26 mart 2019, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - DÜNYA - NATO üçün kabusa çevrilən “Qara dəlik”...
NATO üçün kabusa çevrilən “Qara dəlik”...
25.06.2018, 16:05

Dənizlərdə hökmranlıq və su sərhədlərinin təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün sualtı gəmilər əvəzolunmaz bir silah növüdür. Hazırda bir-birinə ciddi rəqib olan NATO ilə Rusiya dəniz donanmasında bu silahlanma növünə ciddi diqqət göstərir.

 

Modern.az saytının beynəlxalq hərbi nəşrlərə istinadən məlumatına görə, ABŞ tərəfi əsasən atom mühərrikli sualtı gəmilərə üstünlük versə də Rusiya öz donanmasında həm atom, həm də klassik dizel mühərrikli gəmilər saxlayır.

 

Rusiya əsasən atom mühərrikli gəmiləri uzunmüddətli patrul missiyaları üçün istifadə edir. Dayaz sularda və münaqişələrdə isə dizel  mühərrikli gəmilər kifayət edir.

Burada diqqət çəkən məqamlardan biri Rusiyanın sualtı donanmasının dizel mühərrikli gəmilərinin əksəriyyətini “Layihə 877” gəmiləri təşkil etməsidir. Bu gəmiləri NATO və Qərb "Kilo" tipli sualtı gəmilər adlandırsa da ABŞ Donanması onlara "Qara dəlik" ləqəbini verib. ABŞ-da bu gəmilərin belə adlanmasına səbəb onların çox səssiz olmalarıdır. Belə ki, dənizdə səssizlik gözəgörünməzlik deməkdir. Bundan əlavə bu tipli gəmilər səsboğucu örtüklə də örtülüb ki, bu da onu exo radarlar üçün daha da görünməz edir.

 

İlk olaraq bu “Kilo” tipli gəmilər əsasən Varşava müqaviləsi ölkələrinin donanması üçün istehsal edilirdi. Ona görə də onlara “Varşavyanka” da deyilir. Bunlar çox sürətli olmayan, kiçik həcmli və çox dərinə üzə bilməyən sualtı gəmilərdir. Su üzərində sürəti 18,5 km/saat, sualtında isə 31,5 km/saat sürətlə hərəkət edən bu gəmilər əsasən 350 m dərinliyə qədər enə bilir. Daha sonra özünü dənizlərdə kifayət qədər effektiv göstərən bu gəmilərin 30 ildən çox istehsalı davam etdirilib. Və daha da təkmilləşdirilən bu gəmilər ABŞ hərbçilərinin gözündə bir əfsanəyə çevrilməyə başlayıb.

 

“Sovet ittifaqı üzvləri üçün ikinci dərəcəli kimi qiymətləndirilən bu gəmilər, NATO-nun gözündə sualtı əfsanəy’ çevrildi” – Milli təhlükəsizlik və müdafiə məsələləri üzrə mütəxəssis Kayl Mizokami qeyd edir.

Bu gəmilərin zəif sürətlə hərəkət etməsi onların şöhrətini söndürmədi və hətta daha da artırdı deyə bilərik. İki daha səssiz, amma zəif sürətli mühərriklər gəmiyə suyun dibinə daha yaxın hərəkət etməyə imkan verir.  Bu da onu dayaz sularda daha effektiv edir.

Gəminin heyəti 12 zabit və 41 matrosdan təşkil olunur. Bu heyətlə belə “Varşavyanka” su üzərinə çıxmadan, yəni hava qəbul etmədən iki həftəyə qədər (260 saat) sualtında qala bilir. Daxili qida ehtiyatı ilə heyət 45 günə qədər xidmət apara bilir.

 

Bunlardan əlavə gəminin yeni modelləri 11112- 13890 km məsafəyə nəzarət edə bilir. Bu isə “Varşavyanka”lara  bir mərkəzdən minlərlə kilometri müşahidə edib sonra daha təhlükəsiz hərəkət etməyə imkan verir. Bu tipli gəmilər “MQK400 Rubikon” sensoru ilə təchiz olunub. Bu sensorlar aşağı tezlikli və səs diapazonlu küyləri aşkarlamağa imkan verir. “Kilo” tipli gəmilər “MQ519 Mause Roar” yüksəktezlikli radarlarla təchiz olunub ki, bununla gəmi hədəfin tipini müəyyən edə və minalardan yayına bilir.

“Varşavyanka”ların 6 torpedo borusu var ki, son yeniləmələrdə onların ikisi idarə olunan torpedaları istifadə etməyə imkan verir. Həmçinin bu son modelləri “İqla” Zenit Raket Kompleksi ilə də təchiz etmək olur. Son modelin əsas üstünlüklərindən biri də onları “Kalibr” qanadlı raketləri ilə təchiz oluna bilmələridir.

 

Cənubi Çin dənizi və iqtisadi bölgəyə görə münaqişə yaşayan Çin və Vyetnamın donanmasında bu tip gəmilər yer almaqdadır. Çinin donanmasında 10, Vyetnam donanmasında isə 6 “Kilo” tipli gəmilər xidmət aparır.

 

Bundan əlavə qeyd etmək lazımdır ki, hələ SSRİ donanmasında bu gəmilərdən 24 ədədi xidmət aparıb. Onlardan 11-i hələ də Rusiya donanmasında, biri Polşa, biri Rumıniya, 10 ədədi isə Hindistan donanmasındadır. Rumıniyadakı yeganə və Hindistandakı gəmilərdən birini çıxmaq şərti ilə qalanları hələ də işlək vəziyyətdədir.  İran 3 ədəd, Əlcəzair isə 2 ədəd bu tip gəmilərdən əldə edib.

 

33 il ərzində bu tipli 53 sualtı gəmi istehsal edilib. SSRİ-nin dağılmasından sonra Rusiyanın istehsalını davam etdirdiyi silah növlərindən biridir. 2016-cı ilin dekabrında Rusiya “Varşavyanka”dan Suriya ərazisindəki İŞİD obyektlərinə qanadlı “Kalibr” raketləri ilə zərbələr endirib.

 

Əvəz ZEYNALOV


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
İsraildə Azərbaycan musiqisini təbliğ edən Semyon Rabayev
26.03.2019, 08:55

İsraildə Azərbaycan musiqisini təbliğ edən Semyon Rabayev

Bakıda 45 yaşlı kişi liftdə bıçaqlandı
26.03.2019, 01:02

Bakıda 45 yaşlı kişi liftdə bıçaqlandı

Çin Fransadan 300  "Airbus" alır
26.03.2019, 00:44

Çin Fransadan 300  "Airbus" alır

İsrail hərbçiləri ilə “Həmas” arasında razılaşma
26.03.2019, 00:29

İsrail hərbçiləri ilə “Həmas” arasında razılaşma

Avtomobillər qar uçqunu altında qaldı
26.03.2019, 00:14

Avtomobillər qar uçqunu altında qaldı

Nemət Pənahlı Azərbaycan Xalq Hərəkatından çıxarıldı
25.03.2019, 23:57

Nemət Pənahlı Azərbaycan Xalq Hərəkatından çıxarıldı

Suriyada 3 hərbçisi öldü
25.03.2019, 23:42

Suriyada 3 hərbçisi öldü

Türkiyə millisi Moldovaya heç bir şans vermədi
25.03.2019, 23:27

Türkiyə millisi Moldovaya heç bir şans vermədi

Sərnişin təyyarəsi səhvən başqa şəhərə uçdu
25.03.2019, 23:10

Sərnişin təyyarəsi səhvən başqa şəhərə uçdu

Yardımlıya qar yağdı - VİDEO
25.03.2019, 22:56

Yardımlıya qar yağdı - VİDEO

Gəncədə ata və oğlunu maşın vurdu
25.03.2019, 22:43

Gəncədə ata və oğlunu maşın vurdu

Avropa Birliyi “Breksit”lə bağlı hazırlıqları tamamlayır
25.03.2019, 22:30

Avropa Birliyi “Breksit”lə bağlı hazırlıqları tamamlayır

Meyxanaçı Ağakərim barədə üzücü xəbər
25.03.2019, 22:13

Meyxanaçı Ağakərim barədə üzücü xəbər

Türkiyə ABŞ-ın qərarını pislədi
25.03.2019, 22:00

Türkiyə ABŞ-ın qərarını pislədi

“Gələn oyunlara hazırlıq mənim üçün daha vacibdir” - Nikola Yurçeviç
25.03.2019, 21:42

“Gələn oyunlara hazırlıq mənim üçün daha vacibdir” - Nikola Yurçeviç

BMT-nin Qolan yüksəkliklərinin statusu barədə mövqeyi dəyişməyib
25.03.2019, 21:25

BMT-nin Qolan yüksəkliklərinin statusu barədə mövqeyi dəyişməyib

“Azərbaycan yığmasının texnikalı oyunçuları var” - Rəqib baş məşqçi
25.03.2019, 21:11

“Azərbaycan yığmasının texnikalı oyunçuları var” - Rəqib baş məşqçi

İsrail ordusu Qəzzanı bombalayıb
25.03.2019, 20:56

İsrail ordusu Qəzzanı bombalayıb

Tramp İsrailin Qolan yüksəklikləri üzərindəki suverenliyini tanıdı
25.03.2019, 20:43

Tramp İsrailin Qolan yüksəklikləri üzərindəki suverenliyini tanıdı

Gəncədə ağır qəza: yaralılar var
25.03.2019, 20:27

Gəncədə ağır qəza: yaralılar var

18 nəfər daşqınların qurbanı oldu - VİDEO
25.03.2019, 20:14

18 nəfər daşqınların qurbanı oldu - VİDEO

Azərbaycan millisi Litva ilə bacarmadı
25.03.2019, 20:00

Azərbaycan millisi Litva ilə bacarmadı

Havalar niyə soyuq keçir? - Baş hidroloq aydınlıq gətirdi   
25.03.2019, 17:48

Havalar niyə soyuq keçir? - Baş hidroloq aydınlıq gətirdi  

Azərbaycan - Litva: heyətlər açıqlandı
25.03.2019, 17:40

Azərbaycan - Litva: heyətlər açıqlandı

Tanıdığınız tanışlar: Məşhur yazarı tanıya bildiniz?..   
25.03.2019, 17:17

Tanıdığınız tanışlar: Məşhur yazarı tanıya bildiniz?..   

Universitetlər müəllimlərə nə qədər maaş verir...   
25.03.2019, 16:57

Universitetlər müəllimlərə nə qədər maaş verir...  

Əliyev Paşinyanla 29 martda bu şəhərdə görüşəcək
25.03.2019, 16:24

Əliyev Paşinyanla 29 martda bu şəhərdə görüşəcək

Bakıda mənzildən qadın meyiti tapılıb
25.03.2019, 16:23

Bakıda mənzildən qadın meyiti tapılıb

“Edam günü” bədii filminin növbəti uğuru
25.03.2019, 16:06

“Edam günü” bədii filminin növbəti uğuru

Zaur Darğalı Marneulidə mer olmaq uğrunda mübarizə aparacaq    
25.03.2019, 15:53

Zaur Darğalı Marneulidə mer olmaq uğrunda mübarizə aparacaq  

Əli İnsanov yeni təşkilat yaradır
25.03.2019, 15:48

Əli İnsanov yeni təşkilat yaradır

“Ölkəmizi tanıyaq” tur-aksiyasının iştirakçıları Ağstafadan yola salındı
25.03.2019, 15:35

“Ölkəmizi tanıyaq” tur-aksiyasının iştirakçıları Ağstafadan yola salındı

Türkiyədən ANONS: “Rusiya vətəndaşları daxili pasportla ölkəmizə gələ bilər”
25.03.2019, 15:18

Türkiyədən ANONS: “Rusiya vətəndaşları daxili pasportla ölkəmizə gələ bilər”

“Bölgələrdən bölgələrə” yaradıcılıq festivalı keçiriləcək
25.03.2019, 15:09

“Bölgələrdən bölgələrə” yaradıcılıq festivalı keçiriləcək

Silahlı şəxs 5 nəfəri güllələdi
25.03.2019, 15:05

Silahlı şəxs 5 nəfəri güllələdi

Sabunçuda bağ evlərindən oğurluq edən dəstə tutuldu
25.03.2019, 14:55

Sabunçuda bağ evlərindən oğurluq edən dəstə tutuldu

Türkiyəyə aparılan Eldar Sabiroğlu əməliyyat olunacaq - AÇIQLAMA
25.03.2019, 14:19

Türkiyəyə aparılan Eldar Sabiroğlu əməliyyat olunacaq - AÇIQLAMA

Azərbaycanda məhkum uşaq evindəki azyaşlı qardaşı ilə görüşdürüldü - FOTO   
25.03.2019, 14:02

Azərbaycanda məhkum uşaq evindəki azyaşlı qardaşı ilə görüşdürüldü - FOTO  

Gömrükçülər 2 avtomobildən 14 telefon aşkarladı - FOTO
25.03.2019, 13:39

Gömrükçülər 2 avtomobildən 14 telefon aşkarladı - FOTO

Timoşenko Poroşenkonu həbsxanaya salmaq istəyir
25.03.2019, 13:36

Timoşenko Poroşenkonu həbsxanaya salmaq istəyir

Ali məktəbələrə sənəd qəbulu davam edir - 10 gündə qeydiyyatdan keçənlərin sayı   
25.03.2019, 13:36

Ali məktəbələrə sənəd qəbulu davam edir - 10 gündə qeydiyyatdan keçənlərin sayı  

Fəzail Ağamalı: “Əli İnsanovun siyasi perspektivi yoxdur”   
25.03.2019, 13:21

Fəzail Ağamalı: “Əli İnsanovun siyasi perspektivi yoxdur”  

Azərbaycandakı tənha ahılların sayı AÇIQLANDI
25.03.2019, 13:07

Azərbaycandakı tənha ahılların sayı AÇIQLANDI

80 min Qarabağ veteranı Prezident təqaüdü alacaq
25.03.2019, 13:03

80 min Qarabağ veteranı Prezident təqaüdü alacaq

Ermənistanlı gənclər Qarabağda ölmək istəmirlər - “Azərbaycan vəziyyətdən istifadə etməlidir”
25.03.2019, 12:47

Ermənistanlı gənclər Qarabağda ölmək istəmirlər - “Azərbaycan vəziyyətdən istifadə etməlidir”

Paşinyan generallarla qapalı iclas keçirəcək
25.03.2019, 12:45

Paşinyan generallarla qapalı iclas keçirəcək

Azərbaycan hekayələri Fransada təqdim olundu
25.03.2019, 12:36

Azərbaycan hekayələri Fransada təqdim olundu

Danışan telefon   
25.03.2019, 12:24

Danışan telefon  

Sumqayıtda işıq kəsiləcək - SƏBƏB
25.03.2019, 12:16

Sumqayıtda işıq kəsiləcək - SƏBƏB

Sabahın hava proqnozu açıqlandı - Yağış, külək...   
25.03.2019, 12:06

Sabahın hava proqnozu açıqlandı - Yağış, külək...  

ARXİV