12 dekabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Parlamentdə maaş müzakirəsi, Nəsib bəyin tarixi çıxışı - “Əgər müəllim, ac olsa…”
Parlamentdə maaş müzakirəsi, Nəsib bəyin tarixi çıxışı - “Əgər müəllim, ac olsa…”
12.01.2018, 00:46

Modern.az  “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” ili ilə bağlı yazılarına davam edir. Bu dəfə, hörmətli oxucu, sizinlə birlikdə, 1919-cu ilin mayına, Cümhuriyyət parlamentinin iclas zalına xəyali səfər edəcəyik. Bilirsiz, niyə? Çünki həmin gün Cümhuriyyət parlamenti qısa tarixinin ən vacib qərarlarından birini qəbul etdi: müəllimlərin maaşını artırdı. Həm də bilirsiz niyə? Çünki hökumətin baş naziri Nəsib bəy Yusifbəyli  (baş nazir ola-ola atasından borca pul istəyən Nəsib bəy) deputatlara imkan verməyərək, hökumətin bütün çətinliklərini göz önünə alaraq, müəllimlərin maaşlarının artırılması üçün tarixi çıxışını etdi. Tələsməyin, öz sonra həmin çxışı da oxuyacaqsınız. Hələlik, görək, iclas necə başlayıb, necə davam etdi?

 

1919-cu il 12 may… Günorta saatları.. Parlamentin sədr əvəzi Həsən bəy Ağayev sayca 36-cı iclası açıq elan edir. Bildirir ki, bu gün müzakirə edəcəyimiz əsas məsələ maarif işçilərinin məvacibi ilə bağlı olacaq.

 

Deputatlar da sanki bunu gözəyirmişlər. Fraksiya üzvləri söz almaq üçün yarışa girir, bir növ. Amma ilk söz Əhməd Cövdətə verilir. Uzun danışıqdan, qərarın müzakirəsinin indiyə qədər niyə ləngidiyini irad tutandan sonra konkret təklifə keçir:

 

“Parlamana da təklif edirik ki, nöqsanla da olsa təcili surətdə qəbul edilsin, müəllimlərin fəna halları təmin edilsin. Bu qanun layihəsinin iki cəhəti vardır: Biri müəllimlərin məvaciblərinin artması, digəri isə “xozyaystvenni” məxariclərin artmasıdır. Dünən maliyyə-büdcə komisyonunun iclasında qət olundu ki, “xozyaystvenni” məxariclər məsələsinə baxılarsa, ola bilər ki, bir iki iclasa qədər məvaciblərə növbə çatmasın. Bu da gec olar. Ona görə də əvvəlcə məvaciblər məsələsinə baxılıb, müəllimlərə tez pul verilsin. Ondan sonra isə idarə məxaricinə baxılar. Xozyayski məxarici məsələsi gələn səfərə qalıb. Bu layihənin üçüncü qiraəti ilə bir yerdə baxılar. Ona görə təklif edirəm ki, təcili olaraq bu layihəyə baxılaraq qəbul edilsin”.

 

Hə, əziz oxucu, onu da qeyd edək ki, Azərbaycan Cümhuriyyətinin parlament stenoqramlarına istinad edərək, deputatların danışıq üslubunu olduğu kimi saxlamışıq. İndi keçək, növbəti natiqə. Həsən bəy sözü daha sonra Hacı Kərim Sanılıya verir:

“Burasını artıq danışmaq istəmirəm ki, elm və oxumaq nə qədər yaxşıdır. Burasını isbat etmək artıqdır. Biz öz uşaqlarımızı müəllimlərə tapşırırıq ki, uşaqlarımızı gələcək Vətən üçün hazırlasın, onların təhti nəzarətində adam olsunlar. Məlumdur ki, Nikolay zamanında müəllimlərə 33 manat 33 qəpik məvacib verilirdi. O zamanın başqa politikası, başqa fikri vardı. Bizim fikrimiz isə büsbütün başqadır. Biz gorürük ki, yaxşı və qabil müəllimlər öz sənətlərini buraxıb başqa xidmətlərə girirlər. Əgər məvacib yaxşı olsa, o zaman bunun əksi olar, Qabil adamlar öz sənətlərini buraxıb müəllimliyə girərdilər. Əbilovun təklif etdiyi 1500 manat da azdır. Məəmafiyə artıq deməyib məndə ona şərik oluram”.

 

Daha sonra danışan əksər parlaman üzvləri maaşlarını 1200-1500 manat civarında olmasını təklif edirlər:

İbrahim Əbilov (sosialist) –“İbtidai məktəb müəllimlərinə 1200 manat təyin olunubdur. Bizim əqidəmizcə vaxtın bahalığına görə 1200 manat müəllimlərə kifayət eyləməz. hamıya məlumdur indiki bahalıqda 1200 manat deyil, 3000 manatla da dolanmaq olmaz. Sosialistlər fraksiyası tərəfindən təklif edirəm, müəllimlərə 1200 manat əvəzinə 1500 manat verilsin. Xidmətçilərin də məvacibi azdır. O da artırılmalıdır. O da 600 əvəzinə 900 manat, 700 manat əvəzinə 1000 manat olsun”…

 

Deputatların bu yöndə çıxışları çox olur. Bütün fraksiya üzvləri “müəllim” adının qarşısında nəsə deməyi lazım bilmirlər. Bu yerdə, hökumət başçısı Nəsib bəy söz alır:

“Möhtərəm məbuslar! Müəllimlərin maaşını nə qədər artırsanız, yəqin ediniz ki, bundan bir şey qeyb etməyəcəksiniz. Çünki bizim varlığımız və istiqbalımız ancaq müəllimlərin əlindədir. Nə qədər müəllim ac olsa, nə qədər gözü ətrafda və özgə əlində olsa, əlbət ki, o müəllim bir şey verə bilməz və o məktəbdən də bir şey çıxmaz. Əlbəttə, bu layihə təklif edilərkən hökumət tək bir müəllimlər deyil, bütün dövlətin halını və xəzinənin gəlir və çıxarını nəzərə alıbdır. Hər bir şeydən, hətta maşınların dişindən də kəsib hökumət bir şey artırmaq istəyirdi. Məlumi-alinizdir ki, əgər gəlirimiz, çıxarımızı ödəməsə, gəlir az olsa, o zaman gəlir ilə çıxar arasında bir açıqlıq əmələ gəlir ki, bunu da doldurmaq üçün yenə də stanoqa müraciət olunmalıdır. O zaman gələcək üçün bir şey artırmamış olacağıq. Çünki nə qədər pul çox çap olunsa, o qədər manatın qiyməti azalar. Bu hesab ilə yəni hər bir müəllimə beş yüz manat artırmaq hesabilə baxsanız, o zaman ibtidai məktəb müəllimlərinin məvacibi artırsa, edadi və ali məktəb müəllimlərinin də maaşlarını, bununla mütənasibən başqa məmurlarımızın da məvaciblərini artırmalı olacaqsınız. Nəticədə çox təfavüt olacaqdır və çox məbləğ tələb olunacaqdır. İndi deyə bilirəm, nə qədər lazım olacaqdır. Hər halda milyonlar və o milyonlarla təfavüt olacaqdır. Hökumət müəllimlərin maaş miqdarını qət edirkən bildirdi ki, müəllimlərin dişindən kəsir. Fəqət, buna da hökuməti mümkün əhvali maliyyəsi məcbur edirdi. Büdcəyə baxsanız orada olan açıqlığı örtmək üçün siz özünüz hamının, hətta müəllimlərin də dişindən kəsib qənaət etməyə məcbur olacaqsınız. Müəllimlərin maaşının artmasına və bəzi məmurların maaşlarının artıq olmasına hökumət tərəfindən etiraz olmayacaq”

Bu da son!!!

 

E. Nihad


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Dövlət Agentliyinin direktor müavini vəfat edib
12.12.2018, 11:25

Dövlət Agentliyinin direktor müavini vəfat edib

“Görüşənə qədər...” – Deputatdan Heydər Əliyev haqda təsirli yazı...   
12.12.2018, 11:22

“Görüşənə qədər...” – Deputatdan Heydər Əliyev haqda təsirli yazı...  

Salyanda dezinfeksiya işləri aparılıb
12.12.2018, 11:18

Salyanda dezinfeksiya işləri aparılıb

Ermənilər Gürcüstanda niyə nifrət qazanıblar?
12.12.2018, 11:14

Ermənilər Gürcüstanda niyə nifrət qazanıblar?

Deputatlarımız Vyetnamda – Heydər Əliyevlə bağlı kitab təqdim edildi
12.12.2018, 11:01

Deputatlarımız Vyetnamda – Heydər Əliyevlə bağlı kitab təqdim edildi

İndiyədək 2338 şəhidin varisinə birdəfəlik ödəmə qərarı təsdiqlənib
12.12.2018, 10:53

İndiyədək 2338 şəhidin varisinə birdəfəlik ödəmə qərarı təsdiqlənib

Ağcabədidə zəlzələ olub
12.12.2018, 10:35

Ağcabədidə zəlzələ olub

Azərbaycanlı gənclər Lavrovla görüşdü
12.12.2018, 10:30

Azərbaycanlı gənclər Lavrovla görüşdü

Daha 26 rayonun arıçılarına subsidiya veriləcək
12.12.2018, 10:24

Daha 26 rayonun arıçılarına subsidiya veriləcək

İlham Əliyev Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib
12.12.2018, 10:16

İlham Əliyev Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib

Facebook-un binasında bomba TƏHLÜKƏSİ
12.12.2018, 10:04

Facebook-un binasında bomba TƏHLÜKƏSİ

Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş anım mərasimi
12.12.2018, 10:03

Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş anım mərasimi

Tramp: “İmpiçment olsam, xalq üsyan edəcək”
12.12.2018, 09:59

Tramp: “İmpiçment olsam, xalq üsyan edəcək”

Heydər Əliyev baş redaktorlara nə demişdi..?
12.12.2018, 09:50

Heydər Əliyev baş redaktorlara nə demişdi..?

Azərbaycanda Böyük Britaniya məzunlarının mükafatlandırılması mərasimi keçirilib
12.12.2018, 09:48

Azərbaycanda Böyük Britaniya məzunlarının mükafatlandırılması mərasimi keçirilib

Beyləqanda yanğın, bir nəfər xəsarət aldı
12.12.2018, 09:46

Beyləqanda yanğın, bir nəfər xəsarət aldı

Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam etdi
12.12.2018, 09:42

Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam etdi

Heydər Əliyevin anım günüdür - FOTOLAR
12.12.2018, 09:40

Heydər Əliyevin anım günüdür - FOTOLAR

Çempionlar Liqasında qrup mərhələsi bu gün yekunlaşır - TƏQVİM   
12.12.2018, 09:06

Çempionlar Liqasında qrup mərhələsi bu gün yekunlaşır - TƏQVİM  

Çempionlar Liqasında 6-cı tur - “Qalarasaray” qismən xilas oldu - NƏTİCƏLƏR  
12.12.2018, 09:01

Çempionlar Liqasında 6-cı tur - “Qalarasaray” qismən xilas oldu - NƏTİCƏLƏR  

Strasburqda atışma - 3 ölü, 12 yaralı - YENİLƏNİB
12.12.2018, 08:51

Strasburqda atışma - 3 ölü, 12 yaralı - YENİLƏNİB

İsgəndər Həmidovun “Müxalifət zirvəsi” təklifi birmənalı qarşılanmadı - Kimlər qarşı çıxdı...   
12.12.2018, 08:44

İsgəndər Həmidovun “Müxalifət zirvəsi” təklifi birmənalı qarşılanmadı - Kimlər qarşı çıxdı...  

Mənim kəndim: “Qarabağlar”dan çıxmış jurnalistin kövrək xatirələri - LAYİHƏ + FOTOLAR   
12.12.2018, 08:30

Mənim kəndim: “Qarabağlar”dan çıxmış jurnalistin kövrək xatirələri - LAYİHƏ + FOTOLAR  

Milli Onkologiya Mərkəzi, Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi... - “Milli” sözünü bu adlara niyə qoşublar?..
12.12.2018, 08:23

Milli Onkologiya Mərkəzi, Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi... - “Milli” sözünü bu adlara niyə qoşublar?..

Tükənməz intellekt və mənəviyyat dəryası
12.12.2018, 08:13

Tükənməz intellekt və mənəviyyat dəryası

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
12.12.2018, 08:05

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ

Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişdi
11.12.2018, 23:38

Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişdi

ATƏT PA-nın sədri: "Təcavüzkara qarşı ciddi sanksiyalar tətbiq olunmalıdır"
11.12.2018, 23:07

ATƏT PA-nın sədri: "Təcavüzkara qarşı ciddi sanksiyalar tətbiq olunmalıdır"

Gəncədə məktəbin zirzəmisindən 161 patron tapıldı
11.12.2018, 22:04

Gəncədə məktəbin zirzəmisindən 161 patron tapıldı

Vahid Ələkbərovun seksist olduğu üzə çıxdı
11.12.2018, 20:49

Vahid Ələkbərovun seksist olduğu üzə çıxdı

“Əbədi məşəl”in divarına dırmaşan gənc kimdir? - Polisə müraciət olunacaq
11.12.2018, 20:43

“Əbədi məşəl”in divarına dırmaşan gənc kimdir? - Polisə müraciət olunacaq

Əfqanıstanda TERROR: 12 ölü
11.12.2018, 20:07

Əfqanıstanda TERROR: 12 ölü

Bakıda daha bir piyada ÖLÜMÜ
11.12.2018, 20:05

Bakıda daha bir piyada ÖLÜMÜ

Sabah Rusiya Baş Qərargah rəisi ilə NATO generalı Bakıda GÖRÜŞƏCƏK
11.12.2018, 19:41

Sabah Rusiya Baş Qərargah rəisi ilə NATO generalı Bakıda GÖRÜŞƏCƏK

Heydər Əliyev ideyaları: uğurlarımızın qarantı
11.12.2018, 19:31

Heydər Əliyev ideyaları: uğurlarımızın qarantı

İlham Əliyev NATO komandanını qəbul etdi
11.12.2018, 19:28

İlham Əliyev NATO komandanını qəbul etdi

7-ci sinif şagirdi ilə evlənən Mirismayıl müəllim işləməyib
11.12.2018, 19:15

7-ci sinif şagirdi ilə evlənən Mirismayıl müəllim işləməyib

“Novo Nordisk” Qarabağa dərman ixrac etməyib
11.12.2018, 19:07

“Novo Nordisk” Qarabağa dərman ixrac etməyib

Türkiyədə polis rəisi güllələnib öldürüldü - 2 nəfər yaralandı
11.12.2018, 18:34

Türkiyədə polis rəisi güllələnib öldürüldü - 2 nəfər yaralandı

Dəmir yolu xəttinin tikintisinə 30 milyon manat ayrıldı
11.12.2018, 18:22

Dəmir yolu xəttinin tikintisinə 30 milyon manat ayrıldı

Azərbaycan qanunlarını pozan əcnəbilər barədə qərar verilib  
11.12.2018, 18:07

Azərbaycan qanunlarını pozan əcnəbilər barədə qərar verilib  

Bir qrup jurnalist “İlin adamı” elan edildi
11.12.2018, 18:00

Bir qrup jurnalist “İlin adamı” elan edildi

Zərərvericilərə qarşı nəzarət tədbirləri gücləndirilib
11.12.2018, 17:42

Zərərvericilərə qarşı nəzarət tədbirləri gücləndirilib

Jurnalistin atasını öldürən sürücünün məhkəməsi davam etdi - Şahidlər DANIŞDI   
11.12.2018, 17:41

Jurnalistin atasını öldürən sürücünün məhkəməsi davam etdi - Şahidlər DANIŞDI  

Rusiyalı hərbçi Ermənistanda qətl törətdi
11.12.2018, 17:31

Rusiyalı hərbçi Ermənistanda qətl törətdi

Bayraq və Gerbi təhqir edənlərə bu CƏZALAR kəsiləcək   
11.12.2018, 17:24

Bayraq və Gerbi təhqir edənlərə bu CƏZALAR kəsiləcək  

“Bakcell”dən abunəçilərə möhtəşəm Yeni İl HƏDİYYƏSİ
11.12.2018, 17:10

“Bakcell”dən abunəçilərə möhtəşəm Yeni İl HƏDİYYƏSİ

Azərbaycanlı deputatlar Vyetnamda - FOTO   
11.12.2018, 17:06

Azərbaycanlı deputatlar Vyetnamda - FOTO  

“Mercedes”in vurduğu piyada öldü - BAKIDA
11.12.2018, 16:56

“Mercedes”in vurduğu piyada öldü - BAKIDA

Akif Nağı: “Qarabağ mitinqinin məqsədini başa düşmək istəmirlər”   
11.12.2018, 16:51

Akif Nağı: “Qarabağ mitinqinin məqsədini başa düşmək istəmirlər”   

ARXİV