Bu baxımdan rəqabət qabiliyyətli sektorların hamısının dəstəklənməsi, ixrac imkanlarının istehsalının artırılmasına ehtiyac var. Azərbaycanda aqrar sektor birmənalı şəkildə ixrac imkanlarına malik olan sektordur. Aqrar sektorun ixrac baxımından əsas çətinliyi ondan ibarətdir ki, daha çox ənənəvi bazarlara çıxış imkanlarımız var. Bu gün ixrac etdiyimiz kənd təsərrüfatı məhsullarının 90 faizi Rusiya bazarlarına daxil olur. Bu da yalnız bir bazardan asılılığın olduğunu göstərir.
Aqrar sektorda tərəvəzçilik və meyvəçilik konkret müqayisəli üstünlüyə malikdir. Yerli istehsalda rentabellik baxımından heyvandarlıq önə çıxır. Çünki ət və ət məhsullarına tələb qalmaqdadır”.

 

“İnkişaf üçün proseduraların sayı azaldılmalıdır”

 

İqtisadçı bildirib ki, ilk növbədə müqayisəli üstünülüyə malik sektorlar müəyyənləşdirilməlidir:

 

“Pambıqçılıq, baramaçılıq və tütünçülüyün məşğulluğun təmin edilməsində rolu böyükdür. Sənaye sektorunda kimya və yüngül sənayenin müqayisəli üstünlükləri müşahidə edilir.

Həm aqrar, həm də sənaye sektorunda müqayisəli üstünlüyə malik sektorların dəstəklənməsinə, proseduraların sadələşdirilməsinə, vergi güzəştlərinin dairəsinin genişləndirilməsinə, dövlət dəstəyinə ciddi ehtiyac var. Bütün bunlar Azərbaycanın ixrac potensialından tam istifadəyə gətirib çıxara bilər.

Bu baxımdan 2015-2016-cı illərdə ixrac yönümlü məhsulların artırılması və onun idxalla əvəzlənməsi istiqamətində addımlar atılıb. İnvestisiyanın təşviqi sənədi, subsidiyalaşamanın dairəsinin genişləndirilməsi, daha çox məhsula subsidiya verilməsi, mexanizmin təkmilləşməsi müsbət məqamlardır. İndiki məqamda əsas hədəf sahibkarların fəaliyyətinə müdaxilələrin tamamilə aradan qaldırılması olmalıdır. Eyni zamanda, Azərbaycanda idxal-ixrac günlərinin və proseduraların sayı həddindən çoxdur”.

 

Dayanıqlı iqtisadiyyat üçün lazım olan vaxt...

 

V.Bayramovun sözlərinə görə, dayanıqlı iqtisadiyyatın yaradılması üçün təxminən 7 il lazımdır:

“3 makroiqtisadi göstəricilərdə neftdən asılılığı aradan qaldırmaq vacibdir. Ümumi Daxili Məhsulda (ÜDM) neftdən asılılığa praktik olaraq nail olunub. Çünki ÜDM-nin 68 faizi qeyri-neft sektorunun payına düşür. Hazırda ixracatda neftdən asılılığın aradan qaldırılmasına ciddi ehtiyac var. I rübdə qeyri-neft ixracatının artmasına baxmayaraq, ixracatın 85 faizi neft məhsullarının payına düşür. Eyni zamanda büdcə gəlirlərinin yarısı neftin, digər yarısı qeyri-neft sektorundandır.

Bu istiqamətdə də ən azı ÜDM-dəki səviyyəyə nail olmaq lazımdır. Fəaliyyətlərin davam etdiriləcəyi, islahatların icra müddətindən asılı olaraq neftdən asılılıq aradan qalxacaq. Amma nəzərə almaq lazımdır ki, bu islahatlar strateji xarakter daşıyır və qısa müddətdə nəticə əldə olunması gözlənilən deyil. Bizim qiymətləndirmələrimiz göstərir ki, 2020-ci ildən başlayaraq neftdən asılılığı aradan qaldırmaq mümkün olacaq. Digər ölkələrin təcrübəsi göstərir ki, tamamilə neftin unudulması və iqtisadiyyatın dayanıqlı şəkildə qeyri-neft sektorunun üzərində qurulması üçün 7 ilə lazımdır”.

 

Gülşən RAUFQIZI


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
30.04.2017, 01:03

Ağır atletika üzrə Azərbaycan birinciliyi yekunlaşdı

30.04.2017, 00:43

Kubada yoxa çıxan təyyarə qəzaya uğrayıb: 8 ölü, Yenilənib

30.04.2017, 00:26

Polad Bülbüloğlu Türkmənistanın Xalq artisti oldu

30.04.2017, 00:09

ADNA terroru: 12 nəfərin qətlinin anım günü

29.04.2017, 23:58

Şadlıq evləri iş prinsipini dəyişir - VİDEO

29.04.2017, 23:37

Böyük Britaniya və Avropa Birliyi arasında QANUN SAVAŞI

29.04.2017, 23:32

Daha bir ölkə narkotik istifadəsini leqallaşdırır

29.04.2017, 23:27

ABŞ həbsxanalarında bərbad VƏZİYYƏT – qadınlara təcavüz edilir

29.04.2017, 23:09

Avtomobil azyaşlını vurdu

29.04.2017, 22:52

İŞİD-lə “Taliban”arasında qarşıdurma

29.04.2017, 22:43

Alimlərdən MƏSLƏHƏT: “Narahat qalmaq sağlamlığa xeyirdir”

29.04.2017, 22:39

Türkiyə NATO-nun vacib üzvüdür

29.04.2017, 22:27

İldırım sürətli silahlanma – kabus, yoxsa reallıq...

29.04.2017, 22:14

"Qarabağ" bizdən üstündür" - "Neftçi"dən etiraf

29.04.2017, 21:59

Avropa İttifaqı Böyük Britaniya ilə danışıqlara başladı

29.04.2017, 21:44

Türkiyədə evlilik proqramları qadagan edildi

29.04.2017, 21:24

Azərbaycanda suvarma üçün maraqlı qurğu - Video

29.04.2017, 20:48

“Gənclərə 18 yaşında deputat olmaq hüququ verilibsə ....” - Deputat

29.04.2017, 20:29

ABŞ-da təyyarə qəzası: 3 ölü

29.04.2017, 20:15

QHT-lərlə bağlı banklara göstəriş verildi

29.04.2017, 20:02

Bülənt Arınç FETO-çularla əlaqəsindən danışdı – VİDEO

29.04.2017, 18:00

Ucar sakini özünü elektrovozun altına atdı

29.04.2017, 17:50

Dünya Kubokunda daha iki növdə finalçılar müəyyənləşib

29.04.2017, 17:24

İcra başçısının müavinindən 300 mini necə aldılar? - MTN cinayətləri  

29.04.2017, 17:00

QHT-lərə şad XƏBƏR - Rüfət Aslanlı ilə razılıq əldə olundu

29.04.2017, 16:45

“Etibar Məmmədov Nəriman Nərimanovu kürsüdən pisləyirdi” - GİZLİ TARİX

29.04.2017, 16:43

Avropa İttifaqının nümayəndəsi: Bakı Şopinq Festivalı yeni brendə çevrilə bilər

29.04.2017, 16:29

Yenə at əti tutuldu - FOTOLAR

29.04.2017, 16:19

Jurnalistin komada olan atasına görə xəstəxanaya 11 min manat borcu var

29.04.2017, 16:06

Qırğızıstanda matəm elan olundu - YENİLƏNİB

29.04.2017, 15:45

Azərbaycanda 82 yaşlı kişi və 69 yaşlı qadın nikaha girib  

29.04.2017, 15:29

Rüfət Aslanlı QHT rəhbərləri və jurnalistləri bir araya yığdı 

29.04.2017, 15:22

Tovuzda Milli Qəhrəmanın büstünün açılışı oldu

29.04.2017, 15:18

Xəzərdən başlayan su səyahəti Azərbaycanın şimal qapısı Qusarda

29.04.2017, 15:12

Bakı ermənisi Heydər Əliyevin məzarı önündə baş əydi - FOTOLAR

ARXİV