23 iyul 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - Pambıqçıların zəhərlənməsinin əsas SƏBƏBLƏRİ açıqlandı  
Pambıqçıların zəhərlənməsinin əsas SƏBƏBLƏRİ açıqlandı   +
20.06.2018, 12:25

Kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Vahid Məhərrəmov son günlər pambıqçıların zəhərlənməsilə müşahidə edilən dərmanlama prosesinə münasibət bildirib.


V.Məhərrəmov Modern.az-a bildirib ki,  son 20 ildir Azərbaycanda kənd təsərrüfatının bəxti gətirmir:

“Burada problemin kökü pambıqçılıqda zərərericilərin sayının həddindən çox olmasındadır. Hazırda 200-dən artıq pambıq zərərvericisi var. Sovet dövründə pambıq əllə yığılırdı deyə sovkanın məhvində dərman pereparatlarından aşırı istifadəyə icazə verilmirdi ki, insanların, heyvanların orqanizminə zərər vurulmasın.

 

Prezidentin pambıqçılığın inkişafı ilə bağlı göstərişindən sonra bu sahədən bixəbərlər, qeyri-peşəkarlar kor-korana tapşırığı yerinə yetirməyə başladılar. İndi Amerikada da pambıq yetişdirilir. Amma Amerikada hər bir fermerə düşən ərazi orta hesabla 170 hektardır, bizdə isə hər fermerə ortalama 2, 5 hektar əkin sahəsi düşür. Bu fərqi düşünmək lazımdır. Bizdə əkin əraziləri həm yaşayış yerlərinə çox yaxındır, həm də Amerikadan fərqli olaraq bizdə əl əməyindən çox istifadə edilir. Amerikada hər şey mexanikləşdirilib, əl əməyindən istifadə edilmir”.

 


Ekspertin sözlərinə görə, pambıqçıların zəhərlənməsinə səbəb dərmanlardan istifadədə doza həddinin aşılmasıdır:

“Bizdə son vaxtlar pambıqçılığın genişlənməsi fonunda zərərvericilərin də sayı artır. Saatlıda, Tərtərdə və İmişlidəki zəhərlənmə faktları onu deməyə əsas verir ki, bizdə daha çox dozada dərman perepatından istifadə ilə daha çox zərərvericini məhv etməyə çalışıblar. Ancaq bunlar anlamır ki, həşəratları birdəfəlik məhv etmək mümkün olmayacaq. Çünki həmin həşəratlarda təbii olaraq dözümlülük təmin edilir.

 

Hələ 2015-ci ildə pambıqçılığın inkişaf etdirilməsi qərarı veriləndə, həmin il ərazilərdə müddəti 2011-ci ildə bitmiş dərman pereparatlarından istifadə olunmuşdu. Mən hətta bunu ictimailəşdirmişdim. Amma sonradan həmin fermerə çox ciddi təzyiqlər oldu. Pambıqçılıqla məşğul olanlar elə yüksək vəzifəli məmurlardır ki, onlara kimsə “gözün üstdə qaşın var” deyəsi deyil.

Artıq cinayət əməlləri sezilir. Amma təəssüf ki, Saatlıdakı hadisədən sonra kiminsə barəsində tədbir görüldüyünü eşitmədik. Buna görə də xoşagəlməz hadisə Tərtər və İmişlidə də baş verdir. İctimaiyyəti sakitləşdirmək üçün hansısa tədbir görüldü, bu da “gözdən pərdə asmağa” xidmət edirdi”.

 

V.Məhərrəmov baş verən zəhərlənmə faktlarının təxribat ola biləcəyini də istisna etməyib:

“Bunu xüsusi xidmət orqanları mütləq araşdırmalıdır. Hər halda təxribat da olsa,  dozadan artıq istifadə faktı var. Əgər təxribatdırsa, ilk hadisədə bunun qarşısı alınmalı idi. Kənd Təsərrütafı Nazirliyinin yerlərdə nümayəndələri var. Saatlı hadisəsindən sonra məsələ nəzarətə götürülməli idi. Yəni nazirliyin bunu icra etmək üçün kifayət qədər kadr potensialı var. Eyni zamanda, “Strateji yol xəritəsində” kimyəvi maddələrdən istifadənin 25 faiz artırılacağı qeyd edilib. Axı nə bilirdilər ki, pambıqçılıq aratacaq, zərərvericilərin sayı artacaq. Axı dozadan artıq istifadə ekologiyaya ziyan vurulur. Bu dərmanların doza həddinin aşılması torpaqda bitki üçün faydalı olan maddələri, mikroorqanizmləri məhv edir. Bu o deməkdir ki, daha çox dərmanlanan torpaq gələn il daha zəif olacaq, zəif olduğu üçün bitki də zəif yetişəcək, bitki zəif olduğu üçün daha asan şəkildə xəstəliyə məruz qalacaq. Bunların hamısı bir-birindən asılıdır. Ümumiyyətlə, nazirlikdə, Nazirlər Kabientində bu sahəyə nəzarət edən adamalar qeyri-peşəkardır. Azərbaycanda inzibati yolla pambıqçılığın inkişaf etdirilməsi effektli olamayacaq. Qoy fermerlər öz güclərinə, öz bildikləri kimi, amma özləri istəyərək bu sahəni artırsınlar. Mən fermerlər tanıyıram ki, öz təsərrüfatlarında 1 hektardan 6 ton məhsul götürür. Bunu, dünya rekoru hesab etmək olar. Şərait yaratsınlar, onlar özləri istehsal etdikləri məhsulu inkişaf etdirsinlər, xaricə çıxartsınlar. Vergi ödəyicisi olsunlar. Bu, hələ yaxşı vəziyyətdir. Bir azdan dərmanlanmış torpaqların münbitləşdirilməsi istiqamətində milyonlar yox, milyardlar xərclənəcək”.


Qeyd edək ki. Saatlı, Tərtər və İmişlidə pambıq sahələrində dərmanlama zamanı yüzlərlə pambıqçı zəhərlənmə ilə bağlı xəstəxanalara müraciət edib. Xoşbəxtlikdən ölüm olmayıb.

 


Gülşən RAUFQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
İsrail ordusu Suriyanı bombaladı
23.07.2018, 00:39

İsrail ordusu Suriyanı bombaladı

Kabildəki hava limanında partlayışı İŞİD törədib
23.07.2018, 00:22

Kabildəki hava limanında partlayışı İŞİD törədib

Ağdamsız keçən 25 il
23.07.2018, 00:00

Ağdamsız keçən 25 il

Gəncədə təcili tibbi yardım avtomobili qəzaya uğrayıb
22.07.2018, 23:43

Gəncədə təcili tibbi yardım avtomobili qəzaya uğrayıb

Zəlzələdən xəsarət alanların sayı 287 nəfərə çatdı - Yenilənib
22.07.2018, 23:29

Zəlzələdən xəsarət alanların sayı 287 nəfərə çatdı - Yenilənib

Antalyada Azərbaycan şəhidləri abidəsi açılır   
22.07.2018, 23:06

Antalyada Azərbaycan şəhidləri abidəsi açılır  

Maral Akşenər istefa verdi
22.07.2018, 22:54

Maral Akşenər istefa verdi

Rusiya Ermənistana 200 milyon dollarlıq silah verdi
22.07.2018, 22:33

Rusiya Ermənistana 200 milyon dollarlıq silah verdi

Əzəmət və möhtəşəmlik zirvəsini Ağdam yenə də fəth edəcəkdir...
22.07.2018, 22:19

Əzəmət və möhtəşəmlik zirvəsini Ağdam yenə də fəth edəcəkdir...

Kosmosda dövlət quran azərbaycanlı planlarını açıqladı
22.07.2018, 21:56

Kosmosda dövlət quran azərbaycanlı planlarını açıqladı

Çilidə 5,2 bal gücündə zəlzələ olub
22.07.2018, 21:36

Çilidə 5,2 bal gücündə zəlzələ olub

Güclü yağış Gürcüstanda ciddi fəsadlar törədib
22.07.2018, 21:23

Güclü yağış Gürcüstanda ciddi fəsadlar törədib

Nabranda istirahət mərkəzində 3 yaşlı oğlan İTKİN DÜŞDÜ
22.07.2018, 21:07

Nabranda istirahət mərkəzində 3 yaşlı oğlan İTKİN DÜŞDÜ

Bakıda toyuq qrilini Xatirə İslama 40 manata satılıb - VİDEO
22.07.2018, 20:47

Bakıda toyuq qrilini Xatirə İslama 40 manata satılıb - VİDEO

Kabil aeroportunda partlayış: 16 ölü, 50 yaralı
22.07.2018, 20:33

Kabil aeroportunda partlayış: 16 ölü, 50 yaralı

Neftçalada  "KAMAZ" yandı
22.07.2018, 20:15

Neftçalada  "KAMAZ" yandı

Ölünü dirildə bilməyən “peyğəmbər” həbs edildi - FOTO
22.07.2018, 17:55

Ölünü dirildə bilməyən “peyğəmbər” həbs edildi - FOTO

Dünyanın ən intizamlı əsgəri 27 il komandirinin əmrini gözləyib
22.07.2018, 17:50

Dünyanın ən intizamlı əsgəri 27 il komandirinin əmrini gözləyib

Fədayə Laçının işi Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə GÖNDƏRİLDİ   
22.07.2018, 17:47

Fədayə Laçının işi Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə GÖNDƏRİLDİ  

İranda gün ərzində üçüncü dəfə zəlzələ olub, 20 nəfər xəsarət alıb
22.07.2018, 17:37

İranda gün ərzində üçüncü dəfə zəlzələ olub, 20 nəfər xəsarət alıb

Paytaxt bazarlarında xiyar bahalaşdı   
22.07.2018, 17:19

Paytaxt bazarlarında xiyar bahalaşdı  

Salyanda təcili yardım maşını qəzaya düşdü - Xəsarət alan var
22.07.2018, 17:08

Salyanda təcili yardım maşını qəzaya düşdü - Xəsarət alan var

Bakıda mənzildə meyit tapıldı
22.07.2018, 16:57

Bakıda mənzildə meyit tapıldı

“Peşəkar jurnalistlərimiz yetərincədir” - Əflatun Amaşov
22.07.2018, 16:40

“Peşəkar jurnalistlərimiz yetərincədir” - Əflatun Amaşov

Dövlətimiz mətbuatın inkişafına hərtərəfli şərait yaradıb - NAZİR
22.07.2018, 16:10

Dövlətimiz mətbuatın inkişafına hərtərəfli şərait yaradıb - NAZİR

   AzEdu.az-ın ucqar kənd şagirdlərinə paylayacağı kitabların qəbulu davam edir - Son bir neçə gün
22.07.2018, 15:49

  AzEdu.az-ın ucqar kənd şagirdlərinə paylayacağı kitabların qəbulu davam edir - Son bir neçə gün

Azərbaycanda 5 yaşlı uşaq ögey atası tərəfindən döyülərək öldürüldü
22.07.2018, 15:26

Azərbaycanda 5 yaşlı uşaq ögey atası tərəfindən döyülərək öldürüldü

“Bəkirin də bir arzusu vardı…” - Vəfat edən qazinin vəzifəli qardaşı
22.07.2018, 14:50

“Bəkirin də bir arzusu vardı…” - Vəfat edən qazinin vəzifəli qardaşı

Millət vəkili mətbuat işçilərini və jurnalistləri təbrik etdi   
22.07.2018, 14:26

Millət vəkili mətbuat işçilərini və jurnalistləri təbrik etdi  

Azərbaycanda toyda kütləvi zəhərlənmə - 5-i UŞAQDIR
22.07.2018, 14:10

Azərbaycanda toyda kütləvi zəhərlənmə - 5-i UŞAQDIR

"Jurnalistlər təkziblə bağlı materiallardan yayınırlar"  - Hadi Rəcəbli
22.07.2018, 14:00

"Jurnalistlər təkziblə bağlı materiallardan yayınırlar"  - Hadi Rəcəbli

Sabahın HAVASI küləkli və yağışlı olacaq
22.07.2018, 13:51

Sabahın HAVASI küləkli və yağışlı olacaq

Gürcüstan patriarxının halı pisləşib
22.07.2018, 13:43

Gürcüstan patriarxının halı pisləşib

Şamaxıda kütləvi dava - ağır yaralılar var
22.07.2018, 13:31

Şamaxıda kütləvi dava - ağır yaralılar var

Metrodan istifadə edənlərin sayı artıb
22.07.2018, 13:20

Metrodan istifadə edənlərin sayı artıb

ARXİV