23 sentyabr 2018, Bazar
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - Pambıqçıların zəhərlənməsinin əsas SƏBƏBLƏRİ açıqlandı  
Pambıqçıların zəhərlənməsinin əsas SƏBƏBLƏRİ açıqlandı   +
20.06.2018, 12:25

Kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Vahid Məhərrəmov son günlər pambıqçıların zəhərlənməsilə müşahidə edilən dərmanlama prosesinə münasibət bildirib.


V.Məhərrəmov Modern.az-a bildirib ki,  son 20 ildir Azərbaycanda kənd təsərrüfatının bəxti gətirmir:

“Burada problemin kökü pambıqçılıqda zərərericilərin sayının həddindən çox olmasındadır. Hazırda 200-dən artıq pambıq zərərvericisi var. Sovet dövründə pambıq əllə yığılırdı deyə sovkanın məhvində dərman pereparatlarından aşırı istifadəyə icazə verilmirdi ki, insanların, heyvanların orqanizminə zərər vurulmasın.

 

Prezidentin pambıqçılığın inkişafı ilə bağlı göstərişindən sonra bu sahədən bixəbərlər, qeyri-peşəkarlar kor-korana tapşırığı yerinə yetirməyə başladılar. İndi Amerikada da pambıq yetişdirilir. Amma Amerikada hər bir fermerə düşən ərazi orta hesabla 170 hektardır, bizdə isə hər fermerə ortalama 2, 5 hektar əkin sahəsi düşür. Bu fərqi düşünmək lazımdır. Bizdə əkin əraziləri həm yaşayış yerlərinə çox yaxındır, həm də Amerikadan fərqli olaraq bizdə əl əməyindən çox istifadə edilir. Amerikada hər şey mexanikləşdirilib, əl əməyindən istifadə edilmir”.

 


Ekspertin sözlərinə görə, pambıqçıların zəhərlənməsinə səbəb dərmanlardan istifadədə doza həddinin aşılmasıdır:

“Bizdə son vaxtlar pambıqçılığın genişlənməsi fonunda zərərvericilərin də sayı artır. Saatlıda, Tərtərdə və İmişlidəki zəhərlənmə faktları onu deməyə əsas verir ki, bizdə daha çox dozada dərman perepatından istifadə ilə daha çox zərərvericini məhv etməyə çalışıblar. Ancaq bunlar anlamır ki, həşəratları birdəfəlik məhv etmək mümkün olmayacaq. Çünki həmin həşəratlarda təbii olaraq dözümlülük təmin edilir.

 

Hələ 2015-ci ildə pambıqçılığın inkişaf etdirilməsi qərarı veriləndə, həmin il ərazilərdə müddəti 2011-ci ildə bitmiş dərman pereparatlarından istifadə olunmuşdu. Mən hətta bunu ictimailəşdirmişdim. Amma sonradan həmin fermerə çox ciddi təzyiqlər oldu. Pambıqçılıqla məşğul olanlar elə yüksək vəzifəli məmurlardır ki, onlara kimsə “gözün üstdə qaşın var” deyəsi deyil.

Artıq cinayət əməlləri sezilir. Amma təəssüf ki, Saatlıdakı hadisədən sonra kiminsə barəsində tədbir görüldüyünü eşitmədik. Buna görə də xoşagəlməz hadisə Tərtər və İmişlidə də baş verdir. İctimaiyyəti sakitləşdirmək üçün hansısa tədbir görüldü, bu da “gözdən pərdə asmağa” xidmət edirdi”.

 

V.Məhərrəmov baş verən zəhərlənmə faktlarının təxribat ola biləcəyini də istisna etməyib:

“Bunu xüsusi xidmət orqanları mütləq araşdırmalıdır. Hər halda təxribat da olsa,  dozadan artıq istifadə faktı var. Əgər təxribatdırsa, ilk hadisədə bunun qarşısı alınmalı idi. Kənd Təsərrütafı Nazirliyinin yerlərdə nümayəndələri var. Saatlı hadisəsindən sonra məsələ nəzarətə götürülməli idi. Yəni nazirliyin bunu icra etmək üçün kifayət qədər kadr potensialı var. Eyni zamanda, “Strateji yol xəritəsində” kimyəvi maddələrdən istifadənin 25 faiz artırılacağı qeyd edilib. Axı nə bilirdilər ki, pambıqçılıq aratacaq, zərərvericilərin sayı artacaq. Axı dozadan artıq istifadə ekologiyaya ziyan vurulur. Bu dərmanların doza həddinin aşılması torpaqda bitki üçün faydalı olan maddələri, mikroorqanizmləri məhv edir. Bu o deməkdir ki, daha çox dərmanlanan torpaq gələn il daha zəif olacaq, zəif olduğu üçün bitki də zəif yetişəcək, bitki zəif olduğu üçün daha asan şəkildə xəstəliyə məruz qalacaq. Bunların hamısı bir-birindən asılıdır. Ümumiyyətlə, nazirlikdə, Nazirlər Kabientində bu sahəyə nəzarət edən adamalar qeyri-peşəkardır. Azərbaycanda inzibati yolla pambıqçılığın inkişaf etdirilməsi effektli olamayacaq. Qoy fermerlər öz güclərinə, öz bildikləri kimi, amma özləri istəyərək bu sahəni artırsınlar. Mən fermerlər tanıyıram ki, öz təsərrüfatlarında 1 hektardan 6 ton məhsul götürür. Bunu, dünya rekoru hesab etmək olar. Şərait yaratsınlar, onlar özləri istehsal etdikləri məhsulu inkişaf etdirsinlər, xaricə çıxartsınlar. Vergi ödəyicisi olsunlar. Bu, hələ yaxşı vəziyyətdir. Bir azdan dərmanlanmış torpaqların münbitləşdirilməsi istiqamətində milyonlar yox, milyardlar xərclənəcək”.


Qeyd edək ki. Saatlı, Tərtər və İmişlidə pambıq sahələrində dərmanlama zamanı yüzlərlə pambıqçı zəhərlənmə ilə bağlı xəstəxanalara müraciət edib. Xoşbəxtlikdən ölüm olmayıb.

 


Gülşən RAUFQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Dəhşətli virus 100 il sonra yenidən qayıda bilər
23.09.2018, 00:26

Dəhşətli virus 100 il sonra yenidən qayıda bilər

Övladına məktəbli geyimi ala bilməyən ata intihar etdi
23.09.2018, 00:03

Övladına məktəbli geyimi ala bilməyən ata intihar etdi

Qrenlandiyada buzlar sürətlə əriyir
22.09.2018, 23:42

Qrenlandiyada buzlar sürətlə əriyir

Hicab geyinən kişi bankı qarət etdi
22.09.2018, 23:15

Hicab geyinən kişi bankı qarət etdi

Xamenei terrora görə ABŞ-ı ittiham etdi
22.09.2018, 22:58

Xamenei terrora görə ABŞ-ı ittiham etdi

Avtobus qəzasında 13 nəfər öldü
22.09.2018, 22:41

Avtobus qəzasında 13 nəfər öldü

Mübahisə edən iki baş məşqçi meydandan qovuldu
22.09.2018, 22:27

Mübahisə edən iki baş məşqçi meydandan qovuldu

Qarabağda erməni əsgəri öldürüldü
22.09.2018, 22:14

Qarabağda erməni əsgəri öldürüldü

Saatlı sakini qaynanasını qətlə yetirdi, həyat yoldaşını yaraladı
22.09.2018, 21:58

Saatlı sakini qaynanasını qətlə yetirdi, həyat yoldaşını yaraladı

“Qarabağ”ın  oyununa 10 min bilet satıldı
22.09.2018, 21:45

“Qarabağ”ın  oyununa 10 min bilet satıldı

Hərbi paraddakı partlayışda ölənlərin sayı 28-ə çatdı
22.09.2018, 21:29

Hərbi paraddakı partlayışda ölənlərin sayı 28-ə çatdı

Əbülfəs Qarayev Moskvada müzakirələr apardı
22.09.2018, 21:12

Əbülfəs Qarayev Moskvada müzakirələr apardı

Leyla Əliyeva Beynəlxalq Sülh Gününə həsr olunan tədbirdə - FOTOLAR
22.09.2018, 20:56

Leyla Əliyeva Beynəlxalq Sülh Gününə həsr olunan tədbirdə - FOTOLAR

Bakıda ana 8 yaşlı qızını bu səbəbdən CƏZALANDILRDI
22.09.2018, 20:34

Bakıda ana 8 yaşlı qızını bu səbəbdən CƏZALANDILRDI

Tahir Süleymanov “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edildi
22.09.2018, 20:31

Tahir Süleymanov “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edildi

Azərbaycan paracüdoçusuna  yeddinci dan qara kəmər verildi 
22.09.2018, 20:19

Azərbaycan paracüdoçusuna  yeddinci dan qara kəmər verildi 

Milli Məclisin komitə sədri AŞPA tədbirinə qatılacaq
22.09.2018, 20:03

Milli Məclisin komitə sədri AŞPA tədbirinə qatılacaq

FHN çarpayıdan yıxılan ağır çəkili kişini xilas etdi
22.09.2018, 18:00

FHN çarpayıdan yıxılan ağır çəkili kişini xilas etdi

Prezident Bakıda Dünya Çempionatını izlədi
22.09.2018, 17:56

Prezident Bakıda Dünya Çempionatını izlədi

Prezident Səudiyyə Ərəbistanının Kralını və Vəliəhdini təbrik edib
22.09.2018, 17:45

Prezident Səudiyyə Ərəbistanının Kralını və Vəliəhdini təbrik edib

Libermanın Azərbaycan səfərinin nəticələri Yerevanda təşviş yaradıb
22.09.2018, 17:38

Libermanın Azərbaycan səfərinin nəticələri Yerevanda təşviş yaradıb

Sumqayıtda avtomobillə vurulan piyada xəstəxanada öldü
22.09.2018, 17:31

Sumqayıtda avtomobillə vurulan piyada xəstəxanada öldü

İlham Əliyev İran prezidentinə başsağlığı verdi
22.09.2018, 17:14

İlham Əliyev İran prezidentinə başsağlığı verdi

Moskva tarixinin ən isti payızını yaşayır
22.09.2018, 17:00

Moskva tarixinin ən isti payızını yaşayır

“Florens” qasırğasının vurduğu zərər hesablandı
22.09.2018, 16:40

“Florens” qasırğasının vurduğu zərər hesablandı

Türkiyədə "Google" milyon dollar cərimələndi
22.09.2018, 16:25

Türkiyədə "Google" milyon dollar cərimələndi

Ermənistanda Futbol Federasiyasına yeni prezident seçildi
22.09.2018, 16:09

Ermənistanda Futbol Federasiyasına yeni prezident seçildi

“Arxivdə Azərbaycandakı “KQB” agenturası barədə izlər hələ də qalır”
22.09.2018, 16:04

“Arxivdə Azərbaycandakı “KQB” agenturası barədə izlər hələ də qalır”

Bakıda xuliqanlıq edən şəxs tutulub
22.09.2018, 15:53

Bakıda xuliqanlıq edən şəxs tutulub

İŞİD İrandakı terror aktına görə məsuliyyəti öz üzərinə götürdü
22.09.2018, 15:42

İŞİD İrandakı terror aktına görə məsuliyyəti öz üzərinə götürdü

İranda hərbi parada silahlı hücum – Ölənlər var - VİDEO+YENİLƏNİB
22.09.2018, 15:24

İranda hərbi parada silahlı hücum – Ölənlər var - VİDEO+YENİLƏNİB

Yenot hər kəsi qorxuya saldı - VİDEO
22.09.2018, 15:20

Yenot hər kəsi qorxuya saldı - VİDEO

Neftin qiyməti yenidən 100 dolları keçə bilər - PROQNOZ
22.09.2018, 15:11

Neftin qiyməti yenidən 100 dolları keçə bilər - PROQNOZ

Hadi Rəcəbli Maltalı deputatları müşaiyət etdi
22.09.2018, 14:59

Hadi Rəcəbli Maltalı deputatları müşaiyət etdi

Beyləqanda 196 ağac yandırıldı
22.09.2018, 14:49

Beyləqanda 196 ağac yandırıldı

ARXİV