18 fevral 2018, Bazar
Ana Səhifə - GÜNDƏM - Vergi güzəştlərinin tətbiqi labüddür  
Vergi güzəştlərinin tətbiqi labüddür  
17.10.2017, 17:13

Elçin Qurbanov  
V
ergilər üzrə ekspert,
Auditorlar Palatasının üzvü


Vergilər Nazirliyinin vergi ödəyicilərinə göndərdiyi yeni və çoxsaylı məktubların mahiyyəti icarəhaqqlarının bazar qiymətləri ilə nəzərə alınması haqqında bildirişlərdir.

Qeyd etmək istəyirəm ki, icarəhaqqlarına tətbiq edilməli olan vergilər ən möhtərəm iqtisadi təlimlərin təbirinə uyğundur. Staqfiliyasiya risklərinin azaldılması, istehsalın və məşğulluğun səviyyəsinin artırılması məqsədilə istehsala tətbiq olunan vergilər azaldılmalıdır. Məlum olduğu kimi, daşınmaz əmlakın icarəsindən əldə olunan gəlir fiziki şəxslərə münasibətdə qeyri sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə olunan gəlirlər kateqoriyasına aid edilir. Lakin son dövrlərə qədər bu sahəyə bir o qədər də əhəmiyyət verilməməsinin əsas səbəbi əmlak sahiblərinin əksəriyyətinin yüksək çinli məmurlar olmasıdır.


Məsələyə yeni müstəvidən yanaşmaq zənnimcə qismən təqdirəlayiqdir. Üzərində dayanılması gərək olan məsələ odur ki, ötən günlərdə daşınmaz əmlakı icarəyə verən subyektlərin vergi məbləğləri vergi orqanları tərəfindən təhlil olundu və büdcəyə alınması barədə müvafiq tədbirlər də görüldü. Ardından isə dərhal həmin mülkiyyətçilər təhlil nəticəsində il ərzində ödəməli olduqları vergi məbləğlərinin hər ay bərabər həcmdə ödənilməsi barədə vergi orqanı ilə razılaşma əldə olundu. Bu isə  o deməkdir ki, mülkiyyətçi ilə icarəçi arasında müəyyən olunmuş əvəzli əqdin ( müqavilə qiymətinin) tərkibi bazar qiymətinə uyğunlaşdırılmışdır. Bu hadisənin üzərindən heç bir ay keçməmiş müqavilənin digər iştirakçılarına bildiriş göndərilməyə başlandı. Yəni vergi orqanları həm əmlakın sahibindən , həm də icarəçidən ayrı-ayrılıqda icarə haqqının bazar qiyməti üzrə ödəmə mənbəyində verginin ödənilməsini tələb edir. Bu da eyni mənbədən verginin təkrar ödənilməsinin tələb edilməsi effektini yaradır. Yəni Azərbaycan Konstitusiyasının 73-cü maddəsinin II – hissəsi ilə ziddiyyət təşkil edir.


Digər problem isə vergilər üçün bütün rezervlərin tükədilməsidir. Məlumdur ki, son dövrlər ölkənin monetar siyasi kursu konservativ elementlərlə müşahidə olunur. Dövlət tədavüldə olan pul kütləsinin və əmakhaqqlarının artım səviyyəsini məhdudlaşdırır. Dövlət büdcəsinin xərcləri azaldılır, bank faizləri yüksək həddə qərarlaşdırılır. Bu isə o, deməkdir ki, dövlət inflyasiyanın qarşısının alınması tədbirlərini həyata keçirir. Lakin beynəlxalq təcrübə göstərir ki, belə konservativ monetar proqram həyata keçirilərkən hökmən vergi güzəştləri də tətbiq olunmalıdır. Buna ABŞ- da Ronald Reyqan, Böyük Britaniyada M. Tetçer hakimiyyəti dövründəki təcrübə əyani misaldır. Əgər pulun dövriyyədən yığılması belə davam edərsə staqfiliyasiya riskləri kəskinləşər, investisiya mühiti tamamilə sıradan çıxar, yoxsulluğun və işsizliyin səviyyəsi isə artar. Unutmaq olmaz ki, qiymətləri aşağı səviyyədə saxlamaq nə qədər gərəklidirsə, vergilərin də adekvat azaldılması bir o qədər vacibdir. Çünki istehsal xərcləri və məhsulun qiymətinə bilavasitə təsir göstərən amil vergidir. Ona görə də istehsalı vergi yolu ilə stimullaşdırmaq lazımdır.  Əks təqdirdə vergilər qiymətlərin artımına səbəb olacaq. Yəni  vergilər sərtləşdirildiyi və ya olduğu kimi saxlanıldığı halda istehsal rentabelsiz nəticələrə köklənəcək.


Ona görə də investisiya mühiti sıradan çıxacaq. Tələbi süni şəkildə məhdudlaşdırmaq üçün bu proqramın  bütün meyarları nəzərə alınmalıdır. Vergilər iqtisadi mühiti düzgün təşviq etmədiyi üçün korrupsiya və rüşvət üçün geniş imkanlar yaradacaq.  Əgər yadınızdadırsa çox yaxın keçmişdə, təxminən 6-ay öncə ARDNŞ –nin işçilərinin peşə-ixtisas dərəcələri aşağı salınaraq onların əməkhaqqları 30- 40 faiz azaldıldı. Bildiyimiz kimi bu aksiya çox geniş sferanı əhatə edir. ARDNŞ yalnız bir misaldır. Əgər məcmu gəlir azalırsa,təbii ki istehlak xərcləri də azalır. Çünki tələb azalır , iqtisadi dövriyyə aşağı düşür. Təsəvvür edin ki, bir tərəfdən də vergilər artırılarsa nə baş verməlidir.

 

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Qəzzada 4 İsrail hərbçisi minaya düşdü
18.02.2018, 00:54

Qəzzada 4 İsrail hərbçisi minaya düşdü

Ukrayna Rusiya ilə danışıqların şərtini açıqladı
18.02.2018, 00:33

Ukrayna Rusiya ilə danışıqların şərtini açıqladı

Azərbaycan cüdoçuları ilk yarış günü  4 medal qazandı 
18.02.2018, 00:16

Azərbaycan cüdoçuları ilk yarış günü  4 medal qazandı 

Bəzi dairə seçki komissiyalarının tərkibi dəyişdi
17.02.2018, 23:59

Bəzi dairə seçki komissiyalarının tərkibi dəyişdi

Türkiyədən terrorçulara növbəti zərbə
17.02.2018, 23:47

Türkiyədən terrorçulara növbəti zərbə

Bakı sakini tullantılardan neft və qaz ala bilən avandlıq hazırladı
17.02.2018, 23:31

Bakı sakini tullantılardan neft və qaz ala bilən avandlıq hazırladı

Fişənglərin alışması nəticəsində doqquz nəfər öldü
17.02.2018, 23:17

Fişənglərin alışması nəticəsində doqquz nəfər öldü

Azərbaycanda 2 ayın gəlini yoxa çıxdı -VİDEO
17.02.2018, 23:00

Azərbaycanda 2 ayın gəlini yoxa çıxdı -VİDEO

ABŞ dünyanı Şimali Koreya ilə əlaqələri kəsməyə çağırdı
17.02.2018, 22:44

ABŞ dünyanı Şimali Koreya ilə əlaqələri kəsməyə çağırdı

Uşaq bağçasında  87 uşaq zəhərləndi
17.02.2018, 22:26

Uşaq bağçasında  87 uşaq zəhərləndi

Feysbuk və FTB birgə çalışacaq
17.02.2018, 22:14

Feysbuk və FTB birgə çalışacaq

Hər il 40 milyon insan bu səbəbdən həyatını itirir
17.02.2018, 21:59

Hər il 40 milyon insan bu səbəbdən həyatını itirir

Həbsxanadan 10 məhkum qaçdı
17.02.2018, 21:43

Həbsxanadan 10 məhkum qaçdı

Türkiyə daha iki şəhid verdi
17.02.2018, 21:25

Türkiyə daha iki şəhid verdi

Qaradağlı faciəsinin qurbanları anıldı - Fotolar
17.02.2018, 21:09

Qaradağlı faciəsinin qurbanları anıldı - Fotolar

Elmar Məmmədyarov Avropa İttifaqının komissarı ilə müzakirələr apardı
17.02.2018, 20:54

Elmar Məmmədyarov Avropa İttifaqının komissarı ilə müzakirələr apardı

Üç yaşlı Zəhranın ölüm səbəbi açıqlandı
17.02.2018, 20:39

Üç yaşlı Zəhranın ölüm səbəbi açıqlandı

Zəlzələ İngiltərəni də silkələdi
17.02.2018, 20:22

Zəlzələ İngiltərəni də silkələdi

SOCAR-a məxsus benzin daşıyan maşın partladı
17.02.2018, 20:14

SOCAR-a məxsus benzin daşıyan maşın partladı

Helikopter qəzasında ölənlərin sayı 13 nəfərə çatıb
17.02.2018, 20:00

Helikopter qəzasında ölənlərin sayı 13 nəfərə çatıb

GUAM ölkələri baş nazirləri Moldovada toplanacaq
17.02.2018, 19:41

GUAM ölkələri baş nazirləri Moldovada toplanacaq

Azərbaycanlı nazir Münhen Təhlükəsizlik Konfransında
17.02.2018, 18:43

Azərbaycanlı nazir Münhen Təhlükəsizlik Konfransında

Gənc blogerlərlə bağlı sorğu yekunlaşdı - Əlixan Rəcəbov 1-ci oldu   
17.02.2018, 18:39

Gənc blogerlərlə bağlı sorğu yekunlaşdı - Əlixan Rəcəbov 1-ci oldu  

“Zob”un simptomları - Doktor: “Xəstəliyi başlı-başına buraxmayın”
17.02.2018, 18:21

“Zob”un simptomları - Doktor: “Xəstəliyi başlı-başına buraxmayın”

Sarkisyan Almaniyaya getdi   
17.02.2018, 17:59

Sarkisyan Almaniyaya getdi  

Mirmahmud Mirəlioğlu seçkilərə qatılmaq istəmədi   
17.02.2018, 17:55

Mirmahmud Mirəlioğlu seçkilərə qatılmaq istəmədi  

Qəbələdə futboldan sonra kütləvi TOQQUŞMA - VİDEO
17.02.2018, 17:37

Qəbələdə futboldan sonra kütləvi TOQQUŞMA - VİDEO

Akif Nağı seçkilərə qatılacaq - Yekun qərar verildi
17.02.2018, 17:33

Akif Nağı seçkilərə qatılacaq - Yekun qərar verildi

Seçkilərdə müşahidəçilik üçün MSK-ya 6 müraciət daxil olub
17.02.2018, 17:11

Seçkilərdə müşahidəçilik üçün MSK-ya 6 müraciət daxil olub

Prezidentliyə namizədliyi irəli sürülən 12 nəfər - SİYAHI   
17.02.2018, 17:06

Prezidentliyə namizədliyi irəli sürülən 12 nəfər - SİYAHI  

Azərbaycan kubokunun finalı mayın 28-də keçiriləcək
17.02.2018, 16:47

Azərbaycan kubokunun finalı mayın 28-də keçiriləcək

Daha 7 nəfərin prezidentliyə namizədliyinin irəli sürüldüyü təsdiqləndi - ADLAR   
17.02.2018, 16:37

Daha 7 nəfərin prezidentliyə namizədliyinin irəli sürüldüyü təsdiqləndi - ADLAR  

İki nəfərin ölümünə səbəb olan “Kamaz” sürücüsü saxlanıldı
17.02.2018, 16:30

İki nəfərin ölümünə səbəb olan “Kamaz” sürücüsü saxlanıldı

Üç gün öncə ad gününü keçirən aktyor vəfat etdi  
17.02.2018, 16:04

Üç gün öncə ad gününü keçirən aktyor vəfat etdi  

Deputatlar Xocalı soyqırımı ilə bağlı Avropaya gedirlər   
17.02.2018, 15:43

Deputatlar Xocalı soyqırımı ilə bağlı Avropaya gedirlər  

ARXİV