13 dekabr 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - DÜNYA - NATO üçün kabusa çevrilən “Qara dəlik”...
NATO üçün kabusa çevrilən “Qara dəlik”...
25.06.2018, 16:05

Dənizlərdə hökmranlıq və su sərhədlərinin təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün sualtı gəmilər əvəzolunmaz bir silah növüdür. Hazırda bir-birinə ciddi rəqib olan NATO ilə Rusiya dəniz donanmasında bu silahlanma növünə ciddi diqqət göstərir.

 

Modern.az saytının beynəlxalq hərbi nəşrlərə istinadən məlumatına görə, ABŞ tərəfi əsasən atom mühərrikli sualtı gəmilərə üstünlük versə də Rusiya öz donanmasında həm atom, həm də klassik dizel mühərrikli gəmilər saxlayır.

 

Rusiya əsasən atom mühərrikli gəmiləri uzunmüddətli patrul missiyaları üçün istifadə edir. Dayaz sularda və münaqişələrdə isə dizel  mühərrikli gəmilər kifayət edir.

Burada diqqət çəkən məqamlardan biri Rusiyanın sualtı donanmasının dizel mühərrikli gəmilərinin əksəriyyətini “Layihə 877” gəmiləri təşkil etməsidir. Bu gəmiləri NATO və Qərb "Kilo" tipli sualtı gəmilər adlandırsa da ABŞ Donanması onlara "Qara dəlik" ləqəbini verib. ABŞ-da bu gəmilərin belə adlanmasına səbəb onların çox səssiz olmalarıdır. Belə ki, dənizdə səssizlik gözəgörünməzlik deməkdir. Bundan əlavə bu tipli gəmilər səsboğucu örtüklə də örtülüb ki, bu da onu exo radarlar üçün daha da görünməz edir.

 

İlk olaraq bu “Kilo” tipli gəmilər əsasən Varşava müqaviləsi ölkələrinin donanması üçün istehsal edilirdi. Ona görə də onlara “Varşavyanka” da deyilir. Bunlar çox sürətli olmayan, kiçik həcmli və çox dərinə üzə bilməyən sualtı gəmilərdir. Su üzərində sürəti 18,5 km/saat, sualtında isə 31,5 km/saat sürətlə hərəkət edən bu gəmilər əsasən 350 m dərinliyə qədər enə bilir. Daha sonra özünü dənizlərdə kifayət qədər effektiv göstərən bu gəmilərin 30 ildən çox istehsalı davam etdirilib. Və daha da təkmilləşdirilən bu gəmilər ABŞ hərbçilərinin gözündə bir əfsanəyə çevrilməyə başlayıb.

 

“Sovet ittifaqı üzvləri üçün ikinci dərəcəli kimi qiymətləndirilən bu gəmilər, NATO-nun gözündə sualtı əfsanəy’ çevrildi” – Milli təhlükəsizlik və müdafiə məsələləri üzrə mütəxəssis Kayl Mizokami qeyd edir.

Bu gəmilərin zəif sürətlə hərəkət etməsi onların şöhrətini söndürmədi və hətta daha da artırdı deyə bilərik. İki daha səssiz, amma zəif sürətli mühərriklər gəmiyə suyun dibinə daha yaxın hərəkət etməyə imkan verir.  Bu da onu dayaz sularda daha effektiv edir.

Gəminin heyəti 12 zabit və 41 matrosdan təşkil olunur. Bu heyətlə belə “Varşavyanka” su üzərinə çıxmadan, yəni hava qəbul etmədən iki həftəyə qədər (260 saat) sualtında qala bilir. Daxili qida ehtiyatı ilə heyət 45 günə qədər xidmət apara bilir.

 

Bunlardan əlavə gəminin yeni modelləri 11112- 13890 km məsafəyə nəzarət edə bilir. Bu isə “Varşavyanka”lara  bir mərkəzdən minlərlə kilometri müşahidə edib sonra daha təhlükəsiz hərəkət etməyə imkan verir. Bu tipli gəmilər “MQK400 Rubikon” sensoru ilə təchiz olunub. Bu sensorlar aşağı tezlikli və səs diapazonlu küyləri aşkarlamağa imkan verir. “Kilo” tipli gəmilər “MQ519 Mause Roar” yüksəktezlikli radarlarla təchiz olunub ki, bununla gəmi hədəfin tipini müəyyən edə və minalardan yayına bilir.

“Varşavyanka”ların 6 torpedo borusu var ki, son yeniləmələrdə onların ikisi idarə olunan torpedaları istifadə etməyə imkan verir. Həmçinin bu son modelləri “İqla” Zenit Raket Kompleksi ilə də təchiz etmək olur. Son modelin əsas üstünlüklərindən biri də onları “Kalibr” qanadlı raketləri ilə təchiz oluna bilmələridir.

 

Cənubi Çin dənizi və iqtisadi bölgəyə görə münaqişə yaşayan Çin və Vyetnamın donanmasında bu tip gəmilər yer almaqdadır. Çinin donanmasında 10, Vyetnam donanmasında isə 6 “Kilo” tipli gəmilər xidmət aparır.

 

Bundan əlavə qeyd etmək lazımdır ki, hələ SSRİ donanmasında bu gəmilərdən 24 ədədi xidmət aparıb. Onlardan 11-i hələ də Rusiya donanmasında, biri Polşa, biri Rumıniya, 10 ədədi isə Hindistan donanmasındadır. Rumıniyadakı yeganə və Hindistandakı gəmilərdən birini çıxmaq şərti ilə qalanları hələ də işlək vəziyyətdədir.  İran 3 ədəd, Əlcəzair isə 2 ədəd bu tip gəmilərdən əldə edib.

 

33 il ərzində bu tipli 53 sualtı gəmi istehsal edilib. SSRİ-nin dağılmasından sonra Rusiyanın istehsalını davam etdirdiyi silah növlərindən biridir. 2016-cı ilin dekabrında Rusiya “Varşavyanka”dan Suriya ərazisindəki İŞİD obyektlərinə qanadlı “Kalibr” raketləri ilə zərbələr endirib.

 

Əvəz ZEYNALOV


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
16 yaşlı qız itkin düşüb   
13.12.2018, 08:54

16 yaşlı qız itkin düşüb  

Tereza Meyi istefaya göndərə bilmədilər   
13.12.2018, 08:41

Tereza Meyi istefaya göndərə bilmədilər  

“Qarabağ” bu gün AvroLiqada son oyununa çıxır
13.12.2018, 08:24

Qarabağ” bu gün AvroLiqada son oyununa çıxır

Çempionlar Liqasında bütün 1/8 finalçılar bəlli oldu - SİYAHI
13.12.2018, 08:21

Çempionlar Liqasında bütün 1/8 finalçılar bəlli oldu - SİYAHI

Sərkərdə Teymurun ABŞ-da yaşayan adaşı...
13.12.2018, 08:09

Sərkərdə Teymurun ABŞ-da yaşayan adaşı...

Manat günə bu MƏZƏNNƏ ilə başladı
13.12.2018, 08:08

Manat günə bu MƏZƏNNƏ ilə başladı

Gürcüstan parlamentində büdcə ilə bağlı səsvermə baş tutmayıb
13.12.2018, 00:54

Gürcüstan parlamentində büdcə ilə bağlı səsvermə baş tutmayıb

Qurban Qurbanovun Londondakı mətbuat konfransına cəmi 3 jurnalist gəlib - FOTO
13.12.2018, 00:33

Qurban Qurbanovun Londondakı mətbuat konfransına cəmi 3 jurnalist gəlib - FOTO

Bərdədə avtomobil 13 yaşlı məktəbli qızı vurdu
13.12.2018, 00:14

Bərdədə avtomobil 13 yaşlı məktəbli qızı vurdu

Çempionlar Liqası 6-cı tur – “MOİK” “Real”ı Madriddə darmadağın etdi
13.12.2018, 00:00

Çempionlar Liqası 6-cı tur – “MOİK” “Real”ı Madriddə darmadağın etdi

Ərdoğan Suriyada yeni hərbi əməliyyatların anonsunu Verdi
12.12.2018, 23:41

Ərdoğan Suriyada yeni hərbi əməliyyatların anonsunu Verdi

Mingəçevirdə sərnişin avtobus sürücüsünü döydü
12.12.2018, 23:23

Mingəçevirdə sərnişin avtobus sürücüsünü döydü

Azərbaycan nefti ucuzlaşır
12.12.2018, 23:09

Azərbaycan nefti ucuzlaşır

Sabunçuda 3 otaqlı ev yanıb
12.12.2018, 22:48

Sabunçuda 3 otaqlı ev yanıb

Azərbaycanda qızıl ucuzlaşıb
12.12.2018, 22:34

Azərbaycanda qızıl ucuzlaşıb

Trampın keçmiş vəkili həbs edildi
12.12.2018, 22:19

Trampın keçmiş vəkili həbs edildi

Bakı-Quba yolunda piyadanı maşın vuraraq öldürüb
12.12.2018, 22:05

Bakı-Quba yolunda piyadanı maşın vuraraq öldürüb

Braziliyanın Azərbaycandakı səfirinin diplomatik fəaliyyəti başa çatıb
12.12.2018, 21:43

Braziliyanın Azərbaycandakı səfirinin diplomatik fəaliyyəti başa çatıb

Fransada 720 polis əməkdaşı bir şübhəlinin axtarışı ilə məşğuldur
12.12.2018, 21:30

Fransada 720 polis əməkdaşı bir şübhəlinin axtarışı ilə məşğuldur

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi Heydər Əliyevin xatirəsini yad edib
12.12.2018, 21:22

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi Heydər Əliyevin xatirəsini yad edib

SWIFT-in baş direktoru istefaya gedib
12.12.2018, 21:11

SWIFT-in baş direktoru istefaya gedib

Bakıda əhaliyə göstərilən xidmətlərin dəyəri 4 milyard manatdan çox olub
12.12.2018, 20:54

Bakıda əhaliyə göstərilən xidmətlərin dəyəri 4 milyard manatdan çox olub

Türkap rəhbəri Heydər Əliyevin heykəlini ziyarət etdi
12.12.2018, 20:46

Türkap rəhbəri Heydər Əliyevin heykəlini ziyarət etdi

Ermənistanın yeni parlamenti nə vaxt toplaşacaq?
12.12.2018, 20:37

Ermənistanın yeni parlamenti nə vaxt toplaşacaq?

İranda sərnişin daşımaq üçün təyyarə çatışmır
12.12.2018, 20:12

İranda sərnişin daşımaq üçün təyyarə çatışmır

Metronun “Gənclik” stansiyasında dava - saxlanılanlar var
12.12.2018, 19:55

Metronun “Gənclik” stansiyasında dava - saxlanılanlar var

Dövlət Komitəsində ulu öndərin xatirəsi anılıb - FOTOLAR
12.12.2018, 19:39

Dövlət Komitəsində ulu öndərin xatirəsi anılıb - FOTOLAR

İndoneziya səfiri: “Qarabağ Azərbaycanındır”
12.12.2018, 19:30

İndoneziya səfiri: “Qarabağ Azərbaycanındır”

Mnatsakanyanı nə Pompeo, nə də Stoltenberq qəbul edib
12.12.2018, 19:28

Mnatsakanyanı nə Pompeo, nə də Stoltenberq qəbul edib

Dövlət Komitəsinin kollektivi Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib - FOTOLAR
12.12.2018, 19:12

Dövlət Komitəsinin kollektivi Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib - FOTOLAR

Rusiya Ordusunun Baş Qərargah rəisi NATO komandanı ilə Bakıda görüşdü
12.12.2018, 19:05

Rusiya Ordusunun Baş Qərargah rəisi NATO komandanı ilə Bakıda görüşdü

NASA yeni ekzoplanet kəşf edib
12.12.2018, 18:43

NASA yeni ekzoplanet kəşf edib

Həştərxanda Heydər Əliyevin anım mərasmi keçirilib - FOTOLAR
12.12.2018, 18:25

Həştərxanda Heydər Əliyevin anım mərasmi keçirilib - FOTOLAR

“Agetch and Green Energy” beynəlxalq forumu başa çatıb
12.12.2018, 18:19

“Agetch and Green Energy” beynəlxalq forumu başa çatıb

Xamenei: “ABŞ 2019-cu ildə İranı qarışdıra bilər”
12.12.2018, 18:10

Xamenei: “ABŞ 2019-cu ildə İranı qarışdıra bilər”

21 Azər hərəkatı və davam edən əsarət
12.12.2018, 17:56

21 Azər hərəkatı və davam edən əsarət

Özbəkistandan idxal edilən 31 ton kişmiş zərərsizləşdirildi
12.12.2018, 17:55

Özbəkistandan idxal edilən 31 ton kişmiş zərərsizləşdirildi

Adil Əliyevdən türkiyəli jurnalistə böyük etimad   
12.12.2018, 17:30

Adil Əliyevdən türkiyəli jurnalistə böyük etimad  

Oqtay Əsədov Zurabişvilinin andiçməsində iştirak edəcək
12.12.2018, 17:19

Oqtay Əsədov Zurabişvilinin andiçməsində iştirak edəcək

Nəslimin yarpaq tökümü
12.12.2018, 17:09

Nəslimin yarpaq tökümü

Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətində anım mərasimi keçirilib
12.12.2018, 16:59

Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətində anım mərasimi keçirilib

Bu il dünyasını dəyişən TANINMIŞLAR   
12.12.2018, 16:52

Bu il dünyasını dəyişən TANINMIŞLAR  

“Nar”dan Yeni il ərəfəsində sərfəli rominq təklifləri
12.12.2018, 16:52

“Nar”dan Yeni il ərəfəsində sərfəli rominq təklifləri

Sərhədi saxta sənədlərlə keçmək istəyənlər tutuldu
12.12.2018, 16:50

Sərhədi saxta sənədlərlə keçmək istəyənlər tutuldu

Bakıda tikiş sexində partlayış - 2 nəfər xəsarət aldı
12.12.2018, 16:48

Bakıda tikiş sexində partlayış - 2 nəfər xəsarət aldı

Vyetnamda Heydər Əliyev anıldı
12.12.2018, 16:30

Vyetnamda Heydər Əliyev anıldı

Şabranda gəmiricilər əleyhinə mübarizə...
12.12.2018, 16:28

Şabranda gəmiricilər əleyhinə mübarizə...

Balakəndə evdən 1400 manat pul oğurlayan yeniyetmə saxlanıldı
12.12.2018, 16:18

Balakəndə evdən 1400 manat pul oğurlayan yeniyetmə saxlanıldı

Nəcməddin Sadıkov Gerasimovla hərbi əməkdaşlığı müzakirə etdi
12.12.2018, 15:59

Nəcməddin Sadıkov Gerasimovla hərbi əməkdaşlığı müzakirə etdi

Yanvarın 1-dən bərbərlər, ofisiantlar və dərzilər vergi ödəyəcək
12.12.2018, 15:40

Yanvarın 1-dən bərbərlər, ofisiantlar və dərzilər vergi ödəyəcək

ARXİV