12 dekabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - GÜNDƏM - Tanıdığım Hüseyn Əfəndi
Tanıdığım Hüseyn Əfəndi
20.02.2018, 09:28

Qatar oraq kimiydi,

Biçə-biçə gedirdi gecəni,

Balaca bir kəndi biçə bilmədi,

kənd də nə qədər elədi, ancaq

Bu oraq qatarı keçə bilmədi...

Tutdu yaxasından bir düymə kimi

Qopardı məni,

Çıxarıb özümdən apardı məni,

Hər şeyini yığmaq istədim

Ürəyimə,

Toyuqlarına “kiş” deməyə

dilim gəlmədi,

Yuxulu quşlarına daş atmağa

əlim gəlmədi...

Qızlarını bacım bildim,

Oğullarını qardaşım,

Qarılarını elçim...

Ürəyimi gətirmişdim,

Içində sevinc,

Həsrət,

Qəm.

“Gəldim, gördüm, gedirəm”

Çayında balıq o qədərdi ki,

Yadında qalacağammı,

Görən, bu kəndin?!

 

1978-ci ilin mart ayı idi. Tələbə yoldaşım Ağaşirinin dəvəti ilə onların kəndinə-Böyük Mərcanlıya gedirdim. Dağ rayonundan olduğuma görə Aran mənə cansıxıcı görünürdü. Hər tərəf boz..boz, ağac adına kiçik kol-koslar, dəmiryol relsləri, təkərlərin taqqıltısı...

Daşburun stansiyasında əsgərlər vaqonlara qalxıb sənədləri yoxlamağa başladılar. Mənim pasportuma baxıb:

-Haraya gedirsən? –deyə soruşdular.

- Böyük Mərcanlıya...

- Düş, gedə bilməzsən...


Ağaşirin gəldi, arayışını göstərdi:


-Mənim tələbə yoldaşımdı, bizə gedir,-dedi.


Tələbə biletlərimizə baxıb, çətinliklə də olsa, icazə verdilər.Deməli, mən balaca biclik eləməliydim, ən azından Mincivana gedirəm, deməliydim. Səhər saat neçə olardı,yadımda qalmayıb, kəndə çatdıq.

Bizimlə görüşənlərin isti münasibəti kəndə çox tez isinişməyimə səbəb oldu.

Və kəndin arasına çıxdıq. Məni Hüseynlə rəhmətlik Mürvət müəllim tanış elədi, dedi, - ikiniz də şeir yazırsınız, söhbətiniz tutar...

Hüseyn kənd sovetində hərbi çağırış işlərinə baxırdı.Belə vəzifənin olduğunu mən orada eşitdim. Bizi hərbi çağırışa kənd sovetinin katibi aparmışdı.

Hüseynlə tez ünsiyyət bağladıq, şeirdən danışdıq, şeir oxuduq, gözəl şeirlər yazırdı, şeir duyumu da yüksək idi. Elə Mərcanlıda, yazdığım bir neçə sərbəst şeirimi dinləyəndən sonra, “sənin sərbəstin çox axıcıdı, elə bil hecada yazırsan”,-dedi.

Böyük Mərcanlıda tut bağı vardı, kənd cavanları bura toplaşırdılar. Burada futbol oynayan kim, qumar oynayan kim, yeyib-içən kim... Hamı Hüseynlə hörmətlə görüşürdü. Hüseyn məni müəllimi Çərkəz Məcidlə tanış elədi.Onda Çərkəz müəllimin kitabı çıxmışdı, tanınan şair idi.


Çərkəz müəllimin danışığı, şeirlərinin səliqəli qafiyələnməsi, bütövlüyü məni ovsunlamışdı. Elə bil şeiri xalı toxuyan kimi toxumuşdu, nə bir ilmə artıq, nə də əskik idi...Söhbətdən kənara çıxsam da, qeyd etməliyəm ki, Çərkəz müəllimlə də söhbətimiz (yaş fərqimizə baxmayaraq) tutdu.Çərkəz müəllim Ağaşirinin qardaşı Sevindik müəllimlə dost idi, bu ailəyə yaxın adam sayılırdı. Sonra Qubaya elçiliyə də getdik, “Venesiya”da bizə qonaqlıq da verdilər. Hətta Çərkəz müəllim məni qardaşı Abdulla müəllimin toyuna da çağırdı, hörmətlə mənə söz verdi, şeir oxu, -dedi.

Bu söhbətə bir də qayıdacağam.



Hüseynin kəndində İsmayıl İmanzadə, Musa Mərcanlı, Vaqif Cəbrayılzadə kimi şairlər yetişmişdi. Yeri gəlmişkən, Vaqif Cəbrayılzadənin qardaşı Telman müəllimlə də orada tanış oldum. Hətta onu da eşitdim ki, uşaq vaxtı pul-pul oynayanda Vaqif pullarını uduzur, gedir anasının boxçasından köhnə beşqəpiklər gətirir, oynayır, onları da uduzur, sonra məlum olur ki, bunlar Nikolay beşlikləri imiş, qapı-qapı düşür, kimdə var yığırlar...


Bu o vaxt idi ki, sarı rəngli “Azərbaycan” jurnalı qapısını taybatay gənclərin üzünə açmışdı, Hüseyn, ondan bir neçə nömrə sonra mən jurnalda çap olunduq. Şüvəlanda gənc yazıçıların Respublika toplantısında iştirak etdik. Düzdü, mən çox az getdim, amma o qaynarlıqdan dada bildim. Hüseyn Universitetin Filologiya fakultəsinə qəbul olundu. Bakıya tez-tez gəlməyə başladı. Gələndə bizim kirayə qaldığımız evdə qalırdı. Bir dəfə gəldi ki,müəllim kurs işi vermişdi, yazdım bəyənmədi.

-Ədəbiyyat vermişdimi?- deyə soruşdum.

-Hə, Afat Qurbanovun “Müasir Azərbaycan ədəbi dili” kitabını...

Getdik Sabir kitabxanasında oturduq, 12 vərəqli dəftər olmalıydı, köməkli yazdıq, sabah gülə-gülə gəldi ki, eyni şey yazmışdıq, amma bunu bəyəndi...


Hüseyn çox təvazökar idi, səmimi idi, özü Çələbilərdən olduqlarını deyirdi, onda bu sözə o qədər də fikir vermirdim. Sonralar öyrəndim ki, Çələbilər imanlı, inamlı adamlar olublar, hətta Cəbrayılda məşhur Çələbilər kəndi də olub və Molla Vəli Vidadi bu kənddə məktəbdarlıqla məşğul olub, bir sözlə bu kəndin adamları Tanrı adamı olublar.


İş elə gətirdi ki, mən Mərcanlı kəndinə daha tez-tez getdim.Sevindik müəllim qəflətən rəhmətə getmişdi, Ağaşiringilin diplomlarını da mən alıb apardım.Hətta təsadüfən Hüseynin toyunda da iştirak etdim (hamının içki içdiyi bir kənddə barmaqla sayılacaq adam olardı ki, dilinə içki dəyməsin. Onlardan biri Hüseyn idi. Toyunda da içki verilmədi və içki içməkdə rekord qıran bu kənddə bir sifətini də turşudan olmadı.Çün bu ocağa hörmətləri böyük idi), xanım –xatın anasının bişirdiyi yeməyi də yedim.Özündən kiçik qardaşını da gördüm...


Hüseynlə İmişlidə də görüşdük, evlərində toxunan gəbəni satmağa gətirmişdi... Əsl ailə başçısı olmuşdu.


Yenə şeirlər yazırdı, hərdənbir çap olunurdu,tələbəlik də sona yaxınlaşırdı...Məmməd İsmayılın “Yaşıl budaqlar”ında bir yerdə şeirlərimiz çap olunmuşdu.


Mən deyərəm ki, Məmməd müəllimin redaktorluğu ilə çap olunan “Gənclik” jurnalı Hüseynin potensialının tam üzə çıxmasında əvəzsiz rol oynadı. Jurnalda texniki işçi kimi çalışmağa başlayan Hüseyn ürəyinin oduyla yazdığı yazılarla oxucuların da, qələm yoldaşlarının da hörmətini qazandı. Mən Bakıya təzə köçmüşdüm, iş axtarırdım, iş hardaydı. Belə vaxtlarda məni Türk radiosunun işçisi Kamil Məmmədovla tanış elədi, yaz, qonorar al,-dedi.

Cahangir Cahangirovdan Pişəvəri hökumətinin himni ilə bağlı, Arif Əfəndiyevdən familiya sonluqları ilə bağlı müsahibələr almağıma şərait yaratdı, bir neçə aktual yazımın çap edilməsinə kömək elədi.


Hüseyn operativ adam idi. Gürcüstanda seldən uşaqları xilas edərkən həlak olan 19 yaşlı Rahib Məmmədov haqqında poema yazdı, poema “Azərbaycan" jurnalında dərc edildi.


Böyük Şorda, türmənin yaxınlığında kiçik bir ev almışdı, sonra “Şanxay” publisistik yazısında yazdığı kimi, “qızım səhər yuxudan qalxıb türmənin iri pəncərələrinə baxdı və bizim də belə işıqlı evimiz olsa, nə olar”,-dedi. Ölkənin türməsi yaşayış evindən yaraşıqlı olanda belə olur. Qazaxıstana, Çu rayonuna getdi, (ailəsinin sürgündə olduğu yerlərə) “Sürgün” adlı təsirli bir yazı yazdı. Çalışqanlığı, istedadı həmişə köməyinə çatırdı, Məmməd İsmayıl da Hüseynə daha çox qayğıyla yanaşırdı. İki qızdan sonra 1988-ci ildə atasının adını qoyduğu oğlu Vəli doğuldu...Hüseyn sevinirdi, vaxtsız itirdiyi atasını yenidən tapmışdı.


Belə bir vaxtda sevimli müəlimi Çərkəz Məcid vəfat elədi. Məmməd İsmayılla birlikdə “Vida sözü” yazdılar: “Birimizin tələbə yoldaşı, birimizin müəllimi, istedadlı şairimiz vəfat etdi...” Yazı "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində çıxmışdı.


Hadisələr də dəyişən məcrada gedirdi, mili münaqişə,Ermənistandan gələn qaçqınlar, Meydan hərəkatı, hamısı hökumətə inamı azaldırdı. Uzun zaman mitinqlərdə bir yerdə olduq, bütün ölkə nicatı mitinqlərdə görürdü.


Sonra qanlı 20 Yanvar, xalqımızın başına gətirilən müsibətlər... Heç nə yaxşılığa doğru getmirdi...


Sonra Jurnalın qəzet variantı, bütün ağırlığı Hüseyn çiyninə götürmüşdü elə bil... Qarabağda da gərginlik artmışdı, hər gün igid oğullarımızın ölüm xəbəri, kənd və rayonların işğalı barədə xəbərlər gəlirdi.


Şuşa getmişdi, Laçın getmişdi, Kəlbəcər, Ağdam... və Cəbrayıl... Hüseyn nə edəcəyini bilmirdi...Kənd dərbədər düşmüşdü.


Hüseynlə 1995-ci ildə Səməd Vurğunun heykəlinin yanında görüşdük, “Xalq qəzeti”ndə işlədiyini dedi, amma çox könülsüz... Deyəsən, işləri elə də yaxşı getmirdi. Amma heç nə demədi. Bir də kimin işləri yaxşı gedirdi ki... Nə həyatda, nə yaradıcılıqda, hər şey baş—ayaq olmuşdu. Hər keçən gün bir bədlik gətirirdi. Yusif Səmədoğlu demiş, “dərd də gələndə batmanla gəlir”.Sonralar Hüseyni görmədim, çünki ədəbiyyat deyilən nəsnə mənə yad görünürdü,heç nəyə uyğunlaşa bilmirdim.


2004-cü ilin sonu idi. Qəşəm Nəcəfzadənin kitabı haqqında məqalə yazmışdım. Məqalə Faiq Balabəylinin nəşr etdiyi “Yeni xəbər” qəzetində çıxmışdı.Faiq elə təsadüf kimi təəssüflə Hüseyn Əfəndi rəhmətə gedib,- dedi.Bu ayrı-ayrı redaksiyalarda dost itkisi barədə eşitdiyim ikinci bəd xəbər idi...Birincini, "Səhifələr" redaksiyasında eşitmişdim-- Akif Səmədin ölümünü...Belə-belə işlər, Hüseyn Əfəndi...dünyanın pəncərəsindən deyil, bacasından baxıb getdin.

 

Bir ömür də axıb getdi,

Bir daş da düşdü divardan.

Bir göz ağlar dərdli-dərdli,

Gözünü yığar yollardan.

 

Sən kimsən, ay gedən adam,

Sənin gedişinə matam...

Qəbir-qəbir, adam-adam

Hardan gəlirsən, de,hardan?

 

Bir yuvan var idi darda,

İtkin düşdü uzaqlarda...

Nə tapmışdın ilk baharda,

Nə umasan son bahardan.

 

Heç gələrdimi ağıla,

Ağıl da su tək dağıla.

Inanmaq olmur nağıla,-

“Çıxıb getdin buralardan”.


16 fevral 2018.



Osman Fərmanoğlu

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Heydər Əliyevin anım günüdür
12.12.2018, 00:00

Heydər Əliyevin anım günüdür

Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişdi
11.12.2018, 23:38

Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişdi

ATƏT PA-nın sədri: "Təcavüzkara qarşı ciddi sanksiyalar tətbiq olunmalıdır"
11.12.2018, 23:07

ATƏT PA-nın sədri: "Təcavüzkara qarşı ciddi sanksiyalar tətbiq olunmalıdır"

Gəncədə məktəbin zirzəmisindən 161 patron tapıldı
11.12.2018, 22:04

Gəncədə məktəbin zirzəmisindən 161 patron tapıldı

Vahid Ələkbərovun seksist olduğu üzə çıxdı
11.12.2018, 20:49

Vahid Ələkbərovun seksist olduğu üzə çıxdı

“Əbədi məşəl”in divarına dırmaşan gənc kimdir? - Polisə müraciət olunacaq
11.12.2018, 20:43

“Əbədi məşəl”in divarına dırmaşan gənc kimdir? - Polisə müraciət olunacaq

Əfqanıstanda TERROR: 12 ölü
11.12.2018, 20:07

Əfqanıstanda TERROR: 12 ölü

Bakıda daha bir piyada ÖLÜMÜ
11.12.2018, 20:05

Bakıda daha bir piyada ÖLÜMÜ

Sabah Rusiya Baş Qərargah rəisi ilə NATO generalı Bakıda GÖRÜŞƏCƏK
11.12.2018, 19:41

Sabah Rusiya Baş Qərargah rəisi ilə NATO generalı Bakıda GÖRÜŞƏCƏK

Heydər Əliyev ideyaları: uğurlarımızın qarantı
11.12.2018, 19:31

Heydər Əliyev ideyaları: uğurlarımızın qarantı

İlham Əliyev NATO komandanını qəbul etdi
11.12.2018, 19:28

İlham Əliyev NATO komandanını qəbul etdi

7-ci sinif şagirdi ilə evlənən Mirismayıl müəllim işləməyib
11.12.2018, 19:15

7-ci sinif şagirdi ilə evlənən Mirismayıl müəllim işləməyib

“Novo Nordisk” Qarabağa dərman ixrac etməyib
11.12.2018, 19:07

“Novo Nordisk” Qarabağa dərman ixrac etməyib

Türkiyədə polis rəisi güllələnib öldürüldü - 2 nəfər yaralandı
11.12.2018, 18:34

Türkiyədə polis rəisi güllələnib öldürüldü - 2 nəfər yaralandı

Dəmir yolu xəttinin tikintisinə 30 milyon manat ayrıldı
11.12.2018, 18:22

Dəmir yolu xəttinin tikintisinə 30 milyon manat ayrıldı

Azərbaycan qanunlarını pozan əcnəbilər barədə qərar verilib  
11.12.2018, 18:07

Azərbaycan qanunlarını pozan əcnəbilər barədə qərar verilib  

Bir qrup jurnalist “İlin adamı” elan edildi
11.12.2018, 18:00

Bir qrup jurnalist “İlin adamı” elan edildi

Zərərvericilərə qarşı nəzarət tədbirləri gücləndirilib
11.12.2018, 17:42

Zərərvericilərə qarşı nəzarət tədbirləri gücləndirilib

Jurnalistin atasını öldürən sürücünün məhkəməsi davam etdi - Şahidlər DANIŞDI   
11.12.2018, 17:41

Jurnalistin atasını öldürən sürücünün məhkəməsi davam etdi - Şahidlər DANIŞDI  

Rusiyalı hərbçi Ermənistanda qətl törətdi
11.12.2018, 17:31

Rusiyalı hərbçi Ermənistanda qətl törətdi

Bayraq və Gerbi təhqir edənlərə bu CƏZALAR kəsiləcək   
11.12.2018, 17:24

Bayraq və Gerbi təhqir edənlərə bu CƏZALAR kəsiləcək  

“Bakcell”dən abunəçilərə möhtəşəm Yeni İl HƏDİYYƏSİ
11.12.2018, 17:10

“Bakcell”dən abunəçilərə möhtəşəm Yeni İl HƏDİYYƏSİ

Azərbaycanlı deputatlar Vyetnamda - FOTO   
11.12.2018, 17:06

Azərbaycanlı deputatlar Vyetnamda - FOTO  

Manat və dollar sabah hansı MƏZƏNNƏDƏ olacaq?
11.12.2018, 17:02

Manat və dollar sabah hansı MƏZƏNNƏDƏ olacaq?

“Mercedes”in vurduğu piyada öldü - BAKIDA
11.12.2018, 16:56

“Mercedes”in vurduğu piyada öldü - BAKIDA

Akif Nağı: “Qarabağ mitinqinin məqsədini başa düşmək istəmirlər”   
11.12.2018, 16:51

Akif Nağı: “Qarabağ mitinqinin məqsədini başa düşmək istəmirlər”   

Fransada etiraz aksiyaları səngimir
11.12.2018, 16:51

Fransada etiraz aksiyaları səngimir

İlhamə Quliyevanın oğlu azadlığa buraxıldı
11.12.2018, 16:47

İlhamə Quliyevanın oğlu azadlığa buraxıldı

“SABAH” qrupları Təhsil fakültəsi yeni layihəyə başlayıb
11.12.2018, 16:41

“SABAH” qrupları Təhsil fakültəsi yeni layihəyə başlayıb

İlqar Məmmədovun evini yardılar
11.12.2018, 16:30

İlqar Məmmədovun evini yardılar

YAP Gəncə şəhər təşkilatında Heydər Əliyevin xatirəsi anılıb
11.12.2018, 16:20

YAP Gəncə şəhər təşkilatında Heydər Əliyevin xatirəsi anılıb

Heydər Əliyev babasının məzarını ziyarət etdi - VİDEO   
11.12.2018, 16:19

Heydər Əliyev babasının məzarını ziyarət etdi - VİDEO  

UNEC-də Heydər Əliyevin anım gününü qeyd olunub
11.12.2018, 16:13

UNEC-də Heydər Əliyevin anım gününü qeyd olunub

Rövşən Rzayev köçkünləri qəbul etdi
11.12.2018, 16:12

Rövşən Rzayev köçkünləri qəbul etdi

Orta məktəbin həyətində 2 ədəd mina tapıldı
11.12.2018, 16:08

Orta məktəbin həyətində 2 ədəd mina tapıldı

Dünyanın ən zəngin azərbaycanlısı öz varisi barədə DANIŞDI
11.12.2018, 15:48

Dünyanın ən zəngin azərbaycanlısı öz varisi barədə DANIŞDI

“Nar” Azərbaycanda yaşıl enerjinin tətbiqini dəstəkləyir
11.12.2018, 15:44

“Nar” Azərbaycanda yaşıl enerjinin tətbiqini dəstəkləyir

Milli Məclis 18 dekabrda bu məsələlərə görə iclas çağırıb - SİYAHI
11.12.2018, 15:39

Milli Məclis 18 dekabrda bu məsələlərə görə iclas çağırıb - SİYAHI

Ötən il ilə müqayisədə 11,5 faiz çox pambıq qəbul edilib
11.12.2018, 15:31

Ötən il ilə müqayisədə 11,5 faiz çox pambıq qəbul edilib

Sürücülər dumana düşdülər - Yol polisi onları müşayiət etdi - VİDEO
11.12.2018, 15:30

Sürücülər dumana düşdülər - Yol polisi onları müşayiət etdi - VİDEO

Hisə verilmiş təhlükəli ət məhsulları hazırlayanlar yaxalandı - FOTOLAR
11.12.2018, 15:22

Hisə verilmiş təhlükəli ət məhsulları hazırlayanlar yaxalandı - FOTOLAR

İran yeni ballistik raket sınaqlarını TƏSDİQLƏDİ
11.12.2018, 15:16

İran yeni ballistik raket sınaqlarını TƏSDİQLƏDİ

Daş bazarında ciddi bahalaşma olub - SƏBƏBLƏR  
11.12.2018, 15:00

Daş bazarında ciddi bahalaşma olub - SƏBƏBLƏR  

Manvel Qriqoryan məhkəmə zalında özündən getdi
11.12.2018, 14:49

Manvel Qriqoryan məhkəmə zalında özündən getdi

Əhali bu il ərzağa, siqaretə, içkiyə nə qədər pul xərcləyib?
11.12.2018, 14:44

Əhali bu il ərzağa, siqaretə, içkiyə nə qədər pul xərcləyib?

Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri təltif olundular
11.12.2018, 14:37

Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri təltif olundular

Liderləri Tanrı seçir...   
11.12.2018, 14:28

Liderləri Tanrı seçir...  

Azərbaycanda övladlığagötürmə sistemi təkmilləşdirilir
11.12.2018, 14:24

Azərbaycanda övladlığagötürmə sistemi təkmilləşdirilir

Transsərhəd xəstəliklərinə dair seminar keçirilib
11.12.2018, 14:03

Transsərhəd xəstəliklərinə dair seminar keçirilib

Dövlət xəstəxanalarında pullu xidmət rəsmiləşəcək? - Deputat AYDINLIQ GƏTİRDİ   
11.12.2018, 13:41

Dövlət xəstəxanalarında pullu xidmət rəsmiləşəcək? - Deputat AYDINLIQ GƏTİRDİ  

ARXİV