26 sentyabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - DÜNYA - NATO üçün kabusa çevrilən “Qara dəlik”...
NATO üçün kabusa çevrilən “Qara dəlik”...
25.06.2018, 16:05

Dənizlərdə hökmranlıq və su sərhədlərinin təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün sualtı gəmilər əvəzolunmaz bir silah növüdür. Hazırda bir-birinə ciddi rəqib olan NATO ilə Rusiya dəniz donanmasında bu silahlanma növünə ciddi diqqət göstərir.

 

Modern.az saytının beynəlxalq hərbi nəşrlərə istinadən məlumatına görə, ABŞ tərəfi əsasən atom mühərrikli sualtı gəmilərə üstünlük versə də Rusiya öz donanmasında həm atom, həm də klassik dizel mühərrikli gəmilər saxlayır.

 

Rusiya əsasən atom mühərrikli gəmiləri uzunmüddətli patrul missiyaları üçün istifadə edir. Dayaz sularda və münaqişələrdə isə dizel  mühərrikli gəmilər kifayət edir.

Burada diqqət çəkən məqamlardan biri Rusiyanın sualtı donanmasının dizel mühərrikli gəmilərinin əksəriyyətini “Layihə 877” gəmiləri təşkil etməsidir. Bu gəmiləri NATO və Qərb "Kilo" tipli sualtı gəmilər adlandırsa da ABŞ Donanması onlara "Qara dəlik" ləqəbini verib. ABŞ-da bu gəmilərin belə adlanmasına səbəb onların çox səssiz olmalarıdır. Belə ki, dənizdə səssizlik gözəgörünməzlik deməkdir. Bundan əlavə bu tipli gəmilər səsboğucu örtüklə də örtülüb ki, bu da onu exo radarlar üçün daha da görünməz edir.

 

İlk olaraq bu “Kilo” tipli gəmilər əsasən Varşava müqaviləsi ölkələrinin donanması üçün istehsal edilirdi. Ona görə də onlara “Varşavyanka” da deyilir. Bunlar çox sürətli olmayan, kiçik həcmli və çox dərinə üzə bilməyən sualtı gəmilərdir. Su üzərində sürəti 18,5 km/saat, sualtında isə 31,5 km/saat sürətlə hərəkət edən bu gəmilər əsasən 350 m dərinliyə qədər enə bilir. Daha sonra özünü dənizlərdə kifayət qədər effektiv göstərən bu gəmilərin 30 ildən çox istehsalı davam etdirilib. Və daha da təkmilləşdirilən bu gəmilər ABŞ hərbçilərinin gözündə bir əfsanəyə çevrilməyə başlayıb.

 

“Sovet ittifaqı üzvləri üçün ikinci dərəcəli kimi qiymətləndirilən bu gəmilər, NATO-nun gözündə sualtı əfsanəy’ çevrildi” – Milli təhlükəsizlik və müdafiə məsələləri üzrə mütəxəssis Kayl Mizokami qeyd edir.

Bu gəmilərin zəif sürətlə hərəkət etməsi onların şöhrətini söndürmədi və hətta daha da artırdı deyə bilərik. İki daha səssiz, amma zəif sürətli mühərriklər gəmiyə suyun dibinə daha yaxın hərəkət etməyə imkan verir.  Bu da onu dayaz sularda daha effektiv edir.

Gəminin heyəti 12 zabit və 41 matrosdan təşkil olunur. Bu heyətlə belə “Varşavyanka” su üzərinə çıxmadan, yəni hava qəbul etmədən iki həftəyə qədər (260 saat) sualtında qala bilir. Daxili qida ehtiyatı ilə heyət 45 günə qədər xidmət apara bilir.

 

Bunlardan əlavə gəminin yeni modelləri 11112- 13890 km məsafəyə nəzarət edə bilir. Bu isə “Varşavyanka”lara  bir mərkəzdən minlərlə kilometri müşahidə edib sonra daha təhlükəsiz hərəkət etməyə imkan verir. Bu tipli gəmilər “MQK400 Rubikon” sensoru ilə təchiz olunub. Bu sensorlar aşağı tezlikli və səs diapazonlu küyləri aşkarlamağa imkan verir. “Kilo” tipli gəmilər “MQ519 Mause Roar” yüksəktezlikli radarlarla təchiz olunub ki, bununla gəmi hədəfin tipini müəyyən edə və minalardan yayına bilir.

“Varşavyanka”ların 6 torpedo borusu var ki, son yeniləmələrdə onların ikisi idarə olunan torpedaları istifadə etməyə imkan verir. Həmçinin bu son modelləri “İqla” Zenit Raket Kompleksi ilə də təchiz etmək olur. Son modelin əsas üstünlüklərindən biri də onları “Kalibr” qanadlı raketləri ilə təchiz oluna bilmələridir.

 

Cənubi Çin dənizi və iqtisadi bölgəyə görə münaqişə yaşayan Çin və Vyetnamın donanmasında bu tip gəmilər yer almaqdadır. Çinin donanmasında 10, Vyetnam donanmasında isə 6 “Kilo” tipli gəmilər xidmət aparır.

 

Bundan əlavə qeyd etmək lazımdır ki, hələ SSRİ donanmasında bu gəmilərdən 24 ədədi xidmət aparıb. Onlardan 11-i hələ də Rusiya donanmasında, biri Polşa, biri Rumıniya, 10 ədədi isə Hindistan donanmasındadır. Rumıniyadakı yeganə və Hindistandakı gəmilərdən birini çıxmaq şərti ilə qalanları hələ də işlək vəziyyətdədir.  İran 3 ədəd, Əlcəzair isə 2 ədəd bu tip gəmilərdən əldə edib.

 

33 il ərzində bu tipli 53 sualtı gəmi istehsal edilib. SSRİ-nin dağılmasından sonra Rusiyanın istehsalını davam etdirdiyi silah növlərindən biridir. 2016-cı ilin dekabrında Rusiya “Varşavyanka”dan Suriya ərazisindəki İŞİD obyektlərinə qanadlı “Kalibr” raketləri ilə zərbələr endirib.

 

Əvəz ZEYNALOV


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Almaniya gərginliyin artmasından narahatdır
26.09.2018, 00:56

Almaniya gərginliyin artmasından narahatdır

Bərdədə maneəyə çırpılan avtomobilin sürücüsü öldü
26.09.2018, 00:43

Bərdədə maneəyə çırpılan avtomobilin sürücüsü öldü

Azərbaycanla İsveçrənin turizm sahəsində əməkdaşlıq imkanları
26.09.2018, 00:27

Azərbaycanla İsveçrənin turizm sahəsində əməkdaşlıq imkanları

Tramp 2 ildə ABŞ-a 10 trilyon dollar qazandırıb
26.09.2018, 00:15

Tramp 2 ildə ABŞ-a 10 trilyon dollar qazandırıb

Azərbaycan nefti bahalaşıb
25.09.2018, 23:56

Azərbaycan nefti bahalaşıb

Abramoviç “Çelsi”nı satır
25.09.2018, 23:42

Abramoviç “Çelsi”nı satır

Nəsib Nəbioğlunun kitabının təqdimatı keçiriləcək
25.09.2018, 23:33

Nəsib Nəbioğlunun kitabının təqdimatı keçiriləcək

Leyla Əliyeva Romada “Azərbaycan otağı”nın açılışında iştirak edib - FOTOLAR
25.09.2018, 23:18

Leyla Əliyeva Romada “Azərbaycan otağı”nın açılışında iştirak edib - FOTOLAR

Prezidentin xanımına qarşı da sanksiya tətbiq edildi
25.09.2018, 23:01

Prezidentin xanımına qarşı da sanksiya tətbiq edildi

İnsan dərisinə bənzər həsas elektron dəri yaradıldı
25.09.2018, 22:44

İnsan dərisinə bənzər həsas elektron dəri yaradıldı

Oqtay Şirəliyevin qızı Rusiyada nazir təyin edildi - DOSYE + FOTOLAR   
25.09.2018, 22:34

Oqtay Şirəliyevin qızı Rusiyada nazir təyin edildi - DOSYE + FOTOLAR  

Azərbaycan “Tufan” zirehli maşınını sərgidə nümayiş etdirib - FOTO
25.09.2018, 22:23

Azərbaycan “Tufan” zirehli maşınını sərgidə nümayiş etdirib - FOTO

Ermənistanın XİN rəhbəri Minsk qrupunun həmsədrləri ilə görüşüb
25.09.2018, 22:14

Ermənistanın XİN rəhbəri Minsk qrupunun həmsədrləri ilə görüşüb

Bir şəklin tarixçəsi - İki məşhur sənətkar - Vəfalı günlər, Vəfasız həyat...
25.09.2018, 22:06

Bir şəklin tarixçəsi - İki məşhur sənətkar - Vəfalı günlər, Vəfasız həyat...

Apple "macOS Mojave"ni istifadəçilərə təqdim edib
25.09.2018, 21:59

Apple "macOS Mojave"ni istifadəçilərə təqdim edib

Rusiyanın 12 şirkətinə qarşı sanksiya tətbiq edildi
25.09.2018, 21:43

Rusiyanın 12 şirkətinə qarşı sanksiya tətbiq edildi

Ərdoğanın ifadəsi tvitter trendləri siyasında ilk sırada - FOTO
25.09.2018, 21:25

Ərdoğanın ifadəsi tvitter trendləri siyasında ilk sırada - FOTO

Rusiyada hipersəsli snayper güllələri istehsal olunur
25.09.2018, 21:11

Rusiyada hipersəsli snayper güllələri istehsal olunur

Azərbaycan Monqolustanda investisiya imkanlarını nəzərdən keçirəcək
25.09.2018, 20:55

Azərbaycan Monqolustanda investisiya imkanlarını nəzərdən keçirəcək

“Ermənistanın işğalçılıq siyasəti regional təhlükəsizliyə ciddi maneədir”- Sahibə Qafarova
25.09.2018, 20:43

“Ermənistanın işğalçılıq siyasəti regional təhlükəsizliyə ciddi maneədir”- Sahibə Qafarova

Azərbaycanlı əsgərlərə gürcü dili öyrədilir
25.09.2018, 20:30

Azərbaycanlı əsgərlərə gürcü dili öyrədilir

Elmar Məmmədyarov ABŞ Dövlət Katibinin köməkçisi ilə görüşdü
25.09.2018, 20:16

Elmar Məmmədyarov ABŞ Dövlət Katibinin köməkçisi ilə görüşdü

Nazirlər cinayətkarlıqla mübarizə sahəsində əməkdaşlığı müzakirə etdi
25.09.2018, 20:03

Nazirlər cinayətkarlıqla mübarizə sahəsində əməkdaşlığı müzakirə etdi

“Maşın” şou yenidən başlayır - Vaxt açıqlandı
25.09.2018, 19:59

“Maşın” şou yenidən başlayır - Vaxt açıqlandı

“Qarabağ” – “Arsenal” oyununa 20 min bilet satılıb
25.09.2018, 19:34

“Qarabağ” – “Arsenal” oyununa 20 min bilet satılıb

Mərkəzi Bankın rəhbəri istefa VERDİ - FOTO
25.09.2018, 19:25

Mərkəzi Bankın rəhbəri istefa VERDİ - FOTO

Ələt-Astara yolunun pullu olacağı tarix AÇIQLANDI - VİDEO
25.09.2018, 19:16

Ələt-Astara yolunun pullu olacağı tarix AÇIQLANDI - VİDEO

Bakıda məktəblinin ölüm səbəbi açıqlandı
25.09.2018, 19:08

Bakıda məktəblinin ölüm səbəbi açıqlandı

Sabah bu ərazilərdə qaz olmayacaq
25.09.2018, 19:00

Sabah bu ərazilərdə qaz olmayacaq

25.09.2018, 18:50

"Baku Bus"un avtobusu alovlandı: Sürücü sərnişinlərin həyatını belə xilas etdi -VİDEO

Onlar dünya çempionu oldular - Bakıda
25.09.2018, 18:40

Onlar dünya çempionu oldular - Bakıda

Gömrük Komitəsi daxili orqanları yoxlamaq üçün avadanlıq alır
25.09.2018, 18:32

Gömrük Komitəsi daxili orqanları yoxlamaq üçün avadanlıq alır

Azərbaycan mediasından dünyaya örnək layihə
25.09.2018, 18:20

Azərbaycan mediasından dünyaya örnək layihə

İki nazirlik anlaşdı - FOTO
25.09.2018, 18:14

İki nazirlik anlaşdı - FOTO

İbrahim Məmmədov efirə qayıtdı - VİDEO
25.09.2018, 18:05

İbrahim Məmmədov efirə qayıtdı - VİDEO

Azərbaycan XİN: “Ermənistanın bu təxribatçı addımı ağır fəsadlara yol aça bilər”   
25.09.2018, 18:01

Azərbaycan XİN: “Ermənistanın bu təxribatçı addımı ağır fəsadlara yol aça bilər”  

Burnunda sancaqla oynadı və özünü bəlaya saldı - FOTO
25.09.2018, 17:54

Burnunda sancaqla oynadı və özünü bəlaya saldı - FOTO

“Bakcell”dən maraqlı aksiya və onlayn müsabiqə:DaimOnline
25.09.2018, 17:45

“Bakcell”dən maraqlı aksiya və onlayn müsabiqə:DaimOnline

İlham Əliyev Xüsusi Olimpiya Komitəsinin sədrini qəbul edib - FOTO
25.09.2018, 17:38

İlham Əliyev Xüsusi Olimpiya Komitəsinin sədrini qəbul edib - FOTO

Azərbaycan ABŞ-la birgə hərbi təlimlərə qatılacaq
25.09.2018, 17:36

Azərbaycan ABŞ-la birgə hərbi təlimlərə qatılacaq

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
25.09.2018, 17:26

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Bakının bu məktəbində müəllimlər işləmək istəmir – Direktor səbəbini AÇIQLADI
25.09.2018, 17:25

Bakının bu məktəbində müəllimlər işləmək istəmir – Direktor səbəbini AÇIQLADI

2019-cu il üzrə dövlət büdcəsinin layihəsi Prezidentə təqdim olundu   
25.09.2018, 17:21

2019-cu il üzrə dövlət büdcəsinin layihəsi Prezidentə təqdim olundu  

Etnik toqquşmalara görə 1200 nəfər saxlanılıb
25.09.2018, 17:19

Etnik toqquşmalara görə 1200 nəfər saxlanılıb

Zakir Həsənov İranın müdafiə nazirinin müavini ilə görüşüb
25.09.2018, 17:12

Zakir Həsənov İranın müdafiə nazirinin müavini ilə görüşüb

Azərbaycan yeni nəsil pilotsuz uçuş aparatı istehsal edəcək
25.09.2018, 17:05

Azərbaycan yeni nəsil pilotsuz uçuş aparatı istehsal edəcək

Monqolustan Prezidenti Heydər Əliyev Mərkəzində olub
25.09.2018, 17:00

Monqolustan Prezidenti Heydər Əliyev Mərkəzində olub

Bu marşrut xətləri müsabiqəyə çıxarıldı
25.09.2018, 16:56

Bu marşrut xətləri müsabiqəyə çıxarıldı

Qətərin nüfuzlu qəzeti Qarabağ separatçıları barədə xəbərdarlıq yayıb   
25.09.2018, 16:48

Qətərin nüfuzlu qəzeti Qarabağ separatçıları barədə xəbərdarlıq yayıb  

İsrail ordusuna İranla bağlı əmr verildi
25.09.2018, 16:41

İsrail ordusuna İranla bağlı əmr verildi

ARXİV