20 fevral 2019, Çərşənbə
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - Pambıqçıların zəhərlənməsinin əsas SƏBƏBLƏRİ açıqlandı  
Pambıqçıların zəhərlənməsinin əsas SƏBƏBLƏRİ açıqlandı   +
20.06.2018, 12:25

Kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Vahid Məhərrəmov son günlər pambıqçıların zəhərlənməsilə müşahidə edilən dərmanlama prosesinə münasibət bildirib.


V.Məhərrəmov Modern.az-a bildirib ki,  son 20 ildir Azərbaycanda kənd təsərrüfatının bəxti gətirmir:

“Burada problemin kökü pambıqçılıqda zərərericilərin sayının həddindən çox olmasındadır. Hazırda 200-dən artıq pambıq zərərvericisi var. Sovet dövründə pambıq əllə yığılırdı deyə sovkanın məhvində dərman pereparatlarından aşırı istifadəyə icazə verilmirdi ki, insanların, heyvanların orqanizminə zərər vurulmasın.

 

Prezidentin pambıqçılığın inkişafı ilə bağlı göstərişindən sonra bu sahədən bixəbərlər, qeyri-peşəkarlar kor-korana tapşırığı yerinə yetirməyə başladılar. İndi Amerikada da pambıq yetişdirilir. Amma Amerikada hər bir fermerə düşən ərazi orta hesabla 170 hektardır, bizdə isə hər fermerə ortalama 2, 5 hektar əkin sahəsi düşür. Bu fərqi düşünmək lazımdır. Bizdə əkin əraziləri həm yaşayış yerlərinə çox yaxındır, həm də Amerikadan fərqli olaraq bizdə əl əməyindən çox istifadə edilir. Amerikada hər şey mexanikləşdirilib, əl əməyindən istifadə edilmir”.

 


Ekspertin sözlərinə görə, pambıqçıların zəhərlənməsinə səbəb dərmanlardan istifadədə doza həddinin aşılmasıdır:

“Bizdə son vaxtlar pambıqçılığın genişlənməsi fonunda zərərvericilərin də sayı artır. Saatlıda, Tərtərdə və İmişlidəki zəhərlənmə faktları onu deməyə əsas verir ki, bizdə daha çox dozada dərman perepatından istifadə ilə daha çox zərərvericini məhv etməyə çalışıblar. Ancaq bunlar anlamır ki, həşəratları birdəfəlik məhv etmək mümkün olmayacaq. Çünki həmin həşəratlarda təbii olaraq dözümlülük təmin edilir.

 

Hələ 2015-ci ildə pambıqçılığın inkişaf etdirilməsi qərarı veriləndə, həmin il ərazilərdə müddəti 2011-ci ildə bitmiş dərman pereparatlarından istifadə olunmuşdu. Mən hətta bunu ictimailəşdirmişdim. Amma sonradan həmin fermerə çox ciddi təzyiqlər oldu. Pambıqçılıqla məşğul olanlar elə yüksək vəzifəli məmurlardır ki, onlara kimsə “gözün üstdə qaşın var” deyəsi deyil.

Artıq cinayət əməlləri sezilir. Amma təəssüf ki, Saatlıdakı hadisədən sonra kiminsə barəsində tədbir görüldüyünü eşitmədik. Buna görə də xoşagəlməz hadisə Tərtər və İmişlidə də baş verdir. İctimaiyyəti sakitləşdirmək üçün hansısa tədbir görüldü, bu da “gözdən pərdə asmağa” xidmət edirdi”.

 

V.Məhərrəmov baş verən zəhərlənmə faktlarının təxribat ola biləcəyini də istisna etməyib:

“Bunu xüsusi xidmət orqanları mütləq araşdırmalıdır. Hər halda təxribat da olsa,  dozadan artıq istifadə faktı var. Əgər təxribatdırsa, ilk hadisədə bunun qarşısı alınmalı idi. Kənd Təsərrütafı Nazirliyinin yerlərdə nümayəndələri var. Saatlı hadisəsindən sonra məsələ nəzarətə götürülməli idi. Yəni nazirliyin bunu icra etmək üçün kifayət qədər kadr potensialı var. Eyni zamanda, “Strateji yol xəritəsində” kimyəvi maddələrdən istifadənin 25 faiz artırılacağı qeyd edilib. Axı nə bilirdilər ki, pambıqçılıq aratacaq, zərərvericilərin sayı artacaq. Axı dozadan artıq istifadə ekologiyaya ziyan vurulur. Bu dərmanların doza həddinin aşılması torpaqda bitki üçün faydalı olan maddələri, mikroorqanizmləri məhv edir. Bu o deməkdir ki, daha çox dərmanlanan torpaq gələn il daha zəif olacaq, zəif olduğu üçün bitki də zəif yetişəcək, bitki zəif olduğu üçün daha asan şəkildə xəstəliyə məruz qalacaq. Bunların hamısı bir-birindən asılıdır. Ümumiyyətlə, nazirlikdə, Nazirlər Kabientində bu sahəyə nəzarət edən adamalar qeyri-peşəkardır. Azərbaycanda inzibati yolla pambıqçılığın inkişaf etdirilməsi effektli olamayacaq. Qoy fermerlər öz güclərinə, öz bildikləri kimi, amma özləri istəyərək bu sahəni artırsınlar. Mən fermerlər tanıyıram ki, öz təsərrüfatlarında 1 hektardan 6 ton məhsul götürür. Bunu, dünya rekoru hesab etmək olar. Şərait yaratsınlar, onlar özləri istehsal etdikləri məhsulu inkişaf etdirsinlər, xaricə çıxartsınlar. Vergi ödəyicisi olsunlar. Bu, hələ yaxşı vəziyyətdir. Bir azdan dərmanlanmış torpaqların münbitləşdirilməsi istiqamətində milyonlar yox, milyardlar xərclənəcək”.


Qeyd edək ki. Saatlı, Tərtər və İmişlidə pambıq sahələrində dərmanlama zamanı yüzlərlə pambıqçı zəhərlənmə ilə bağlı xəstəxanalara müraciət edib. Xoşbəxtlikdən ölüm olmayıb.

 


Gülşən RAUFQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
İran Avrasiya İttifaqına qoşulur - SƏBƏB, YENİLƏNİB
20.02.2019, 01:05

İran Avrasiya İttifaqına qoşulur - SƏBƏB, YENİLƏNİB

Rusiyadan  ABŞ-a ittiham
20.02.2019, 00:52

Rusiyadan  ABŞ-a ittiham

Prezidentin qardaşı hakim qarşısına çıxarıldı
20.02.2019, 00:33

Prezidentin qardaşı hakim qarşısına çıxarıldı

“Səbail” klubu 2400 manat cərimələndi
20.02.2019, 00:13

“Səbail” klubu 2400 manat cərimələndi

42 il ölmüş kimi qeydiyyatda olan qadın danışdı - VİDEO
19.02.2019, 23:59

42 il ölmüş kimi qeydiyyatda olan qadın danışdı - VİDEO

Bu ölkədə 16 terrorçu zərərsizləşdirildi
19.02.2019, 23:41

Bu ölkədə 16 terrorçu zərərsizləşdirildi

Yanğında 7 uşaq öldü
19.02.2019, 23:28

Yanğında 7 uşaq öldü

Astaradakı “Yanar bulaq” palçıq püskürdü - VİDEO
19.02.2019, 23:14

Astaradakı “Yanar bulaq” palçıq püskürdü - VİDEO

Terror təşkilatının lideri Türkiyədə komaya düşdü
19.02.2019, 22:59

Terror təşkilatının lideri Türkiyədə komaya düşdü

Azərbaycanda münaqişəli ailələrin sayı artır
19.02.2019, 22:41

Azərbaycanda münaqişəli ailələrin sayı artır

Cavanşir Feyziyev: “Kimliyindən asılı olmayaraq hər kəs qanun qarşısında cavabdehdir”
19.02.2019, 22:31

Cavanşir Feyziyev: “Kimliyindən asılı olmayaraq hər kəs qanun qarşısında cavabdehdir”

Türkiyə hərbçiləri S-400 təlimlərinə başlayıb
19.02.2019, 21:56

Türkiyə hərbçiləri S-400 təlimlərinə başlayıb

12 nəfər qar uçqunu altında qalıb
19.02.2019, 21:38

12 nəfər qar uçqunu altında qalıb

Qubada “Prado” aşdı: 2 nəfər kömək gözləyir
19.02.2019, 21:24

Qubada “Prado” aşdı: 2 nəfər kömək gözləyir

“Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı ATƏT PA-da fikirlər səsləndiriləcək” - Bahar Muradova
19.02.2019, 21:10

“Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı ATƏT PA-da fikirlər səsləndiriləcək” - Bahar Muradova

Musa Urudun ingilis dilində şeirlər kitabı çap edildi
19.02.2019, 20:57

Musa Urudun ingilis dilində şeirlər kitabı çap edildi

Türkiyə-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunda müzakirə
19.02.2019, 20:49

Türkiyə-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunda müzakirə

Pakistan Hindistanı dialoqa çağırır
19.02.2019, 20:38

Pakistan Hindistanı dialoqa çağırır

Poçt bağlamalarına 30 faiz vergi qoyuldu
19.02.2019, 20:28

Poçt bağlamalarına 30 faiz vergi qoyuldu

“Avropa İttifaqı Azərbaycanla nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıqda maraqlıdır” - Henrik Hololey 
19.02.2019, 20:16

“Avropa İttifaqı Azərbaycanla nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıqda maraqlıdır” - Henrik Hololey 

Avstriya ilə iqtisadi əlaqələr müzakirə edildi
19.02.2019, 20:01

Avstriya ilə iqtisadi əlaqələr müzakirə edildi

Ağstafada 2 saylı məktəbdə ana dili günü qeyd olunub
19.02.2019, 19:26

Ağstafada 2 saylı məktəbdə ana dili günü qeyd olunub

Bakıda bu yollarda tıxac var - Rəsmi XƏBƏRDARLIQ
19.02.2019, 19:14

Bakıda bu yollarda tıxac var - Rəsmi XƏBƏRDARLIQ

“O, ölkədən qaçmaq niyyətindədir”- ADU-dan Kamal Abdulla ilə bağlı ittihamlara CAVAB
19.02.2019, 19:02

“O, ölkədən qaçmaq niyyətindədir- ADU-dan Kamal Abdulla ilə bağlı ittihamlara CAVAB

TAP layihəsi 85 faizdən çox icra olunub
19.02.2019, 18:25

TAP layihəsi 85 faizdən çox icra olunub

Netanyahu Putinlə görüşəcək
19.02.2019, 18:09

Netanyahu Putinlə görüşəcək

Muzey ziyarətləri üçün onlayn bilet almaq mümkün olacaq
19.02.2019, 18:01

Muzey ziyarətləri üçün onlayn bilet almaq mümkün olacaq

200 köçkün ailəsinə yeni mənzillər verildi - FOTOLAR
19.02.2019, 17:58

200 köçkün ailəsinə yeni mənzillər verildi - FOTOLAR

Ötən ildən axtarışda olan şəxs saxlanıldı
19.02.2019, 17:54

Ötən ildən axtarışda olan şəxs saxlanıldı

Məmmədyarov Avropa Komissiyasının rəsmisi ilə müzakirə apardı
19.02.2019, 17:38

Məmmədyarov Avropa Komissiyasının rəsmisi ilə müzakirə apardı

Rövşən Rzayev köçkünlərin problemlərini dinlədi
19.02.2019, 17:34

Rövşən Rzayev köçkünlərin problemlərini dinlədi

“Balkanlardakı türklər türkcənin varlığını qoruyur” - MÜSAHİBƏ   
19.02.2019, 17:27

“Balkanlardakı türklər türkcənin varlığını qoruyur” - MÜSAHİBƏ  

Azercell IV Buktreyler Festivalının əsas tərəfdaşıdır
19.02.2019, 17:26

Azercell IV Buktreyler Festivalının əsas tərəfdaşıdır

Koçaryanın oğlu ifadə verməkdən imtina etdi
19.02.2019, 17:22

Koçaryanın oğlu ifadə verməkdən imtina etdi

Manatın sabahkı məzənnəsi dəyişir?
19.02.2019, 17:14

Manatın sabahkı məzənnəsi dəyişir?

Baş redaktor Britaniyanın Bakıdakı səfirliyinə getdi  
19.02.2019, 17:11

Baş redaktor Britaniyanın Bakıdakı səfirliyinə getdi  

İran Avrasiya İttifaqına qoşulacaq
19.02.2019, 17:08

İran Avrasiya İttifaqına qoşulacaq

“Bu tullantılarla dənizlər, göllər, meşələr, çaylar çirklənir”
19.02.2019, 17:05

“Bu tullantılarla dənizlər, göllər, meşələr, çaylar çirklənir”

Azərbaycanla sərhəddə kamikadze öldürüldü
19.02.2019, 16:59

Azərbaycanla sərhəddə kamikadze öldürüldü

Zabit Səmədov: “Çeçen və azərbaycanlılar arasındakı bugünkü görüş dövlət başçılarının təşəbbüsü idi”   
19.02.2019, 16:58

Zabit Səmədov: “Çeçen və azərbaycanlılar arasındakı bugünkü görüş dövlət başçılarının təşəbbüsü idi”  

Rumıniya Cənub Qaz Dəhlizinə qoşulur?
19.02.2019, 16:45

Rumıniya Cənub Qaz Dəhlizinə qoşulur?

Oqtay Şirəliyev ATU-nun yeni Tədris Mərkəzinə gəldi 
19.02.2019, 16:04

Oqtay Şirəliyev ATU-nun yeni Tədris Mərkəzinə gəldi 

Meksika rəsmisi Tərcümə Mərkəzində
19.02.2019, 16:04

Meksika rəsmisi Tərcümə Mərkəzində

“Nar” sosial şəbəkələrdən abunəçilərinə müştəri xidmətləri göstərir
19.02.2019, 16:00

“Nar” sosial şəbəkələrdən abunəçilərinə müştəri xidmətləri göstərir

İlham Əliyevin vəzifə verdiyi diplomat DANIŞDI: “Prezidentin Mərkəzlə bağlı bəzi tapşırıqları var”   
19.02.2019, 15:58

İlham Əliyevin vəzifə verdiyi diplomat DANIŞDI: “Prezidentin Mərkəzlə bağlı bəzi tapşırıqları var”  

ATƏT-in Baş katibi Bakıya gələcək
19.02.2019, 15:48

ATƏT-in Baş katibi Bakıya gələcək

Bakıda beynəlxalq forum işə başlayıb
19.02.2019, 15:47

Bakıda beynəlxalq forum işə başlayıb

UNEC-də “Akademik İngilis dili” kursları başlayacaq
19.02.2019, 15:28

UNEC-də “Akademik İngilis dili” kursları başlayacaq

Anar Kərimov nazir müavini oldu - TƏYİNAT
19.02.2019, 15:25

Anar Kərimov nazir müavini oldu - TƏYİNAT

Dövlət Agentliyi yollardakı son vəziyyəti açıqladı - SİYAHI   
19.02.2019, 15:09

Dövlət Agentliyi yollardakı son vəziyyəti açıqladı - SİYAHI  

ARXİV